Giáo trình Nguyên lý cắt (Nghề Cắt gọt kim loại Trình độ CĐTC)

Đòi hỏi phải mạnh hơn nữa nền công nghiệp tỉnh nhà, muốn vậy chúng ta rất cần các công nhân lành nghề, cho nên tỉnh ta đã xây dựng lên Trường Cao đẳng Nghề để đào tạo các công nhân có ta

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG

GIÁO TRÌNH : Nguyên Lý Cắt NGÀNH : CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG VÀ TRUNG CẤP

( Ban hành theo QĐ số : / QĐ-CĐN, ngày tháng năm 2020

của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang )

An Giang, năm: 2020

L ỜI GIỚI THIỆU

Trong thời kỳ phát triển lên công nghiệp hiện đại hóa  đất nước đòi hỏi ngành công nghiệp chiếm tỷ trọng về thành phần lao động cao và qua đó sẽ thúc đẩy các ngành khác như nông nghiệp, dịch vụ…cũng phát triển theo Nước ta đang có xu hướng thừa thầy thiếu thợ cho nên trong mấy năm gần đây các tỉnh, thành phố trên khắp cả nước, đã xây dựng lên các trường dạy nghề nhằm đào tạo những người thợ có tay nghề chuyên môn cao, để đáp ứng được nhu cầu cho nền kinh tế của đất nước ngày càng được phát triển hơn và qua đó đời sống của người dân cũng từng bước được cải thiện, có như vậy sự hiểu biết của người dân mới được mở rộng hơn

Với tỉnh An Giang hiện nay chủ yếu dựa vào nông nghiệp, để phát triển kịp

với nền kinh tế của đất nước, đang trong thời kì phát triển Đòi hỏi phải mạnh hơn nữa

nền công nghiệp tỉnh nhà, muốn vậy chúng ta rất cần các công nhân lành nghề, cho nên tỉnh ta đã xây dựng lên Trường Cao đẳng Nghề để đào tạo các công nhân có tay nghề và kiến thức cao, nhằm phục vụ cho nền kinh tế của tỉnh nhà ngày càng được

Do đó chúng tôi tiến hành biên soạn cuốn giáo trình nguyên lý cắt dựa trên cơ sở “ Chương trình khung, chương trình chi tiết đã được phê duyệt

+ Nguyên lý cắt cần được dạy sau khi sinh viên phải học xong các môn học

của các loại dao

+ Giải thích được các hiện tượng vật lý xảy ra trong quá trình cắt như: biến dạng, lực, nhiệt, ma sát

+ Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng đến các hiện tượng vật lý xảy ra

+ Trình bày được các phương pháp gia công khác nhau

+ Chọn được thông số cắt bằng cả hai phương pháp tính toán và tra bảng

+ Đọc được bản vẽ dao

- Về kỹ năng

+ Chọn được vật liệu làm dao, chọn được góc độ dao, mài dao đúng phương pháp và an toàn…

+ Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập

Cuốn giáo trình này bao gồm 12 chương:

