Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’

Mẫu 02(Báo cáo SKKN) doc PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĂN CHẤN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ MINH AN BÁO CÁO BIỆN PHÁP “Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĂN CHẤN

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ MINH AN

BÁO CÁO BIỆN PHÁP

“Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’

Tác giả: Hà Thị Dung

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm Văn – Địa Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Trung học Cơ Sở Minh An

Văn Chấn, ngày 22 tháng 10 năm 2022

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO MÔ TẢ BIỆN PHÁP

“Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập

cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’

I Sơ lược lý lịch

- Họ và tên: Hà Thị Dung

- Ngày sinh: 19/8/1989

- Đơn vị công tác: Trường THCS Minh An

- Chức vụ hiện nay: Giáo viên; nhiệm vụ đang được phân công đảm nhiệm Ngữ văn lớp 7, Địa lí lớp 6, 7 Chủ nhiệm lớp 7

II Nội dung:

1 Tên biện pháp: “Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’

2 Thực trạng và sự cần thiết của biện pháp

Văn học là một bộ môn khoa học trừu tượng, khó hiểu Giá trị nội dung và

ý nghĩa của văn bản được thể hiện thông qua ngôn ngữ nghệ thuật Muốn học văn tốt, người học phải có kĩ năng đọc, khả năng ghi nhớ, năng khiếu tưởng tượng, bộc lộ suy nghĩ, khái quát lại hệ thống kiến thức… Như vậy, điều kiện cơ

sở đầu tiên là người học phải nắm vững các kiến thức đã học Đây cũng là một

kĩ năng không thể thiếu đối với học sinh khi học môn Ngữ văn, đặc biệt là trong các tiết Ôn tập

Trong thực tế giảng dạy cho thấy tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức còn chưa nắm được ý trọng tâm của bài học Thiếu sự nhiệt tình, tích cực trong các hoạt động Một vài học sinh có biểu hiện ỷ lại vào các bạn trong nhóm Chưa mạnh dạn bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân Nhiều học sinh chưa mạnh dạn trước tập thể lớp, chưa tự tin với kiến thức của mình Hoạt động trò chơi chưa đưa vào nhiều trong các hoạt động giảng dạy GV còn dạy theo lối mòn, chưa sáng tạo

Để học sinh hệ thống lại các kiến thức trong các tiết Ôn tập là một vấn đề rất khó Một trong những phương pháp học sinh vừa học vừa chơi mà vẫn củng

cố được kiến thức là sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi Trò chơi vừa là một hoạt động giải trí vừa là một phương pháp giáo dục: Giáo dục bằng trò chơi -một phương pháp đã được nhiều nền giáo dục tiên tiến trên thế giới vận dụng Lồng ghép trò chơi trong dạy và học môn Ngữ văn, kết hợp với những phương pháp dạy học khác sẽ có ý nghĩa tích cực đối với yêu cầu đổi mới hiện nay Đối

với học sinh thì hoạt động vui chơi là nhu cầu không thể thiếu Chính vì vậy, việc vận dụng trò chơi trong giờ học môn Ngữ văn sẽ làm tăng thêm sự thích thú, học sinh sẽ chú ý hơn, chủ động hơn trong chuẩn bị, mạnh dạn hơn trong đề xuất ý kiến của mình, phát huy tư duy sáng tạo, … hứng thú và chủ động trong học tập là sự khởi đầu tốt cho việc nắm bắt kiến thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách ở học sinh qua môn Ngữ văn

Việc tạo cho học sinh có hứng thú và yêu thích văn học, đặc biệt tạo hứng thú cho học sinh trong tiết ôn tập càng khó khăn hơn Bởi vậy, việc tổ chức trò chơi lồng ghép trong tiết ôn tập sẽ góp phần tạo không khí mới sự hấp dẫn, chú

ý, giảm căng thẳng trong các giờ học, ghi nhớ kiến thức tốt hơn, giúp xóa tan sự nhàm chán, nặng nề như một số tiết ôn tập trước đây Đặc biệt phát huy tối đa vai trò tích cực của người học, không chỉ giúp học sinh tham gia vào trò chơi một cách tự tin mà còn lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng

Để thực hiện sáng kiến, tôi đã tiến hành điều tra khảo sát kết quả học tập môn học Ngữ văn 6 AB tại đơn vị trường THCS Minh An, cụ thể như sau:

* Biểu 1: Khảo sát kết quả học tập tiết Ôn tập lớp 6AB trước khi áp dụng sáng kiến tính đến thời điểm 30/10/2022:

Khối lớp (tổng số học sinh)

Điểm (%)

9 đến 10

Điểm (%)

7 đến 8

Điểm (%)

5 đến 6

Điểm (%)

1 đến 4

Trước khi áp

dụng biện

pháp

Khối 6 70

1 (1,4%)

8 (11,4%)

30 (42,9%)

31 (44,3%)

Từ kết quả trên, tôi nhận thấy sự hứng thú của học sinh trong các tiết Ngữ văn và chất lượng học tập của bộ môn còn chưa cao do nhiều nguyên nhân Các nguyên nhân dù chủ quan hay khách quan cũng đều liên quan đến việc tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh Và việc giáo viên sử dụng phương pháp nào? Hình thức chuyển giao nhiệm vụ ra sao? Có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả hoạt động học của học sinh

Với mong ước được lao động, được góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào sự nghiệp “trồng người” tôi xin đưa ra một vài kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy với mục đích trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp tôi mạnh dạn

đưa ra sáng kiến dạy học theo phương pháp tích cực bằng cách : “Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’ Biện pháp này tôi đã áp dụng vào thực tế lớp dạy của mình Và

nhờ chơi mà học, học mà chơi nên các em học sinh phần nào rất hào hứng trong tiết học

3 Mô tả biện pháp

a) Thuyết minh tính mới của biện pháp

Trên cơ sở vận dụng sáng tạo, linh hoạt các phương pháp dạy học đặc trưng của môn học và đối tượng học sinh vùng khó khăn về kinh tế - xã hội để tạo ra

sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động đối với việc giảng dạy môn Ngữ văn

Nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập bộ môn từ đó góp phần tạo ra sự chuyển biến và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.Tạo sự hứng thú học tập, phát huy tối đa năng lực nhận thức, kĩ năng vận dụng kiến thức và cách ứng xử của học sinh trong cuộc sống Xây dựng và tổ chức được một số trò chơi học tập trong dạy học ôn tập để nâng cao chất lượng hiệu quả giảng dạy bộ môn Rèn tư duy nhanh nhạy, kỹ năng quan sát, phân tích tổng hợp, khái quát hoá kiến thức, phát triển kỹ năng phán đoán của học sinh

Vận dụng và thực hiện được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là giáo viên thực sự là người tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động của học sinh còn học sinh là đối tượng tham gia trực tiếp, chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong hoạt động học tập của mình tạo ra một không khí phấn khởi, hào hứng trong học tập môn Ngữ Văn

a, Một số hình thức lồng ghép trò chơi trong dạy và học Ngữ văn

+ Xem trò chơi là một hình thức tổ chức cho một đơn vị kiến thức nhỏ trong giờ học để triển khai ở các bước khác nhau của bài ôn tập (phần tìm hiểu chung, phần luyện tập, củng cố bài…)

+ Tổ chức tiết học thành một trò chơi lớn đối với một số tiết ôn tập hoặc khái quát

b, Lồng ghép trò chơi vào các phân môn Ngữ văn: do đặc thù của mỗi

phân môn, việc vận dụng lồng ghép trò chơi có những điểm khác nhau:

- Phần ôn tập đọc hiểu văn bản: Tuỳ thuộc dạng bài ( bài khái quát, ôn

tập; đọc - hiểu văn bản…), lượng kiến thức, mục tiêu bài học, thời lượng để áp dụng hình thức trò chơi: trò chơi nhỏ dành cho một hoạt động dạy học hay trò chơi lớn cho cả tiết học Do đặc thù của phân môn với mục đích cảm thụ cái hay, cái đẹp của tác phẩm văn chương, đòi hỏi những cảm xúc tinh tế, nên mức

