SKKN Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ 5 6 tuổi ở trường Mầm non Nga Thủy 1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ K[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HOẠT ĐỘNG GÓC CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI
Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA THỦY
Người thực hiện: Nguyễn Thị Vân Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Thủy SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2017
Trang 2MỤC LỤC TRANG
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM. Trang 2
2.3 Các giải pháp để giải quyết vấn đề Trang 5
Trang 3
1 Mở đầu
1.1 Lý do chịn đề tài
Sinh thời, Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã dạy:
Để thực hiện lời dạy của Bác, Đảng và Nhà nước ta đã luôn coi trọng giáo dục Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII
đã khẳng định: “ Thực sự coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu Nhận thức sâu sắc giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục – đào tạo là đầu tư cho phát triển” Đảng ta cũng khẳng định, mục tiêu của giáo dục
là phải góp phần nâng cao dân trí, đâò tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài Muốn đào tạo được nhân lực, phát triển và bồi dưỡng nhân tài thì ngay từ bậc học Mầm non đã phải chú ý chăm sóc- giáo dục trẻ phát triển toàn diện, tạo nền móng vững chắc cho các bậc học tiếp theo.[3]
Hoạt động vui chơi là một trong các loại hình hoạt động của trẻ ở trường Mầm non, là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được người lớn tổ chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ được phản ánh đời sống của xã hội con người, trong trò chơi trẻ giả vờ làm người lớn, bắt chước những việc làm của người lớn, tái hiện lại những việc làm của người lớn, trò chơi chính là phương tiện để trẻ làm người
Và thông qua hoạt động vui chơi đã giúp trẻ tích lũy được vốn kinh nhiệm sống, những hiểu biết về thế giới xung quanh, bước đầu hình thành những kĩ năng lao động đơn giản cho trẻ, hơn nữa vui chơi còn giúp trẻ luyện các kỹ năng đã được làm quen ở hoạt động chung phát huy được những năng lực trí tuệ Như vậy trò chơi có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt là ngôn ngữ, tư duy tưởng tượng, tính kỷ luật và tinh thần dũng cảm.[2]
Để đáp ứng với yêu cầu đổi mới Giáo dục, trong những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo thực hiện đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động dạy trẻ
và tổ chức hoạt động vui chơi cũng đã chuyển sang tổ chức hoạt động góc theo hướng đổi mới tức là hoạt động vui chơi được tiến hành tại các góc nhỏ theo chủ
đề, chủ điểm Trẻ được hoạt động nhiều hơn, tích cực hơn, hứng thú với những
Trang 4trò chơi tại các góc mà trẻ thích, chơi không bị gò bó, áp đặt như trước kia nên
đã phát huy được tính sáng tạo của trẻ [4]
Tuy nhiên trên trực tế, việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ ở các trường Mầm non thuộc vùng nông thôn còn nhiều hạn chế, đồ dùng đồ chơi trong các góc còn quá nghèo nàn, giáo viên chưa biết cách tổ chức các hoạt động góc cho trẻ có hiệu quả, chưa chú ý đến việc rèn luyện kỹ năng cho trẻ qua hoạt động vui chơi, việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động ở các góc chưa thật phong phú nên chưa phát huy được tích cực ở trẻ Trẻ chưa học được nhiều qua chơi, còn thụ động, tự ti, nhút nhát, ngôn ngữ nói mạch lạc và khả năng giao tiếp trước đông người chưa tốt Hơn nữa, việc tổ chức hoạt động góc tốn rất nhiều thời gian, công sức, tiền bạc của giáo viên từ việc mua nguyên liệu, làm đồ chơi, mua đồ chơi Mặt khác, việc đầu tư của ngành, của địa phương còn quá ít so với yêu cầu Từ thực tiễn đó, để góp phần làm phong phú cách thức tổ chức hoạt động góc, tôi chọn nội dung: “Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non Nga Thủy” làm đề tài nghiên cứu,