Chương 2 Khái niệm về tiện và dao tiện

Chương 3 Quá trình cắt kim loại

Chương 4 Lực cắt khi tiện

Chương 5 Nhiệt cắt và sự mòn dao

Chương 6 Chọn chế độ cắt khi tiện

An Giang, ngày 29 tháng 06 năm 2020

Chủ biên

Trần Văn Dũng

PHỤ LỤC

1 LỜI GIỚI THIỆU 2

2 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC 17

CHƯƠNG1 VẬT LIỆU LÀM DAO 22

1.1 Vật liệu làm thân dao: 22

1.2.Vật liệu làm phần cắt gọt 23

1.2.1 Đặc điểm 23

1.2.2 Các loại vật liệu làm phần cắt gọt: 24

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1 36

CHƯƠNG 2 KHÁI NIỆM VỀ TIỆN VÀ DAO TIỆN 37

2.1.Khá i niệm về phương pháp tiện 38

2.1.1.Khái niệm về tiện: 38

2.1.2 Các chuyển động cơ bản của máy tiện: 38

2.1.3.1 Tốc độ cắt v: 39

2.1.3.2 Bước tiến S: 40

2.1.3.4 Diện tích lát cắt: 40

2.1.3.5 Thời gian chạy máy: 41

2.4 Hình dáng kết cấu của dao tiên: 42

2.4.1 Các bộ phận của dao tiện: 43

2.4.1.1 Phần làm việc: 43

2.4.1.2 Thân dao: 44

2.4.2 Các góc của dao: 45

2.4.2.1 Các góc của lưỡi dao: 45

2.4.2.2.sự thay đổi góc của dao do gá lắp: 48

2.5 Các loại dao tiện: 51

2.5.1 Dao tiện ngoài: 51

2.5.2 Dao tiện trong: 52

2.5.3 Các loại dao khác: 53

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2 54

CHƯƠNG 3 QUÁ TRÌNH CẮT GỌT KIM LOẠI 55

3.1 Sự hình thành phoi và các loại phoi: 55

3.1.1 Sự hình thành phoi : 55

3.1.2.Các loại phoi : 57

3.2 Biến dạng kim loại trong quá trình cắt : 58

3.2.1 Biến dạng bình quân( BDBQ) và biến dạng tổng cộng( BDTC) 58

3.2.2.Các nhân tố ảnh hưởng đến biến dạng : 59

3.2.2.1 Ảnh hưởng của kim loại gia công : 59

3.2.2.2 Chế độ cắt ( v,S,t ): 59

3.2.2.3 Hình dáng hình học của dao : 60

3.3.Các biểu hiện của biến dạng kim loại : 60

3.3.1 Hiện tượng co phoi : 60

3 3.1.1 Hiện tượng : 60

3.3.1.2 Nhận xét : 61

3.3.2 Hiện tượng lẹo dao ( phoi bám ): 62

3.3.2.l Hiện tượng: 62

3.3.2.2 Các loại lẹo dao: 62

3.3.2.3 Giải thích: 63

3.3.3 Sự hoá cứng: 64

3.3.3.1.Hiện tượng : 64

3.4.Các hiện tượng Xẩy ra trong quá trình cắt: 65

3.4 1.Hiện tượng rung động: 65

3.4.1.1 Rung động cưỡng bức: 65

3.4.2 Chất lượng bề mặt gia công: 66

3.4.2.1 Ảnh hưởng của độ bóng bề mặt tái tính năng làm việc của chi tiết: 66

3.4.2.3 Một số thông số khác: 68

3.5 Dung dịch trơn nguội (tưới nguội): 69

3.5.1 Tác dụng của dung dịch tưới trong quá trình cắt: 69

3.5.2 Yêu cầu cơ bản của dung dịch tưới: 69

3.5.3 Một số dung dịch tưới thông dụng : 69

3.5.3.1 Nước tưới: 69

3.5.3.2 Dầu hoà tan nhũ tương ( Êmunxi ): 70

3.5.3.3 Dầu tưới : 70

3.5.4 Phương pháp tưới dung dịch: 71

3.5.4.l Yêu cầu khi tưới: 71

3.5.4.2 Các phương pháp tưới nguội : 71

3 5.4.3 Lưu lượng tưới : 72

3.5.5 Những chú ý khi dùng dung dịch tưới nguội: 72

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 3 73

CHƯƠNG 4 LỰC CẮT KHI TIỆN 74

4.1 Khái niệm: 74

4.2.Phân tích và tổng hợp lực: 75

4.3.Tác dụng lên dao và phôi: 76

4.3 1.Tác dụng của phản lực lên dao: 76

4.3.2.Tá c dụng của các phản lực lên máy: 77

4.4.Các nhân tố ảnh hưởng tới lực cắt: 79

4.5.Công thức tổng quát tính lực cắt: 82

4.5.1.Tính công suất cắt: 82

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 4 87

