Báo cáo " Những yếu tố ảnh hưởng đến việc kiểm soát thu nhập của người nộp thuế trong quá trình thực hiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam " doc

Sự ảnh hưởng của yếu tố kinh tế đối với việc kiểm soát thu nhập chịu thuế của cá nhân Không thể phủ nhận rằng yếu tố kinh tế có những tác động mạnh mẽ đối với việc kiểm soát thu nhập c

Ths NguyÔn H¶i Ninh *

ông tác kiểm soát thu nhập của người

nộp thuế đóng vai trò đặc biệt quan

trọng trong thực hiện pháp luật thuế thu nhập

cá nhân của mỗi quốc gia Nó là yếu tố quyết

định sự thành công hay thất bại của quá trình

thực thi luật thuế thu nhập cá nhân trong

thực tiễn đời sống

Trong bối cảnh tình hình kinh tế-xã hội ở

nước ta hiện nay, cái khó nhất trong quá

trình thực thi pháp luật thuế thu nhập cá

nhân vẫn là vấn đề kiểm soát thu nhập của

người nộp thuế Điều này khẳng định vai trò

to lớn của việc kiểm soát thu nhập cá nhân

trong quá trình thực thi pháp luật thuế thu

nhập cá nhân ở Việt Nam

Thực tiễn cho thấy có nhiều yếu tố ảnh

hưởng đến việc kiểm soát thu nhập trong

thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân và

mỗi yếu tố đó đều có thể ảnh hưởng tích cực

hay tiêu cực tới công tác này, tuỳ theo tính

chất và trạng thái của từng yếu tố

Bài viết này phân tích và luận giải chi

tiết về sự tác động của từng yếu tố đối với

vấn đề kiểm soát thu nhập chịu thuế của cá

nhân trong quá trình thực thi pháp luật thuế

thu nhập cá nhân ở Việt Nam

1 Sự ảnh hưởng của yếu tố kinh tế đối với việc kiểm soát thu nhập chịu thuế của

cá nhân

Không thể phủ nhận rằng yếu tố kinh tế

có những tác động mạnh mẽ đối với việc kiểm soát thu nhập cá nhân trong quá trình thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân Theo chúng tôi, sự ảnh hưởng này được thể hiện ở những khía cạnh chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, tình trạng và trình độ phát

triển của nền kinh tế quốc gia có ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề kiểm soát thu nhập cá nhân Lịch sử ngành thuế ở Việt Nam đã chứng minh rằng trước khi Luật thuế thu nhập cá nhân được ban hành, hệ thống chính sách thuế đã được hình thành và từng bước hoàn thiện qua hai lần cải cách (năm

1990 và năm 1995) Trong giai đoạn này, việc ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân

đã được đặt ra và đã từng được đưa ra bàn thảo tại Quốc hội Tuy nhiên, xét thấy tình trạng và trình độ phát triển của nền kinh tế giai đoạn này chưa cho phép (vì ở giai đoạn đầu chuyển đổi nền kinh tế, các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh chưa phát triển, các thị trường đang trong quá trình hình

