Bài giảng Xây gạch (Nghề Kỹ thuật xây dựng TCCĐ)

- Cách sử dụng thước tầm: Đặt thước theo phương thẳng đứng hoặc nằm ngang của cấu kiện cần kiểm tra, đặt ni vô lên mặt thước tầm để kiểm tra độ thẳng đứng, ngang bằng của cấu kiện.. - Tí

Trang 1

TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG

TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG TRUONG CAO DANG NGHE XAY DUNG

Trang 2

Trang 3

LỜI NÓI ĐẦU

Biên soạn giáo trình giảng dạy là một hoạt động thường niên và then chốt trong quá trình đào tạo nghề Kết quả từ biên soạn giáo trình giảng dạy là những phát hiện mới cần bổ sung về kiến thức, về phát triển nhận thức khoa học, về sáng tạo phương pháp, phương tiện kỹ thuật mới có giá trị cao hơn Thực tế cho thấy học sinh, sinh viên trong quá trình học tập, rèn luyện và ra trường làm việc đòi hỏi phải có kiến thức, kỹ năng để đáp ứng được nhu cầu của xã hội

Thực hiện mục tiêu đó, tôi đã biên soạn Giáo trình “Kỹ thuật Xây gạch” với nhiều nội dung cung cấp những thông tin, kiến thức và kỹ thuật cần thiết để phục vụ công tác giảng dạy cũng như học tập của giáo viên, học sinh và sinh viên của nhà trường

Căn cứ vào Nội dung Chương trình đào tạo nghề Kỹ thuật Xây dựng của nhà trường, tôi đã xây dựng và biên soạn giáo trình với các bài học để áp dụng cho cả hệ Cao đẳng và Trung cấp Cụ thể như sau:

Bài 1: Sử dụng dụng cụ Bài 2: Xác định, kiểm tra đường thẳng đứng Bài 3: Xác định, kiểm tra đường nằm ngang Bài 4: Xác định, kiểm tra góc vuông

Bài 5: Trộn vữa Bài 6: Khối xây gạch Bài 7: Xây tường ≥ 220; ≤ 110 Bài 8: Xây mỏ

Bài 9: Xây tường trừ cửa Bài 10: Xây tường thu hồi Bài 11: Xây trụ đọc lập tiết diện vuông, chữ nhật Bài 12: Xây trụ liền tường

Bài 13: Xây gờ thẳng Bài 14: Xây bậc tam cấp, bậc cầu thang Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, tham gia góp ý của Hội đồng thẩm định, các giáo viên khoa Xây dựng để tôi hoàn thành giáo trình Hy vọng rằng giáo trình này

sẽ mang lại những kiến thức và kỹ năng bổ ích, thiết thực cho học sinh, sinh viên của nhà trường

Xin trân trọng cảm ơn!

Trang 4

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: XÂY GẠCH

Mã Mô đun: MĐ 10

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:

- Vị trí: Mô đun xây gạch là mô đun chuyên chuyên ngành bắt buộc có vị trí quan trọng trong khối kiến thức và kỹ năng chuyên ngành

- Tính chất: Là mô đun chuyên môn quan trọng bắt buộc Thời gian học bao gồm cả lý thuyết và Thực hành

- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun Kỹ thuật xây gạch là một trong những mô đun cốt lõi của nghề Kỹ thuật xây dựng, giúp người học có kỹ năng cơ bản trong công tác xây Có khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện tác phong làm việc công nghiệp, biết quản lý thời gian, sáng tạo và nhạy bén trong quá trình làm việc và cuộc sống hàng ngày

Mục tiêu của mô đun

- Kiến thức:

+ Mô tả được cách sử dụng các loại dụng + Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật, nguyên tắc xây và các chỉ tiêu đánh giá chất lượng của khối xây gạch

+ Trình bày được kỹ thuật sử dụng dụng cụ xây, dụng cụ kiểm tra và kỹ thuật xây các loại khối xây gạch

- Kỹ năng:

+ Trộn được các loại vữa xây dựng thông thường

+ Làm được các công việc: xây móng, xây tường, xây trụ, xây gờ, xây bậc

+ Phát hiện và xử lý được các sai hỏng khi thực hiện công việc

+ Làm được việc kiểm tra, đánh giá chất lượng các công việc xây

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm : + Có tính tự giác trong học tập, hợp tác tốt khi thực tập theo nhóm

+ Tuân thủ thực hiện vệ sinh công nghiệp, có ý thức tiết kiệm vật liệu và bảo quản dụng

cụ thực tập

Nội dung của giáo trình:

Trang 5

BÀI 1: SỬ DỤNG DỤNG CỤ

Mục tiêu:

- Trình bày được phương pháp sử dụng các loại dụng cụ đo và kiểm tra

- Mô t ả được tính năng tác dụng của từng loại dụng cụ

- S ử dụng được các loại dụng cụ vào công tác xây và kiểm tra

+ Dùng để cán phẳng lớp vữa trát trên tường, trần, nền, sàn

+ Kiểm tra độ phẳng của tường khi xây, trát… Ngoài ra còn kết hợp với ni vô để kiểm tra thẳng đứng, ngang bằng

- Cách sử dụng thước tầm: Đặt thước theo phương thẳng đứng hoặc nằm ngang của cấu kiện cần kiểm tra, đặt ni vô lên mặt thước tầm để kiểm tra độ thẳng đứng, ngang bằng của cấu kiện Hoặc dùng để kiểm tra độ phẳng mặt của cấu kiện, cán phẳng, làm cữ để xây, trát, lát, ốp …

2 Thước vuông

- Cấu tạo của thước: (Hình 2)

- Vật liệu làm thước: Gỗ, nhôm hộp hoặc bằng thép

- Tác dụng của thước: Xác định, kiểm tra góc vuông

Trang 6

hở giữa cạnh thước vuông và cạnh của cấu kiện để xác định độ vuông góc của cấu kiện

+ Xác định góc vuông (để xây lắp các cấu kiện): Đặt một cạnh của thước vuông vào một cạnh chuẩn và một điểm cho trước, sau đó điều chỉnh cạnh kia theo cạnh còn lại của thước vuông Dùng bút dấu để vạch dấu, dấu phải sắc nét, rõ ràng

Hình 3: Xác định góc vuông

3 Ni vô thước

- Cấu tạo của ni vô

1 2 3

Trang 7

Hình 4: Ni vô thước

1 Ống thủy kiểm tra độ thẳng đứng; 2 Ống thủy kiểm tra độ ngang bằng;

3 Ống thủy kiểm tra độ nghiêng 45 0

- Tính năng tác dụng của ni vô: Kiểm tra thẳng đứng, ngang bằng;

- Cách sử dụng ni vô: Kết hợp với thước tầm để kiểm tra, điều chỉnh độ ngang bằng, thẳng đứng của cấu kiện Áp thước tầm vào bề mặt hoặc góc cạnh của cấu kiện,

áp ni vô vào cạnh ngoài của thước tầm, điều chỉnh thước tầm sao cho bọt nước của ni

vô nằm ở giữa ống thủy (nằm trong vạch dấu có trên ống thủy) là đạt yêu cầu

4 Ni vô ống nhựa mềm

- Cấu tạo của ni vô ống: Ống nhựa mềm có đường kính từ 5÷15mm, dài từ 2÷20m, trong suốt

- Tính năng tác dụng của ni vô ống: Kiểm tra ngang bằng

- Cách sử dụng ni vô ống: Cho đầy nước vào ống nhựa để kiểm tra ngang bằng

Lấy một điểm làm chuẩn, điều chỉnh sao cho mức nước một đầu bằng với điểm chuẩn, sau đó giữ ổn định và vạch dấu nước ở đầu bên kia để xác định độ ngang bằng (Nếu ống nhựa mềm có bọt nước hoặc bị kẹt thì sẽ không chính xác)

5 Dọi

- Cấu tạo của dọi

Hình 5: Dọi

- Tính năng tác dụng của dọi: Kiểm tra thẳng đứng

- Cách sử dụng dọi: Đưa dọi lên phía trước ngang đầu Dùng ngón tay cái và ngón trỏ giữ đầu dây Bằng mắt ngắm và rê dây dọi từ từ vào cạnh của bộ phận cần kiểm tra đường thẳng đứng (cạnh cột, mép tường, cạnh cửa ) Giữ ổn định quả dọi làm cho dây treo không chuyển động Dùng mắt ngắm, nếu dây dọi trùng với cạnh của bộ phận công trình cần kiểm tra thì bộ phận đó thẳng

2

1

Trang 8

+ Quả dọi

- Nhà xưởng

- Đảm bảo chất lượng, đúng yêu cầu

- Quả dọi, Ni vô thước

- Ni vô thước, Ni vô ống nhựa mềm

Câu hỏi ôn tập lý thuyết:

Câu 1: Hãy trình bày cấu tạo, tác dụng và phương pháp sử dụng thước tầm, thước vuông?

Câu 2: Hãy trình bày cấu tạo, tác dụng và phương pháp sử dụng ni vô thước, ni vô ống nhựa mềm?

Câu 3: Hãy trình bày cấu tạo, tác dụng và phương pháp sử dụng quả dọi?