CHƯƠNG 5 NHIỆT CẮT VÀ SỰ MÒN DAO 88

5.1 Nguồn góc phát sinh nhiệt: 88

5.1.1 Nguốn góc phát sinh nhiệt: 88

5.1.2.Công thúc tính nhiệt cắt: 89

5.2.1.Vật liệu gia công: 90

5.2.2.Chế độ cắt: 90

5.2.2.l Chiều sâu cắt t: 90

5.2.2.2 Bước tiến S : 90

5.2.2.3 Tốc độ cắt v: 90

5.2.3 Một số nhân tố khác: 90

5.2.3.l Góc cắt δ : 90

5.2.3.2 Góc lệch chính φ: 91

5.2.3.3.Bán kính mũi dao, tiết diện thân dao: 91

5.2.3.4.Dung dịch tưới: 91

5.3 Sự mòn của dao: 92

5.3.1 Khái niệm về sự mòn và các hình thức mòn của dao 92

5.3.2 Các dạng mài mòn dao: 92

Tùy theo điều kiện cắt, tính chat vật liệu gia công, vật liệu dao: 92

5.3.3 Các giai đoạn mài mòn: 93

5.3.4 Các chỉ tiêu mài dao: 94

5.3.4.2 Tiêu chuẩn lực đẩy: 95

5.3.4.3 Tiêu chuẩn độ mòn thích hợp: 95

5.3.4.4.Tiêu chuẩn kỹ thuật: 96

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 5 97

CHƯƠNG 6 TỐC ÐỘ CẮT CHO PHÉP – LỰA CHỌN THÔNG SỐ CẮT 98

6.1.Khái niệm về tốc độ cắt cho phép v: 98

6.1.1 Khái niệm: 98

6.1.2.Quan hệ các đại lượng thành phần: 99

6.2.Sự ảnh hưởng của các nhân tố bền tốc độ cắt v: 100

6.2.1.Kim loại gia công: 100

6.2.2.Ảnh hưởng của vật liệu làm phần cắt gọt: 100

6.2.3 Ảnh hưởng của hình dáng hình học dao cắt: 101

6.3 Chọn chế độ cắt bằng phương pháp tính: 102

6.3.1 Lựa chọn t: 102

6.3.2 Chọn S theo sức bền cơ cấu chay dao: 103

6.3.3 Chọn S theo độ cứng vững chi tiết gia công: 104

6.3.4.Tính tốc độ v: 105

6.3.5 Kiểm nghiệm: 106

6.4 Chọn chế độ cắt bằng phương pháp tra bảng: 106

6.4.1 Yêu cầu: 106

6.4.2 Trình tự thực hiện: 107

6.4.3 Chọn hình dáng hình học dao tiện: 108

6.4.4 Chọn dao : 108

CHƯƠNG 7 BÀO VÀ XỌC 113

7.1 Tính chất chung của bào và xọc: 113

7.2 Khả năng công nghệ của bào và xọc 115

7.3 Dao bào và dao xọc: 115

7.4 Máy bào và máy xọc: 116

7.5 Các thông số cắt và tiết diện lớp kim loại bị cắt: 117

7.6 Lực cắt và tốc độ cắt khi bào và xọc: 119

7.7 Chế độ cắt khi bào và xọc: 121

7.7.1 Chọn dao : 122

7.7.2 Xác định chiều sâu cắt: 122

7.7.3 Xác định lượng chạy dao cho phép : 122

7.7.4 Tính tốc độ cắt: 122

7.7.5 Tính tốc độ cắt: 122

7.7.6 Xác định thời gian máy: 123

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 7 124

CHƯƠNG 8 GIA CÔNG LỖ 125

8.1.Tính chất chung của khoan, khoét, doa: 125

8.2 Khả năng công nghệ của khoan: 127

8.2.1 Cấu tạo mũi khoan xoắn, các thông số hình học của mũi khoan: 128

8.2.1.1 Phần cán (đuôi): 128

8.2.1.2.Phần cổ dao : 129

8.2.1.3 Phần làm việc : 129

8.2.2.Thông số hình học của mũi khoan xoắn: 130

8.2.2.1.Góc trước  : 131

8.2.2.2.Góc sau : 133

8.3 Các yếu tố của chế độ cắt khi khoan: 136

a- khoan lỗ không thông trong vật liệu đặc 137

b- Khoan rộng lỗ đã có trước trong phôi 137

8.4 Đặc tính của quá trình cắt khi khoan: 138

8.5 Lực cắt khi khoan: 139

8.5.2 Lực chiều trục P 0 : 140

8.5.3 Lực tiếp tuyến P z : 140

8.5.3.1 Ảnh hưởng của góc xoắn : 141

8.5.3.2 Ảnh hưởng của góc nghiêng chính : 141

8.5.3.3 Ảnh hưởng của lưỡi ngang và phương pháp mài sắc lưỡi ngang: 142

8.5.3.5 Ảnh hưởng của dung dịch trơn nguội: 143

8.5.3.6 Ảnh hưởng của lượng chạy dao và đường kính mũi khoan đến lực hướng trục và momen xoắn : 143