thực nghiệm của mình
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động góc cho trẻ mầm non 5-6 tuổi ở trường mầm non hiện nay
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu, tổng kết hoạt động góc cho trẻ mầm non 5-6 tuổi ở trường mầm non xã Nga Thủy, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa Từ việc làm rõ cơ sở
lý luận, thực trạng, đề xuất các giải pháp và khảo nghiệm kết quả tổ chức hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Nga Thủy
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài, tôi sử dụng các phương pháp và hệ phương pháp sau đây:
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế trẻ trên lớp
- Phương pháp thống kê xử lý số liệu
- Phương pháp thực hành trải nghiệm
- Phương pháp phân tích, so sánh, đối chứng
- Phương pháp lịch sử và logic vấn đề nghiên cứu
Trang 52 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận
Hoạt động góc là một hình thức học mà chơi, chơi mà học mang đặc trưng lứa tuổi mầm non Hoạt động này được cô giáo tổ chức, hướng dẫn, giúp
đỡ trẻ tái tạo lại các hiện tượng trẻ đã được học, được nhìn thấy, nghe thấy, sờ thấy trong cuộc sống hằng ngày Đó là các mô hình, sự vật, sự việc trong tự nhiên, trong cuộc sống xã hội, những việc làm của người lớn, những diễn biến của tự nhiên xung quanh Thông qua các hoạt động tái tạo, tái hiện các hiện tượng bên ngoài, trẻ ngày càng hiểu rõ hơn, cụ thể hơn chức năng, công dụng, mối liên hệ bên ngoài của các sự vật, các hiện tượng, các quá trình trong tự nhiên, trong xã hội Hoạt động góc xuất phát từ tâm lý lứa tuổi, đó là do mâu thuẫn nhu cầu và khả năng của trẻ, nhu cầu muốn bắt chước, muốn làm người lớn, nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm người lớn, do đó trẻ giải toả mâu thuẫn đó là một hình thức cực kì độc đáo đó là hoạt động góc [1]
Hoạt động đó gồm có các góc như sau
- Góc học tập - Góc phân vai
- Góc tạo hình - Góc thiên nhiên
- Góc xây dựng - Góc âm nhạc
Với hoạt động góc, trẻ tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của mình Trẻ tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một cương vị xã hội như
họ Cuối cùng hoạt động góc còn là phương tiện giáo dục lao động vì trong các hoạt động góc thường phản ánh sinh hoạt của người lớn trong xã hội, phản ánh các hình thức lao động của người lớn nên qua các trò chơi hình thành ở trẻ một
số kỹ năng lao động như cầm dao, cầm kéo, các thao tác nấu ăn quét dọn nhà cửa Cũng qua hoạt động góc, trẻ định ra được mục đích chơi và nỗ lực cùng nhau thực hiện kết quảtất nhiên không mang lại kết quả cụ thể nào nhưng có tác dụng hình thành tính mục đích, tính tổ chức, tính sáng tạo, tính cần cù, khả năng chú ý, tư duy, ngôn ngữ tính đồng đội, tính hợp tác, tính nhường nhịn, tương thân tương ái Đây chính là những phẩm chất cần thiết cho hoạt động sau này Ngoài ra những hoạt động tích cực trong quá trình hoạt động góc có ý nghĩa tích cực trong việc giáo dục lòng yêu lao động
Như vậy với những ý nghĩa rất quan trọng như trên hoạt động góc có giá trị rất lớn trong việc phát triển toàn diện nhân cách của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi và đã
Trang 6trở thành phương tiện để giáo dục trẻ em, quyết định sự thành công trong việc phát triển tình cảm – quan hệ xã hội – định hình giá trị thẩm mỹ - phát triển thể chất – mở rộng ngôn ngữ - nâng cao nhận thức
