- Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ, năm chữ thực chất là trả lời câu hỏi: “ Bài thơ gợi cho em những tình cảm, cả xúc gì?. Thân đoạn - Trình bày cảm xúc bài
Trang 1VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC MỘT BÀI THƠ BỐN CHỮ
HOẶC NĂM CHỮ Tiết 23, 24
Trang 2I Lý thuyết:
Trang 3Yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ 4 chữ hoặc 5 chữ:
- Giới thiệu nhan đề bài thơ và tên tác giả Nêu
ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ;
- Diễn tả được cảm xúc về nội dung và nghệ thuật, đặc biệt chú ý tác dụng của thể thơ 4 chữ hoặc 5 chữ trong việc tạo nên nét đặc sắc của bài thơ.
- Khái quát được cảm xúc về bài thơ.
Trang 4- Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ, năm chữ thực chất là trả lời câu hỏi: “ Bài thơ gợi cho em những tình cảm, cả xúc gì? Vì sao? ”
- Những lưu ý khi viết:
+ Đọc kĩ nội dung và nghệ thuật của bài thơ Xác định các yếu tố nội dung hay nghệ thuật đặc sắc trong bài thơ gây
ấn tượng và gợi cảm xúc cho em.
+ Viết đoạn văn trong đó nêu rõ: Em có cảm xúc về vấn
đề gì? Cảm xúc của em như thế nào? Điều gì đã mang lại cho em cảm xúc đó? Vì sao?
Trang 5Dàn ý ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
1 Mở đoạn: Giới thiệu nhan đề bài thơ, tên tác giả và nêu cảm xúc chung về bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ mà em đã chọn.
2 Thân đoạn: Trình bày các chi tiết thể hiện cảm xúc của em về bài thơ.
3 Kết đoạn: Khẳng định cảm xúc của bài thơ và
ý nghĩa của nó đối với bản thân.
Trang 6II.Luyện tập:
Trang 7Các phần
của đoạn
Mở đoạn
- Mở đoạn bằng chữ viết hoa lùi vào đầu dòng.
- Dùng ngôi thứ nhất để trình bày cảm xúc của bài thơ
- Có câu chủ đề nêu tên bài thơ, tên tác giả
- Cảm xúc chung về bài thơ.
Thân đoạn
- Trình bày cảm xúc bài thơ theo trình tự hợp lí
- Làm rõ cảm xúc bằng những hình ảnh, từ ngữ được trích từ bài thơ
-Dùng các từ ngữ đê liên kết các câu
- Khẳng định lại cảm xúc và ý nghĩa của bài thơ đối với bản thân.
Kết đoạn - Khái quát lại cảm xúc chung của người viết về bài thơ- Kết đoạn bằng dấu câu dùng để ngắt đoạn.
Trang 8(Đỗ Trung Lai)
Mẹ
Trang 9Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp Mây bay về xa.
Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!
Ngày con còn bé Cau mẹ bổ tư Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!
(Đỗ Trung Lai)
Mẹ
Trang 11DÀN Ý
1 Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm; nêu
ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ.
2 Thân đoạn: Nêu cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ ( thể thơ, vần, nhịp, yếu tố tự
sự, yếu tố miêu tả, hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ, )
