Năng lực riêng biệt: - Vận dụng kĩ năng đọc để nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ trong văn bản - Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của
Trang 1Ngày soạn: / / Tuần:
Ngày dạy: / / Tiết:
VỪA NHẮM MẮT VỪA MỞ CỬA SỔ
I MỤC TIÊU
1 Năng lực
a Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao
tiếp, năng lực hợp tác
b Năng lực riêng biệt:
- Vận dụng kĩ năng đọc để nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ trong văn bản
- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do VB gợi ra
- Liên hệ, kết nối với VB Bài học đường đời đầu tiên, Giọt sương đêm để hiểu hơn về chủ điểm Những trải nghiệm trong đời
2.Phẩm chất:
- Yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ thiên nhiên, môi trường
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1,2,
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, Bút dạ, Giấy A0, video
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình Dẫn dắt vào bài mới
b) Nội dung: GV tổ chức trò "Tam sao thất bản", để học sinh tìm ra những chuyện cổ có
trong bài thơ
c) Sản phẩm: Câu trả lời bằng ngôn ngữ của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - Hs tham gia trò chơi, đoán
Trang 2- Gv chuyển giao nhiệm vụ:
+ Gv tổ chức trò chơi "Tam sao thất bản", Gv
chuẩn bị một giỏ trái cây đồ chơi bằng nhựa
của trẻ em Sau đó bỏ vào một thùng kín, chỉ
chừa một ô nhỏ trên mặt để cho tay vào Về
phía hoạc sinh, chia lớp thành 2 đội, mỗi đội
cử một bạn lên mô tả loại trái cây có trong
thùng để cho các bạn trong đội đoán Lưu ý
khi gợi ý không được sử dụng từ đồng nghĩa,
ngoại ngữ
+ Sau khi tham gia trò chơi, em có cảm nhận
như thế nào?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày câu trả lời
- Gv tổ chức trò chơi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức, đẫn
dắt vô bài mới: Các con ạ, giữa việc chúng ta
quan sát để nhận diện một thứ gì đó và việc
chúng ta cảm nhận bằng cảm giác thì việc cảm
nhận bằng cảm giác khó khăn hơn rất nhiều
lần Tuy nhiên, cậu bé trong truyện "Vừa
nhắm mắt vừa mở cửa" đã có sự cảm nhận,
được tên các loại trái cây
- Chia sẻ cảm nhận: tưởng đơn giản mà ko đơn giản, có những trái cây rất quen thuộc nhưng không biết mô tả như thế nào
để bạn đoán được
Trang 3phán đoán rất tinh tế về cuộc sống xung
quanh, về thiên nhiên cây cỏ Vậy xuất phát từ
đâu mà cậu bé lại có sự quan sát tinh tế đến
vậy? Chúng ta hãy tìm hiểu bài học để tự đưa
ra cho mình câu trả lời nhé
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a Mục tiêu: Giúp HS biết cách đọc văn bản
b Nội dung: Hs sử dụng sgk, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
NV1: Hướng dẫn học sinh đọc
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ
+ Hướng dẫn cách đọc thầm, đọc to, đọc diễn
cảm, ngắt nghỉ đúng chỗ, phân biệt lời người
kể chuyện và lời nhân vật
+ GV đọc mẫu thành tiếng một đoạn đầu, sau
đó HS thay nhau đọc thành tiếng toàn VB.
+ GV hướng dẫn HS chú ý về các câu hỏi suy
luận
+ Gv kiểm tra kĩ năng đọc VB của học sinh
bằng câu hỏi: Đọc xong văn bản, em thấy ấn
tượng với vấn đề nào nhất?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thực hiện nhiệm vụ
- HS biết cách đọc thầm, trả lời được các câu hỏi suy luận
- HS biết cách đọc to, trôi chảy, phù hợp về tốc độ đọc, phân biệt được lời người kể chuyện
và lời nhân vật
Trang 4Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a Mục tiêu:
- Vận dụng kĩ năng đọc để nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ trong văn bản
- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do VB gợi ra
- Liên hệ, kết nối với VB Bài học đường đời đầu tiên, Giọt sương đêm để hiểu hơn về chủ điểm Những trải nghiệm trong đời
b Nội dung: Gv sử dụng câu hỏi gợi mở, thảo luận nhóm để hướng dẫn học sinh tìm hiểu
văn bản
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ, sản phẩm thảo luận nhóm (tranh ảnh)
d Tổ chức thực hiện:
NV1: Tìm hiểu về nhân vật
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chuyển giao nhiệm vụ: Gv sử dụng
phương pháp gợi mở, đàm thoại
+ Em hiểu thế nào về câu nói của nhân vật
bố: “Một món quà bao giờ cũng đẹp Khi ta
nhận hay cho một món quà, ta cũng đẹp lây vì
món quà đó”?
+ Em cảm nhận thế nào về tình cha con trong
văn bản?
1 Tìm hiểu về nhân vật
1 Câu nói của nhân vật bố có thể hiểu: món quà chính là tình cảm, tấm lòng của người tặng
đã gửi gắm vào đó nên món quà dù lớn hay nhỏ đều đẹp
Cách chúng ta nhận, trân trọng món quà của người tặng cũng thể hiện nét đẹp của chính mình
Trang 5- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
NV2: Hướng dẫn Hs tìm hiểu thông điệp
của tác phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
Giáo viên tổ chức thảo luận nhóm Chia lớp
thành 6 nhóm:
+N1+N2: Thông điệp mà tác giả muốn gửi
đến chúng ta qua câu văn “những bông hoa
chính là người đưa đường” là gì? Từ đó, em
có nhận xét gì về thái độ của tác giả đối với
thế giới tự nhiên?
+N3+N4: Em có đồng tình với thái độ của
người bố khi nhận món quà của Tý không? Vì
sao? Qua đó, em rút ra được bài học gì về
cách ứng xử trong cuộc sống?
+ N5+N6: Em đánh giá như thế nào về cách
2 Qua văn bản, em cảm nhận được tình cảm cha con gắn bó tha thiết, người cha đã thể hiện tình yêu thương với đứa con thông qua những bài học sâu sắc từ cuộc sống, biết yêu thương, lắng nghe và thấu hiểu
từ thiên nhiên, biết trân trọng mọi thứ xung quanh mình
2 Thông điệp của tác phẩm
- Câu văn “những bông hoa
chính là người đưa đường” cho ta hiểu “thế giới” chính là những điều thân thuộc, gần gũi với chính mình Khi nhắm mắt lại và cảm nhận bằng mọi thứ bằng mọi giác quan, bạn sẽ thấy con đường đi của riêng mình Qua đó, chúng ta thấy tác giả đã thể hiện thái độ trân trọng, yêu thương thế giới tự nhiên
- Đồng tình với thái độ của người bố khi nhận món quà của
Tý vì Tý luôn dành những trái
ổi ngon nhất để dành tặng nên người bố dù không thích ăn
Trang 6cảm nhận thế giới tự nhiên của nhân vật tôi
trong câu chuyện? Theo em, cách cảm nhận
ấy đem lại ý nghĩa gì cho cuộc sống của
chúng ta?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, thảo luận
- Gv quan sát, gợi mở, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV tổ chức cho hs báo cáo, quan sát bao
quát lớp học
- HS trình bày sản phẩm thảo luận: các nhóm
treo sản phẩm của nhóm mình lên bảng,
tường Hs trong lớp quan sát, đặt câu hỏi cho
nhóm Các nhóm cử đại diện phản biện
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
+ Nhóm 3+4: vợ chồng người em, Thạch
Sanh
Nhóm 5+6: Hs chia sẻ trải nghiệm, có thể kể
ra một số cẫu chuyện có tác động tích cực:
Cây khế (chăm chỉ, chịu thương chịu khó )
nhưng vì Tý mà vẫn ăn Qua đấy thể hiện thái độ trân trọng, biết ơn của người bố với mòn quà mà mình được nhận
Từ đó em rút ra được bài học cho mình trong cách ứng xử: cần trân trọng, biết ơn tình cảm, tấm lòng của người khác dành cho mình, Dù thích hay không thích món quà, chúng ta cũng không nên từ chối hay khước từ người tặng bởi đó là tình cảm, tâm huyết mà họ đã dành cho chúng ta
- Cách cảm nhận của nhân vật tôi trong câu chuyện đã dần dần thay đổi: ban đầu, nhân vật không thể đoán được tên loài hoa, dần dần đã thuộc tên và rồi khi nhắm mắt lại, ngửi mùi hoa cũng có thể đoán đúng tên Như vậy, nhân vật đã cảm nhận thế giới tự nhiên bằng nhiều giác quan và khi càng hiểu, nhân vật càng trân trọng và thêm yêu thiên nhiên quanh mình
Cách cảm nhận ấy đem lại ý nghĩa cho cuộc sống của chúng
Trang 7ta, đó là cách cảm nhận sâu sắc, không hời hợt Khi ta cảm nhận bằng cả tâm hồn và tình yêu thương ta sẽ phát hiện được những vẻ đẹp, những giá
trị từ những điều bình dị nhất
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b Nội dung: Gv sử dụng phương pháp gợi mở, đàm thoại để hướng dẫn học sinh rút ra bài
học
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
Câu 1 Bài “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ”
thuộc thể loại nào?
A Truyện ngắn
B Tiểu thuyết
C Truyện dài
D Truyện vừa
Câu 2: Vừa nhắm mắt vừa mở của sổ là của ai?
A Nguyễn Tuân
B Tô Hoài
C Nguyên Ngọc
D Nguyễn Ngọc Thuần
Câu 3: Trong tác phẩm “Vừa nhắm mắt vừa mở
cửa sổ”, Tý luôn để dành qảu ngon nhất cho
cha Đó là quả gì?
A Quả mận
B Quả cam
C Quả ổi
D Quả na
- Hs tự rút ra bài học cho bản thân mình
+ Yêu thiên nhiên, cây cỏ + Biết chia sẻ, "cho đi"
+ Trân trọng tình cảm của người khác dành cho mình + Ứng xử lịch sự, có phép tắc
Trang 8Câu 4: Nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần sinh năm bao nhiêu?
A 1972
B 1975
C 1973
D 1980
Câu 5: Vừa nhắm mắt vừa mở cửa ra ngợi ca:
A Tình mẫu tử
B Tình bạn
C Tình cha con
D Tình yêu
Câu 6: Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: “Một
….bao giờ cũng đẹp Khi ta nhận hay cho một món quà, ta cũng đẹp lây vì … đó”
A Kỉ niệm
B Tình yêu
C Món quà
D Thời gian
Câu 7:
- Hs tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ
- Gv quan sát, hỗ trợ, định hướng
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trả lời, hs khác phản biện, bổ sung ý kiến
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv chốt lại kiến thức
C HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
Trang 9b Nội dung: Gv sử dụng phương pháp gợi mở, đàm thoại để hướng dẫn học sinh rút ra bài
học
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
- Qua câu chuyện "Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa"
em rút ra được bài học gì có ý nghĩa cho bản
thân mình?
- Hs tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ
- Gv quan sát, hỗ trợ, định hướng
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trả lời, hs khác phản biện, bổ sung ý kiến
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- Gv chốt lại kiến thức
- Hs tự rút ra bài học cho bản thân mình
+ Yêu thiên nhiên, cây cỏ + Biết chia sẻ, "cho đi"
+ Trân trọng tình cảm của người khác dành cho mình + Ứng xử lịch sự, có phép tắc