Trang 9

Trang 10

Phiếu đánh giá kết quả thực tập:

TT Nội dung đánh giá Sai số (mm) Điểm Ghi chú

Trang 11

BÀI 2: XÁC ĐỊNH, KIỂM TRA ĐƯỜNG THẲNG ĐỨNG

* Khái niệm đường thẳng đứng

Đường thẳng đứng là đường song song với phương dây dọi Hay nói cách khác đường thẳng đứng là đường vuông góc với mặt phẳng nằm ngang

- Xác định đường thẳng đứng qua 1 điểm bằng dọi: Muốn xác định đường thẳng đứng qua 1 điểm ta làm như sau: Thả dây dọi đi qua điểm cho trước, giữ cho quả dọi đứng yên, như vậy phương theo dây dọi chính là đường thẳng đứng

Hình 7: Xác định đường thẳng đứng

Phương thẳng đứng

Phương nằm ngang Phương dây dọi

Hình 6: Phương thẳng đứng trùng với phương dây dọi

Trang 12

- Xác định đường thẳng đứng qua một điểm bằng ni vô Đặt thước tầm theo một điểm, áp ni vô theo thước tầm, nếu bọt nước của ống thuỷ trên ni vô nằm chính giữa thi cạnh thước tầm là đường thẳng đứng

2 Kiểm tra đường thẳng đứng:

- Dùng dây dọi để kiểm tra đường thẳng đứng: Cầm dọi, đứng ở vị trí không vuông góc với bề mặt nào của cấu kiện, bộ phận công trình cần kiểm tra Rê dọi từ từ vào cạnh đã chọn trước (giao tuyến của 2 mặt phẳng cấu kiện Nếu giao tuyến đó trùng với dây dọi thì bộ phận đó thẳng đứng)

- Dùng ni vô kết hợp thước tầm để kiểm tra đường thẳng đứng:

+ Áp thước tầm vào một mặt của cấu kiện

+ Áp nivô vào thước tầm và quan sát vị trí của bọt nước trong ống thủy Tương

tự cũng làm như vậy với mặt kề bên của cấu kiện

Hình 8 Kiểm tra thẳng đứng bằng Ni vô thước

1 Ni vô thước; 2 Thước tầm; 3 Cấu kiện cần kiểm tra

+ Kết luận: Nếu bọt nước trong ống thủy của nivô nằm ở chính giữa thì cấu kiện

đó thẳng đứng Nếu bọt nước không nằm chính giữa thì cấu kiện đó không thẳng đứng

3 Đo độ cao trên đường thẳng đứng:

- Muốn đo cao độ phải đo theo đường thẳng đứng, thông thường người ta cho trước cốt chuẩn hay cốt trung gian:

+ Cốt chuẩn: Là cao độ chuẩn mà thiết kế cho trước trên cọc mốc, có thể cốt

±0.00 của nền hay cốt của bộ phận công trình nào đó gần đấy

+ Cốt trung gian: Là cốt nằm trên cốt chuẩn

* Ví dụ: Xác định cao độ lắp đặt lanh tô biết:

- Cao độ của lanhtô theo thiết kế là +2.100

- Cốt chuẩn là cốt ± 0.00 của nền nhà

* Cách xác định:

- Cách 1:

Trang 13

+ Dùng dây dọi để xác định 2 đường thẳng đứng ở gần vị trí đầu của lanhtô định lắp

đoạn bằng nhau và bằng 2.100mm Đánh dấu lại, đó chính là cao độ cần xác định

- Cách 2:

+ Từ cốt ±0.00 của nền nhà dùng thước đo lên theo đường thẳng đứng của 1 cạnh cửa Vạch dấu lên tường cao độ cần xác định

Hình 9 Truyền cốt cao độ bằng Ni vô ống mềm

1 Cao độ cần xác định; 2 Cốt chuẩn hoặc cốt trung gian; 3 Ni vô ống mềm

+ Dùng Ni vô ống mềm truyền từ điểm vạch dấu sang bên kia của cạnh cửa, điều chỉnh cho mức nước trong ống bằng với vạch dấu cho trước, giữ cho ống ổn định, sau

đó vạch dấu cạnh bên kia theo mức nước trong ống (hình 9)

Trang 14

+ Quả dọi

- Nhà xưởng

Đảm bảo chất lượng, đúng yêu cầu

2 Trình tự thực hiện

- Xác định đường thẳng đứng

- Kiểm tra đường thẳng đứng

- Đo độ cao trên đường thẳng đứng

- Thẳng và song song với phương dây dọi

- Thẳng đứng theo phương dây dọi

- Thẳng đứng và chính xác

- Thước tầm, Ni vô thước, dây dọi

- Ni vô thước, dây dọi, thước tầm

- Thước tầm, Ni vô thước, dây dọi, Ni vô ống nhựa mềm

An toàn

và vệ sinh lao động

3 Kiểm tra sản phẩm

- Thẳng đứng

- Đúng cao độ

Ni vô thước, Ni vô ống nhựa mềm

4 Vệ sinh công nghiệp

Câu 1: Hãy trình bày phương pháp xác định đường thẳng đứng?

Câu 2: Hãy trình bày phương pháp kiểm tra đường thẳng đứng?

