Quản lý hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận liên chiểu thành phố đà nẵng 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM LÊ THỊ TUYẾT NHUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG Chuyên ngành: Quản lí giá

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ THỊ TUYẾT NHUNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Đà Nẵng - Năm 2022

TS Nguyễn Thanh Hùng

Luận văn được bảo vệ trước hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp thạc

sĩ Quản lý giáo dục họp tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 01 năm 2022

Có thể tìm thấy luận văn tại:

- Thư viện Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng

- Khoa Tâm lý giáo dục, Trường ĐH Sư phạm - Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, những biến đổi về khí hậu, tình trạng cạn kiệt tài nguyên,

ô nhiễm MT, mất cân bằng sinh thái và những biến động về chính trị, xã hội đặt ra những thách thức có tính toàn cầu Để bảo đảm phát triển bền vững, nhiều quốc gia đã không ngừng đổi mới giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trang bị cho các thế hệ tương lai nền tảng văn hoá vững chắc và năng lực thích ứng cao trước mọi biến động của thiên nhiên

và xã hội Đổi mới giáo dục đã trở thành nhu cầu cấp thiết và xu thế mang tính toàn cầu

Như chúng ta đã biết, MT có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người, sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước và của cá nhân MT hiện tại đang có những thay đổi bất lợi cho con người, đặc biệt

là những yếu tố mang tính chất tự nhiên như: đất, nước, không khí, hệ động thực vật Tình trạng MT thay đổi và bị ô nhiễm đang diễn ra trên phạm vi mỗi quốc gia cũng như trên toàn cầu Chưa bao giờ MT bị ô nhiễm nặng như bây giờ Chính vì vậy việc GDBVMT nói chung, bảo vệ thiên nhiên, tài nguyên đa dạng sinh học nói riêng là vấn đề cần thiết, cấp bách và bắt buộc khi giảng dạy trong nhà trường GDBVMT cung cấp cho HS những kiến thức cơ bản có liên quan đến MT, sự ô nhiễm MT, biện pháp giảm thiểu ô nhiễm… tăng cường sự hiểu biết về mối quan hệ tác động qua lại giữa con người với tự nhiên trong sinh hoạt và lao động sản xuất, góp phần hình thành ở HS ý thức và đạo đức mới đối với MT,

có thái độ và hành động đúng đắn để BVMT Vì vậy, GDBVMT cho HS

là việc làm có tác dụng rộng lớn nhất, sâu sắc và bền vững nhất

Từ những năm học trước, nội dung GDBVMT đã được dạy tích hợp, lồng ghép vào các môn học ngay từ lớp Một; tuy nhiên hiệu quả mang lại vẫn chưa cao HS chưa thực sự có ý thức, trách nhiệm BVMT, chưa biết vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để thực hành, xử lí các vấn

đề liên quan đến MT HS chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, giữ gìn

vệ sinh nơi công cộng, khu dân cư, lớp học, trường học; vẫn còn tồn tại hành động xả rác bừa bãi, hái hoa, bẻ cành, sử dụng nước lãng phí Liên Chiểu là một quận công nghiệp trẻ nằm ở phía Tây Bắc thành phố Đà Nẵng, phân dọc theo quốc lộ 1A và có đường sắt Bắc Nam đi qua; là nơi tập trung hai khu công nghiệp lớn của thành phố Đà Nẵng và

có nhiều bãi tắm đẹp tự nhiên như Nam Ô, Xuân Thiều Tuy nhiên, trong những năm qua, việc quản lý hoạt động GDBVMT cho HS, nhất là HSTH chưa được quan tâm đúng mức, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của Chương trình GDPT 2018

Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDBVMT ở các trường TH trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng, đề tài đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động GDBVMT, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện HS các trường TH quận Liên Chiểu thành

phố Đà Nẵng

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động GDBVMT cho HS tại các

trường TH

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động GDBVMT cho HS

tại các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động GDBVMT giúp HS hiểu được bản chất của MT tự nhiên và MT nhân tạo, đem lại cho HS kiến thức, nhận thức về giá trị, thái độ và kỹ năng thực hành để các em tham gia một cách có trách nhiệm

và hiệu quả trong phòng ngừa và giải quyết các vấn đề MT Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động GDBVMT cho HS, nhất là HSTH trong những

năm qua chưa được quan tâm đúng mức Nhận thức, hành vi, kĩ năng

BVMT của HS còn nhiều hạn chế Nếu thực hiện đồng bộ, sáng tạo các

biện pháp như luận văn đã đề xuất sẽ có tác dụng nâng cao chất lượng,

hiệu quả công tác quản lý hoạt động GDBVMT cho HS các trường TH

quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng, góp phần nâng cao chất lượng giáo