2.2 Thực trạng hoạt động góc ở trường mầm non nga thủy.
Hàng ngày tới lớp trẻ được học, được chơi, được ăn được ngủ Mọi hoạt động đều được diễn ra một cách khoa học và theo một trình tự nhiệm vụ của giáo viên là tổ chức các hoạt động sao cho phù hợp với trẻ, nhằm truyền thụ kiến thức tới trẻ Nhưng vẫn đảm bảo trình tự của từng hoạt động xuyên suốt trong một ngày
Trong thực tế khi dự giờ, tổ chức tiết dạy hoạt động góc theo hướng giáo
dục mầm non mới tôi nhận thấy
Năm học 2016 – 2017 Tôi được phân công phụ trách nhóm lớp 5 - 6 tuổi , thực tế gặp rất nhiều khó khăn
Một số trẻ chưa qua lớp mẫu giáo nhở nên các cháu còn khóc nhè trên lớp
từ đó ảnh hưởng tới việc đưa trẻ vào nề nếp và ổn định nề nếp
Bên cạnh đó khả năng tiếp thu, khả năng tập trung của trẻ còn rất hạn chế, nhận thức chưa được đồng đều, đồng thời tính chuyên cần chưa cao
Đồ dùng, đồ chơi đẻ phục vụ cho trẻ hoạt động ở các góc chưa được đầy
đủ thiếu phong phú đa dạng Vì vậy khi trẻ tham gia tạo ra sản phẩm chưa được thẩm mỹ Bản thân là một giáo viên trẻ chưa tích lũy được kinh nghiệm, trong cách tổ chức hoạt động chưa có sự sáng tạo nghệ thuật giảng dậy chưa cao
Vì vậy tôi đã tiến hành khảo sát 100% trẻ ở mọi lúc mọi nơi và có kết quả như sau:
* Kết quả đánh giá chất lượng đầu năm:
Nhận thức về góc chơi Kĩ năng hoạt động góc
Số trẻ
Tỉ lệ % Đạt Chưa Đạt Đạt Chưa Đạt
Với ý nghĩa trên tôi hy vọng đề tài “Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng
ho ạt động góc cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non Nga Thủy” thành công sẽ góp
phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng dạy hoạt động góc Qua khảo sát và
Trang 7đánh giá được trình độ nhận thức và kỹ năng hoạt động theo nhóm của trẻ lớp mình Tôi thấy mức độ đạt ở hai tiêu chí đều thấp, chính vì lẽ đó Tôi đã mạnh dạn tìm tòi, sáng tạo và thiết kế nâng cao chất hoạt động góc cho trẻ để trẻ hoạt động một cách tích cực nhất góp phần vào việc chăm sóc giáo dục trẻ tốt nhất
2.3 Các giải pháp thực hiện hoạt động góc
Căn cứ vào thực trạng trên tôi đã trăn trở tìm tòi và thiết kế môi trường hoạt động mới cho trẻ nhằm dạy trẻ tham gia hoạt động góc đạt kết quả cao cụ thể như sau:
2.3.1: Xây dựng thư viện đồ chơi:
+ Chia diện tích phòng thành các góc hoặc các khu vực chơi khác nhau + Bố trí góc chơi yên tĩnh (tạo hình, sách) xa các góc ồn ào( xây dựng, gia đình, bán hàng.)
