TIỂU LUẬN đề tài VI PHẠM PHÁP LUẬT về QUYỀN tác GIẢ nước TA HIỆN NAY

Nếu chủ thể quyền có đơn khởi kiện chủ thể có hành vi xâm phạm quyền tác giả thì khi đó, Tòa án sẽ áp dụng các biện pháp dân sự để xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền tác gi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI

VIỆN HÀNG HẢI

~~~~~~*~~~~~~

BÀI TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI: VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN TÁC GIẢ

NƯỚC TA HIỆN NAY

Sinh viên thực hiện : PHẠM VĂN HIẾU

Mã sinh viên : 2151010016

Giáo viên hướng dẫn : NGUYỄN TIẾN ĐẠT

TP.HỒ CHÍ MINH – 2021

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU……… …1

1 Tính cấp thiêt của đề tài nghiên cứu……… ……….1

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu………1

2.1 Đối tượng nghiên cứu……….1

2.2 Phạm vi nghiên cứu………1

3 Mục tiêu nghiên cứu……….1

4 Phương pháp nghiên cứu……… 1

5 Bố cục tiểu luận………1

PHẦN NỘI DUNG………3

Chương 1: Những vấn đề vi phạm quyền tác giả ở Việt Nam……… 3

1.1 Khái quát về quyền tác giả……… 3

1.2 Khái quát về vấn đề xâm phạm quyền tác giả ở Việt Nam……….4

1.3 Trách nhiệm pháp lý khi vi phạm quyền tác giả……….5

1.3.1 Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt hành chính……….5

1.3.2: T i xâm ph m quy n s h u công ội xâm phạm quyền sở hữu công ạm quyền sở hữu công ền sở hữu công ở hữu công ữu công nghi p……….6ệp……….6

1.3.3 Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt hình sự……… 7

Chương 2: Thực trạng vấn đề quyền tác giả ở Việt Nam……….8

2.1 Thực trạng vấn đề vi phạm bản quyền tác giả ở Việt Nam……….8

2.2 Thực trạng vấn đề vi phạm bản quyền tác giả của sinh viên ở Việt Nam……… 10

Chương 3: Biện pháp cải thiện hành vi xâm phạm quyền tác giả ở Việt Nam……… 11

3.1 Nguyên nhân xảy ra hành vi xâm phạm quyền tác giả……….11

3.2 Biện pháp……… 11

PHẦN KẾT THÚC……….………… …………13 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Tính c p thi t c a vi c nghiên c u đ t i ấp thiết của việc nghiên cứu đề tài ết của việc nghiên cứu đề tài ủa việc nghiên cứu đề tài ệc nghiên cứu đề tài ứu đề tài ề tài ài

Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc

sở hữu Quyền này được Nhà nước bảo hộ; do đó, pháp luật đã quy định trình tự thực hiện và bảo vệ các quyền này khi có hành vi xâm phạm Bất kỳ tổ chức, cá nhân nào có hành vi xâm phạm quyền tác giả đều phải gánh chịu những hậu quả bất lợi do pháp luật quy định Chủ thể xâm phạm có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc trách nhiệm dân sự, thậm chí là trách nhiệm hình sự Tuy nhiên, việc chủ thể xâm phạm phải chịu trách nhiệm pháp lý nào còn tùy thuộc vào ý chí chủ quan của chủ thể quyền Nếu chủ thể quyền có đơn khởi kiện chủ thể có hành vi xâm phạm quyền tác giả thì khi đó, Tòa

án sẽ áp dụng các biện pháp dân sự để xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền tác giả như: Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm; buộc xin lỗi cải chính công khai; buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự; buộc bồi thường thiệt hại…

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu vấn đề cơ bản nhất về trách nhiệm pháp luật của cá nhân, tổ chức

đã có hành vi xâm phạm quyền tác giả

2.2 Phạm vi nghiên cứu:

Các điều khoản trong luật pháp quy định về vấn đề vi phạm quyền tác giả ở nước ta

3 Mục tiêu nghiên cứu:

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Vi phạm pháp luật về quyền tác giả ở nước ta là tìm

hiểu những sai phạm về quyền tác giả được Nhà nước quy định trong luật Từ đó có thể tránh việc vi phạm pháp luật về quyền tác giả

4 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu của Luận văn này là dựa trên phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm của Đảng và pháp luật Nhà nước

