Quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở thành phố vĩnh long tỉnh vĩnh long 1

Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường THCS thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong những năm qua đạt được những kết qảu đáng kể, góp phần không nhỏ tro

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ BÍCH THÙY

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ

KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở

Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ VĂN CHÍN

Phản biện 1: PGS TS Trần Xuân Bách

Phản biện 2: TS Võ Văn Luyến

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý giáo dục họp tại Trường Đại học Sư phạm vào ngày 5 tháng 3 năm 2022

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viện Trường Đại học Sư Phạm – ĐHĐN

- Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học Sư Phạm - ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thước đo của quá trình dạy và học ở nhà trường một phần được thể hiện ở kết quả học tập của học sinh Do đó, việc đánh giá kết quả học tập của học sinh giữ vai trò hết sức quan trọng, nhằm xác định mức độ đạt được các phương diện của học sinh về kiến thức, kỹ năng và thái độ hay phẩm chất và năng lực, trên cơ sở ứng chiếu với mục tiêu của của môn học, của chương trình giáo dục Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, một mặt giúp học sinh nhìn nhận được năng lực của mình, từ đó điều chỉnh phương pháp, hình thức học tập và không nhừng nỗ lực để đạt kết quả cao; mặt khác hoạt động này còn giúp giáo viên có cơ sở xem xét, điều chỉnh quá trình dạy học, các phương pháp, nội dung, hình thức, kỹ thuật dạy học nhằm giúp học sinh đạt kết quả học tập tốt nhất Hơn nữa, hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh còn giúp cán bộ quản lý nhà trường không chỉ nắm bắt được thực trạng kết quả học tập, mà còn lập kế hoạch, chỉ đạo công tác giáo dục, dạy học trong nhà trường

Đặc biệt, để đảm bảo hiệu quả của hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, ngày 06/04/2005, Chính phủ ban hành Quyết định số 73/2005/QĐ-TTg đặt ra nhiệm vụ cấp bách là đổi mới công tác thi cử, kiểm tra, đánh giá để đảm bảo tính khách quan, hiệu quả, nghiêm túc, thiết thực Trước những yêu cầu đổi mới bức thiết của đất nước và ngành GD-ĐT, công tác KT, ĐG kết quả học tập của học sinh các trường trung học cơ sở đã và đang được tổ chức nghiêm túc nhằm thể hiện tính chính xác và khách quan, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên, HS, chất lượng

quản lí của nhà trường [Error! Reference source not found.]

Mặt khác, thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành trung ương Đảng; những điểm mới về đánh giá, xếp loại học sinh THCS và

học sinh THPT theo Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT thể hiện rõ quan điểm đổi mới về hoạt động kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh hay nói cách khác là đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh, đảm bảo hoạt động kiểm tra, đánh giá như một hoạt động học tập, vì hoạt động học tập của học sinh; đồng thời, đây là bước đệm giúp giáo viên, cán bộ quản lí không bỡ ngỡ khi triển khai hoạt động kiểm tra, đánh giá trong chương trình giáo dục phổ thông mới bắt đầu từ năm học 2021-2022 đối với lớp 6

[Error! Reference source not found.]

Để hoạt động kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh đạt được hiệu quả, vai trò trực tiếp của giáo viên có ý nghĩa quan trọng bởi hoạt động nay cần đảm bảo tính trung thực, khách quan trên cơ sở vận dụng các nội dung, hình thức, phương pháp, công cụ kiểm tra đánh giá sáng tạo Điều đó, đòi hỏi cán bộ quản lý các nhà trường, trong đó có các trường THCS cần có các biện pháp cụ thể, hữu hiệu, khả thi nhằm góp phần quản lý tốt công tác này, từ đó góp phần đạt được mục tiêu giáo dục học sinh

Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường THCS thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong những năm qua đạt được những kết qảu đáng kể, góp phần không nhỏ trong việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức, công cụ kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng tiếp cận năng lực học sinh Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện vẫn còn một số hạn chế và bất cập, đặc biệt là trong khâu thực hiện quy định, triển khai hình thức và phương pháp phù hợp với đối tượng, năng lực người học Hơn nữa, trong bối cảnh đổi mới toàn diện giáo dục cũng như để đáp ứng mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tại các trường THCS thành phố Vĩnh Long càng có ý nghĩa quan trọng Xuất phát từ thực tế trên, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục, việc quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS các trường THCS trên địa bàn

thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long là thực sự cần thiết và đặc biệt

có tính chiến lược trong giai đoạn đổi mới toàn diện giáo dục hiện nay

Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long” là hết sức cần

thiết, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cho học sinh THCS, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS, luận văn đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn hiện nay