độ vận dụng trò chơi chỉ vừa phải

- Phần ôn tâp thực hành Tiếng Việt: Lồng ghép trò chơi đối với phân

môn này là khá phù hợp với những tiết ôn tập, tổng kết Trò chơi cần gắn với các bài tập, hoặc các hình thức thực hành, luyện tập khác mà giáo viên nghĩ ra Vận dụng tốt giải pháp này, giờ học Tiếng Việt sẽ không còn khô cứng, học sinh

sẽ cảm thấy thoải mái, hứng thú, kích thích hoạt động tư duy của các em, quan trọng hơn là góp phần phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ ở học sinh Qua trò chơi, tư duy và khả năng ngôn ngữ của các em sẽ được bộc lộ tự nhiên, giáo viên có thể phát hiện và uốn nắn kịp thời những mặt còn hạn chế

c, Quy trình xây dựng và thiết kế trò chơi

Trước khi diễn ra mỗi trò chơi giáo viên cần phổ biến thể lệ và những quy định cụ thể Trong quá trình tổ chức hoạt động giáo viên có thể có sự gợi mở hoặc với những trò chơi tập thể như trò chơi ai nhanh hơn, đọc thơ, ai giỏi hơn, nhanh tay nhanh mắt,thi hát… cần có sự bao quát, tránh lặp lại chỉ có ở mỗi học sinh đồng thời cũng hình thành cho các em về: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hoạt động tương tác giữa các cá nhân trong lớp Kỹ năng trao đổi thông tin, trình bày

và tiếp nhận thông tin, tìm kiếm thông tin Kỹ năng làm việc có trách nhiệm trong môi trường hợp tác Khả năng phối hợp với người khác để cùng hoàn thành công việc Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao trong một tiết dạy, đòi hỏi giáo viên phải kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp từ đó các em phát huy được hết tính tích cực, chủ động sáng tạo, độc lập của mình, học tập thích hơn, hiểu bài sâu hơn, nhớ lâu hơn và vui hơn

Bước 1: Chuẩn bị trò chơi

Nghiên cứu tài liệu: Chương trình, sách giáo khoa, chuẩn kiến thức kĩ năng (tài liệu HD học tập)… Hệ thống sách tham khảo: sách báo, tạp chí giáo dục…

Bước 2: Lựa chọn trò chơi

Giáo viên tìm hiểu lựa chọn trò chơi cho phù hợp với từng đối tượng học sinh, giúp các em củng cố kiến thức để hiểu bài một cách chắc chắn

Bước 3: Xây dựng và thiết kế trò chơi

- Thiết kế trò chơi học tập thường qua các bước như sau:

+ Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào?

+ Đồ dùng phục vụ trò chơi

+ Nêu luật chơi

+ Số người tham gia

+ Nêu cách chơi, cách tính điểm

+ Thời gian chơi

Bước 4: Cách tiến hành trò chơi

- Giới thiệu trò chơi, hướng dẫn cách chơi, phổ biến luật chơi

- Chơi thử (nếu cần)

- Chơi thật

- Nhận xét, rút kinh nghiệm và tổng kết trò chơi

Giáo viên hoặc trọng tài là HS nhận xét về thái độ tham gia trò chơi của từng đội, những việc làm chưa tốt của các đội để rút kinh nghiệm

- Trọng tài công bố kết quả chơi của từng đội, cá nhân và trao phần thưởng cho đội thắng (nếu có)

d, Một số trò chơi

* Trò chơi : Ai nhanh hơn

- GV cho chia nhóm ngẫu nhiên thành 4 đội

- GV phát cho mỗi đội một viên phấn Lần lượt từng thành viên trong nhóm sẽ lên bảng viết câu trả lời Nghĩa là em thứ nhất viết xong cầm phấn về chỗ đưa cho em thứ hai lên bảng viết

- Mỗi em chỉ được lên bảng 1 lần trong chủ đề đó

- Nhóm nào nhanh nhất và đúng nhiều nhất sẽ là nhóm thắng cuộc

* Ví dụ minh họa:

Thống kê tên, thể loại các văn bản đã học trong sachs nguwx vawn 6 taapj 2

* Trò chơi: Đọc thơ (hoạt động cá nhân):

- Đặc điểm: Học sinh thường sợ đọc thuộc lòng các bài thơ hay đoạn thơ Nhưng với trò chơi này sẽ giúp học sinh hứng thú hơn và thuộc thơ nhanh hơn

- Chuẩn bị

+ Sau khi học xong các bài thơ để chuẩn bị cho tiết ôn tập phần thơ, giáo viên yêu cầu học sinh về nhà học lại các bài thơ đã học

