Năng lực chung : - Năng lực tự chủ và tự học: Tìm hiểu thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát thí nghiệm, để tìm hiểu hiện tượng xảy ra trong quá trình đun sôi nước.. - Năng lực giao
Trang 1CHỦ ĐỀ : SỰ SÔI
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Quan sát và mô tả được các hiện tượng xảy ra trong quá trình đun nước sôi
- Đưa ra được các dự đoán, giả thuyết về nhiệt độ sôi
- Biết cách tiến hành TN, theo dõi TN và khai thác các số liệu thu thập được
từ TN
2 Năng lực:
a Năng lực chung :
- Năng lực tự chủ và tự học: Tìm hiểu thông tin, đọc sách giáo khoa, quan
sát thí nghiệm, để tìm hiểu hiện tượng xảy ra trong quá trình đun sôi nước
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để bố trí thí nghiệm, thực
hiện thí nghiệm, hợp tác giải quyết các kết quả thu được để nhận xét hiện tượng xảy ra trong quá trình đun nước
b Năng lực đặc thù:
- Năng lực nhận thức: Mô tả được các hiện tượng xảy ra ở trên măt nước và
ở trong lòng nước trong quá trình đun nước sôi
- Năng lực tìm hiểu: Dựa vào kết quả thí nghiệm, vẽ được đường biểu diễn
về sự sôi của nước, qua hình dạng đường biểu diễn nêu nhận xét về đường biểu diễn
- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Vận dụng được kết quả thí nghiệm
giải thích hiện tượng sôi của nước, thừa nhận chân lí nước chỉ sôi ở 1000 C
3 Phẩm chất:
- Trung thực trong việc báo cáo kết quả thí nghiệm
- Làm thí nghiệm chỉn chu, cẩn thận, tin tưởng kết quả thí nghiệm
- Chăm chỉ đọc tài liệu, chuẩn bị những nội dung của bài học
- Nhân ái, trách nhiệm: Hợp tác giữa các thành viên trong nhóm
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên:
- Kế hoạch bài học
- Bốn bộ thí nghiệm hình 28.1
- Hình vẽ phóng to hình 28.1(sử dụng máy chiếu)
- Video về hai bạn học sinh đang thảo luận về vệc đun nước như SGK
- Phiếu học tập cho các nhóm: Phụ lục
2 Học sinh:
- Kẻ sẵn bảng 28.1 trang 86 vào vở
- Chuẩn bị giấy có kẻ sẵn ô vuông để vẽ đường biểu diễn
III Tiến trình dạy học
1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề
Trang 2a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS trong học tập, tạo sự tò mò cần thiết của
tiết học
Tổ chức tình huống học tập
b) Nội dung: Nhận biết được vấn đề về sự sôi của nước
c) Sản phẩm:
- Hình thành ý kiến cá nhân: nước sôi rồi thì đun nữa nước sẽ nóng thêm hoặc nước sôi rồi thì đun thêm nữa nó cũng không nóng lên được
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ:
-> Xuất phát từ tình huống có vấn đề:
- Giáo viên yêu cầu:
+ Các em hãy xem video sau cho biết em đồng ý với
ý kiến của bạn nào?