Bài tập thực hành:

Bài 1: Hãy xác định đường thẳng đứng qua 1 điểm cho trước?

Bài 2: Hãy kiểm tra đường thẳng đứng của một cấu kiện cho trước bằng 2 phương pháp dùng dây dọi và Ni vô thước?

Trang 15

Trang 16

BÀI 3: XÁC ĐỊNH, KIỂM TRA ĐƯỜNG NẰM NGANG

* Khái niệm đường nằm ngang

Đường nằm ngang là đường song song với mặt phẳng hình chiếu bằng, vuông góc với phương dây dọi (đường thẳng đứng)

Xác định đường nằm ngang dựa vào một đường nằm ngang hay mặt phẳng nằm ngang

đã cho sẵn.

- Dùng Ni vô thước để xác định đường nằm ngang: Từ 2 điểm cho trước, ta căng dây hoặc đặt thước tầm lên 2 điểm đó, dùng Ni vô thước điều chỉnh sao cho ngang bằng, sau đó điều chỉnh thước hoặc dây theo Ni vô Ta đã xác định được đường nằm ngang

- Dùng Ni vô ống mềm để xác định đường nằm ngang: Từ 2 điểm cho trước, lấy

1 điểm làm chuẩn dùng Ni vô ống mềm kéo từ điểm 1 đến điểm 2, điều chỉnh sao cho mức nước trong ống bằng với điểm 1, quan sát mức nước bên điểm 2 ở đâu ta vạch ở

đó Nối 2 điểm với nhau ta được đường nằm ngang (Hình 10)

Hình 10 Xác định đường nằm ngang

1 Mức nước trong ống Ni vô mềm; 2 Ni vô ống mềm; 3 Đường nằm ngang

Ví dụ: Đổ bêtông giằng móng đã xong, muốn xác định vị trí bậu cửa sổ, ta chỉ việc đo từ mặt giằng lên một đoạn theo thiết kế Hoặc có thể dựa vào bậu cửa sổ để xác định vị trí đặt lanhtô

Trang 17

2 Kiểm tra đường nằm ngang:

- Kiểm tra bằng ni vô ống nhựa mềm: Nếu mực nước ở hai đầu dây trùng với 2 đầu của cạnh cần kiểm tra thì ngang bằng

Hình 11 Truyền cốt cao độ bằng Ni vô ống mềm

1 Mức nước trong ống Ni vô mềm; 2 Ni vô ống mềm

- Kiểm tra bằng ni vô kết hợp thước tầm: Ốp thước tầm vào mặt bộ phận công trình cần kiểm tra, đặt nivô lên thước tầm, nếu bọt nước trong ống thủy nằm ngang ở đúng giữa thì cạnh đó nằm ngang

3 Đo độ dài trên đường nằm ngang:

- Căng dây tại các điểm đã xác định trước, điều chỉnh cho dây nằm ngang

- Đo chiều dài trên dây: Đặt thước theo dây đo chiều dài của các điểm đã chọn Chú ý: Trong mọi trường hợp không được đo trên mặt đất gồ ghề, mấp mô, sẽ có sai số

Hình 12 Đo chiều dài trên mặt dất gồ ghề, mấp mô

1 Dây căng nằm ngang; 2 Mặt đất gồ ghề, mấp mô; a,b,c,d là các đoạn cần đo

Vì vậy, khi đo các bộ phận theo phương nằm ngang phải đặt thước hoặc căng dây song song với trục của công trình, các bộ phận trên của công trình theo hình 11

Trang 18

+ Quả dọi

- Nhà xưởng

- Xác định đường nằm ngang

- Kiểm tra đường nằm ngang

- Đo độ dài trên đường nằm ngang

- Thẳng và song song với phương ngang (ngang bằng)

- Ngang bằng theo

Ni vô

- Ngang bằng và chính xác

- Thước tầm, Ni vô thước

- Ni vô thước, dây cước, thước tầm

- Thước tầm, Ni vô thước, Ni vô ống nhựa mềm

An toàn

và vệ sinh lao động

Câu 1: Hãy trình bày phương pháp xác định đường nằm ngang?

Câu 2: Hãy trình bày phương pháp kiểm tra đường nằm ngang?

Bài 1: Hãy xác định đường ngang bằng qua 1 điểm cho trước?

Bài 2: Hãy kiểm tra đường ngang bằng của một cấu kiện cho trước bằng 2 phương pháp dùng Ni vô ống mềm và Ni vô thước?