+ Học sinh học thuộc các bài thơ đã học

Ví dụ:

- Giáo viên đọc một khổ thơ (bài thơ) đã học sau đó yêu cầu học sinh đọc tiếp khổ thơ tiếp theo hoặc một bài thơ nào đó

- Học sinh vừa đọc xong thì có quyền chỉ định một bạn bất kỳ trong lớp đọc khổ thơ tiếp theo hoặc một bài thơ khác

- Tương tự thực hiện cho đến khi có yêu cầu dừng của giáo viên

- Bạn nào đọc sai sẽ làm một hoạt động do lớp hoặc giáo viên yêu cầu

* Trò chơi “Ai giỏi hơn”

- Chuẩn bị :

+ GV chuẩn bị tranh ở nhà bằng cách photo những mẫu tranh có trong SGK phần văn bản

+GV cắt những mẫu tranh đó ra thành nhiều mảnh có hình dáng khác nhau + Sau mỗi mảnh của mẫu tranh GV dán băng keo 2 mặt dạng mỏng để cho HS tiện trong việc ghép tranh

- Cách chơi:

+ GV chia 8 nhóm ngẫu nhiên Mỗi nhóm có một đội trưởng

+ GV phát cho mỗi nhóm 1 mẫu tranh đã cắt rời ( như đã chuẩn bị ở nhà )

+Thời gian 3 -> 5 phút yêu cầu HS ghép hoàn chỉnh bức tranh đó

+ GV gọi đại diện mỗi nhóm thuyết minh về mẫu tranh mà nhóm vừa hoàn thành cho cả lớp nghe

* Trò chơi “Nhanh tay, nhanh mắt”

Trò chơi này dùng để dạy một phần kiến thức mới hoặc củng cố cuối bài.

Chuẩn bị: Lấy dạng bài tập trắc nghiệm điền khuyết làm trò chơi loại này bằng cách: Phần nội dung cần điền ghi sẵn ra các mảnh giấy úp ngược xuống sau đó cho các đội chơi lần lượt lên lật lên và thật nhanh dán vào chỗ trống cho đúng

* Trò chơi “Thi hát”

* Cách chơi :

- Chia lớp thành 2 đội Mỗi đội có một nhóm trưởng Nhóm trưởng sẽ chỉ huy đội của mình hát cho đồng thanh

- Đội nào hát nhiều bài hát theo đúng chủ đề GV đưa ra thì sẽ là đội thắng cuộc

- Thời gian dành cho trò chơi này khoảng 5 phút

* Ví dụ minh họa

Bài ôn tập phần đọc hiểu văn bản: “ Đêm nay Bác không ngủ” của tác giả Minh Huệ ( Ngữ văn 6, tập 2 )

GV cho học sinh thi hát về chủ đề “Bác Hồ”

b) Hiệu quả khi áp dụng biện pháp

Nêu hiệu quả, lợi ích cụ thể đã thu được hoặc dự kiến thu được theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã được áp dụng giải pháp (nếu có) và theo ý kiến của tác giả có phù hợp với đối tượng học sinh của trường giáo viên đang công tác, phù hợp địa phương hay không?

Qua việc đổi mới phương pháp giảng dạy môn Ngữ văn 6 AB tại đơn vị trường THCS Minh An theo hướng sử dụng phương pháp trò chơi vào dạy học tôi nhận thấy giờ dạy đã đạt được những hiệu quả nhất định

Sau một thời gian áp dụng biện pháp, tôi nhận thấy:

Giáo viên không mất quá nhiều thời gian chuẩn bị, thời gian của tiết dạy mà giáo viên và học sinh vẫn đảm bảo được nội dung kiến thức của bài học Tạo ra được tình huống có vấn đề rất sinh động và hấp dẫn để giáo viên khắc sâu kiến thức Từ đó làm không khí lớp học sôi nổi, tăng hứng thú học tập cho học sinh nhờ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy và đặc biệt là những em học chậm nhút nhát

Đối cới học sinh không khí của đến tiết ôn tập sẽ sôi nổi hẳn lên các em không còn thấy căng thẳng mà rất hào hứng mong đợi, học sinh trong lớp hoạt động tích cực đồng đều, các em mạnh dạn nêu ý kiến… từ đó tự chiếm lĩnh kiến thức

và ghi nhớ một cách bền vững hơn do đó kết quả học tập cũng được nâng cao, rèn luyện tư duy tác phong nhanh nhẹn, biết xử lí tình huống linh hoạt