3 Kết đoạn: Khái quát được cảm xúc về bài thơ.
Trang 12Đoạn văn mẫu số 1
sắc về tình cảm của người con dành cho người mẹ kính yêu
Mở đầu bài thơ, ta bắt gặp hình ảnh người mẹ với tấm lưng
trái ngược đã nhấn mạnh tâm trạng thảng thốt và nỗi đau thầm lặng trong lòng người con khi nhận ra mẹ đã già Quy luật khắc nghiệt của thời gian một đi không trở lại làm lòng
móm mém của mẹ Khi con dần trưởng thành cũng là
Trang 13Đoạn văn mẫu số 2
viết về hình ảnh người mẹ mà em thấy ấn tượng Mượn hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam - cây cau, tác giả đã khắc họa rõ nét hình bóng người mẹ đang già đi năm tháng Nếu như cây cau trong vườn ngày một cao thẳng thì tấm lưng
càng cao/ Mẹ ngày một thấp" Lòng con như quặn thắt, đau xót khi chứng kiến mẹ ngày một già yếu Tác giả mượn hình
Trang 14lúc mẹ trở nên gầy yếu theo năm tháng: "Một miếng cau khô/ Khô gầy như mẹ" Và con càng thêm kính trọng nâng niu tình
mẹ "con nâng trên tay" nhưng lại không cầm được những giọt
ta già?" như là lời tự vấn chính mình, đồng thời cũng gợi nỗi
cô đơn trống trải trong lòng người con Bằng hình ảnh thơ đối lập, ngôn ngữ mộc mạc và thể thơ bốn chữ ngắn gọn đã khắc họa cho chúng ta hình ảnh người mẹ già luôn tần tảo, đảm đang Bài thơ như lời nhắc nhở mỗi người hãy biết yêu thương, quan tâm tới mẹ cùng những người thân trong gia đình.//
Trang 15khắc họa tuổi già móm mém Biện pháp tu từ so sánh "Một miếng cau khô/ Khô gầy như mẹ" giúp ta cảm nhận được sâu sắc nỗi buồn và sự trầm mặc in sâu trong lòng con Câu hỏi
là câu hỏi người con đặt ra cho chính mình Bằng lời thơ giản
dị, tự nhiên, thể thơ bốn chữ ngắn gọn cùng sự đối lập
cảm xúc của nhân vật trữ tình Nhan đề bài thơ chỉ gói gọn
về tình yêu thương của người con dành cho mẹ và nỗi buồn tủi khi thấy mẹ thêm già đi
Trang 16ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
Minh Huệ
Trang 17Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ.
Lặng yên bên bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm
Ngoài trời mưa lâm thâm
Mái lều tranh xơ xác.
Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.
Rồi Bác đi dém chăn Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột Bác nhón chân nhẹ nhàng.
Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng.
Thổn thức cả nỗi lòng Thầm thì anh hỏi nhỏ:
- Bác ơi! Bác chưa ngủ?
- Bác có lạnh lắm không?
Trang 18Không biết nói gì hơn
Đêm nay Bác không ngủ
Lấy sức đâu mà đi!
- Chú cứ việc ngủ ngon
Ngày mai đi đánh giặc!
Vâng lời anh nhắm mắt
Nhưng bụng vẫn bồn chồn.
- Lần thứ ba thức dậy Anh hốt hoảng giật mình Bác vẫn ngồi đinh ninh Chòm râu im phăng phắc.
Anh vội vàng nằng nặc:
- Mời Bác ngủ Bác ơi!
Trời sắp sáng mất rồi Bác ơi, mời Bác ngủ
- Chú cứ việc ngủ ngon Ngày mai đi đánh giặc Bác thức thì mặc Bác Bác ngủ không an lòng
Trang 19Bác thương đoàn dân công
Đêm nay ngủ ngoài rừng
Rải lá cây làm chiếu
Manh áo phủ làm chăn
Trời thì mưa lâm thâm
Làm sao cho khỏi ướt
Càng thương càng nóng ruột
Mong trời sáng mau mau.
Anh đội viên nhìn Bác
Manh áo phủ làm chăn
Trời thì mưa lâm thâm Làm sao cho khỏi ướt Càng thương càng nóng ruột Mong trời sáng mau mau.
Đêm nay Bác ngồi đó Đêm nay Bác không ngủ
Vì một lẽ thường tình Bác là Hồ Chí Minh.