- Học sinh tiếp nhận:
*Thực hiện nhiệm vụ:
- Học sinh: Theo dõi video và đưa ra ý kiến cá nhân
- Giáo viên: Theo dõi và tổng hợp ý kiến của HS ra
góc bảng
- Dự kiến sản phẩm: 2 nhóm ý kiến khác nhau
*Báo cáo kết quả: GV ghilên bảng
*Đánh giá kết quả:
->Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong bài học
Để trả lời câu hỏi trên đầy đủ và chính xác nhất
chúng ta vào bài học hôm nay
->Giáo viên nêu mục tiêu bài học:
2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
a) Mục tiêu:
- HS biết cách làm thí nghiệm, nêu được các hiện tượng xảy ra trên bề mặt và trong lòng nước trong quá trình đun sôi nước
- HS vẽ được đồ thị biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của nước theo thời gian
b) Nội dung: Nêu được các hiện tượng xảy ra trong quá trình đun nước c) Sản phẩm: Học sinh hoàn thành được bảng 28.1 và vẽ hoàn thành đồ thị
biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của nước theo thời gian
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 2.1: Tiến hành thí nghiệm về sự sôi
*Chuyển giao nhiệm vụ I- Thí nghiệm về sự sôi
Trang 3- Giáo viên yêu cầu: HS đọc mục 1 Tiến hành thí
nghiệm
+ Yêu cầu HS hoạt động nhóm thực hành thí
nghiệm hình 28.1
+ Yêu cầu HS Quan sát hiện tượng xảy ra trong
quá trình đun nước, hoàn thành bảng28.1 đã chuẩn
bị trước
+ GV hướng dẫn HS theo dõi nhiệt độ, khi nước
đạt tới 400C mới bắt đầu ghi các giá trị thời gian
và nhiệt độ của nước tương ứng;
ghi phần mô tả hiện tượng khi thấy có một hiện
tượng mới xảy ra Chỉ cần ghi vào bảng các chữ
cái hoặc con số La Mã đúng thời gian xảy ra hiện
tượng
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:
- Đọc mục 1) Tiến hành thí nghiệm
- Quan sát thí nghiệm
- Ghi lại nhiệt độ của nước sau mỗi phút
- Thảo luận, nhận xét hiện tượng trên mặt nước,
hiện tượng trong lòng nước để ghi vào vở theo
phần bảng đã chép sẵn
- Ghi nhận xét hiện tượng xảy ra
- Giáo viên:
+ Phát dụng cụ cho các nhóm
+ Điều khiển lớp làm TN và thảo luận theo nhóm,
cặp đôi
+ Hướng dẫn các bước tiến hành TN Giúp đỡ
những nhóm yếu khi tiến hành TN
Hết thời gian, yêu cầu các nhóm báo cáo TN
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- Đại diện các nhóm HS báo cáo kết quả hoạt động
Hoàn thành bảng 28.1
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và trình chiếu nội dung
bảng 28.1:
1.Tiến hành thí nghiệm
Các hiện tương xảy ra trong quá trình đun nước:
Ở trên mặt nước:
I Có ít hơi nước bay lên
II Mặt nước bắt đầu xáo động III Mặt nước bắt đầu xáo động mạnh, hơi nước bay lên rất nhiều
Ở trong lòng nước:
A Các bọt khí bắt đầu xuất hiện
ở đáy bình
B Các bọt khí nổi lên
C Nước reo
D Các bọt khí nổi lên nhiều
hơn Nước sôi sùng sục
Trang 4- GV Lưu ý HS: Kết quả thí nghiệm, nước sôi ở
nhiệt độ chưa đến 1000C GV giải thích lý do tại
sao nước sôi mà nhiệt kế không chỉ 1000C
Nguyên nhân: nước không nguyên chất, chưa đạt
điều kiện chuẩn, do nhiệt kế mắc sai số…
Hoạt động 2.2: Hướng dẫn HS vẽ đường biểu diễn
*Chuyển giao nhiệm vụ
+ Từ kết quả của thí nghiệm HS vẽ đường biểu
diễn sự thay đổi nhiệt độ của nước theo thời gian
+ Dựa vào kết quả bảng 1 yêu cầu HS thảo luận
tìm điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng - C3
+ Yêu cầu HS thảo luận nhóm ghi nhận xét về
đường biểu diễn
- Học sinh tiếp nhận:
*Thực hiện nhiệm vụ:
- Học sinh:
+ HS vẽ đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của
nước theo thời gian dưới sự HD của GV
+ Học sinh thảo luận ghi nhận xét về đường biểu
diễn
- Giáo viên:
Hướng dẫn từng nhóm HS vẽ đường biểu diễn sự
thay đổi nhiệt độ của nước trên bảng phụ có kẻ ô
vuông , và nêu nhận xét
- Dự kiến sản phẩm: (đồ thị hs đã vẽ)
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- HS báo cáo kết quả hoạt động vẽ đồ thị
- Đại diện các nhóm HS báo cáo kết quả hoạt động
nhận xét về đường biểu diễn
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng:
2 Vẽ đường biểu diễn
Nhận xét về đường biểu diễn
- Trong khoảng thời gian từ 0p –
10p nước tăng nhiệt độ?