8.5.3.7 Ảnh hưởng của tốc độ cắt đến P 0 và Mx : 143

8.5.3.8.Ảnh hưởng của vật liệu gia công: 144

8.5.3.9 Tốc độ cắt khi khoan và các nhân tố ảnh hưởng đến tốc độ cắt: 144

8.6 Chọn chế độ cắt hợp lý khi khoan: 147

8.6 1 Lượng chạy dao: 147

8.6.2 Tốc độ cắt: 147

8.7 Khoét: 149

8.7.1 Khả năng công nghệ của khoét: 149

8.7.2 Kết cấu của mũi khoét và quá trình cắt khi khoét: 150

8.7.2.1 Các yếu tố về kết cấu của mũi khoét: 150

8.7.2.2 Các yếu tố khi khoét: 152

8.7.2.3 Lực và mômen xoắn khi khoét: 153

8.7.2.4 Tuổi bền và tốc độ cắt khi khoét: 154

8.8 Doa: 154

8.8.1 Khả năng công nghệ của doa: 154

8.8.2.Kết cấu của mũi doa và quá trình cắt doa: 155

8.8.2.1 Các yếu tố về kết cấu: 155

8.8.2.2 Các yếu tố của quá trình cắt: 157

8.8.2.3 Xác định chế độ cắt khi khoét và doa: 159

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 8 160

CHƯƠNG 9 PHAY 161

9.1 Khái niệm chung về phay: 161

9.2 Dao phay: 164

9.3 Khả năng công nghệ của phay: 165

9.4 Kết cấu và thông số hình học của dao phay: 166

9.4.1.Dao phay trụ: 167

9.4.2 Dao phay mặt đầu: 168

9.4.3 Các yếu tố của lớp kim loại bị cắt và chế độ cắt khi phay: 168

9.4.3.1 Chế độ cắt: 168

9.4.3.2 Thành phần lớp cắt: 169

9.5 Lực cắt và công suất cắt khi phay: 174

9.6 Độ mòn và tuổi bền của dao phay – tốc độ cắt: 178

9.7 Xác định chế độ cắt khi phay: 179

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 9 182

CHƯƠNG 10 CẮT RĂNG 183

10.1 Khái niệm chung về bánh răng: 183

10.2 Yêu cầu chung của bánh răng: 183

10.2.1 Độ chính xác: 183

10.2.2 Vật liệu và nhiệt luyện bánh răng: 184

10.3.1 Phương pháp chép hình: 185

10.3.2 Phương pháp bao hình: 186

10.3.3 Đặc điểm của quá trình cắt răng: 186

10.4 Cắt răng bằng dao phay đĩa môđun: 187

10.4.1 Dao phay đĩa môđun: 187

10.4.2 Chế độ cắt: 187

10.5.1 Dao phay lăn răng: 190

10.5.2.Chế độ cắt: 191

10.5.2.1 Chiều sâu cắt: 191

10.5.2.2 Lượng chạy dao: 191

10.5.2.3 Tốc độ cắt: 192

10.5.3 Thời gian máy 192

10.5.4 Lực và công suất cắt: 193

10.5.5 Độ mòn và tuổi bền của dao: 194

10.6 Cắt răng bằng dao xọc răng: 194

10.6.1 Dao xọc răng và các chuyển động của dao xọc răng: 194

10.6.2 Chế độ cắt: 196

10.6.2.1 Chiều sâu cắt: 196

10.6.2.2 Lượng chạy dao: 196

10.6.2.3 Tốc độ và tuổi bền: 197

10.6.2 3 Thời gian máy T 0: (phút) 197

10.6.3 Lực cắt và công suất cắt: 198

10.7 Cà răng: 198

10.8 Mài răng và vê đầu răng: 199

10.8.1 Mài răng: 199

10.8.1.1.Mài định hình: 200

10.8.1.2 Mài bao hình: 200

10.8.2 Vê đầu răng: 201

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 10 202

CHƯƠNG 11 CẮT REN 203

11.1 Các phương pháp gia công ren –đặc điểm quá trình gia công: 203

11.2.3.3.Tính thời gian máy: 210

11.4 Cắt ren bằng ta-rô và bàn ren: 211

11.4.1.Kết cấu của ta rô: 211

11.4.2.Thông số hình học của tarô: 212

11.4.3 Kết cấu bàn ren tròn: 213