Trang 19

Trang 20

BÀI 4: XÁC ĐỊNH, KIỂM TRA GÓC VUÔNG

Mục tiêu:

- Trình bà y được phương pháp xác định và kiểm tra góc vuông

- Mô t ả được kỹ thuật xác định kiểm tra góc vuông

- S ử dụng được các loại dụng cụ vào xác định, kiểm tra góc vuông

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỷ mỉ

Nội dung bài giảng:

1 Xác định góc vuông

- Xác định góc vuông qua 1 điểm của đỉnh góc vuông và một cạnh cho trước:

+ Đặt thước vuông vào điểm đã cho, điều chỉnh một cạnh của thước vuông hướng OX đã cho (Hướng cố định)

+ Từ điểm O vạch đường thẳng OY theo cạnh thước vuông còn lại Ta được góc XOY là góc vuông cần xác định

y

Hình 13 Xác định góc vuông

- Xác định góc vuông theo định lý Pitago:

+ Trên hướng Ox lấy 1 đoạn OM bằng 4 đơn vị chiều dài

+ Lấy M làm tâm quay cung tròn thứ nhất bán kính R1 = 5 đơn vị chiều dài

+ Lấy O làm tâm quay cung tròn thứ hai có bán kính R2= 3 đơn vị chiều dài

N

Hình 14 Xác định góc vuông

Trang 21

+ Hai cung tròn cắt nhau tại N + Nối O với N, ta có NOM là vuông theo định lý Pitago

+ Trên hướng OX cho trước lấy điểm M bằng 4 đơn vị chiều dài

+ Trên hướng OY cho trước lấy điểm N bằng 3 đơn vị chiều dài

+ Lấy một đoạn thẳng có chiều dài bằng 5 đơn vị Giữ OX (hoặc OY) cố định, Nối M với N bằng một đoạn thẳng có chiều dài bẳng 5 đơn vị bằng cách điều chỉnh OY (hoặc OX) ra vào sao cho vừa đúng với đoạn dài 5 đơn vị đó Như vậy ta được góc XOY là góc vuông

2 Kiểm tra hình chữ nhật:

- Dựa vào các định lý của hình chữ nhật để kiểm tra:

+ Các cạnh đối song song và bằng nhau

+ Bốn góc bằng nhau và bằng 900+ Hai đường chéo bằng nhau và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường

- Kiểm tra 2 đường chéo bằng nhau và một góc vuông:

Ví dụ: Muốn kiểm tra hình chữ nhật ABCD ta làm như sau:

+ Đo độ dài hai đường chéo AC = BD

+ Đo bất kỳ một góc A; B; C; D bằng 900 thì tứ giác ABCD là hình chữ nhật

- Kiểm tra 2 đường chéo bằng nhau và các cặp cạnh đối diện bằng nhau:

+ Đo AD và BC + Đo AB và CD + Đo AC và BD Nếu các cặp này bằng nhau thì tứ giác ABCD là hình chữ nhật

Trang 22

- Nhà xưởng

- Đảm bảo chất lượng, đúng yêu cầu

- Xác định góc vuông

- Kiểm tra góc vuông

- Kiểm tra hình chữ nhật

Các phải chính xác

Thước vuông, thước

sinh lao động

Câu 1: Hãy trình bày phương pháp xác định và kiểm tra góc vuông?

Bài 1: Hãy xác định góc vuông bằng phương pháp dùng thước vuông, Pitago, tỷ lệ 3:4:5?

Trang 23

Trang 24

BÀI SỐ 5: TRỘN VỮA

Mục tiêu:

- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật và phân loại vữa xây dựng

- Mô t ả được kỹ thuật thực hiện trộn vữa bằng thủ công và bằng máy

- Tr ộn được các loại vữa xây dựng bằng tay và bằng máy

- S ử dụng được các loại dụng cụ trộn vữa

- Rèn lu yện tính cẩn thận, tỷ mỉ

1 Yêu cầu kỹ thuật:

1.1 Yêu cầu về chất lượng vật liệu:

+ Cát: Phải đúng loại, sàng sạch trước khi trộn + Vôi: Lọc kỹ

+ Xi măng: Đúng loại, mác + Nước: Trong, sạch

1.2 Yêu cầu về chất lượng vữa: Đúng loại vữa ( tam hợp, xi măng cát ), đúng mác vữa, mác xi măng

- Dụng cụ phải chuẩn, chắc chắn: Cuốc, xẻng, xô thùng,

- Xe rùa, xe cải tiến vận chuyển vữa phải kín để tránh làm mất nước của vữa

2.3 Máy trộn vữa:

- Đúng chủng loại, phù hợp với quy mô của công trình (hạng mục công trình)

- Hệ thống đường dẫn điện, cầu dao, ổ cắm phải chuẩn, đảm bảo an toàn

- Máy trộn vữa phải đạt tại nơi gần bãi tập kết vật liệu, nước và không ảnh hưởng đến các bộ phận thi công khác của công trình

- Người vận hành máy trộn phải được đào tạo và có chứng chỉ đúng chuyên môn

Trang 25

- Có biển báo để hạn chế người không có nhiệm vụ đi vào khu vực trộn vữa bằng máy

