HS biết được trong thực tế: khi thả một vật vào chất lỏng sẽ xảy ra hiện tượng vật nổi, vật chìm hoặc vật lơ lửng.. Trọng tâm - Nắm được điều kiện vật nổi, vật chìm khi so sánh lực đẩy Á
Trang 1TIẾT 14 – BÀI 12: SỰ NỔI
I/ MỤC TIÊU
1 Về kiến thức:
Giải thích được khi nào vật nổi, vật chìm
Nêu được điều kiện để vật nổi, vật chìm
Biết được khi vật nổi trên mặt thoáng chất lỏng thì FA = P
Biết điều kiện để vật nổi, vật chìm thông qua so sánh dvật và dlỏng
2 Về kĩ năng:
Làm thí nghiệm về sự nổi của vật trong chất lỏng
Giúp học sinh rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, liên hệ thực tế
Biết vận dụng kiến thức bài sự nổi và kiến thức liên môn để giải thích các hiện tượng liên quan đến sự nổi của vật
3 Về thái độ:
Tích cực chủ động trong học tập
Hợp tác tốt trong các hoạt động nhóm
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và rèn kỹ năng sống
II/ CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên: Dụng cụ thí nghiệm
* Thí nghiệm của HS:
2 vật có thể tích giống nhau (ghi rõ vật 1, vật 2)
1 cốc nước, 1 khăn khô
1 lực kế 5N, 1 giá đỡ
* Thí nghiệm của GV:
1 quả bóng
1 bình nước
1 khăn khô để lau
2 Chuẩn bị của học sinh:
Học bài cũ và chuẩn bị bài mới theo yêu cầu của giáo viên
Trang 2III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức:(1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra trong tiết dạy
3 Nội dung bài mới:
A.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (8 phút)
Mục tiêu:
1 HS biết được trong thực tế: khi thả một vật vào chất lỏng sẽ xảy ra hiện tượng vật nổi, vật chìm hoặc vật lơ lửng
2 Bước đầu nhận biết được vật nổi hay vật chìm không phụ thuộc vào khối lượng
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
Hình thành
và phát triển năng lực
- GV ĐVĐ: Khi thả viên bi sắt
vào nước thì viên bi sắt chìm,
còn khi thả viên bi gỗ vào nước
thì viên bi gỗ nổi
-GV: Tại sao con tàu bằng thép
nặng hơn hòn bi thép lại nổi còn
hòn bi thép lại chìm? Để giải
thích đc chúng ta cùng học tiết
TIẾT 14- BÀI 12: SỰ NỔI
-Yêu cầu HS ghi bài
-Yêu cầu một HS nhắc lại
nhiệm vụ đã giao về nhà
1 Quan sát và mô tả hiện tượng
xảy ra với vật khi thả vật vào
trong chất lỏng
-HS: vì gỗ nhẹ hơn sắt
-Nhắc lại nhiệm vụ
đã giao về nhà
- Năng lực quan sát
- Năng lực phát hiện vấn đề
Trang 32 Dự đoán: Vì sao xảy ra các
hiện tượng đó?
(?): Các con đã quan sát thấy
hiện tượng gì?
Chuyển ý: Phần I, chúng ta tìm
hiểu về điều kiện để vật nổi, vật
chìm
-Hoạt động cá nhân báo cáo phần chuẩn
bị bài của mình
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (25ph)
I TÌM HIỂU ĐIỀU KIỆN VẬT NỔI, VẬT CHÌM (20 phút) Mục tiêu:
A Trọng tâm
- Nắm được điều kiện vật nổi, vật chìm khi so sánh lực đẩy Ác-si-mét với trọng lượng của vật
- Làm được thí nghiệm và phân tích được kết quả thí nghiệm để rút ra kết luận về điều kiện vật nổi, vật chìm
- Nắm được điều kiện vật nổi, vật chìm khi so sánh trọng lượng riêng của chất lỏng và trọng lượng riêng của vật
B Khai thác mở rộng
- Học sinh phân biệt được vật nổi lên mặt thoáng và vật nổi trên mặt thoáng.
- Quan sát và phân tích được kết quả thí nghiệm để rút ra kết luận về trường hợp vật nổi trên mặt thoáng chất lỏng thì FA = P
- Chiếu máy mục đích thí
nghiệm kiểm chứng: Nếu thả
một vật ở trong lòng chất lỏng
thì
1, Vật chìm xuống khi: FA < P
2, Vật nổi lên khi: FA > P
- Tổ chức hoạt động nhóm
+ Chia lớp thành 4 nhóm
+ Thời gian hoạt động là 5 phút
- HS nghe giảng I Điều kiện để vật
nổi, vật chìm
1 Thí nghiệm:
Trang 4- Gọi HS đọc phần công việc
các nhóm cần phải làm:
Nhúng chìm vật vào trong
nước và quan sát hiện tượng xảy
ra với vật
Làm thí nghiệm kiểm chứng
điều kiện để vật nổi lên và vật
chìm xuống
Hoàn thành bảng báo cáo kết
quả
- Yêu cầu HS lên báo cáo kết
quả
- Gọi các nhóm khác bổ sung.
- Nhận xét, đánh giá phần thực
hành của các nhóm
(?): Dựa vào kết quả thí
nghiệm: Hãy cho biết nếu thả
một vật ở trong lòng chất lỏng
thì khi nào vật chìm xuống?
Khi nào vật nổi lên?
Chốt:Nếu thả một vật ở trong
lòng chất lỏng thì
1, Vật nổi lên khi: FA > P
2, Vật chìm xuống khi: FA < P
Ghi bảng.
-Cô có các dụng cụ sau đây: 1
chiếc đinh sắt, 1 miếng gỗ đặc,
1 quả bóng chứa nước
-Cô sẽ thả các vật vào trong
chất lỏng, các con hãy chú ý
- Đọc nội dung công việc hoạt động nhóm
-Hoạt động nhóm làm thí nghiệm
- Báo cáo kết quả thí nghiệm
-Các nhóm bổ sung
- Trả lời
-Xem thí nghiệm
- Trả lời.
- Trả lời
2 Kết luận:
Nếu thả một vật ở trong lòng chất lỏng thì
1, Vật nổi lên khi:
FA > P
2, Vật chìm xuống khi:FA < P
- Năng lực quan sát
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực phân tích, tổng hợp
- Năng lực khái quát hóa
Trang 5quan sát hiện tượng ngay khi
thả các vật vào trong chất lỏng
và giải thích hiện tượng xảy ra?
(?): Hãy cho biết vật đang ở
trạng thái như thế nào?
(?): Hãy so sánh độ lớn của lực
đẩy Ác-si-mét và trọng lượng
của vật?
(?): Vì sao lực đẩy Ác-si-mét và
trọng lượng của vật bằng nhau?
Ch
ố t: 1, Vật nổi lên khi: FA > P
2, Vật chìm xuống khi:FA < P
3, Vật lơ lửng khi FA = P
- Trả lời
- Ghi bài
-HS tự trả lời
3, Vật lơ lửng trong chất lỏng khi: FA = P - Nănglực quan
sát
- Năng lực phân tích
Trang 6*Chú ý: (C6- Vận dụng)
Xây dựng điều kiện để vật nổi,
vật chìm thông qua so sánh
d vật và d lỏng.
(?): Cho biết công thức tính lực
đẩy Ác-si-mét tác dụng lên vật?
(?): Cho biết công thức tính
trọng lượng của vật theo trọng
lượng riêng của vật?
(?): Hãy so sánh Vvật và Vphần chất
lỏng bị vật chiếm chỗ ? Tại sao?
(?): Nếu ta thả một vật ở trong
lòng chất lỏng, khi nào vật chìm
xuống ?
(?): Hãy so sánh d lỏng và d vật?
(?): Tương tự như vậy,khi nào
vật nổi lên?
(?): Hãy so sánh d lỏng và d vật?
(?): Khi nào vật lơ lửng trong
chất lỏng?
(?):Hãy so sánh d lỏng và d vật?
(?): Đối với vật là khối đặc,
nhúng ngập trong chất lỏng, để
xét vật nổi hay chìm ta so sánh
đại lượng nào?
-GV: Để khắc sâu kiến thức các
con vừa được học thì cô có một
thử thách cho các con: Với các
dụng cụ thí nghiệm sau: Nước,
muốn, cốc, trứng sống Các con
hãy tìm cách để quả trứng chìm,
lơ lửng, nổi trên chất lỏng?-
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
3 Chú ý:
C6/sgk-44
- Năng lực phân tích
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực khái quát hóa
Trang 7Thời gian 3 phút.
-HS: Tiến hành thí nghiệm:
-GV mời HS lên trình bày cách
làm thí nghiệm
-GV chốt và chuyển ý: Ta có
thêm 1 cách nữa để xác định
điều kiện vật nổi vật chìm Đó
là so sánh dl và dv nhưng cách
này chỉ áp dụng trong trường
hợp vật đặc và nhúng chìm
trong chất lỏng Vậy trong
trường hợp vật nổi cân bằng
trên mặt thoáng chất lỏng thì
lực đẩy acsimet được tính như
thế nào?
-HS tự trình bày và giải thích: - quả trứng chìm vì trọng lượng riêng vật lớn hơn trọng lượng riêng của chất lỏng
-Quả trứng lơ lửng
vì khi bỏ thêm muối vào thì trọng lượng riêng chất lỏng tăng nên dl=dv
-khi ta tiếp tục bỏ thêm muối thì dl tiếp tục tăng và trong trg hợp này dl>dv nên quả trứng nổi
II TÌM HIỂU ĐỘ LỚN CỦA LỰC ĐẨY ÁC-SI-MÉT KHI VẬT NỔI TRÊN
MẶT THOÁNG CỦA CHẤT LỎNG
Mục tiêu:
- Viết được công thức tính lực đẩy Ác-si-mét
- Biết được V là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng (không phải là thể tích của
Trang 8Lưu ý:
* Phân biệt vật nổi lên mặt
thoáng và nổi trên mặt thoáng
của chất lỏng.
- Chiếu hình ảnh miếng gỗ nổi
trên mặt thoáng của chất lỏng
(?): Trường hợp này, lực đẩy
Ác-si-mét tác dụng lên vật được
tính như thế nào?
(?): Thể tích phần chất lỏng bị
vật chiếm chỗ trong trường hợp
này là phần nào?
Chốt: Công thức tính độ lớn
của lực đẩy Ác-si-mét khi vật
nổi trên mặt thoáng của chất
lỏng
- Nghe đặt vấn đề -Trả lời.
-Trả lời.
II Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng:
F A = d.V
Chú ý V: thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng (m3)
- Năng lực phân tích
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG (8ph)
(?): Qua bài học hôm nay cần
ghi nhớ các kiến thức gì?
Bài tập vận dụng
- GV tổ chức trò chơi lật
mảnh ghép.
-GV đưa ra thể lệ trò chơi
Câu 1: Cùng một vật, nổi trên
hai chất lỏng khác nhau như
hình vẽ So sánh lực đẩy
Ác-si Trả lời
- Làm việc cá nhân, trả lời tại chỗ
Đáp án:
Câu 1:Ta có vật nổi trên mặt thoáng
nên
- Năng lực vận dụng kiến thức làm bài tập
Trang 9mét trong hai trường hợp đó.
Hãy chọn dấu “ < ” , “ >” ,“ =”
thích hợp điền vào ô trống để
được kết quả đúng:
FA1 FA2
Câu 2: Một vật hình hộp có
chiều dài 4m, chiều rộng 3m và
ngập sâu trong nước 2m Biết
trọng lượng riêng của nước là
10000N/m3 Lực đẩy
Ác-si-mét tác dụng lên chiếc hộp là:
A.40 000N B 120 000 N
C 20 000 N D 240 000 N
- Yêu cầu giải thích các hiện
tượng thí nghiệm ban đầu của
HS
-GV: Bức tranh thể hiện: hình
ảnh một người có thể nằm trên
biển và đọc báo Đó là Biển
chết
Hàng năm có rất nhiều du
khách đến thăm Biển Chết (nằm
giữa I-xra-ren và Gioóc-đa-ni)
Biển mang tên này, vì nước ở
đây rất mặn, khiến các sinh vật
biển không thế sinh sống được
Người ta đến thăm Biển Chết
không phải chỉ vì phong cảnh
FA1 = P
FA2 = P Vậy: FA1 = FA2
Câu 2: Chọn D 240 000 N
- Thể tích phần vật chìm trong nước:
V = 4.3.2 = 24 m3
- Lực đẩy Ác-si-mét tác dụng lên chiếc hộp:
FA = d.V = 10000.24 = 240000 N
- Trả lời
- Vì nước ở Biển Chết chứa nhiều muối nên trọng lượng riêng của nó lớn hơn trọng lượng riêng của cơ thể người, nhờ đó người có thể nổi trên mặt nước
2 1
Trang 10mà còn vì một điều kì lạ là mọi
người đều có thể nổi trên mặt
biển dù không biết bơi Em hãy
giải thích tại sao?
D HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI – MỞ RỘNG (2ph)
- QUA BÀI HỌC NÀY Giáo
dục HS ý thức bảo vệ môi
trường và trang bị kiến thức
về kĩ năng sống cụ thể là bảo
vệ chính môi trường ở địa
phương nơi các em đang sinh
sống.
-GV: Vậy em đã làm gì để bảo
vệ môi trường em sinh sống?
- Liên hệ thực tế
+Hiện tượng lũ lụt của miền Trung
+Hiện tượng tràn dầu trên biển
- Năng lực vận dụng kiến thức vào đời sống