11.4.4 Sơ đồ cắt và các yếu tố cắt khi cắt ren bằng ta-rô và bàn ren: 214

11.4.5 Mô men xoắn và tốc độ cắt khi cắt ren bằng ta-rô và bàn ren: 217

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 11 220

CHƯƠNG 12 MÀI 221

12.1 Đặc điểm và tính chất của mài: 222

12.1.1 Đặc điểm của quá trình mài: 222

12.1.2 Tính chất chung của đá mài: 223

12.2 Các phương pháp mài: 224

12.2.1.Mài mặt trụ ngoài: 224

12.2.1.1 Mài có tâm: 224

12.2.1.2 Mài không tâm: 225

12.2 Mài trụ trong: 226

12.2.1 Mài có tâm: 226

12.2.2 Mài lỗ không tâm: 227

12.3 Mài mặt phẳng: 228

12.4 Mài định hình: 229

12.5 Đá mài: 229

12.5.1 Vật liệu hạt mài: 230

12.5.2 Cỡ hạt: 232

12.5.3 Chất kết dính: 233

12.5.4 Độ cứng: 234

12.5.5 Cấu trúc đá mài: 235

12.6 Chế độ cắt và thành phần lớp cắt: 236

12.6.1 Tốc độ cắt: 236

12.6.2.Chiều sâu cắt: 236

12.6.3 Lượng chạy dao dọc: 236

12.6.4 Chiều dày cắt: 237

12.6.5 Tiết diện cắt: 237

12.7 Lực cắt và công suất cắt khi mài: 237

12.8 Chọn chế độ cắt khi mài: 239

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 12 240

TÀI LIỆU THAM KHẢO 241

CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn h ọc: NGUYÊN LÝ CẮT

+ Nguyên lý cắt cần được dạy sau khi sinh viên phải học xong các môn học

II M ỤC TIÊU MÔN HỌC:

của các loại dao

- Giải thích được các hiện tượng vật lý xảy ra trong quá trình cắt như: biến dạng,

lực, nhiệt, ma sát

- Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng đến các hiện tượng vật lý xảy ra

- Trình bày được các phương pháp gia công khác nhau

- Chọn được thông số cắt bằng cả hai phương pháp tính toán và tra bảng

- Đọc được bản vẽ dao

- Chọn được vật liệu làm dao, chọn được góc độ dao, mài dao đúng phương

- Chọn được thông số hình học dao phù hợp trong từng nguyên công cụ thể

- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập

- Tích cực trong học tập, tìm hiểu thêm trong quá trình thực tập xưởng

- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập

III NỘI DUNG MÔN HỌC:

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

Bài mở đầu

1 Vật liệu làm thân dao

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

2 Hình dáng và kết cấu dao tiện

3 Sự thay đổi góc dao khi làm việc

4 Các loại dao tiện

2 Biến dạng kim loại trong quá trình cắt

3 Các biểu hiện của biến dạng

4 Các hiện tượng xảy ra trong quá trình

cắt

5 Sự tưới nguôi

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

1 Nhiệt cắt

2 Sự mài mòn

3 Chọn chế độ cắt bằng bảng số

Kiểm tra

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

1 Các loại dao phay và công dụng

2 Cấu tạo dao phay mặt trụ và dao phay

2 Cấu tạo dao phay lăn răng và xọc răng

3 Các yếu tố cắt khi lăn và xọc răng

4 Lựa chọn chế độ cắt khi phay lăn răng

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

1 Đặc điểm phương thức và các phương

II N ỘI DUNG BÀI HỌC:

1.1 V ật liệu làm thân dao:

Quá trình cắt gọt thân dao chịu tác dụng của các lực cơ học, sự biến dạng thân dao ảnh hưởng lớn đến góc độ đầu dao do đó thân dao có yêu cầu sau:

Khi kẹp do lực kẹp nên mặt thân dao bị biến dạng do đó thân dao phải có

sau dây:

Ðộ cứng:

công, thông thường kim loại gia công có độ cứng (200 đến 240)HB, do đó vật

liệu phần cắt trung bình lớn hơn 60 HRC

Gia công vật liệu:

Thép cứng, thép chịu nhiệt, thép không gỉ cán dao cắt có độ cứng ≥ 65 HRC

Độ bền cơ học:

hỏi tính nǎng sử dụng tốtcần thép có σB, aK cao

Vật liệu bi nung nóng độ thường độ cứng giảm đi, tính chịu cứng nóng là

thời gian dài

Tính chịu mài mòn:

Khi vậtt liệu dao đủ độ bền cơ học thì dạng hỏng chủ yếu là mài mòn Khi

độ cứng vật liệu làm dao cao thì tính chịu mài mòn phải cao

Tính công nghệ:

cao, độ dẻo ở trạng thái nguội và nóng, tính dễ gia công ,ngoài ra còn cần

1.2.2 Các lo ại vật liệu làm phần cắt gọt:

Chia ra 2 nhóm: Nhóm thép và nhóm không thép

1.2.2.1 Nhóm thép:

Sau khi tôi độ cứng đạt (60 đến 62)HRC

Do độ thấm tôi nhỏ nên người ta không chế tạo dụng cụ cắt có kích thước

lớn

+ Tính chịu nhiệt thấp:

Xx: phần vạn Cacbon (TCVN), phần chục cacbon ( tiêu chuẩn Liên xô cũ)

Bảng thành phần và tính chất cơ lý của thép các bon dụng cụ

không cao Riêng

1.40

0.25-

0.35

%C: 0,6 đến 1,4; %Mn: 0,15 đến 0,45; %Si: 0,3%; %Cr: 0,2%; %Ni: 0,25%; %S,

P: ≤0,03%; HRC: 60 đến 65

b/ Thép h ợp kim dụng cụ:

Đặc điểm:

Hàm lượng các bon cao > 0,8%

Hàm lượng nguyên tố hợp kim từ ( 0,5 đến 3) %, hàm lượng hợp kim cho vào không cao đó nhằm hai tác dụng : tăng độ thấm tôi và tăng tính chịu nóng

Chia làm 4 nhóm

+ Nhóm 1: Thành phần hợp kim < 1%,chủ yếu Cr (0,4 đến 0,7)%

X05 : (độ cứng > 65HRC ): chế tạo dao cạo

85 XØ: làm mũi khoan gia công gỗ

+Nhóm 2: Lượng Cr ( 1% đến 1,5% ) tǎng độ thấm tôi, tǎng tính cắt, ví dụ như 9XC chế tạo mũi khoan, dao phay

+Nhóm 3: Có chứa Mn nên độ thấm tôi cao, kích thước ít biến đổi

+Nhóm 4: Có độ cứng rất cao, độ thấm tôi thấp chứa một lượng lớn

rất sắc trong một thòi gian dài %W

Bảng giới thiệu thành phần vài loại thép hợp kim dụng cụ

X: Crom; Γ:Mangan;C: Silig; B: Vofram; B4 và BS ghi 4-S% Vonfram

c/ Thép gió:

Lưỡi dao cắt làm từ thép gió có hàm lượng W cao (9 đến 18)% do đó có

đến 35)m/ph Ký hiệu: P xx Chữ xx(tiêu chuẩn của Liên xô cũ )