3 Kỹ thuật trộn vữa bằng thủ công:

3.1 Kỹ thuật trộn vữa vôi

- Đong cát bằng hộc hoặc xô(có thể tích nhất định )đổ trên sân trộn thành hình tròn xung quanh cao, giữa trũng

- Đong và đổ vôi nhuyễn vào giữa đống cát

- Đổ nước từ từ và dùng cuốc đánh vôi nhuyễn thành sữa

Dùng cuốc hoặc cào răng nhào trộn đều cát với vôi sữa từ giữa đến xung quanh Nhào trộn thật đều đến khi vữa đồng màu và đạt độ dẻo theo yêu cầu Nếu thấy vữa còn khô thì cho thêm nước từ từ và nhào trộn lại Trộn xong vun gọn vữa thành đống để sử dụng

3.2 Kỹ thuật trộn vữa tam hợp Trộn vữa tam hợp có hai cách:

- Cách thứ nhất: Trộn cát với xi măng thành hỗn hợp xi măng – cát như trộn vữa

xi măng – cát Sau đó trộn hỗn hợp cát – xi măng với vôi như trộn vữa vôi

- Cách thứ hai: Trộn cát với vôi như cách trộn vữa vôi, sau đó san vữa vôi đã trộn trên sân trộn dầy khoảng 10-15cm rồi đong xi măng theo liều lượng rải đều trên mặt lớp vữa vôi Dùng cuốc xẻng đảo đều vữa vôi với xi măng cho đến khi vữa đồng màu và đạt

độ dẻo theo yêu cầu –Trong hai cách trộn trên, cách thứ nhất trộn đảm bảo đều và nhanh hơn Khi trộn vữa để trát nhất thiết phải lọc vôi sữa ở bể lọc rồi mới cho sữa vôi vào để trộn vữa

3.3 Kỹ thuật trộn vữa xi măng cát

- Đong cát bằng hộc hoặc xô theo liều lượng của cối trộn, đổ thành đống trên sân trộn Cân hoặc đong xi măng theo liều lượng, đổ phủ nên đống cát

- Dùng xẻng đảo đều xi măng và cát cho đến khi được hỗn hợp xi măng cát đồng màu Quây hỗn hợp đó thành hình tròn, trũng giữa Đổ nước từ từ vào giữa theo liều lượng, chờ cho nước ngấm hết vào hỗn hợp xi măng cát rồi dùng cuốc hoặc xẻng đảo đều cho đến khi vữa đạt độ dẻo theo yêu cầu và đồng màu Trộn xong vun gọn vữa thành đống để sử dụng

4 Kỹ thuật trộn vữa bằng máy trộn :

4.1 Cân đong vật liệu: Cân đong vật liệu theo định mức Có thể tham khảo một số bảng cấp phối vật liệu và cách liều lượng như sau:

* Tính liều lượng vật liệu thành phần cho một cối trộn :

- Định mức cấp phối cho 1m3 vữa (theo định mức nhà nước quy định hiện hành)

- Đối với các công trình xây dựng thông thường, liều lượng pha trộn vữa được xác định theo chỉ tiêu cấp phối vật liệu trong định mức sử dụng vật tư do nhà nước ban hành Sau đây là định mức cấp phối cho 1m3vữa:

Trang 26

Bảng 1-2: Định mức cấp phối cho 1m vữa vôi

193,8 131,6

0,923

0,959

Bảng 1-3 Định mức cấp phối cho 1m 3 vữa tam hợp

57,12 85,68 103,02

1,07 1,10 1,13

42,84 59,16 77,52

1,07 1,09 1,12

Vữa tam hợp cát vàng

400

218,2 236,4

36,7 30,6

0,867 0,843

305

54,1 46,9 37,8

0,928 0,867 0,767 Vữa tam hợp

62,2 60,2 58,2

0,949 0,924 0,919

103 95,9 83,7

0,994 0,987 0,919

Trang 27

Bảng 1-4 : Định mức cấp phối cho 1m 3 vữa xi măng cát

Vữa xi măng cát vàng

PC30

361,04 462,05

1,08 1,05

PC30

297,02 385,04

1,11 1,09

PC30

227,02 296,03

1,13 1,12

PC30

163,02 213,02

1,16 1,15

PC30

88,09 116,01

1,19 1,19

Ghi chú: Các trị số ghi trong bảng và 1-2, 1-3 và 1-4 đã tính hao hụt trong khâu thi công (xi măng 1%, vôi 2%, cát đen 2,5% và cát vàng 2%)