Trang 20Anh đội viên nhìn Bác
Bác nhìn ngọn lửa hồng
Lòng vui sướng mênh môngAnh thức luôn cùng Bác
Đêm nay Bác ngồi đó
Đêm nay Bác không ngủ
Vì một lẽ thường tình
Bác là Hồ Chí Minh.//
Trang 21Viết đoạn văn trình bày
Trang 22Hình tượng Bác Hồ trong bài thơ thật thiêng liêng, cao
cả Bác lo cho việc nước, việc quân Bác không ngần ngại hy sinh gian khổ để trực tiếp chỉ huy chiến dịch Bác đã thức suốt đêm trầm ngâm, đăm chiêu, lặng lẽ… trong lúc mọi người đang say giấc ngủ Bác thức vì thương chiến sĩ trong khói lửa chiến tranh, thương đoàn dân công đang ở ngoài rừng ướt lạnh Hình tượng Bác – hình tượng người cha của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam thật giàu lòng nhân
Đoạn văn mẫu số 1
Trang 23ái Bác xem từng chiến sĩ như những đứa con thân yêu của mình: Bác đốt lửa sưởi ấm cho anh chiến sĩ, Bác rón rén đi dém chăn cho từng người, từng người một Bác
đã đốt ngọn lửa yêu thương từ nơi trái tim mình để truyền hơi ấm cho con cháu Điệp ngữ “từng người” trong bài thơ biểu hiện sự săn sóc chu đáo của Bác dành cho bao chiến sĩ Người lính nào cũng được Bác chăm lo, chia phần yêu thương, một tình thương đằm thắm, dịu dàng tựa như lòng mẹ đối với những đứa con thơ.//
Trang 24CON CHIM CHIỀN CHIỆN
Huy Cận
Trang 25Con chim chiền chiện
Bay vút, vút cao
Lòng đầy yêu mến
Khúc hát ngọt ngào.
Chim ơi, chim nói
Chuyện chi, chuyện chi? Lòng vui bối rối
Đời lên đến thì
Cánh đập trời xanh
Cao hoài, cao vợi
Tiếng hót long lanh
Như cành sương chói
Trang 26Bay cao, cao vút Chim biến mất rồi Chỉ còn tiếng hót Làm xanh da trời
Con chim chiền chiện Hồn xanh quê nhà
Sáng nay lại hót Tưng bừng lòng ta.
(1964)
Tiếng ngọc trong veo
Chim gieo từng chuỗi
Lòng chim vui nhiều
Hát không biết mỏi.
Chim bay, chim sà
Lúa tròn bụng sữa
Đồng quê chan chứa
Những lời chim ca.
Trang 27Chiền chiện là một loài chim nhỏ thuộc bộ
sẻ, thường có lông màu nâu xám hoặc xám, được tìm thấy tại các khu vực đồng quê như các đồng cỏ hay bụi cây rậm Nhìn bên ngoài rất khó phân biệt với một số loại chim khác do nhiều loài có bề ngoài khá giống nhau nên tiếng hót của chúng có lẽ là chỉ dẫn nhận dạng tốt nhất.
Trang 29Bài 1: Cánh chim chiền chiện từ lâu đã đi vào thơ ca một cách thật tự nhiên qua ngòi bút của các nhà thơ Bài thơ " Con chim chiền chiện " của Huy Cận là một tác phẩm tiêu biểu trong số đó Những hình ảnh độc đáo của chim chiền chiện cùng tiếng hót long lanh, sáng chói làm lòng người rộn vàng, xao xuyến Tác giả đã rất tinh
tế khi so sánh tiếng hót như " tiếng ngọc trong veo " gieo thành từng chuỗi âm thanh như một bản nhạc đồng quê Cánh chim cùng tiếng ca của chim chiền chiện vang giữa
Trang 30không trung, trên những cánh đồng xanh gợi ra một bầu không gian thật yên bình Bức tranh quê hương được tô điểm bởi những hình ảnh, âm thanh bình dị của tiếng chim chiền chiện cùng trời xanh cao vút, cây lúa trổ bông
và cánh đồng quê hương Tất thảy tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp làm làm lòng người tưng bừng Bằng thể thơ bốn chữ cùng các biện pháp tu từ so sánh