C

* Trường Đại học Y Hải Phòng

thành, thu nhập dân cư nhìn chung còn thấp

và chưa đa dạng - chủ yếu vẫn từ tiền lương

và tiền công) nên việc xúc tiến ban hành

Luật thuế thu nhập cá nhân tạm thời chưa

được thực hiện Trong bối cảnh đó, Nhà

nước đã sử dụng 3 sắc thuế để động viên

cho phù hợp với từng loại thu nhập: Đối với

thu nhập của cá nhân kinh doanh thì áp

dụng Luật thuế thu nhập doanh nghiệp; đối

với thu nhập từ tiền lương, tiền công cao

hơn mức bình quân của xã hội thì áp dụng

Pháp lệnh thuế thu nhập dành cho người có

thu nhập cao; đối với thu nhập từ chuyển

quyền sử dụng đất của cá nhân thì áp dụng

thuế chuyển quyền sử dụng đất

Đến thời gian gần đây, do nền kinh tế

Việt Nam đã có những bước phát triển

mạnh mẽ, thu nhập của người dân không

ngừng nâng cao với sự đa dạng về nguồn

phát sinh thu nhập và sự phân hoá giàu

nghèo trong xã hội cũng có xu hướng ngày

càng sâu sắc Vì thế, việc ban hành Luật

thuế thu nhập cá nhân và kéo theo đó là vấn

đề kiểm soát các nguồn thu nhập của cá

nhân để đánh thuế cho công bằng và chính

xác cũng trở nên cần thiết

Thứ hai, mức độ mở cửa thị trường và hội

nhập kinh tế với bên ngoài cũng có những

ảnh hưởng đối với vấn đề kiểm soát thu nhập

của cá nhân, nhất là các cá nhân nước ngoài

có thu nhập phát sinh tại Việt Nam

Trong những năm gần đây, việc Việt

Nam tham gia tích cực vào sân chơi toàn

cầu đã tạo ra hàng loạt cơ hội để phát triển

hoạt động đầu tư và giao thương quốc tế

giữa các tổ chức, cá nhân Việt Nam với tổ chức, cá nhân nước ngoài Đặc biệt, sự kiện Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của

Tổ chức thương mại thế giới (WTO) được coi là động lực làm gia tăng làn sóng đầu

tư nước ngoài vào Việt Nam, cùng với đó

là sự gia tăng nguồn thu nhập cho các cá nhân Việt Nam cũng như các cá nhân nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam Điều này đặt

ra vấn đề tăng cường kiểm soát đối với các nguồn thu nhập của cá nhân Việt Nam và nước ngoài phát sinh từ các hoạt động đầu

tư, bao gồm hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và hoạt động đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài

Trong những năm tới, khi nền kinh tế thị trường ở Việt Nam tiếp tục được hoàn thiện thì tất yếu sẽ làm gia tăng và đa dạng hoá nguồn thu nhập của cá nhân Khi đó, việc kiểm soát thu nhập cá nhân sẽ trở thành vấn

đề sống còn trong quá trình thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân

2 Sự ảnh hưởng của yếu tố chính trị đối với việc kiểm soát thu nhập chịu thuế của cá nhân

Ngoài yếu tố kinh tế, việc kiểm soát thu nhập cá nhân còn chịu sự tác động của yếu

tố chính trị Sự tác động này được thể hiện ở những khía cạnh sau đây:

Thứ nhất, ở bất kì quốc gia nào, các hoạt

động kinh tế, chính trị, xã hội, pháp lí… nói chung và hoạt động kiểm soát thu nhập cá nhân nói riêng đều chịu sự tác động trực tiếp của đường lối, chính sách của đảng cầm quyền Điều này thể hiện ở chỗ nếu đảng

cầm quyền coi trọng vấn đề kiểm soát thu

nhập cá nhân vì mục tiêu chống tham nhũng

hay mục tiêu nâng cao hiệu quả đánh thuế

đối với cá nhân thì tất yếu sẽ có những giải

pháp kèm theo để thực hiện được các mục

tiêu này Ngược lại, nếu vấn đề kiểm soát

thu nhập cá nhân không được coi trọng hoặc

được quan tâm nhưng không triệt để và có

tính “nửa vời” thì tất yếu sẽ ảnh hưởng đến

chất lượng và trình độ kiểm soát thu nhập

Điều đó có nghĩa rằng đường lối chính trị

của đảng cầm quyền có ảnh hưởng trực tiếp

đến quá trình thực thi chính sách và cơ chế

kiểm soát thu nhập cá nhân, bất kể hoạt động

đó diễn ra ở quốc gia nào

Thứ hai, mức độ rõ ràng, minh bạch và

hợp lí trong đường lối, chính sách của đảng

về phát triển kinh tế-xã hội cũng ảnh hưởng

trực tiếp đến chất lượng kiểm soát thu nhập

cá nhân Điều đó thể hiện ở chỗ các chính

sách của đảng cầm quyền càng công khai,

minh bạch và càng hợp lí, phù hợp với trình

độ phát triển kinh tế, xã hội và phù hợp với

lòng dân thì càng làm cho dân chúng tin

tưởng, ít có thái độ chống đối hay vi phạm

Khi đó, việc kiểm soát thu nhập của cá nhân

sẽ trở nên dễ dàng hơn, do người nộp thuế

có xu hướng chấp nhận chính sách thuế

hiện hành của chính phủ và ít có thái độ

phản ứng bằng các hành vi gian lận hay lẩn

tránh thuế

Ở Việt Nam, Nghị quyết Đại hội Đảng

toàn quốc lần thứ X năm 2006 đã chỉ rõ:

Khẩn trương đổi mới thể chế kinh tế, hoàn

chỉnh hệ thống pháp luật, tiếp tục hoàn

thiện hệ thống pháp luật về cơ chế thị trường; nâng cao tính minh bạch dân chủ

và công khai trong quản lí ngân sách nhà nước, xây dựng thể chế giám sát đồng bộ, hiện đại hoá công nghệ giám sát, đảm bảo lợi ích quốc gia và phù hợp với các quy định, thông lệ quốc tế; hình thành môi trường pháp luật về tiền tệ, tín dụng minh bạch và công khai.(1)

Các định hướng trên đây trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X tuy không trực tiếp chỉ rõ vấn đề kiểm soát thu nhập nhưng rõ ràng đó chính là cơ sở thuận lợi để giúp cho quá trình kiểm soát thu nhập cá nhân ở Việt Nam được thực hiện dễ dàng hơn

Thứ ba, công tác tuyên truyền, quảng bá

và phổ biến pháp luật thuế đến người dân của cơ quan có thẩm quyền cũng có những tác động nhất định đến hoạt động kiểm soát thu nhập cá nhân Điều này thể hiện ở chỗ nếu việc tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về thuế thu nhập cá nhân được thực hiện tốt thì mọi người dân, trong đó có những người thuộc diện nộp thuế thu nhập

cá nhân sẽ nắm vững chính sách, pháp luật

và từ đó sẽ có những cách hành xử phù hợp với pháp luật Đây sẽ là điều kiện tốt cho việc thực thi công tác kiểm soát thu nhập cá nhân vì khi đó cơ quan kiểm soát thu nhập

sẽ ít gặp phải những phản ứng hay các rào cản từ phía người nộp thuế Ngược lại, nếu các chính sách, pháp luật thuế thu nhập cá nhân không đến được với mỗi người dân hoặc họ không hiểu rõ được nội dung các

chính sách đó thì tất yếu họ sẽ tạo ra các rào

cản cho quá trình kiểm soát thu nhập

3 Sự ảnh hưởng của yếu tố pháp luật

đối với việc kiểm soát thu nhập chịu thuế

của cá nhân

Pháp luật là một phần không thể thiếu

của đời sống xã hội, vì nó là một trong

những hệ thống chuẩn mực cần thiết cho

các cách ứng xử của con người trong xã hội

Khi một quốc gia có hệ thống pháp luật tốt,

đảm bảo được các thuộc tính cần thiết như

tính toàn diện, đồng bộ và hợp lí thì sẽ góp

phần nâng cao tính hiệu quả trong hoạt

động điều chỉnh của pháp luật, do đó góp

phần nâng cao ý thức pháp luật và trình độ

hiểu biết pháp luật của người dân, cũng như

xây dựng quy trình kiểm soát thu nhập một

cách hiệu quả, từ đó tạo điều kiện thuận lợi

cho việc kiểm soát thu nhập của cá nhân

người nộp thuế

Thực tiễn cho thấy thu nhập của người

dân có từ nhiều nguồn khác nhau, phát sinh

trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Để

kiểm soát được các nguồn thu nhập của

người dân một cách hiệu quả thì đòi hỏi

cần có sự phối kết hợp tốt giữa cơ quan

quản lí thuế với các cơ quan, tổ chức khác

nhau Pháp luật không chỉ quy định rõ

chức trách, quyền hạn của từng cơ quan,

đơn vị trong thực thi nhiệm vụ của mình

mà còn cần phải quy định đảm bảo sự phối

hợp giữa các cơ quan, tổ chức đó với cơ

quan thuế trong việc quản lí kiểm soát thu

nhập phát sinh và trong quá trình thu thuế

Có như vậy thì pháp luật thuế thuế thu

nhập cá nhân mới có thể mở rộng diện thu nhập chịu thuế và hạn chế thấp nhất tình trạng thất thu thuế Chẳng hạn, cần có quy định đồng bộ giữa pháp luật thuế thu nhập

cá nhân với các bộ phận pháp luật khác như pháp luật về quản lí đất đai, quản lí đăng kí kinh doanh, quản lí và thanh toán qua ngân hàng… Tính đồng bộ và khả năng hỗ trợ lẫn nhau giữa các lĩnh vực pháp luật khác nhau sẽ là cơ sở, tiền đề quan trọng để quản lí thu nộp thuế thu nhập cá nhân được thuận lợi Trong chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm

2010, Đảng và Nhà nước ta đã xác định:

Hệ thống thể chế quản lí kinh tế-xã hội phải được cải cách đồng bộ, tạo cơ sở cho việc quản lí thuế như quản lí đất đai, quản

lí thanh toán không dùng tiền mặt, kê khai tài sản, thu nhập… Mặt khác, hiện nay chúng ta đang phải triển khai thực hiện chủ trương công khai, minh bạch thu nhập

và tài sản của cá nhân nên việc thực hiện Luật thuế này buộc cá nhân có thu nhập chịu thuế phải kê khai thu nhập tiến tới quản lí, kiểm soát thu nhập dân cư một cách toàn diện và hiệu quả Hơn nữa, luật thuế thu nhập cá nhân ra đời sẽ là bước tiến lớn trong quá trình hoàn thiện pháp luật thuế, góp phần thúc đẩy việc ban hành các chính sách khác của Nhà nước

để quản lí thu nhập của cá nhân một cách đồng bộ và hiệu quả

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều nước đã thực hiện luật thuế thu nhập cá nhân

từ rất sớm, trong đó các nước Đông Nam Á

cũng đã thực hiện từ vài chục năm trở lại

đây Việc ban hành đạo luật này có thể được

thực hiện ngay cả khi điều kiện quản lí, kiểm

soát thu nhập còn sơ khai.(2)

Bên cạnh đó, theo quy định của Luật

quản lí thuế năm 2006, thuế thu nhập cá

nhân được kê khai, quyết toán theo năm, thời

điểm được áp dụng từ ngày 01/01/2009 và

hết tháng 3/2010 mới quyết toán thuế Như

vậy, kể từ khi Luật này được Quốc hội thông

qua, sẽ có hơn 2 năm để cơ quan thuế, các

ngành, các cấp chuẩn bị điều kiện cần thiết

triển khai thực hiện

Hiện nay, Chính phủ đang tích cực triển

khai các biện pháp đồng bộ để tăng cường

quản lí kinh tế-xã hội, thực hiện Luật phòng

chống tham nhũng, chẳng hạn như: Công

khai thu nhập và tài sản thông qua việc kê

khai thu nhập, tài sản hàng năm; tăng cường

quản lí, giám sát hoạt động của thị trường

chứng khoán, đặc biệt đối với thị trường phi

tập trung (OTC); giảm thiểu việc thanh toán

bằng tiền mặt trong nền kinh tế và các biện

pháp khác như chấn chỉnh công tác đăng kí

kinh doanh, hiện đại hoá quy trình nghiệp vụ

ngành thuế… Các biện pháp này cũng tạo

điều kiện thuận lợi cho việc thực thi kiểm

soát thu nhập khi luật thuế thu nhập cá nhân

đi vào thực tiễn cuộc sống

4 Sự ảnh hưởng của yếu tố xã hội và

văn hoá đối với việc kiểm soát thu nhập

chịu thuế của cá nhân

Ngoài yếu tố kinh tế, chính trị và pháp

luật, chúng tôi cho rằng yếu tố xã hội, văn

hoá cũng có những ảnh hưởng nhất định đối

với công tác kiểm soát thu nhập cá nhân

Sự ảnh hưởng này được thể hiện ở những khía cạnh sau đây:

Thứ nhất, trình độ dân trí của các giai

tầng xã hội, trong đó có người nộp thuế và người thu thuế có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kiểm soát thu nhập cá nhân của người nộp thuế

Đây là một trong những nhân tố tác động trực tiếp đến kết quả kiểm soát thu nhập của cá nhân ở bất kì quốc gia nào trên thế giới Điều này thể hiện ở chỗ nếu trình

độ dân trí của người nộp thuế được nâng lên thì hệ quả dễ nhận thấy là họ sẽ ý thức được trách nhiệm xã hội của cá nhân họ đối với Nhà nước và cộng đồng bằng việc thực hiện nghĩa vụ đóng thuế đầy đủ, đúng hạn và không có thái độ phản ứng đối với chính sách thuế Mặt khác, khi trình độ dân trí của

cá nhân người nộp thuế được nâng lên thì tất yếu họ cũng đưa ra nhiều đòi hỏi chính đáng hơn đối với các nhân viên công quyền hoặc cơ quan công quyền trong quá trình thực thi công vụ, chẳng hạn như việc yêu cầu được hướng dẫn, giải thích về các quy định liên quan đến thuế thu nhập, yêu cầu được bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ khi cơ quan thuế hoặc nhân viên thuế làm sai, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của họ Điều này thực sự tốt cho quá trình kiểm soát thu nhập vì nó khiến cho cả hai phía (người nộp thuế và người thu thuế) đều phải tôn trọng pháp luật và có những cách hành

xử phù hợp với pháp luật hơn

Ở Việt Nam hiện nay và trong suốt thời gian dài trước đó, do chịu ảnh hưởng của

cơ chế quản lí kinh tế tập trung quan liêu

bao cấp nên mọi lợi ích cá nhân gần như bị

cào bằng Điều đó phần nào làm giảm đi ý

chí phấn đấu vươn lên khẳng định mình

của mỗi cá nhân, vì mỗi người dân đã quen

với việc được nhận sự trợ cấp, hỗ trợ từ

Nhà nước mà lơ là việc thực hiện nghĩa vụ

đóng góp thuế để xây dựng đất nước và thể

hiện ý thức trách nhiệm với cộng đồng

Bên cạnh đó, với lỗ hổng của hệ thống

pháp luật và sự quản lí lỏng lẻo của các cơ

quan chức năng trong việc quản lí thuế,

tình trạng người nộp thuế thông đồng, câu

kết với cán bộ thuế để kê khai không trung

thực số thuế phải nộp nhằm trục lợi cá

nhân, gây thất thoát cho ngân sách nhà

nước xảy ra ở nhiều địa phương và nhiều

lĩnh vực Tuy nhiên, kể từ khi chuyển đổi

nền kinh tế theo hướng thị trường, những

thay đổi về điều kiện sống và mức sống

của mỗi gia đình, cá nhân đã kéo theo sự

phát triển về trình độ dân trí Chính điều

này đã trở thành nhân tố thúc đẩy Nhà

nước phải tăng cường công tác kiểm soát

thu nhập để góp phần thực thi hiệu quả

pháp luật thuế thu nhập cá nhân ở Việt

Nam trong thời gian gần đây

Thứ hai, thái độ tâm lí và ý thức pháp

luật của người nộp thuế cũng có ảnh hưởng

đến kết quả kiểm soát thu nhập cá nhân của

người nộp thuế

Đây cũng là một trong những yếu tố

mang tính xã hội tác động đến quá trình

kiểm soát thu nhập của cá nhân Người nộp

thuế luôn có xu hướng tâm lí là không

muốn nộp thuế đầy đủ và đúng hạn nên tất yếu họ sẽ tìm mọi cách để che giấu thu nhập và khai man số tiền thuế thu nhập phải nộp Điều này khiến cho quá trình kiểm soát thu nhập đối với cá nhân trở nên khó khăn hơn Mặt khác, khó khăn này còn xuất phát

từ nguyên nhân sâu xa là ý thức và hiểu biết của nhân dân về các sắc thuế nói chung và thuế thu nhập cá nhân nói riêng vẫn còn thấp Trong khi ở những quốc gia phát triển, thuế thu nhập cá nhân đã có lịch sử hàng trăm năm, do đó người dân đã quen với nghĩa vụ đóng thuế thì trái lại, ở Việt Nam thói quen kê khai thuế và đóng thuế vẫn còn

là vấn đề xa lạ đối với nhiều người Chính

vì vậy, trừ trường hợp khấu trừ thuế tại nguồn áp dụng với những người làm công

ăn lương hoặc các tổ chức chi trả thu nhập thực hiện, còn lại với những cá nhân hành nghề độc lập thường không thực hiện nghĩa

vụ kê khai thuế và nộp thuế một cách tự

giác… Theo TS Nguyễn Quang A: “Vì thói quen, vì thuế không đi đôi với quyền đòi hỏi

và có lúc thấy có kẻ trốn thuế cũng chẳng sao Nếu ta tiến tới sự công bằng trong nghĩa vụ nộp thuế, người dân đóng thuế thành nếp, họ cảm thấy tiền thuế ngay lập tức được quay lại phục vụ họ trong việc nâng cao chất lượng giao thông, chất lượng quản lí vệ sinh an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng cuộc sống thì chắc rằng người dân sẽ không ngại đóng thuế và người dân sẽ có tâm lí tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế, coi trọng người đóng thuế, lên án kẻ trốn thuế”.(3)

Thứ ba, truyền thống văn hoá phương

Đông nói chung và văn hoá Việt Nam nói

riêng cũng ảnh hưởng ít nhiều đến cách

hành xử của người dân trong quá trình kê

khai thu nhập chịu thuế và cách phản ứng

của họ đối với thuế, từ đó ảnh hưởng đến

quá trình Nhà nước kiểm soát thu nhập của

đối với cá nhân người nộp thuế Có lẽ, biểu

hiện rõ nét nhất của sự ảnh hưởng này là

đa số người dân Việt Nam đều xuất thân và

trưởng thành từ khu vực có nền văn minh

lúa nước nên tư tưởng và tác phong tiểu

nông là khá đậm nét, nếu không muốn nói

là tư tưởng này thường “lạc hậu” hơn so

với người dân sống ở khu vực Âu, Mỹ

Điều này ảnh hưởng đến thái độ tâm lí của

người dân khi phải nộp thuế và kê khai

thuế với Nhà nước, vì họ luôn có những

suy tính thiệt, hơn khi kê khai thuế, đóng

thuế và dễ cho rằng nộp thuế cho Nhà nước

thì mình bị thiệt hoặc thiệt hơn so với

người nộp thuế khác

Ngoài ra, phong tục tập quán và văn hoá

pháp luật của người Việt cũng có những ảnh

hưởng nhất định đến cách hành xử của

người Việt trong lĩnh vực thuế và do đó ảnh

hưởng đến quá trình kiểm soát thu nhập cá

nhân Điều này thể hiện ở chỗ khi người

dân có ý thức pháp luật cao, có trách nhiệm

xã hội và trách nhiệm đối với cộng đồng và

hiểu rõ vai trò của việc đóng thuế đối với sự

phát triển xã hội thì tất yếu họ sẽ có động

thái tích cực trong việc kê khai thuế và phát

hiện, tố cáo người khác khai man, gian lận

tiền thuế Đó là dấu hiệu tốt cho quá trình

kiểm soát thu nhập cá nhân của người nộp thuế Ngược lại, nếu ý thức pháp luật và trách nhiệm công dân của mỗi người dân là thấp thì chắc chắn họ sẽ có những động thái gây khó khăn cho quá trình kiểm soát thu nhập, ví dụ như cố ý khai man, che giấu thu nhập nhằm trốn thuế hoặc gây khó khăn cho quá trình thu nộp thuế đối với Nhà nước Nghiên cứu vấn đề kiểm soát thu nhập trong thực thi pháp luật thuế thuế thu nhập

cá nhân ở Việt Nam không thể tách rời nó như một thực thể riêng rẽ, thực tiễn pháp lí

đã cho thấy nghiên cứu vấn đề kiểm soát thu nhập cá nhân cần thiết phải đặt nó trong tổng hoà những mối quan hệ khác nhau của đời sống xã hội như chính trị, kinh tế, pháp luật, văn hoá, tập quán người dân… Thực tế đã chứng minh rằng những nhân tố này luôn có

sự tác động nhất định đến việc thực thi các chính sách pháp luật, đôi lúc nó là nhân tố quyết định sự thành bại của một dự án luật Vấn đề lí luận mấu chốt này được nắm bắt giúp cho cơ quan chức năng hạn chế được những tác động tiêu cực đồng thời phát huy những ảnh hưởng tích cực của các nhân tố này trong việc hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thu nhập cá nhân, góp phần thực hiện có hiệu quả pháp luật thuế thu nhập cá nhân./

(1).Xem: Văn k iện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam

lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, 2006, tr 250

(2).Xem: Báo cáo tổng kết thực tiễn 15 năm thực hiện pháp lệnh thuế thu nhập cá nhân, Bộ tài chính ngày 05/07/2005

(3).Xem: Dân k hông ngại đóng thuế, chỉ sợ k hông

công bằng, nguồn: http://vietbao.vn