+ Để thuận tiện cho việc pha trộn vữa những cối trộn có khối lượng ít, người ta chuyển đổi các trị số đo trong các bảng 1-1, 1-2, 1-3 về cùng 1 loại đơn vị là thể tích, ta

có bảng định mức cấp phối vữa theo thể tích

Bảng 1-5 Định mức cấp phối một số loại vữa theo thể tích xi măng

Vật liệu thể tích xi măng

Vữa tam hợp Cát đen

5,2 9,9 17,2 Vữa xi măng

B ả ng c ấ p ph ố i thành ph ầ n v ữ a trong th ự c t ế

1 Thành phần cấp phối cho 1m3 bê tông độ sụt 6  8 cm (Theo Định mức dự toán xây dựng công trình kèm theo văn bản số 1776/BXD-VP ngày 16/8/2007 của Bộ xây dựng)

Trang 28

Vật liệu Đơn vị Mác bê tông

VP ngày 16/8/2007 của Bộ xây dựng)

1,5  2,0 (Theo Định mức dự toán xây dựng công trình kèm theo văn bản số 1776/BXD-VP ngày 16/8/2007 của Bộ xây dựng)

0,7  1,4 (Theo Định mức dự toán xây dựng công trình kèm theo văn bản số 1776/BXD-VP ngày 16/8/2007 của Bộ xây dựng)

- Từ yêu cầu vữa trộn tam hợp cát đen mác 50 tra bảng 1-3 ta được chỉ tiêu các vật liệu thành phần cho 1m3(1.000 lít )là:

+ Xi măng mac 400: 196,02kg + Vôi cục 59,16kg tính ra vôi nhuyễn:130,15 lít

Trang 29

+ Cát đen:1,09 m =1090 lít

` - Lượng vữa (v) cần trộn theo 1bao xi măng là:

02 , 196

50 1000

- Tính vật liệu thành phần cho cối trộn có thể tích định trước

Ví dụ 2: Xác định liều lượng pha trộn cho một cối trộn 150(lít) vữa tam hợp cát đen mác 25, xi măng mac 400 Biết 1kg vôi cục tôi được 2(lít ) vôi nhuyễn

Bài giải:

- Từ loại vữa và mác vữa theo yêu cầu tra bảng 1-3 ta được chỉ tiêu các vật liệu thành phần cho 1m3 (1000 lít ) vữa:

+ Xi măng P400: 106,01 kg + Cát đen: 1,12 m3 = 1120 lít + Vôi cục 77,52 kg, tính thành vôi nhuyễn = 155,04 lít

- Liều lượng vật liệu thành phần cần cho cối trộn 150 lít là:

1000

150 01 , 106

lit

4.2 Đổ vật liệu vào thùng trộn:

- Máy trộn vữa thường dùng có dung tích thùng trộn: 80; 100; 150 hoặc 325 lít

Trang 30

+ Đổ 1/3 lượng nước vào thùng trộn

+ Đổ ½ khối lượng cát vào thùng ben + Đổ chất kết dính vào thùng ben + Đổ ½ khối lượng cát còn lại vào thùng ben + Đổ 2/3 số nước còn lại vào thùng trộn 4.3 Kỹ thuật trộn các loại vữa bằng máy:

- Đổ 1/3 lượng nước vào thùng trộn Đóng cầu dao điện cho máy hoạt động( cánh quạt quay), nước trong thùng trộn bám vào thành thùng trộn để khi đổ vật liệu vào không bị bám vào thành thùng trộn

Trang 31

- Đong các loại vật liệu thành phần (theo liều lượng) và đổ vào thùng trộn Cho máy hoạt động từ 3 đến 5 phút rồi quan sát vữa trong thùng, nếu thấy vữa trộn đã đồng màu

và dẻo thì ngắt cầu dao điện cho máy ngừng hoạt động Điều khiển tay quay để đổ vữa

đã trộn ra ngoài

Chú ý: Khi điều khiển máy trộn vữa: Đóng cầu dao điện cho cánh quạt quay rồi mới

đổ vật liệu vào thùng trộn; Cối trộn không vượt quá dung tích thùng trộn; Vật liệu cho vào thùng trộn phải đảm bảo quy cách, xi măng không bi vón cục, cát, vôi không lẫn sỏi

đá tránh cho cánh quạt bị kẹt Khi cánh quạt bị kẹt phải ngắt cầu dao điện cho máy ngừng hoạt động để không bị cháy động cơ điện; Sau mỗi ca trộn phải dội nước làm sạch thùng trộn

5 Sai phạm thường gặp, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh

Trong quá trình thao tác trộn vữa thường sảy ra một số sai hỏng thường gặp như sau:

Hiện tượng Nguyên nhân Cách khắc phục

- Không đồng đều, không dẻo

- Vữa có sỏi sạn, cục

- Trộn không kỹ, vữa khô (ít nước hoặc bị phân tầng)

- Vật liệu cát không sàng sạch, xi măng đóng cục

- Trộn lại đến khi vữa đồng mầu và dẻo

- Sàng cát sạch sẽ, Xi măng mất phẩm chất không dùng

6 An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp:

6.1 Trang bị phòng hộ lao động

- Khi trộn vữa, công nhân phải mang mặc đủ trang thiết bị phòng hộ lao động theo quy định (quần áo, giày, kính, găng tay …)