" Tiếng hót long lanh/ Như cành sương chói " và cách gieo vần chân quen thuộc, bài thơ đã khắc họa tài tình hình ảnh chú chim chiền chiện dù nhỏ bé nhưng lại vô cùng nổi
Trang 31bật trong không gian rộng lớn của đất trời Qua bài thơ,
em càng cảm nhận rõ hơn tình cảm thiết tha của tác giả dành cho thiên nhiên Chắc hẳn, Huy Cận phải là người có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế thì mới điểm bởi những hình ảnh, âm thanh bình dị của tiếng chim chiền chiện cùng trời xanh cao vút, cây lúa trổ bông và cánh đồng quê hương Tất thảy tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp làm làm lòng người tưng bừng Bằng thể thơ bốn chữ cùng các biện pháp tu từ so sánh " Tiếng hót long lanh/ Như cành sương chói " và cách gieo vần chân quen thuộc,
Trang 32bài thơ đã khắc họa tài tình hình ảnh chú chim chiền chiện dù nhỏ bé nhưng lại vô cùng nổi bật trong không gian rộng lớn của đất trời Qua bài thơ, em càng cảm nhận rõ hơn tình cảm thiết tha của tác giả dành cho thiên nhiên Chắc hẳn, Huy Cận phải là người có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế thì mới có thể viết nên những vần thơ đẹp, trong ngần như vậy Bài thơ đã giúp em biết yêu thương và trân quý thiên nhiên quanh mình, biết lắng nghe và giao hòa cảm nhận những vẻ đẹp mà thiên nhiên ban tặng.//
Trang 33Đoạn văn thể hiện cảm xúc của người viết về bài thơ Con chim chiền chiện.
Đoạn văn trên thể hiện nội dung gì?
Trang 34Bài 2: Có nhiều bài thơ hay viết về vẻ đẹp thiên nhiên, nhưng
chiện " của nhà thơ Huy Cận Hình ảnh chú chim chiền chiện nhỏ bé vỗ cánh bay giữa không gian rộng lớn là hình ảnh đẹp biết bao Dưới bầu trời cao rộng hay trên cánh đồng bát ngát, chim chiền chiện vẫn sải đôi cánh mà cất lên những khúc hát ngọt ngào, trong trẻo Tiếng hót ấy được tác giả tinh tế ví như cành sương chói long lanh rực rỡ, làm lòng người vừa bối rối vừa vui sướng Tiếng chim ấy còn giống như hạt ngọc trong veo, góp vui cho đời, làm xanh mây trời, làm đẹp
Trang 35hồn quê, làm cây lúa thêm tròn bụng sữa Với thể thơ bốn chữ
ơi, chim nói " đã giúp hình ảnh chim chiền chiện quen thuộc hiện lên thật đẹp và ý nghĩa Qua hình ảnh chim chiền chiện, Huy Cận ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất trời Ở đó, cả thiên nhiên và con người giao cảm, vun đắp những tươi đẹp của cuộc sống Đọc bài thơ, em thấy thêm yêu vạn vật xung quanh, có thể đó là cánh đồng xanh, những ngọn cỏ bông hoa Vì vậy, hãy giao hòa với cuộc sống để cảm nhận muôn vàn sắc màu mà thiên nhiên mang lại.//
Trang 36hồn quê, làm cây lúa thêm tròn bụng sữa Với thể thơ bốn chữ
ơi, chim nói " đã giúp hình ảnh chim chiền chiện quen thuộc hiện lên thật đẹp và ý nghĩa Qua hình ảnh chim chiền chiện, Huy Cận ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất trời Ở đó, cả thiên nhiên và con người giao cảm, vun đắp những tươi đẹp của cuộc sống Đọc bài thơ, em thấy thêm yêu vạn vật xung quanh, có thể đó là cánh đồng xanh, những ngọn cỏ bông hoa Vì vậy, hãy giao hòa với cuộc sống để cảm nhận muôn vàn sắc màu mà thiên nhiên mang lại.//