- Nước sôi ở nhiệt độ: 1000C
- Trong suốt thời gian nước sôi
nhiệt độ của nước không thay đổi
- Đường biểu diễn có đặc điểm:
là 1 dường xiên từ 0p – 10p, là đường thẳng nằm ngang từ phút thứ 11-15, nhiệt độ của nước là
1000C
3 Hoạt động 3 Luyện tập
a) Mục tiêu: Dùng các kiến thức vật lí để Luyện tập củng cố nội dung bài
học
b) Nội dung: Hệ thống BT trắc nghiệm của GV trong phần Phụ lục
c) Sản phẩm: HS hoàn thiện 10 câu hỏi trắc nghiệm
Trang 5d) Tổ chức thực hiện:
4 Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: HS vận dụng các kiến thức vừa học giải thích, tìm hiểu các hiện
tượng trong thực tế cuộc sống, tự tìm hiểu ở ngoài lớp Yêu thích môn học hơn
b) Nội dung: Vận dụng làm bài tập
c) Sản phẩm: Bài làm của HS trả lời vấn đề đặt ra ở đầu bài; câu 28-29.15
và 28-29.20 SBT
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV: Yêu cầu HS vận dụng được các hiện
tượng xảy ra trong quá trình đun nước để giải thích
câu hỏi ở đề bài và 28-29.15; 28-29.20 SBT
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hoạt động cá nhân, hoàn thiện câu 29.15;
28-29.20 SBT
*Báo cáo kết quả và thảo luận
Cá nhân HS trả lời câu 28-29.15; 28-29.20 SBT
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá chung các nhóm
III VẬN DỤNG
- Giải thích vấn đề: trong cuộc tranh luận bạn Bình đã đúng Khi nước sôi, nếu tiếp tục đun thì nhiệt độ k tăng lên được nữa, nên nước k thể nóng thêm đc
Câu: 28-29.15
Khói mà ta nhìn thấy là do hơi nước ngưng tụ thành những hạt rất nhỏ tạo nên Ở ngay miệng
ấm, nhiệt độ của hơi nước còn cao nên hơi nước ngưng tụ ít Càng ra xa miệng ấm, nhiệt độ của hơi nước càng thấp nên hơi nước ngưng tụ càng nhiều
Câu 28-29.20:
Tôi ở đây là "Sự ngưng tụ", vì nếu hơi nước trong khí quyển
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
* Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm trả lời vào
phiếu học tập cho các nhóm
*Thực hiện nhiệm vụ
Thảo luận nhóm Trả lời BT trắc nghiệm
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- Đại diện các nhóm HS báo cáo kết quả hoạt động
Trả lời câu hỏi trắc nghiệm trong phiếu học tập
* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá chung các nhóm
Phụ lục (BT trắc nghiệm)
Câu 1:
Câu 2:
Câu 3:
Câu 4:
Câu 5:
Câu 6:
Câu 7:
Câu 8:
Câu 9:
Câu 10:
Trang 6không ngưng tụ thành nước thì không thể có mưa
Phụ lục
Câu 1: Đồ thị hình vẽ sau biểu diễn sự phụ thuộc nhiệt độ sôi của nước vào độ cao
so với mặt biển, căn cứ vào số liệu trên hình vẽ, hãy chọn câu trả lời đúng?
A Càng lên cao, nhiệt độ sôi của nước càng tăng
B Ở độ cao 3000 m thì nhiệt độ sôi của nước là 90oC
C Ở độ cao mặt nước biển, nhiệt độ sôi của nước là 80oC
D Ở độ cao 6000 m, nhiệt độ sôi của nước là 100oC
Hiển thị đáp án
Từ đồ thị thấy ở độ cao 3000 m thì nhiệt độ sôi của nước là 90oC
⇒ Đáp án B
Câu 2: Nước sôi ở nhiệt độ nào?
A 100oC B 1000oC
C 99oC D 0oC
Hiển thị đáp án
Nước sôi ở nhiệt độ 100oC
⇒ Đáp án A
Câu 3: Nước chỉ bắt đầu sôi khi:
A Các bọt khí xuất hiện ở đáy bình
B các bọt khí vỡ tung trên mặt thoáng
C các bọt khí từ đáy bình nổi lên
D Các bọt khí càng nổi lên càng to
Hiển thị đáp án: B
Câu 4: Trong suốt thời gian nước sôi nhiệt độ của nước như thế nào?
A tăng dần
B không thay đổi
C giảm dần
D ban đầu tăng rồi sau đó giảm
Trang 7Hiển thị đáp án
Trong suốt thời gian nước sôi nhiệt độ của nước không thay đổi
⇒ Đáp án B
Câu 5: Trong những đặc điểm sau đây, những đặc điểm nào là đặc điểm của sự
bay hơi?