6.2 Quy định an toàn khi sử dụng máy trộn

- Dụng cụ phải được bố trí hợp lý để sử dụng thuận tiện, tránh chồng chéo

- Phải có biện pháp chống trơn cho đường đi lại

- Khi trộn vữa bằng máy phải thực hiện đúng quy trình, không tuỳ tiện làm các việc không đúng chức năng nhiệm vụ được giao Cầu dao điện phải được bố trí gần người thợ vận hành và treo ở độ cao 1,5m Đường điện đi vào động cơ của máy phải được bảo

vệ chắc chắn

- Trong quá trình máy đang vận hành, tuyệt đối không được dùng xẻng, cuốc hoặc cho tay vào thùng trộn Khi máy bị kẹt thì phải ngát ngay cầu dao điện

6.3 Vệ sinh sau ca trộn vữa

- Đối với máy trộn:

+ Sau khi trút hết vữa ra ngoài thì tiến hành vệ sinh thùng trộn bằng cách: Đổ nước vào thùng trộn, cho máy quay để nước rửa sạch vữa trong thùng trộn

+ Trước khi vệ sinh phải cắt toàn bộ hệ thống điện để đảm bảo an toàn

+ Dùng vòi nước và chổi nhựa rửa sạch vữa, bụi, đất bám bên ngoài máy trộn

+ Lau chùi, bảo dưỡng hệ thống chuyển động của máy trộn

Trang 32

+ Chuyển máy trộn về nơi bảo quản

- Đối với dụng cụ thủ công: Rửa sạch để vào nơi quy định

- Đối với bãi trộn vữa: Dùng vòi nước, chổi rửa sạch lớp vữa còn bán trên bề mặt Gom gọn vật liệu theo từng chủng loại về nơi cất giữ

Trang 33

Hướng dẫn thực hành

QUY TRÌNH THỰC HIỆN TRỘN VỮA

TT NÔI DUNG THỰC HIỆN YÊU CẦU KỸ THUẬT DỤNG CỤ CHÚ Ý

1 Chuẩn bị

-Vật liệu:

+ Cát

+ Vôi + Xi măng

- Dụng cụ

- Nước

- Mặt bằng trộn vữa

- Sàn bê tông, thép tấm, sân gạch…

An toàn và

vệ sinh lao động

2 Trình tự trộn vữa

- Tính liều lượng

- Cân đong vật liệu

- Trộn khô cát với xi măng

- Trộn với nước và vật liệu khác

- Đúng mác thiết kế

- Chính xác, đúng chủng loại

- Đều

- Đều, dẻo, đúng mác thiết kế

Trang 34

Câu 1: Hãy trình bày phương pháp trộn vữa bằng thủ công?

Câu 2: Hãy trình bày phương pháp trộn vữa bằng máy?

Câu 3: Hãy nêu các biện pháp an toàn lao động trong công trộn vữa?

Bài 1: Hãy thực hiện trộn vữa bằng phương pháp thủ công?

Bài 2: Hãy thực hiện trộn vữa bằng máy?

Trang 35

Trang 36

BÀI 6: KHỐI XÂY GẠCH

Mục tiêu:

- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật và các chỉ tiêu đánh giá chất lượng khối xây

- Đánh giá được chất lượng khối xây theo đúng tiêu chí

- S ử dụng được các loại dụng cụ để kiểm tra đánh giá chất lượng khối xây

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỷ mỉ

1 Yêu cầu kỹ thuật đối với khối xây gạch :

1.1 Yêu cầu về vật liệu

- Gạch xây phải có cường độ kích thước phẩm chất theo đúng quy định của thiết kế

-Từng lớp xây phải ngang bằng;

-Khối xây tường phải thẳng đứng

-Khối xây tường phải phẳng mặt

-Góc của khối xây tường phải vuông

-Mạch đứng, mạch ruột giữa lớp trên và dưới không được trùng nhau Mạch đứng phải lệch nhau ít nhất 1/4 viên gạch

* Cấu tạo các lớp trong khối xây tường gạch

a- Nguyên tắc chung Mỗi loại khối xây đều có cách sắp xếp các viên gạch khác nhau xong chúng có chung một quy luật ở những chỗ giao nhau, giữa các bức tường với trụ phải xếp lớp câu, lớp ngắt, bên câu, bên ngắt, để đảm bảo khối xây vững chắc không bị trùng mạch

b Cấu tạo khối xây :

* Góc tường 110 x 110

Trang 37

Trang 38

Trang 39

Líp 2

Líp 3

Líp 4 Líp 1

Trang 40

Định dạng
Số trang	108
Dung lượng	1,24 MB