Điều tra xã hội học sẽ làm cho các nhà thiết kế và đầu tư hiểu rõ kế hoạch của họ có nhận được sự đồng thuận của cộng đồng địa phương hay không.. "Khi thiết kế dự án, về mặt xã hội chúng
Trang 1PHỂN TệCH XÃ H I VÀ THAM GIA C NG Đ NG TRONG D ÁN PHÁT TRI N 1
Bùi Th Cư ng
Vi n Khoa học Xã h i vùng Nam B
cuongbuithe@yahoo.com
Đ T V N Đ
Bài vi t d a trên m t nghiên cứu bao g m hai cu c kh o sát th c địa Cu c thứ nh t ti n hành vào tháng 7-1998 t i m t tỉnh mi n Trung và m t tỉnh thu c đ ng bằng sông C u Long Cu c kh o sát thứ hai ti n hành vào tháng 9-1999 t i hai tỉnh mi n núi phía Bắc Nghiên cứu này thu c D án "Phát tri n Cơ s H tầng Nông thôn" (ADB TA-2838) gi a B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn và Ngân hàng Phát tri n châu Á Đ i nghiên cứu do Công ty Tư v n SEA tổ chức dưới s chỉ đ o của David J Hopkins Mục tiêu nghiên cứu là tìm hi u th c ti n và năng l c làm d án nói chung, đ c bi t là v m t phân tích
xã h i học và huy đ ng c ng đ ng tham gia vào d án phát tri n địa phương, trước h t là c p tỉnh
Nh ng phương pháp nghiên cứu sau đây đã s dụng:
- Xem xét tài li u hi n có, liên quan đ n vi c ti n hành d án phát tri n t i các tỉnh
- Kh o sát th c địa v tình hình làm d án, đ c bi t v m t phân tích xã h i học và huy đ ng s tham gia của c ng đ ng vào d án phát tri n t i các tỉnh nghiên cứu Chủ y u s dụng kỹ thu t phỏng v n
cá nhân và phỏng v n nhóm S ngư i tham gia phỏng v n g m 35 ngư i đang công tác t i các cơ quan liên quan đ n làm d án c p tỉnh Đó là nh ng ngư i làm vi c các S chuyên môn (bao
g m S Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn; S Khoa học, Công ngh và Môi trư ng; S Giao thông), các công ty tư v n & thi t k trong lĩnh v c nông nghi p và xây d ng, H i đ ng Nhân dân tỉnh và các đoàn th xã h i như H i Nông dân, H i phụ n , Đoàn Thanh niên C ng s n
NH NG NH N XÉT CHệNH
Làm dự án
Nhìn chung trong mư i năm qua, cán b công tác các cơ quan chính quy n và tổ chức xã h i c p tỉnh
đã tham d nhi u lớp t p hu n khác nhau, bao g m c nh ng chương trình đào t o ngắn h n do các tổ chức nước ngoài giúp đỡ v tài chính và kỹ thu t Làm d án đã tr thành khái ni m quen thu c địa phương Phỏng v n cho th y rằng, cán b địa phương c p tỉnh hi u khá rõ b n ch t của d án, nh ng bước th c hi n cần thi t của d án, nh ng đi m then ch t ph i chú trọng Tuy nhiên, các chương trình
t p hu n chưa được ti n hành m t cách h th ng, còn nhi u ch ng chéo và trùng l p Ki n thức v làm
d án cán b địa phương v n chưa có th xem là có cơ b n và h th ng, đ c bi t là thi u m t s hi u
bi t có k t n i ch t chẽ các khía c nh nh n thức, ki n thức v phương pháp lu n, phương pháp và kỹ năng Đi u này nh hư ng đ n tính đ ng b và h th ng trong công tác thi t k cũng như qu n lý d án Khác bi t v năng l c làm d án gi a các tỉnh kh o sát là r t lớn Đi u này đúng c với tình hình gi a các
cơ quan và tổ chức khác nhau trong cùng m t tỉnh Các tỉnh phía Bắc và mi n Trung được kh o sát tỏ ra
có năng l c làm d án t t hơn tỉnh thu c Đ ng bằng sông C u Long nhi u tỉnh kh o sát, H i phụ n
và H i Nông dân thư ng tỏ ra làm d án tích c c và hi u qu hơn Đoàn Thanh niên
1Bài vi t tham d H i th o Qu c t "Xây d ng Năng l c Phát tri n C ng đ ng", do Vi n Khoa học Xã h i t i Thành ph H Chí Minh, ARC Commonwealth Special Research Centre in Applied Philosophy and Public Ethics và
Đ i học Charles Sturt (Australia) tổ chức t i TPHCM 20-23/12/2000 Đã in trong: Bùi Th Cư ng 2002 Chính sách xã h i và công tác xã h i Vi t Nam th p niên 90 Hà N i: Nxb Khoa học xã h i Trang 168-185
Trang 2S khác bi t này th hi n rõ r t năng l c của cán b qu n lý và chuyên viên làm d án Ngư i ta có th tìm th y khá d dàng các cán b có trình đ đ i học tỉnh mi n Trung trong các cơ quan liên quan đ n làm và qu n lý d án, k c trong các tổ chức xã h i Nhưng tỉnh thu c Đ ng bằng sông C u Long thì
hi n đang thi u trầm trọng cán b chuyên môn có trình đ đ i học Trong m t S chuyên môn của tỉnh này, s lượng cán b hi n chỉ bằng 60% s cán b có th được tuy n vào biên ch Từ m y năm qua, các
tổ chức xã h i của tỉnh đã không th tìm được s cán b có bằng đ i học chuyên môn cần thi t (kinh t , nông nghi p), trong khi biên ch của họ cho phép tuy n thêm ngư i Phần lớn nh ng ngư i trẻ và có bằng c p đ i học đ u không mu n làm cho nh ng cơ quan nói trên Lý do đưa ra là lương th p, công vi c
v t v , cách qu n lý không khuy n khích sáng ki n cá nhân, khó thăng ti n
Đã có nh ng hướng d n v m t s chỉ tiêu xã h i cần thu th p trong thi t k d án Tuy nhiên, thi u hướng d n v cách thu th p chúng cũng như chỉ ra đầy đủ các chỉ tiêu xã h i cần thu th p Nh ng tài li u hướng d n này xây d ng trên gi định ngư i đọc đã được đào t o cơ b n trong các chương trình giáo dục chính thức và dài h n
Phân tích xã hội trong dự án
Phân tích xã h i đã được ti n hành trong hầu h t d án c p tỉnh Nh ng nhà qu n lý các S chuyên môn đ u hi u rõ vì sao cần có nh ng đánh giá như v y Họ cũng đã ti n hành nh ng thẩm định v môi trư ng cho các d án ho c các nhà máy trong tỉnh Ngay đi u này cũng r t khác nhau theo tỉnh M t s ít trong s họ đã được đào t o t t Nh ng ngư i còn l i đ u đã được t p hu n nhi u lần Nhưng cần chú ý rằng t p hu n không thay th được giáo dục cơ b n Nhi u ngư i trong s họ hi u rõ rằng các khía c nh môi trư ng và xã h i có tầm quan trọng lớn trong thi t k , th c hi n và v n hành d án, đ c bi t trong
nh ng d án d a trên c ng đ ng
P., một trưởng phòng ở miền Trung, giải thích được rất rõ ràng vì sao cần tiến hành những khảo sát xã hội học trong lĩnh vực môi trường Theo anh, những khảo sát này có lợi ích sau đây: người dân địa phương đang đối mặt hàng ngày với ô nhiễm trong môi trường sống của họ Họ hiểu tình hình tốt hơn nhiều các nhà quản lý và nghiên cứu Họ có thể giúp các nhà quản lý và nghiên cứu hiểu vấn đề một cách chính xác hơn và nhanh hơn Nguyên tắc của quản lý môi trường là sự tham gia của cộng đồng Điều tra xã hội học cũng là một phương pháp giáo dục và truyền thông cho người dân Điều tra xã hội học sẽ làm cho các nhà thiết kế và đầu tư hiểu rõ kế hoạch của họ có nhận được sự đồng thuận của cộng đồng địa phương hay không Những điều nói trên anh thu hoạch từ một lớp tập huấn ở Hà Nội và kiểm nghiệm qua kinh nghiệm công tác bản thân
Trong khi tầm quan trọng của khía c nh xã h i trong d án được thừa nh n r ng rãi, thì v n còn r t thi u
ki n thức v kỹ năng nghiên cứu xã h i Chẳng h n, tỉnh mi n Trung được nghiên cứu, ngư i ta đã làm
m t kh o sát định lượng (survey) v nh n thức và hành vi môi trư ng của ngư i dân M u kh o sát 10.000 ngư i chọn ng u nhiên trên t t c qu n huy n của tỉnh Như v y, m i xã có kho ng 70-80 phi u thăm dò Đi u tra viên từng xã tính toán bằng tay đ i với s phi u trong xã r i đi n vào m t b ng tổng hợp phát s n, và cứ như th tổng hợp qua huy n đ n tỉnh K t qu cu i cùng của cu c kh o sát này là
m t báo cáo hai trang chỉ g m các b ng tần xu t m t bi n s
Với ngư i hi u bi t v kh o sát xã h i, mô t trên chỉ ra ba đi m: thứ nh t, với v n đ nêu lên không cần
ti n hành cu c đi u tra với m u lớn đ n như v y cho m t tỉnh, tiêu t n ngu n ti n và nhân l c quá lớn Thứ hai, s dụng kỹ thu t nh p và phân tích s li u quá cũ, ngay c so sánh với trình đ trong nước Thứ
ba, ti m năng của ngu n s li u thu th p đã không được s dụng h t trong báo cáo phân tích, đi u này cũng gây nên lãng phí lớn
Trang 3"Khi thiết kế dự án, về mặt xã hội chúng tôi thu thập số liệu về dân cư sống trong vùng quanh con đường
sẽ xây dựng, xác định xem bao nhiêu người sẽ hưởng lợi từ con đường Phương pháp thu thập số liệu xã hội thì chúng tôi làm việc với bộ phận giao thông của huyện và Uỷ ban Nhân dân xã để lấy số liệu từ sổ
sách của họ Chúng tôi cũng hỏi khoảng 3-4 người sống dọc con đường về việc đang có những phương tiện nào đi lại, người dân có nhu cầu gì đối với con đường, vật liệu nào có thể sử dụng làm đường, đi lại trong mùa mưa như thế nào Với dự án PMU18 thì có bảng hỏi soạn sẵn từ trên Tuy nhiên, chúng tôi vẫn có nhu cầu tập huấn về các tiêu chuẩn quốc tế trong nghiên cứu xã hội cho dự án" (M t cán b công
ty tư v n thi t k mi n Trung)
Đo n phỏng v n trên cho th y ngành tư v n thi t k d án phát tri n đã quen thu c với khái ni m và th c
ti n phân tích xã h i trong d án Tuy nhiên, phương pháp và kỹ thu t phân tích xã h i còn thô sơ
M t s ngư i được phỏng v n nói cho dù mu n và có ki n thức đ làm phân tích xã h i cũng khó vì không có quy định kinh phí dành cho mục vi c này
Chúng em đi tập huấn cũng thấy phân tích xã hội cũng rất là hay, áp dụng nó nhìn vào công tác của mình Thế nhưng mà muốn làm cũng khó, vì sếp bảo không có tiền cho cái việc đó, chả có đơn giá nào
cả Không có quy định thì chịu, tài chính làm sao họ thanh toán cho (M t cán b thi t k d án thuỷ lợi)
Tham gia cộng đồng trong dự án
Vi t Nam sớm có m t s khuôn khổ th ch quan trọng cho v n đ nhân dân tham gia phát tri n Nhà nước đã ban hành nh ng quy định v cơ ch tham gia vào d án phát tri n Theo quy định, mọi d án đ u
ph i đưa vào danh mục công trình trong k ho ch, và ph i thông qua cu c họp H i đ ng Nhân dân hàng năm Các văn b n pháp quy liên quan đ n s tham gia bao g m Hi n pháp năm 1992; Lu t Tổ chức H i
đ ng Nhân dân (1992); Quy định cụ th v chức năng, nhi m vụ, quy n h n của H i đ ng Nhân dân và
Uỷ ban Nhân dân các c p; Quy ch làm vi c của H i đ ng Nhân dân và Uỷ ban Nhân dân các c p; Quy định v s tham gia của các đoàn th quần chúng Gần đây, là nh ng văn b n liên quan đ n quy ch dân chủ cơ s (1998)
Tuy nhiên, cũng như hầu h t các nước trên th giới, Vi t Nam n n dân chủ tham gia, n n dân chủ tr c
ti p v n còn đang trong bước đầu hình thành
Kh o sát th c địa cho th y trong th c t cách v n hành cơ ch nói trên còn thô sơ và chưa hi u qu , th
hi n nh ng đi m sau đây:
- Vi c tham gia chỉ dừng l i hình thức tham d góp ý vào các d án trong nh ng cu c họp do Uỷ Ban Nhân dân tổ chức Trong các cu c họp này, cơ quan chuyên môn làm d án báo cáo v d án của họ
đ các đ i bi u H i đ ng Nhân dân và đ i di n các tổ chức xã h i cho ý ki n
- Ý ki n đóng góp thư ng chỉ là của các nhà lãnh đ o và thành viên H i đ ng Nhân dân, có th với giúp đỡ của chuyên viên Theo quy định, trước và sau cu c họp H i đ ng Nhân dân, đ i bi u H i
đ ng Nhân dân ph i ti p xúc với c tri Tuy nhiên đi u này v n còn th c hi n m t cách hình thức,
m c dù đã có ti n b đáng k trong th i gian qua
- Đ i với các tổ chức xã h i, ý ki n đóng góp là của cán b lãnh đ o, có th với s giúp đỡ của các ban
tr c thu c Chưa có m t cơ ch rõ ràng và được th c hi n thư ng xuyên đ l y ý ki n của đông đ o thành viên bình thư ng trong tổ chức xã h i
Trang 4- Do hi u bi t h n ch v nh ng khía c nh khác nhau của d án, đ c bi t là các khía c nh kỹ thu t và kinh t -tài chính, nên nh ng ngư i tham gia vào các cu c họp l y ý ki n v d án không đủ kh năng đóng góp t t vào công vi c này Cũng chưa có m t cơ ch cụ th và kh thi cho s tham gia cùng
qu n lý trong t t c các giai đo n của d án
- Tham gia đóng góp ý ki n chỉ di n ra khi đã k t thúc giai đo n thi t k d án
- Chưa có quan ni m rõ ràng v tiêu chuẩn xác định tầm quan trọng của nh ng d án mà H i đ ng Nhân dân cần xem xét Cu c phỏng v n tỉnh mi n Trung cho th y, H i đ ng Nhân dân thư ng t p trung xem xét nh ng đ án "có nh hư ng nhi u đ n đ i s ng nhân dân" Tuy nhiên, đó thư ng là, chẳng h n, đ án thu học phí của phụ huynh học sinh, là lĩnh v c mà dư lu n xã h i hay chú ý Còn
nh ng d án xây d ng kinh t -kỹ thu t thì H i đ ng Nhân dân có xu hướng đ Uỷ ban Nhân dân quy t định Đi u cần chú ý là nh ng d án như v y thư ng r t lớn, xét v m t tài chính, nhân l c và
nh hư ng xã h i
"Giống như các tổ chức xã hội khác, Đoàn Thanh niên tham gia dự án phát triển chỉ theo cách Uỷ ban Nhân dân tỉnh mời tham dự họp Trong cuộc họp, đại diện cơ quan làm dự án trình bày Sau đó người tham gia họp có thể hỏi và góp ý Nhưng cũng không chắc chắn là cơ quan dự án có thực sự tiếp thu hay không Có khi có, có khi không Vấn đề là chỉ có lãnh đạo các đoàn thể đi họp có ý kiến Đấy không phải là ý kiến của đông đảo đoàn viên, hội viên Họp lấy ý kiến chỉ tổ chức sau khi đã thiết kế xong, có khi tổ chức làm dự án quan tâm điều chỉnh, có khi không, không biết được Mà mọi giai đoạn sau của dự
án thì các đoàn thể cũng không tham gia gì Tham gia ý kiến thì cũng chỉ chung chung, không thể đi vào chi tiết, vì không có trình độ chuyên môn, cũng không đủ thời gian nghiên cứu kỹ." (M t Bí thư Tỉnh Đoàn Thanh niên)
"Nếu mà có đánh giá về hiệu quả thì có nhiều công trình hư hại nhanh lắm, chắc đến quá nửa Vì mình làm cho người dân, nhưng mà không kéo họ vào, nên họ cũng thờ ơ Làm xong rồi rút đi chỉ một thời
gian là hư hỏng, xuống cấp Có công trình làm xong rồi, dân không nhận, xã không nhận, vì họ bảo họ chả có liên quan gì, chả ai hỏi ý kiến họ, làm không đúng ý họ." (M t cán b thi t k d án m t tỉnh
mi n núi phía Bắc)
BÀN LU N
Ba lo i nhân v t xã h i quan trọng tham gia trong giai đo n hình thành d án c p tỉnh, mà ta ph i quan tâm đ n vi c cung c p cho họ nh n thức, ki n thức và kỹ năng phân tích xã h i trong d án phát tri n Đó
là các nhà lãnh đ o và qu n lý, các chuyên viên thi t k d án, và nh ng ngư i làm vi c H i đ ng Nhân dân và các tổ chức xã h i
Kh o sát th c địa phát hi n th y t i th i đi m hi n nay yêu cầu quan trọng hàng đầu là th c hi n được quá trình chuy n từ tr ng thái đã có m t mức giác ng đáng k sang t p trung vào nâng cao kỹ năng phân tích xã h i và huy đ ng c ng đ ng tham gia th c hi n d án (từ nh n thức sang hi u bi t và th c hành v phương pháp lu n, phương pháp và kỹ thu t) Cần chú trọng như nhau đ n các khía c nh tri t học, phương pháp lu n, phương pháp và kỹ thu t của phân tích xã h i trong d án
Cần phát tri n m t khuôn khổ th ch , tài chính và kỹ thu t cho vi c áp dụng phân tích xã h i, huy đ ng
c ng đ ng tham gia vào d án phát tri n Nh ng khuôn khổ này cần được mô t và thi t ch hoá trong
nh ng quy định v thủ tục làm d án Chẳng h n, quy định v nh ng kho n tài chính cho các ho t đ ng
đó, quy định biên ch cán b xã h i trong tổ chức d án, quy định n i dung bắt bu c của phân tích xã h i trong tài li u thi t k d án, v.v
Trang 5Xác định rõ ràng địa vị và vai trò của mọi tác nhân xã h i (stakeholder) trong quá trình làm d án phát tri n M i tác nhân xã h i cần hi u rõ họ là ai trong d án phát tri n, họ có quy n và nghĩa vụ nào Đ ng
th i, m i tác nhân xã h i cũng cần bi t, thừa nh n và hi u rõ địa vị và vai trò của mọi tác nhân xã h i khác
Cần thi t l p cơ ch có hi u qu cho s tham gia của c ng đ ng, trong mọi giai đo n th c hi n d án, tr c
ti p cũng như thông qua nh ng tổ chức đ i di n (H i đ ng Nhân dân các c p và các tổ chức xã h i) Đi u này cần th c hi n bằng cách tăng cư ng nh ng khuôn khổ pháp lý, th ch và tổ chức của cơ ch tham gia và bằng cách tăng cư ng năng l c tham gia d án của H i đ ng Nhân dân, các tổ chức xã h i và toàn
th nhân dân
Do hi n nay còn t n t i khác bi t lớn và nhi u cách bức trong th c ti n làm d án gi a các tỉnh và gi a tỉnh với c p trung ương, nên cần tăng cư ng các hình thức trao đổi ki n thức và kinh nghi m, đẩy m nh các hợp đ ng nghiên cứu và đào t o theo chi u ngang cũng như theo chi u dọc
Trong b i c nh nh n m nh phân c p qu n lý địa phương hi n nay, vi c tăng cư ng năng l c cho c p tỉnh trong vi c làm d án phát tri n nói chung, làm phân tích xã h i và huy đ ng c ng đ ng trong d án nói riêng, có ý nghĩa r t quan trọng Đ tăng cư ng kh năng phân tích xã h i học và năng l c huy đ ng tham gia c ng đ ng, cần có m t chương trình đào t o cho m t s lượng cán b và nhân viên chọn lọc
c p tỉnh v nh ng kỹ năng nói trên (b ng 2 mô t m t c u trúc sơ b có th có của chương trình) Phỏng
v n th c địa cho th y các địa phương đang có nhu cầu lớn v đào t o và v tài li u mang tính cẩm nang, hướng d n cách thức phân tích xã h i và huy đ ng tham gia c ng đ ng trong d án phát tri n Đây là m t thị trư ng nghiên cứu và tri n khai (R&D) của khoa học xã h i còn đầy ti m năng m c dù nó đã phát tri n khá m nh trong th p niên 90
TÀI LI U THAM KH O
1. ADB, 1991 Hướng dẫn Phân tích Xã hội trong Dự án Phát triển
2. ADB, 1993 Hướng dẫn Liên Kết Các Khía cạnh Xã hội vào Hoạt động của Ngân hàng
3. ADB, 5.1994 Sách Cẩm nang Kết hợp các Khía cạnh Xã hội vào Dự án
4. Bùi Th Cư ng, ADB TA 2838-VIE, 1998-1999 Tham gia của Hội đồng Nhân dân Tỉnh và Các Tổ chức Xã
hội trong Dự án Phát triển: Một Nghiên cứu Trường hợp ở Các Tỉnh, Báo cáo Th c địa
5. Trung tâm Các Ho t đ ng Dân s và Phát tri n (CEDPA), 1994 Thiết kế Dự án cho Nhà Quản lý Chương trình
6. FAO Investment Centre Technical Paper 9, 1992 Sociological Analysis in Agricultural Investment Project Design
7. Jennifer Rietbergen-McCracken/Deepa Narayan Participation and Social Assessment: Tools and Techniques
The World Bank 1998
8 UNDP/UNFPA/UNICEF, 1995 Giảm nghèo ở Việt Nam.
Trang 6Phụ lục 1 Nh ng ưu đi m và t n t i hi n nay liên quan đ n phân tích xã h i và huy đ ng c ng đ ng tham gia d án phát tri n
Làm d án Có tích luỹ đáng k ki n thức và kinh
nghi m làm d án các cơ quan chuyên môn cũng như m t s tổ chức xã h i
Đã có lượng tài li u hướng d n đáng
k của các tổ chức tài trợ qu c t (ADB, WB, UNDP) v phân tích xã
h i và huy đ ng c ng đ ng, cũng như hướng d n v thi t k d án, nghiên cứu kh thi và đánh giá d án
Ki n thức và kinh nghi m làm d án cán
b địa phương chưa mang tính h th ng và
cơ b n, còn nhi u chênh l ch gi a các cơ quan và tổ chức
Tài li u hướng d n của các tổ chức qu c t chưa đủ chi ti t Chúng được xây d ng với
gi định cán b làm d án đã được đào t o
cơ b n v ki n thức và kỹ năng phân tích
xã h i, huy đ ng c ng đ ng
Tài li u cần thi t đã có s n, nhưng phân tán, khó ti p c n và khó áp dụng Thi u tài
li u đã được biên t p thích hợp với đi u
ki n Vi t Nam
Cơ ch c ng đ ng
tham gia
Đã có m t cơ ch ho t đ ng theo lu t của Nhà nước đ đ m b o s tham gia của c ng đ ng vào làm d án thông qua các cơ quan dân c và tổ chức xã
h i
Thi u cơ ch đầy đủ và hi u qu cho H i
đ ng Nhân dân và các tổ chức xã h i tham
gia
Cơ ch tham gia của ngư i dân vào quá trình làm d án chưa cụ th và toàn di n
Nh n thức và năng
l c th c hi n phân
tích xã h i và huy
đ ng c ng đ ng
Đã có nh n thức cao các nhà qu n lý
và thi t k d án v tầm quan trọng của phân tích xã h i và tham gia c ng
đ ng trong d án
Cán b làm d án đã có kỹ năng nh t định v phân tích xã h i và huy đ ng
s tham gia của c ng đ ng
Kỹ năng phân tích xã h i và tham gia c ng
đ ng trong d án của cán b làm d án còn
th p và thô sơ
Chưa có cơ ch rõ ràng cho phân tích xã
h i và huy đ ng s tham gia của c ng đ ng trong thi t k và th c hi n d án
Ngu n: Bùi Th Cư ng, ADB TA 2838-VIE, 1998-1999 Tham gia của Hội đồng Nhân dân Tỉnh và Các Tổ chức
Xã hội trong Dự án Phát triển: Một Nghiên cứu Trường hợp ở Các Tỉnh, Báo cáo Th c địa, 1998
Phụ lục 2 M t sơ đ chương trình đào t o phân tích xã h i và huy đ ng c ng đ ng tham gia d án phát tri n
M đầu Khái ni m phân tích xã h i trong b i c nh d án (các phân tích th ch , tổ chức, qu n lý và
xã h i)
Khái ni m huy đ ng s tham gia của c ng đ ng vào d án
Nh n thức Vì sao cần phân tích xã h i trong d án
Vì sao cần s tham gia của nhân dân vào mọi giai đo n d án
Ki n thức N i dung cơ b n của phân tích xã h i trong thi t k , th c hi n và đánh giá d án
Nhà thi t k và qu n lý d án k t n i như th nào phân tích xã h i với các phần kỹ thu t và
phi kỹ thu t khác (kinh t -tài chính, môi trư ng) của d án
N i dung cơ b n của huy đ ng c ng đ ng tham gia d án
Kỹ năng Nh ng phương pháp và kỹ thu t s dụng cho phân tích xã h i và huy đ ng c ng đ ng tham
gia d án (nguyên tắc, thủ tục, kỹ năng l a chọn phương pháp và kỹ thu t thích hợp)