Học sinh mạnh dạn, tự tin hơn khi đứng trước tập thể Nhiều em đã có kỹ năng trình bày tương đối tốt trước đám đông ý kiến của mình

Các em tích cực, chủ động, sáng tạo tham gia các hoạt động học tập Hứng thú với môn Ngữ văn hơn, bầu không khí lớp học sôi nổi hơn

Học sinh hứng thú với trò chơi do đó năng động hăng say phát biểu hơn vì vậy các em tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn, có điều kiện cùng chuẩn bị bài học , chủ động trong học tập

Để kiểm nghiệm và đánh giá kết quả của sáng kiến tôi đã tiến hành thống kê mức độ hứng thú học tiết Ngữ văn và kết quả học tập bộ môn so với kết quả khảo sát đầu năm Cụ thể như sau:

thích

thường

Không thích

1 Biện pháp

tổ chức trò chơi có

gây hứng thú cho

em không?

57/70 (81,4%)

13/70 (18,6%)

2 Với các tiết

ôn tập có biện

pháp tổ chức trò

chơi, em thấy hiểu

bài hơn không?

62/70 (88,6%)

8/70 (11,4%)

3 Khi được

chủ động chiếm

lĩnh tri thức, em có

thấy yêu môn Văn

hơn không?

61/70 (87,2%)

9/70 (12,8%)

* Biểu 2: Khảo sát kết quả học tập tiết Ôn tập lớp 6AB sau khi áp dụng sáng kiến tính đến thời điểm 10/4/2022

Sau khi áp dụng biện pháp Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’ năm học 2021-2022

tôi thấy:

Khối lớp (tổng số học sinh)

Điểm (%)

9 đến 10

Điểm (%)

7 đến 8

Điểm (%)

5 đến 6

Điểm (%)

1 đến 4

Trước khi áp

dụng biện pháp Khối 6

70

1 (1,4%) 8 (11,4%) 30 (42,9%) 31(44,3%) Sau khi áp 4 (5,7%) 16 (22,9%) 43 (61,4%) 7 (10%)

dụng biện pháp

Tôi nhận thấy biện pháp phù hợp với học sinh và thực tiễn Trường THCS Minh

An, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay lấy học sinh làm trung tâm và cá thể hóa người học

Biện pháp giúp hình thành và củng cố những phẩm chất, năng lực cho học sinh như:

Phẩm chất: Tự chủ, trách nhiệm

Năng lực: Tự học, hợp tác, giải quyết các vấn đề, năng lực thẩm mĩ, năng lực giao tiếp

c) Ý nghĩa, phạm vi áp dụng của biện pháp

Qua kết quả trên có thể thấy kết quả thu được từ việc áp dụng một số biện pháp tổ chức tổ trò chơi vào dạy học Các em hào hứng hơn với tiết học, rất nhiều em vốn nhút nhát nhưng đã tự tin, mạnh dạn hơn trong học tập Học sinh

đã chủ động hơn trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức Học sinh hứng thú, có ý thức học và chuẩn bị bài ở nhà, hợp tác với nhau trong học tập và sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ học tập

Việc sử dụng Phương pháp tổ chức trò chơi vào giảng dạy không chỉ áp dụng đối với tiết Ôn tập Ngữ văn 6 mà còn có thể áp dụng với tất cả các tiết và các môn học khác ở các khối lớp trong toàn trường

4 Kiến nghị, đề xuất (nếu có)

Không có

III Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền:

Tôi là người nghiên cứu, thu thập tài liệu và viết sáng kiến kinh nghiệm: :

“Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập cho học sinh trong tiết Ôn tập Ngữ văn lớp 6’’

Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này là sản phẩm của cá nhân tôi Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, Phòng GD&ĐT về tính trung thực của bản cam kết này

Minh An, ngày 22 tháng 10 năm 2022

NGƯỜI BÁO CÁO

Hà Thị Dung

XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG

(Nhà trường xác nhận rõ giải pháp có giúp học sinh tiến bộ rõ rệt thông qua việc vận dụng hiệu quả biện pháp của giáo viên trong công tác giảng dạy hay không?)

………

………

………

………

………