Các bít như: WC(Cacbit Wonfram), TiC(Cacbit Titan), TaC(Cacbit Tantan) và

ép dưới áp suất 100 ÷140 MN/mm2 , to = 1400 ÷ 15000, loại này có thể làm

việc ở to = (800

Ký hiệu: ( thường ở Việt Nam vẫn lưu hành cách gọi theo tiêu chuẩn Liên

lưỡi dao cắt gia gông gang và kim loại màu

Nhóm TTK: Có độ bền và tính chống mòn nằm giữa thép gió và hợp kim

Trong một số nǎm gần đây để tǎng độ cứng, tính chịu mài mòn của hợp kim cứng người ta thường phủ lên mãnh hợp kim cứng những lớp TiC, TiN chiều dầy ( 3÷15 )µm

Đất sét kỹ thuật (γAL2O3 trọng lượng riêng 3.65g/mm3 và αAI2O3 trọng lượng riêng 3.96 g/mm3)

ISO WC TiC TaC Co σ uốn

(Mpa)

Ðộ

cứng HRA

VL phi kim Ghi chú: Chữ B

ở cuối chỉ hạt

to, chữ M ở cuối chỉ hạt mịn

8B

- Áp dụng :

K: Gia công gang, kim loại màu , vật liệu cắt cho phoi gãy, vụn v.v

P: Gia công thép vật liệu phoi chính

b/ Kim cương: Gồm 2 loại:

to cao = 2500 oC, độ cứng kim cương nhân tạo gấp 5÷6 lần độ cứng của hợp

- Tính chất:

- Nhược điểm: giòn, khả nǎng chịu nhiệt thấp

- Công dụng:

màu, vật liệu phi kim loại tốc độ cao

c/ Nitlir Bo lập phương: ( Còn gọi là: El - bo hay Bo - ra - zôn )

dụng cụ cắt?

2 Nêu các loại vật liệu làm thân dao Các loại vật liệu làm thân dao có tính chất, đặc điểm gì?

dùng?

CHƯƠNG 2 KHÁI NIỆM VỀ TIỆN VÀ DAO TIỆN

I M ỤC TIÊU:

- Trình bày được những thành phần cơ bản của dao tiện và thông số cắt

- Vẽ được các góc độ dao

- Chọn được chế độ cắt

- Tính được thời gian gia công

- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng

tạo trong học tập

II NỘI DUNG BÀI HỌC:

Tiện là một phương pháp gia công phổ biến, đóng vai trò quan trọng trong các

loại Phương pháp tiện là phương pháp gia công điển hình đã được nghiên cứu hoàn chỉnh để vận dụng cho các phương pháp gia công khác

2.1.Khái ni ệm về phương pháp tiện

Ðể thống nhất cách ký hiệu, chúng ta sẽ nghiên cứu theo tiêu chuẩn mới trên cơ

sở so sánh với các ký hiệu tiêu chuẩn cũ

2.1.2 Các chuy ển động cơ bản của máy tiện:

- Chuyển động chính : Chuyển động xoay tròn của mâm cập (vc)

- Chuyển động tiến: Là chuyển động của bàn dao gồm :

+ Chuyển động dọc Sd ( chuyển động dọc theo đường tâm chi tiết gia công ) + Chuyển động ngang Sn (chuyển động vuông góc với đường tâm chi tiết gia công)

2.1.3 Các yếu tố cắt khi tiện:

Hình 2.1 Các yếu tố cắt khi tiện

2.1.3.1 T ốc độ cắt v:

Tốc độ cắt v là khoảng dịch chuyển tương đối của lưỡi cắt đối với bề mặt chi tiết gia công trong một đơn vị thời gian, nói cách khác là khoảng dịch chuyển tương đối giữa dao và vật theo hướng chuyển động chính trong đơn vị thời gian

Ðơn vị : v (m/phút) Theo định nghĩa thì:

vb: Véc tơ vận tốc chuyển động chính

Vs: Véc tơ vận tốc chuyển động tiến