dục nhà trường

5 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài giới hạn khảo sát thực trạng hoạt động GDBVMT và quản

lý hoạt động GDBVMT tại 05 trường TH trên địa bàn quận Liên Chiểu

thành phố Đà Nẵng, gồm TH Hải Vân, TH Triệu Thị Trinh, TH Nguyễn

Đức Cảnh, TH Hồng Quang, TH Âu Cơ, giai đoạn 2019-2022

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động GDBVMT

cho HSTH

- Khảo sát thực trạng hoạt động GDBVMT và thực trạng quản lý

hoạt động GDBVMT cho HS tại các trường TH quận Liên Chiểu thành

phố Đà Nẵng

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDBVMT cho HS tại

các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp,

hệ thống hóa các tri thức trong các công trình nghiên cứu, tài liệu khoa

học; các văn bản quy định; các báo cáo, tổng kết có liên quan đến đề

tài để xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Tiến hành điều tra bằng

phiếu hỏi để khảo sát thực trạng hoạt động GDBVMT, công tác quản lý

hoạt động GDBVMT tại các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà

Nẵng Đối tượng điều tra là PHHS, GV, CBQL Kết quả điều tra được

xử lý, phân tích, so sánh để tìm thông tin cần thiết theo hướng nghiên

cứu đề tài

- Phương pháp nghiên cứu hồ sơ: Tiến hành nghiên cứu các Quyết định, Báo cáo, Công văn… Phòng GDĐT, Sở GDĐT, trường TH có liên quan đến hoạt động GDBVMT cho HSTH

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tiến hành sưu tầm, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các kinh nghiệm về quản lý GDBVMT cho HS các trường TH qua đó tìm ra các nhân tố phù hợp để đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động GDBVMT cho HS các trường TH tại quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

- Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến của các chuyên gia về các vấn đề đánh giá thực trạng, tính hợp lý, khả thi của các biện pháp được đề xuất

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Để xử lý các số liệu, các kết quả nghiên cứu, trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu

8 Đóng góp của luận văn

8.1 Về mặt lý luận: Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản

lý GDBVMT cho HS các trường TH trong giai đoạn hiện nay

8.2 Về mặt thực tiễn: Khảo sát, nhận xét thực trạng và đề xuất

được các biện pháp quản lý hoạt động GDBVMT cho HS tại các trường

TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng; góp phần nâng cao chất lượng

và hiệu quả giáo dục TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

9 Cấu trúc của luận văn: Luận văn gồm 3 phần

* Phần mở đầu: Lý do chọn đề tài, mục đích, khách thể, đối tượng

nghiên cứu, giả thuyết khoa học, phạm vi đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu

* Phần nội dung: Gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động GDBVMT cho

HSTH

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động GDBVMT cho

HS tại các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động GDBVMT cho HS

tại các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

* Kết luận và khuyến nghị

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường

1.2.1.1 Môi trường

Môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và tự nhiên

1.2.1.2 Giáo dục bảo vệ môi trường

GDBVMT cho HSTH là quá trình trang bị cho các em những hiểu biết cơ bản về MT và biết quan tâm đến các vấn đề MT phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi được thể hiện qua nhận thức, thái độ, hành vi và kỹ năng ứng xử với MT tự nhiên

1.2.2 Quản lý

Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để lãnh đạo, hướng dẫn, điều khiển các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt được mục đích đúng ý chí của nhà quản lý và phù hợp với quy luật khách quan

1.2.3 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất

1.2.4 Quản lý nhà trường

Trường học là tổ chức giáo dục cơ sở mang tính nhà nước - xã hội, là nơi trực tiếp làm công tác đào tạo, giáo dục thế hệ trẻ Trường học là tế bào cơ sở, chủ chốt của bất cứ hệ thống giáo dục ở cấp nào (từ Trung ương đến địa phương)

1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường

Quản lý hoạt động GDBVMT được diễn ra ở cấp vĩ mô (sự quản

lý của các cấp, các ngành đối với công tác GDBVMT ở các trường học)

và cấp vi mô (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng quản lý hoạt động GDBVMT cho HS trong trường) Trong phạm vi nghiên cứu này, chúng tôi nghiên cứu công tác quản lý hoạt động GDBVMT ở cấp vi mô, tức

là chủ thể quản lý là CBQL các trường TH quận Liên Chiểu thành phố

Đà Nẵng, còn đối tượng quản lý là công tác GDBVMT cho HS ở các trường TH trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

1.3 Những vấn đề lý luận về hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.3.1 Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học 1.3.2 Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.3.2.1 Đối với khối lớp 3, 4, 5

1.3.2.2 Đối với khối lớp 1, 2

1.3.3 Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.3.3.1 Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong các môn học