1 Xảy ra ở bất kì nhiệt độ nào của chất lỏng
2 Xảy ra ở nhiệt độ xác định của chất lỏng
3 Xảy ra cả ở trong lòng lẫn mặt thoáng của chất lỏng
4 chỉ xảy ra trên mặt thoáng của chất lỏng
Hiển thị đáp án: đặc điểm 2 và 3 đúng
Câu 6: Đồ thị hình vẽ sau biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của nước theo thời gian
Nêu nhận định thiếu chính xác trong các nhận định sau đây:
A Đoạn AB ứng với quá trình bay hơi
B Đoạn BC ứng với nước ở thể lỏng
C Đoạn CD ứng với quá trình đông đặc
D Đoạn DE ứng với nước ở thể rắn
Hiển thị đáp án
Nhận định thiếu chính xác: Đoạn AB ứng với quá trình bay hơi
Câu 7: Đồ thị hình vẽ sau biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của nước theo thời gian
đun và để nguội Các đoạn AB và BC ứng với những quá trình nào? Đặc điểm của những quá trình đó? Chọn câu trả lời đúng và đầy đủ nhất
A Đoạn AB ứng với quá trình nước sôi, nước sôi ở 100oC; thời gian sôi từ phút thứ 0 đến phút thứ 10 Đoạn BC ứng với quá trình nước bay hơi sau khi sôi, nước
Trang 8nguội dần từ 100oC xuống 40oC trong khoảng thời gian từ phút thứ 10 đến phút thứ
30
B Đoạn AB ứng với quá trình nước sôi Đoạn BC ứng với quá trình nước nguội dần
C Đoạn AB ứng với quá trình nước bay hơi ở nhiệt độ 80oC Đoạn BC ứng với quá trình bay hơi, nguội dần
D Đoạn AB ứng với quá trình nước chưa sôi, không bay hơi Đoạn BC ứng với quá trình nước nguội dần
Hiển thị đáp án
Từ đồ thị biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của nước theo thời gian đun và để nguội ta thấy đoạn AB ứng với quá trình nước sôi, nước sôi ở 100oC; thời gian sôi từ phút thứ 0 đến phút thứ 10 Đoạn BC ứng với quá trình nước bay hơi sau khi sôi, nước nguội dần từ 100oC xuống 40oC trong khoảng thời gian từ phút thứ 10 đến phút thứ
30
⇒ Đáp án A
Câu 8: Trong các đặc điểm bay hơi sau đây, đặc điểm nào không phải là của sự
sôi?
A Xảy ra ở một nhiệt độ xác định của chất lỏng
B Xảy ra cả ở trong lòng và mặt thoáng của chất lỏng
C Xảy ra ở bất kì nhiệt độ nào
D Trong suốt quá trình diễn ra hiện tượng này, nhiệt độ của chất lỏng không thay đổi
Hiển thị đáp án: C
Câu 9: Trong các nhận định sau, nhận định nào sai?
A Ở cùng một điều kiện, các chất lỏng khác nhau thì sôi ở những nhiệt độ khác nhau
B Ở cùng một điều kiện, một chất lỏng có thể sôi ở những nhiệt độ khác nhau
C Ở điều kiện xác định, mỗi chất lỏng sôi ở một nhiệt độ xác định
D Áp suất trên mặt thoáng thay đổi thì nhiệt độ sôi của một chất lỏng cũng thay đổi
Hiển thị đáp án
Nhận định sai: Ở cùng một điều kiện, một chất lỏng có thể sôi ở những nhiệt độ khác nhau
⇒ Đáp án B
Câu 10: Phát biểu nào sau đây là sai?
A Sự sôi xảy ra ở một nhiệt độ xác định đối với mỗi chất lỏng
B Nhiệt độ sôi phụ thuộc vào diện tích mặt thoáng của chất lỏng
C Bình thường, nước sôi ở nhiệt độ 100oC
D Ở nhiệt độ sôi, nước bay hơi ở cả trong lòng chất lỏng
Trang 9Hiển thị đáp án
⇒ Đáp án B Nhiệt độ sôi phụ thuộc vào diện tích mặt thoáng của chất lỏng