ta về quyền tác giả Đồng thời, Luận văn sử dụng thêm một số phương pháp khác như phương pháp so sánh, phương pháp thống kê, tổng hợp.Vận dụng quan điểm toàn diện

và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả, phân tích và tổng hợp, các phương pháp liên ngành xã hội và nhân văn

5 Bố cục tiểu luận:

1

Ngoài phần mở đầu, kết thúc và tài liệu tham khảo, nội dung chính của bài tiểu luận gồm ….chương:

Chương 1: Những vấn đề về vi phạm quyền tác giả ở Việt Nam

Chương 2: Thực trạng vấn đề quyền tác giả ở Việt Nam

Chương 3: Biện pháp cải thiện hành vi xâm phạm quyền tác giả ở Việt Nam

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ VI PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ Ở VIỆT NAM

1.1 Khái quát về quyền tác giả:

1.1.1 Khái niệm :

- Quyền tác giả là bản quyền hay độc quyền của một cá nhân, pháp nhân đối với các tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu

1.1.2 Nội dung:

- Quyền tác giả cho phép cá nhân hay pháp nhân được quyền kiểm soát việc các cá nhân hay pháp nhân khác khai thác, sao chép hay công bố tác phẩm của mình ra truyền thông

- Quyền tác giả còn thể hiện sự bảo hộ các ý tưởng của các sáng tạo tinh thần có tính chất văn hóa như báo cáo khoa học, tác phẩm văn học, sáng tác nhạc, tranh vẽ, phim ảnh, hình chụp…

- Quyền tác giả không cần đăng ký và hoàn toàn thuộc về tác giả đó khi tác phẩm đó được lưu giữ lại ít nhất 1 lần trên bất kì một phương tiện lưu giữ nào hoặc tác phẩm đó được công bố Tuy nhiên, khi đăng ký quyền tác giả thì quyền của cá nhân hay pháp nhân sẽ được bảo vệ chặt chẽ hơn

- Quyền tác giả không chỉ giúp các cá nhân, pháp nhân bảo vệ được thành quả sáng tạo của mình, mà còn giúp thúc đẩy tinh thần sáng tạo của mọi người, giúp phát triển văn hóa của quốc gia

1.1.3: Điều kiện để cá nhân hoặc tổ chức sở hữu quyền tác giả:

- Điều kiện cần thiết để cá nhân, pháp nhân sở hữu quyền tác giả được quy định tại Điều 13 Luật Sở hữu trí tuệ 2005:

+ Là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm và cũng là chủ sở hữu

+ Là cá nhân, tổ chức Việt Nam và nước ngoài có tác phẩm được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam mà chưa công bố ở bất kỳ nước nào mới có đủ điều kiện đăng ký quyền tác giả

+ Là cá nhân và tổ chức Việt Nam, nước ngoài có tác phẩm được công bố đồng thời tại Việt Nam trong thời gian 30 ngày kể từ ngày tác phẩm đó được công bố lần đầu ở nước khác

3

+ Là cá nhân và tổ chức nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo quy định của điều ước quốc tế về quyền tác giả mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên

1.2 Khái quát về vấn đề xâm phạm quyền tác giả:

- Khái niệm: Xâm phạm quyền tác giả được định nghĩa là hành vi sử dụng các tác phẩm được bảo vệ bởi luật Sở hữu trí tuệ một cách trái phép, vi phạm quyền độc quyền của tác giả hay của chủ sở hữu tác phẩm

- Theo Điều 28 Luật sở hữu trí tuệ 2005, được sửa đổi bổ sung 2009 quy định các hành

vi xâm phạm quyền tác giả gồm:

+ Chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học;

+ Mạo danh tác giả;

+ Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả;

+ Công bố, phân phối tác phẩm có đồng tác giả mà không được phép của đồng tác giả đó;

+ Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả;

+ Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp quy định trong Luật này;

+ Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh, trừ trường hợp quy định khác; + Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, không trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định khác;

+ Cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất khác cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả được coi là hành vi xâm phạm quyền tác giả; + Nhân bản, sản xuất bản sao, phân phối, trưng bày hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng truyền thông và các phương tiện kỹ thuật số mà không được phép của chủ sở hữu;

+ Xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu;

+ Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình;

+ Cố ý xóa, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm; + Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết

bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ

sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình; + Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo;

+ Xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu

1.3 Trách nhiệm pháp lý khi vi phạm quyền tác giả:

- Tùy theo tính chất và mức độ xâm phạm, các cá nhân hoặc tổ chức có hành vi xâm phạm quyền tác giả có thể bị xử lý bằng biện pháp dân sự, hành chính (Văn bản hợp nhất 1432/VBHN-BVHTTDL năm 2017 hợp nhật Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan) hoặc hình sự (Điều 225 Văn bản hợp nhất Bộ luật Hình sự số 01/VBHN-VPQH)

1.3.1 Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt hành chính:

- Theo Điều 211 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định xửa phạt hành chính với các hành vi vi phạm quyền tác giả:

1 Tổ chức, cá nhân thực hiện một trong các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sau đây bị xử phạt vi phạm hành chính:

a) Thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại cho người tiêu dùng hoặc cho xã hội;

b) Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 5.A.3.3 Chương nàyhoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này; c) Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán, tàng trữ tem, nhãn hoặc vật phẩm khác mang nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý giả mạo hoặc giao cho người khác thực hiện hành

vi này

2 Chính phủ quy định cụ thể về hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt vi phạm hành chính, hình thức, mức phạt và thủ tục xử phạt

3 Tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh về sở hữu trí tuệ thì

bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về cạnh tranh

1.3.2: Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp:

5

- Không chỉ riêng các tác phẩm văn học hay nghiên cứu khoa học, các nhãn hàng cũng được bảo vệ bằng quyền tác giả Mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp cũng là hành vi vi phạm pháp luật

- Theo Điều 226, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017

1 Người nào cố ý xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam mà đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ Sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý

từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Thu lợi bất chính 300.000.000 đồng trở lên;

d) Gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý 500.000.000 đồng trở lên; đ) Hàng hóa vi phạm trị giá 500.000.000 đồng trở lên

3 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến

05 năm

4 Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a)183 Thực hiện hành vi quy định tại khoản 1 Điều này với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý từ 300.000.000 đồng đến dưới

500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 300.000.000 đồng đến dưới

500.000.000 đồng; thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã

bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ

500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ

2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm;

c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm

1.3.3 Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt hình sự:

- Theo điều 212 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005, cá nhân thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hình sự.

7

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ QUYỀN TÁC GIẢ Ở VIỆT NAM

2.1 Thực trạng vấn đề vi phạm bản quyền tác giả ở Việt Nam:

- Trong các năm qua ở Việt Nam đã diễn ra rất nhiều vụ việc tranh chấp liên quan tới vấn đề quyền tác giả, tiêu biểu trong đó là các vụ việc sau:

+ Tranh chấp về bản quyền tác giả truyện tranh “ Thần đồng đất Việt” : vụ việc này xảy

ra khi họa sĩ Lê Linh bắt đầu vào làm việc tại Công ty Phan Thị (năm 2001) và được giao thực hiện bộ truyên tranh “ Thần đồng đất Việt” Tuy nhiên, sau đó khi thực hiện sáng tác tới tập 78 của bộ truyện thì họa sĩ Lê Linh chấm dứt hợp đồng với Công ty Phan Thị và tranh chấp bắt đầu xảy ra khi công ty vẫn tiếp tục sản xuất tập 79, mà không có sự đồng ý của họa sĩ Lê Linh Năm 2007, Lê Linh bắt đầu kiện Công ty Phan Thị và bà Phan Thị Mỹ Hạnh vì tội vi phạm quyền sở hữu trí tuệ Hiện nay vụ việc vẫn chưa có kết quả cuối cùng ( Theo Hiếu Đồng, 2020)

+ Tranh chấp về bản quyền ý tưởng của 2 vở chèo "Thuở ấy xứ Đoài" của đạo diễn Việt

Tú và "Tinh hoa Bắc Bộ" của đạo diễn Hoàng Nhật Nam đều do Tập đoàn Tuần Châu sản xuất: vở chèo “Thuở ấy xứ Đoài” được công bố tháng 6/2017, tuy nhiên theo đại diện Tập đoàn Tuần Châu, ông Nguyễn Cao Sơn do vở chèo không đáp ứng kỳ vọng của khán giả nên buộc phải dừng lại sau chưa đầy 10 buổi diễn Sau đó, Tập đoàn Tuần Châu cho ra mắt vở chèo “Tinh hoa Bắc bộ” và bị đạo diễn Việt Tú tố có nhiều điểm trùng hợp từ ý tưởng tới bối cảnh Sau nhiều tranh chấp và kiện cáo thì cuối cùng vụ kiện đã được hòa giải ( Theo Báo Bình Định, năm 2017)

+ Tranh chấp giữa 2 thương hiệu mì Hảo hảo và Hảo hạng: Năm 2015, Công ty Acecook phát sản phẩm mì Hảo hạng của Asia Foods có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với sản phẩm mì Hảo hảo chua cay của công ty Bên phía Acecook đưa ra những bằng chứng như kiểu chữ, sợi mì tôm, hình tô mì, màu sắc chủ đạo của bao bì tạo nên một tổng thể tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu mì Hảo Hảo bảo hộ và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ Tuy nhiên, ngày 06/12/2017, Tòa án nhân dân Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm đã nhận định Asia Foods KHÔNG có hành vi xâm phạm sở hữu công nghiệp đối với sản phẩm mì Hảo hảo của Acecook ( Theo Đinh Kiều, 2021)

+ Tranh chấp tên thương hiệu của Công ty Foremost Việt Nam và Công ty TNHH công nghiệp Trường Sinh: Công ty Foremost Việt Nam là công ty sản xuất các loại sữa, trong đó có sản phẩm sữa đặc Trường Sinh Tháng 12/1996 công ty đã đăng kí lên Cục

Sở hữu trí tuệ nhãn hiệu “Trường Sinh” và đến tháng 6/1998 Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa bảo hộ cho nhãn hiệu "Trường Sinh" Tới cuối năm 1998 Công ty Foremost Việt Nam phát hiện có một nhãn hiệu sữa đậu nành

do Công ty TNHH công nghiệp Trường Sinh sản xuất có tên nhãn hiệu là sữa đậu nành cao cấp “Trường Sinh” Tòa án đã xin ý kiến của Bộ Thương mại, Bộ y tế và Cụ Sở hữu trí tuệ để giải quyết vụ kiện này Theo Bộ Thương mại, đây là 2 sản phẩm thuộc 2 nhóm ngành khác nhau nên không có sự xâm phạm Quan điểm của Bộ Y tế cho rằng 2 sản phẩm này không cùng chất dinh dưỡng, tuy nhiên để xem xét có xâm phạm hay không thì thuộc thẩm quyền của Cục Sở hữu trí tuệ Về phí Cục Sở hữu trí tuệ khẳng định rõ hành vi xâm phạm quyền được bảo hộ của Công ty Foremost và sau đó đã gửi văn bản lên toàn án (Theo Nguyễn Thị Minh, 2021)

+ Ngoài ra ở Việt Nam còn tồn tại 1 vấn nạn websit chiếu phim lậu, đây cũng là 1 hành

vi xâm phạm quyền tác giả Dưới đây là bảng thống kê những trang phim lậu nổi tiếng

ở Việt Nam:

Điều này cho thấy vấn nạn xâm phạm quyền tác giả đối với các trang phim lậu trên nền tảng Internet đang ngày càng phát triển theo chiều hướng xấu đi và đáng báo động

Theo ông Nguyễn Thanh Vân, Trưởng bộ phận Sở hữu trí tuệ, Ban Kiểm tra, Đài Truyền hình Việt Nam, thực trạng vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan ở Việt Nam hiện nay khá nghiêm trọng Nhiều chương trình phải chi kinh phí lớn mua bản quyền

9