3 Khách thể nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

4 Giả thuyết nghiên cứu

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long còn có những hạn chế, bất cập Điều này xuất phát từ những nguyên nhân bên trong, bên ngoài nhà trường Việc đề xuất các biện pháp có tính cấp thiết, khả thi sẽ góp phần tăng cường hiệu quả quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học tập của học

sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả dạy học cũng mục tiêu giáo dục học sinh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá và quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long 5.3 Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản

lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

- Chủ thể quản lí là hiệu trưởng các trường THCS thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

- Về đối tượng khảo sát: Luận văn tiến hành khảo sát CBQL, giáo viên ở 08/9 trường THCS trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

- Về thời gian: Luận văn tiến hành khảo sát số liệu trong 3 năm học: 2018 - 2019; 2019 - 2020 và 2020 - 2021

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài

sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

8 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

Chương 3: Biện pháp quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC

SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Ở nước ngoài, quản lí kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học tập trung ở 3 nội dung như sau: Xác lập các tiêu chí đánh giá quá trình kiểm tra, đánh giá và quản lí kiểm tra, đánh giá kết quả học tập; Nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản lí kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học; Triển khai mô hình quản lí kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Việc nghiên cứu về hoạt động này sẽ có vai trò đóng góp quan trọng trong việc hoàn thiện cũng như áp dụng các nghiên cứu

về lý thuyết đánh giá trong thực tiễn quản lí quá trình dạy học Các nghiên cứu nêu trên là gợi mở quý giá, chỉ ra lý luận cũng như hướng vận dụng trong nghiên cứu đề tài về quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành

phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

1.2 Các khái niệm liên quan đến đề tài

1.2.1 Quản lí, quản lí giáo dục

1.2.1.1 Quản lí

Qua các khái niệm trên, có thể hiểu khái niệm quản lí bao gồm các nội hàm chủ yếu: quản lí là hoạt động được tiến hành trong một tổ chức; với các tác động có tính hướng đích của chủ thể quản lí, nhằm phối hợp nỗ lực của các cá nhân để thực hiện mục tiêu của tổ chức

1.2.1.2 Quản lí giáo dục

Như vậy, QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có

kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lí nhằm làm cho hệ thống giáo dục được quản lí, vận hành theo đúng đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, thực hiện được các mục tiêu giáo dục đề ra

1.2.2 Kết quả học tập của học sinh THCS

Theo tác giả sử dụng khái niệm các giả Nguyễn Đức Chính

làm khái niệm công cụ “KQHT là mức độ kiến thức, kỹ năng hay

nhận thức của người học trong môn lĩnh vực (môn học) nào đó Chỉ

có bài kiểm tra (trắc nghiệm) KQHT là có thể đo lường một cách

trực tiếp những gì người ta thiết kế để đo”

1.2.3 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập học sinh THCS

1.2.3.1 Kiểm tra

Qua các định nghĩa trên, ta có thể khái quát về kiểm tra như sau: Kiểm tra là công việc nhằm đo hay xác định mức độ về kiến thức, kỹ năng, thái độ mà người học đạt được sau một quá trình học tập

1.2.3.2 Đánh giá

Như vậy đánh giá là đưa ra những nhận định, những phán xét

về giá trị của người học trên cơ sở xử lý những thông tin, những

chứng cứ thu thập được đối chiếu với mục tiêu đề ra nhằm đưa ra những quyết định về người học và việc tổ chức quá trình dạy học

1.2.3.3 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Theo tác giả sử dụng khái niệm “là quá trình thu thập, xử lý

thông tin một cách hệ thống những kết quả học tập ở từng giai đoạn khác nhau đối chiếu với mục tiêu dạy học ở từng giai đoạn và cuối cùng đối chiếu với chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học trong chương trình giáo dục hiện hành.”