Ví dụ: Người mẹ, cô giáo, chú công nhân, bác sỹ Với vai trò chúng tái tạo lại cuộc sống của người lớn một cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng Hoạt động
Ví dụ : Góc xây dựng : trẻ giả vờ đóng vai chú công nhân, những việc làm của trẻ thể hiện rất cần cù, cặm cụi làm công
Ví dụ: Góc học tập:
Trẻ tái tạo lại những gì đã được cô dạy trẻ trên hoạt động học hoặc những
kiến thức chưa chuyển tải hết (TRong hoạt động học ) Nhằm tạo cho trẻ sự ghi
nhớ vững bền hơn.Và tư duy trừu tượng phát triển, kèm theo là tư duy logic, tư duy ngôn ngữ cũng phát triển Trong các hoạt động học trước cô dạy các cháu nặn
những con vật nuôi trong nhà, hoặc nặn những người thân, trong hoạt động góc cháu có thể sáng tạo nặn cô giáo và các bạn đi chơi công viên Như vậy, rõ ràng
hoạt động góc được phát triển và mở rộng dần theo sự phong phú và mở rộng các
mối quan hệ qua lại của trẻ với môi trường xung quanh Bản chất hoạt động góc
là một hoạt động phản ánh sáng tạo, độc đáo sự tác động qua lại giữa trẻ với môi
trường xung quanh Khi trẻ hoạt động góc có nghĩa là đang sống cuộc sống thực
Có thể nói trẻ thực sự là một chủ thể tích cực, hành động một cách tự lực, tự nguyện và tự tin Ý nghĩa giáo dục của việc tổ chức họat động góc Trong hoạt động góc là tổng hợp các loại trò chơi Trong quá trình chơi trẻ có thể tự bổ sung
để mở rộng chủ đề chơi, nội dung chơi, nội dung hoạt động Chính vì vậy đặc
trưng cơ bản của trò chơi là quá trình tưởng tượng biểu hiện rất rõ nét, trẻ được tự
Trang 8do tái tạo nghĩa là tự nghĩ ra chủ đề chơi nội dung chơi, vì vậy mà nội dung chơi luôn phụ thuộc vào kinh nghiệm của trẻ Hoạt động góc là phương tiện giáo dục
nhận thức Trong quá trình thực hiện các trò chơi, trẻ phải sử dụng các phương
tiện, đồ dùng, nhờ sự tiếp xúc đó mà vốn hiểu biết của trẻ được mở rộng như: Tên
gọi, màu sắc, kích thước, hình dạng những thuộc tính không gian của đồ vật hay khi đứng trên cương vị của người lớn (qua các vai chơi) để thể hiện hoạt động của
họ, trẻ mới hiểu được ý nghĩa hoạt động của con người là: Làm việc vì người khác Hoạt động góc còn củng cố chính xác, và mở rộng sự hiểu biết của trẻ về
hiện tượng xung quanh Nội dung của hoạt động góc là cuộc sống hiện thực xung quanh trẻ, Hơn thế nữa những biểu hiện trí thức của trẻ thu nhận được trong cuộc
sống sẽ được cùng cô, chính xác hoá và sâu sắc hơn
Ví dụ : Sự hiểu biết về công việc của bác công nhân, sẽ sâu sắc hơn khi chơi trò chơi xây dựng, Cũng trong hoạt động góc, phát triển nhu cầu nhận thức, tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ Đây là một cơ sở căn bản để giáo dục trí tuệ cho trẻ thể hiện những hành động và mối quan hệ của người lớn, trẻ muốn đóng đúng hơn, giống thật hơn, nhưng vốn tri thức vốn hiểu biết, kinh nghiệm sống của trẻ chưa đủ nên cũng xuất hiện nhu cầu nhận thức mới, đó cũng là một yếu
tố trong sự phát triển trí tuệ Trong khi hoạt động góc các quá tình tâm lý, nhận thức cũng phát triển, chẳng hạn khi đóng vai, mô tả hiện tượng này hay hiện tượng kia, trẻ thường suy nghĩ về chúng thiết lập mối quan hệ giữa các hiện
Trang 9tượng khác nhau, tức là trẻ phải huy động tất cả tri thức của mình, lúc này tư duy, trí nhớ của trẻ cũng được phát triển Trong khi chơi trẻ được đối thoại cùng nhau, trao đổi tư tưởng thoả thuận, thương lượng cùng nhau, trẻ phải nói cho bạn khác hiểu và phải hiểu lời bạn khác nói, nên ngôn ngữ được phát triển Ngôn ngữ đóng vai trò rất quan trọng vì nhờ có ngôn ngữ trẻ mới giao tiếp và trình bầy ý kiến của mình với bạn Cũng chính trong hoạt động góc trẻ luôn tạo
ra hoàn cảnh chơi, sử dụng vật liệu thay thế, sử dụng các kí hiệu tượng trưng, điều này làm cho trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ phát triển mạnh mẽ Các trò chơi trong hoạt động Góc không ngừng làm cho trí tuệ của trẻ phát triển mà còn ảnh hưởng rất lớn đến phát triển tình cảm xã hội của trẻ Vì vậy hoạt động góc còn là phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ hướng tới cái đẹp, cái hoàn mỹ trong hành vi, cái đẹp trong giao tiếp, cư xử giữa người với người, góp phần hình thành hành vi xã hội của bản thân trẻ Hình thành thái độ tích cực của trẻ đối với bản thân
Ví du: Khi đóng vai Bác sĩ, do động cơ bắt chước Bác sĩ giống thật hơn nên trẻ dễ dàng phục tùng các qui tắc ẩn kín trong vai chơi Đó là bác sĩ ân cần, chu đáo, thông cảm và có trách nhiệm với bệnh nhân Hoặc thông qua người bán hàng trẻ học được cách cư xử giữa người với người một cách lịch lãm, như chào hỏi cảm ơn Của người mua hàng và giao hàng trong khi giao tiếp.Thông qua trò chới sáng tạo Cô giáo giúp trẻ hình thành phẩm chất đạo đức quí bấu như: Lòng nhân ái, ân cần, tốt bụng, chu đáo, quan tâm, cảm thông thật thà, dũng cảm, kiên
Trang 10trì, chịu khó Đặc biệt làlòng nhân ái, không có mộtloại hình hoạt động nào ở 5
- 6 tuổi lại có thể giúp trẻ bộc lộ xúc cảm, tình cảm và thái độ của mình một cách thoải mái, tự nhiên như thể hiện các vai chơi trong hoạt động góc Trẻ xúc động, vui buồn theo vai chơi của mình, bồn chồn lo lắng hồi hộp, xót xa khi con
ốm (trong trò chơi mẹ con) Trẻ biết âu yếm, vuốt ve, chải đầu cho búp bê (trò chơi với búp bê) Trẻ thông cảm, vội vàng có trách nhiệm với bệnh nhân khi đóng vai Bác sĩ;
Kết quả:
Ở phòng thư viện đồ chơi đã trang bị phương tiện nghe nhìn đầy đủ.với băng tiếng,băng hình rất đa dạng và phong phú Trẻ nghe mãi ,thích xem phim,hiểu rỏ nội dung câu chuyện rồi về kể với ông bà ,bố mẹ Nhà trường đã chỉ đạo giáo viên ở lớp và giáo viên phụ trách phải nắm chương trình giảng dạy,cùng hợp tác
để đạt được kêt quả cao
Thư viện đồ chơi có nhiều góc chơi giúp trẻ học bằng chơi, chơi mà học , thư viện đồ chơi nhiều loại sách từ nhà trẻ đến lớp mẫu giáo theo chủ đề, phục vụ nội dung chương trình giáo dục của ngành mầm non
2.3.2 Thiết kế môi trường hoạt động cho trẻ
Việc thiết kế môi trường hoạt động phải tuân theo các nguyên tắc
+ Có góc cố định (góc tạo hình, gia đình, sách), có góc di động hoặc thay đối tuỳ theo chủ đề chính của lớp trong thời gian đó
+ Có ranh giới riêng giữa các góc (sử dụng mảng từng, các giá, tủ để ngăn cách)
+ Có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển sang góc khác
+ Bố trí bàn ghế ,đệm, gôí, phù hợp với từng góc
+ Đồ chơi, học liệu để mở, vừa tầm với của trẻ
+ Đặt tên góc dễ hiểu đối với trẻ
+ Sau mỗi chủ đề cần thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ
+ Cho phép trẻ tham gia tổ chức góc chơi của mình Ngoài những hoạt động học, trẻ được luân phiên đến thư viện chơi, tập Bởi nơi đây vó nhiều loại sách, đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng Thư viện đồ chơi có nhiều góc chơi giúp trẻ học bằng chơi, chơi mà học rất có kết quả như vậy thư viện đồ chơi