1.3.3.2 Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.3.4 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.3.4.1 Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua dạy học tích hợp,

1.3.5.1 Vai trò của giáo dục nhà trường

1.3.5.2 Vai trò của giáo dục gia đình

1.3.5.3 Vai trò của giáo dục xã hội

1.3.6 Điều kiện, phương tiện tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.3.7 Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.3.7.1 Đối với cán bộ quản lý, giáo viên

1.3.7.2 Đối với học sinh

1.3.7.3 Quy trình đánh giá

1.4 Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động giáo dục bảo

vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.4.1 Quản lý mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường

1.4.2 Quản lý nội dung giáo dục bảo vệ môi trường

1.4.3 Quản lý phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.4.4 Quản lý hình thức tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.4.5 Quản lý các lực lượng giáo dục tham gia hoạt động giáo

dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.4.6 Quản lý điều kiện, phương tiện tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

Quản lý cơ sở vật chất - thiết bị dạy học là tác động có mục đích của người quản

1.4.7 Quản lý việc kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học

1.5.1 Yếu tố khách quan

1.5.2 Yếu tố chủ quan

Tiểu kết chương 1

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH TẠI CÁC

TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1 Khái quát quá trình khảo sát

2.1.1 Mục tiêu khảo sát

- Tìm hiểu thực trạng hoạt động GDBVMT và quản lý hoạt động GDBVMT cho HS các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng hiện nay

- Phát hiện những khó khăn, trở ngại trong việc quản lý hoạt động GDBVMT cho HS tại các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

- Đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động GDBVMT cho HS quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

- Đề xuất và khuyến nghị từ kết quả khảo sát

2.1.2 Nội dung khảo sát

Trong phạm vi giới hạn của luận văn cao học, để đánh giá thực trạng quản lí hoạt động GDBVMT tại các trường TH quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng, tác giả đã tiến hành khảo sát trực tiếp tại 05 trường

TH Hải Vân, TH Triệu Thị Trinh, TH Nguyễn Đức Cảnh, TH Hồng Quang, TH Âu Cơ thuộc quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.1.3 Đối tượng khảo sát

- Đối tượng khảo sát: 292 người, trong đó có 42 CBQL (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn), 150 GV và 100 PHHS tại 05 đơn vị trường học TH Hải Vân, TH Triệu Thị Trinh, TH Nguyễn Đức Cảnh, TH Hồng Quang, TH Âu Cơ

- Địa bàn khảo sát: quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.1.4 Phương pháp khảo sát

2.1.5 Xử lý số liệu, viết báo cáo kết quả khảo sát

2.1.6 Tiến trình và thời gian khảo sát

2.2 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế-xã hội

và giáo dục quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.2.1 Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế-xã hội

2.2.1.1 Điều kiện tự nhiên

2.2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội

2.2.2 Khái quát tình hình giáo dục quận Liên Chiểu thành phố

Đà Nẵng

2.2.3 Tình hình giáo dục tiểu học quận Liên Chiểu

2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.3.1 Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.3.2 Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.3.3 Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

2.3.4 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường

cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà

Nẵng

2.3.5 Các lực lượng tham gia vào hoạt động giáo dục bảo vệ môi

trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành

phố Đà Nẵng

2.3.6 Điều kiện, phương tiện tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ

môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu

thành phố Đà Nẵng

2.3.7 Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường

cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà

Nẵng

2.4 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục bảo vệ

môi trường cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu

thành phố Đà Nẵng

Về thực trạng công tác quản lý hoạt động GDBVMT cho HS tại các

đơn vị trường học, chúng tôi không tiến hành khảo sát PHHS mà chỉ tiến

hành khảo sát 192 CBQL, GV

2.4.1 Quản lý mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh

tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

Bảng 2.15 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục bảo vệ

môi trường của giáo viên

STT Nội dung quản lý tượng Đối

Mức độ thực hiện Đánh giá Rất tốt

(4đ)

Tốt (3đ) Trung bình (2đ)

Yếu (1đ) ĐTB Thứ bậc

STT Nội dung quản lý tượng Đối

Mức độ thực hiện Đánh giá Rất tốt

(4đ)

Tốt (3đ) Trung bình (2đ)

Yếu (1đ) ĐTB Thứ bậc

Quản lý việc soạn

bài và chuẩn bị giờ

lên lớp của giáo viên

Tốt (3đ) Trung bình (2đ)

Yếu (1đ) ĐTB Thứ

Gắn liền việc học của

học sinh với hoạt động

Theo kết quả điều tra, thực trạng quản lý nội dung GDBVMT cho

HS tại các trường TH được đánh giá trung bình với ĐTB là 2,57

2.4.3 Quản lý phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục bảo vệ