1.2.4 Quản lí kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Vì vậy quản lí kiểm tra đánh giá là tổng thể các công việc của CBQL, giáo viên và người học bao gồm việc xây dựng kế hoạch,

tổ chức thực hiện, phân bổ nguồn lực, thanh tra, kiểm tra để thực hiện một cách tốt nhất tất cả các khâu trong quá trình KT, ĐG nhằm đánh giá chính xác kết quả học tập của người học và giúp cải thiện việc dạy và học

1.3 Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS

1.3.1 Vị trí, chức năng của trường THCS

Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (sau đây gọi chung là Điều lệ) kèm theo Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT, trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng

1.3.2 Nguyên tắc của kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS

Nguyên tắc KT, ĐG kết quả học tập của học sinh: Đảm bảo tính toàn diện và linh hoạt; Đảm bảo tính phát triển HS; Đảm bảo

đánh giá trong bối cảnh thực tiễn; Đảm bảo phù hợp với đặc thù môn học

1.3.3 Đặc điểm hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS

Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng (theo định hướng tiếp cận năng lực) từng môn học, hoạt động giáo dục từng môn, từng lớp; yêu cầu cơ bản cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ (theo định hướng tiếp cận năng lực) HS của cấp học

1.3.4 Hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh

1.3.4.1 Mục tiêu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Như vậy, đánh giá không chỉ nhằm nhận định thực trạng và định hướng, điều chỉnh hoạt động của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định ra thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy

1.3.4.2 Nội dung kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Cấu trúc chương trình giáo dục THCS theo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc: Ngữ văn; Toán; Ngoại ngữ 1; Giáo dục công dân; Lịch sử

và Địa lý; Khoa học tự nhiên; Công nghệ; Tin học; Giáo dục thể chất; Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật); Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp;

1.3.4.3 Hình thức, phương pháp và quy trình kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

a) Hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Kiểm tra, đánh giá thường xuyên

Kiểm tra, đánh giá định kì

Kiểm tra, đánh giá tổng kết

b) Phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Kiểm tra vấn đáp, kiểm tra miệng

Phương pháp kiểm tra viết gồm

Bước 2: Lượng hóa các mục tiêu dạy học để đặt ra các mức

độ cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ nhằm xác định nội dung và tiêu chí đánh giá (Lựa chọn nội dung KT, ĐG)

Bước 3: Lựa chọn hình thức phù hợp với mục tiêu, nội dung

đã đề ra trên cơ sở đặc điểm của học sinh được KT, ĐG (Hình thức, phương pháp KT, ĐG)

Bước 4: Soạn thảo công cụ, sắp xếp câu hỏi dựa trên mục tiêu và nội dung cần KT, ĐG theo mức độ từ dễ đến khó, duyệt lại đáp án (Ra đề Kiểm tra) Áp dụng, thiết kế ma trận đề kiểm tra trong quá trình ra đề KT, ĐG cho học sinh

Bước 5: Tổ chức tiến hành KT, ĐG: Đảm bảo các bước tiến hành KT, ĐG như khâu in và bảo mật đề kiểm tra, công tác coi thi, thực hiện quy chế kiểm tra, giải quyết, phát hiện sai sót trong quá trình KT, ĐG

Bước 6: Phân tích kết quả, đánh giá chất lượng bài kiểm tra (chấm và trả bài kiểm tra)

Bước 7: Công bố kết quả (Ghi và quản lí điểm): Áp dụng CNTT trong quá trình vào điểm học sinh, quản lí điểm bằng phần mềm máy tính, lưu trữ đầy đủ các thông tin về kết quả kiểm tra của

học sinh sau mỗi kỳ thi

1.3.4.4 Các điều kiện thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Đảm bảo hiệu lực các văn bản, quy định hướng dẫn về KT,

Quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS

có vai trò ý nghĩa rất quan trọng trong quản lí giáo dục nói chung Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS được quản lí tốt

sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

1.4.2 Nội dung quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS

1.4.2.1 Xác định vấn đề cần kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Xác định mục tiêu kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường THCS Mục tiêu này được xác định dưới dạng các mục tiêu định lượng và định tính về đích đến của hoạt động kiểm tra, đánh giá

1.4.2.2 Lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Để công tác quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS nhà trường được thực một cách khoa học và đạt hiệu quả cao, Hiệu trưởng cần phải thực hiện là xây dựng kế hoạch kiểm tra,

đánh giá kết quả học tập của HS cho toàn trường

1.4.2.3 Chuẩn bị tiến hành kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Thành lập Hội đồng KT, ĐG kết quả học tập của HS theo định hướng phát triển năng lực, Hội đồng do Hiệu trưởng hoặc Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn làm chủ tịch nhằm tổ chức KT,

ĐG kết quả học tập theo đúng quy định

1.4.2.4 Tổ chức thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS

Hiệu trưởng với tư cách là người chịu trách nhiệm cao nhất trong việc kiểm tra, giám sát các hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường THCS phải thường xuyên kiểm tra hoạt động tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng đổi mới để đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ dạy học nói chung của

b) Nhận thức, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên