TIỂU LUẬNCHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC ĐỀ TÀI Những điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với. Từ khi có Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo, giai cấp công nhân Việt Nam luôn khẳng định được mình là lực lượng đi đầu trong công cuộc đấu tranh chống áp bức bóc lột, chống các thế lực phản động là người lãnh đạo xứng đáng nhất của dân tộc Việt Nam. Không chỉ gói gọn trong phạm vi Việt Nam, trên toàn thế giới, giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử vô cùng trọng đại đó là: “xóa bỏ chế độ tư bản, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh”. Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, đất nước ta đang đứng trước những thời cơ và thách thức lớn, mục tiêu hàng đầu của Đảng và nhà nước ta là đưa đất nước ra khỏi tình trạng đói nghèo, đẩy mạnh phát triển kinh tế, thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh. Hơn lúc nào hết, nhiệm vụ quan trọng lúc này đặt ra cho đất nước là phải xây dựng được đội ngũ công nhân lớn mạnh về cả số lượng và chất lượng để có thể đảm đương sứ mệnh lịch sử của mình_ là hạt nhân trong khối liên minh côngnôngtri thức. Phải có thực hiện được điều đó thì con đường xã hội chủ nghĩa mới sáng lạng. Phân tích trên cho thấy tầm quan trọng của việc tìm hiểu, nghiên cứu phạm trù sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Điều đó cũng cho thấy tầm quan trọng của bài học về Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong chương trình học tập môn Chủ nghĩa xã hội khoa học trong chương trình giáo dục đại học. Vì vậy em đã chọn đề tài: “Những điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam” Trong quá trình thực hiện đề tài, do còn thiếu kiến thức và kinh nghiệm nên không tránh khỏi nhiều khiếm khuyết, sai sót. Em mong nhận được sự góp ý nhận xét và bổ sung của thầy cô. Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô giáo đã giúp đỡ, hướng dẫn em thực hiện đề tài này.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
*****
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ TÀI: Những điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam.
Sinh viên thực hiện :
Hà Nội, tháng 9, năm 2022
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
*****
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ TÀI : Những điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
Sinh viên thực hiện :
Hà Nội, tháng 9, năm 2022
Trang 3Mục lục:
Từ khi có Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo, giai cấp công nhân Việt Nam luôn khẳng định được mình là lực lượng đi đầu trong công cuộc đấu tranh chống áp bức bóc lột, chống các thế lực phản động là người lãnh đạo xứng đáng nhất của dân tộc Việt Nam Không chỉ gói gọn trong phạm vi Việt Nam, trên toàn thế giới, giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử vô cùng trọng đại đó là: “xóa bỏ chế độ tư bản, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh”
Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, đất nước ta đang đứng trước những thời cơ
và thách thức lớn, mục tiêu hàng đầu của Đảng và nhà nước ta là đưa đất nước ra khỏi tình trạng đói nghèo, đẩy mạnh phát triển kinh tế, thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh Hơn lúc nào hết, nhiệm vụ quan trọng lúc này đặt ra cho đất nước là phải xây dựng được đội ngũ công nhân lớn mạnh về cả số lượng và chất lượng
để có thể đảm đương sứ mệnh lịch sử của mình_ là hạt nhân trong khối liên minh công-nông-tri thức Phải có thực hiện được điều đó thì con đường xã hội chủ nghĩa mới sáng lạng Phân tích trên cho thấy tầm quan trọng của việc tìm hiểu, nghiên cứu
Trang 4phạm trù sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Điều đó cũng cho thấy tầm quan trọng của bài học về Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong chương trình học tập môn Chủ nghĩa xã hội khoa học trong chương trình giáo dục đại học Vì vậy em đã chọn đề tài:
“Những điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam”
Trong quá trình thực hiện đề tài, do còn thiếu kiến thức và kinh nghiệm nên không tránh khỏi nhiều khiếm khuyết, sai sót Em mong nhận được sự góp ý nhận xét và bổ sung của thầy cô
Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô giáo đã giúp đỡ, hướng dẫn em thực hiện đề tài này
Trang 5B. NỘI DUNG:
CHƯƠNG I: GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN.
1 Khái niệm giai cấp công nhân:
Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa ngày càng cao Là lực lượng lao động cơ bản trực tiếp hoặc tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội, đại biểu cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại hiện nay Ở các nước tư bản, giai cấp công nhân là những người không
có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu, là giai cấp lãnh đạo xã hội trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Một vấn đề mang tính thời đại là: trong nền sản xuất công nghiệp hiện đại ngày nay, đội ngũ những người lao động có trình độ học vấn, tay nghề cao ngày càng tăng, trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất công nghiệp Lao động của họ chủ yếu là lao động trí tuệ trong những dây chuyền công nghệ hiện đại Như vậy, do sự phát triển của lực lượng sản xuất, một bộ phận trí thức đã gia nhập giai cấp công nhân Đó là những nhà nghiên cứu, sáng chế, áp dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, các kỹ sư, kỹ thuật viên cao cấp, cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý trực tiếp lao động hoặc tham gia vào quá trình sản xuất công nghiệp, sản xuất và tái sản xuất ra của cải vật chất, thực hiện chức năng của người công nhân lành nghề trong sản xuất Và thêm nữa, cả những người lao động trong các ngành dịch vụ công nghiệp mà lao động trong các ngành dịch vụ công nghiệp mà lao động của họ có tính chất lao động công nghiệp Như vậy một bộ phận trí thức gắn liền trực tiếp với lao động công nghiệp với quy trình sản xuất công nghiệp, tạo ra của cải vật chất cho xã hội bao hàm trong khái niệm giai cấp công nhân Tuy nhiên cần phân biệt đội ngũ trí thức không có hoạt động lao động sản xuất trực tiếp hoặc tham gia vào quy trình sản xuất công nghiệp thì không thể gọi là công nhân, đó là các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu khác như trí thức trong các ngành khoa học xã
Trang 6hội và nhân văn, y tế, giáo dục, văn hóa, dịch vụ (không quan hệ trực tiếp với sản xuất công nghiệp), trí thức nghiên cứu, sáng tạo các sản phẩm văn hóa, tinh thần, lý luận,… Như vậy không thể quan niệm giai cấp công nhân chỉ bao gồm những người lao động chân tay, điều khiển các máy móc cơ khí Lực lượng xã hội này cũng như tất cả các sự vật, hiện tượng, quá trình xã hội khác không ngừng vận động, phát triển Song, cũng không thể đưa tất cả những người lao động “làm công ăn lương” vào giai cấp công nhân
Một lần nữa ta khẳng định: Khái niệm giai cấp công nhân vẫn còn vẹn nguyên giá trị cho đến thời đại ngày nay Khái niệm đó cùng với những chỉ dẫn cơ bản về đặc trưng bản chất của giai cấp công nhân của Mác - Ăngghen - Lênin đưa ra vẫn là cơ sở phương pháp luận khoa học để nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại và làm sáng tỏ
sứ mệnh lịch sử của nó trong thời đại ngày nay, dù trong các quốc gia tư bản chủ nghĩa phát triển hay trong những nước đang tiếp tục con đường cách mạng xã hội chủ nghĩa, các nước thế giới thứ ba và toàn thế giới nói chung, trước đây, hiện nay và tương lai
2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:
2.1 Khái niệm sứ mệnh lịch sử của một giai cấp:
Sứ mệnh lịch sử của một giai cấp là sứ mệnh lật đổ giai cấp lỗi thời và chế độ
xã hội cũ của nó, xây dựng chế độ xã hội mới tốt đẹp hơn
2.2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:
Các nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng vĩ đại Fourier, Saint-Simon, Owen chỉ nhìn thấy giai cấp công nhân là giai cấp không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động, bị bóc lột và là giai cấp đau khổ nhất trong xã hội Cũng như thế, một số người
có quan điểm sai trái, thù địch chỉ thấy “bất kỳ ở đâu, giai cấp công nhân chỉ là những người sản xuất trong các quy trình sản xuất hiện đại ”, ngoài ra không có ý nghĩa gì ngoài xã hội Theo họ, có thể nói thẳng ra rằng, những người lao động công nghiệp ấy chỉ là một lũ người ngu dốt, chỉ biết tuân lệnh như một cái máy mà không hề có một chút ý thức tự chủ và độc lập nào
Trái với những quan điểm của các nhà kinh điển Mác – Lênin, những học giả tư sản đã nêu lên luận điểm về sự ra đời của giai cấp vô sản chung quy lại là do tư tưởng phân công Họ lập luận rằng quá trình “phân công tự nhiên” đã tạo ra một lớp người
Trang 7chuyên “cung cấp công việc”, đảm nhận chức năng lãnh đạo sản xuất Còn đại bộ phận quần chúng lao động thì nhận một công việc hợp với họ hơn cả là lao động chân tay
Và do sự tiến hóa hòa bình trong sản xuất mà việc kiểm soát công nghiệp rơi vào tay những người “cung cấp công việc”, những người này bắt đầu tách ra khỏi khối quần chúng lao động chân tay kia trở thành nhà tư bản-chủ thuê mướn công nhân Theo họ,
đã là người sinh ra trong khối quần chúng lao động thì sẽ là công nhân làm thuê, chỉ có những kẻ sinh ra từ lớp người đảm nhận chức năng lãnh đạo sản xuất mới là người lãnh đạo, chỉ huy mọi hoạt động trong xã hội Suy rộng ra, quan điểm đó đã đi đến phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, phủ nhận đấu tranh giai cấp của giai cấp
vô sản nhằm thủ tiêu giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản
Hiện nay, cơ cấu giai cấp công nhân khác xa cơ cấu giai cấp công nhân thế kỷ XIX trên mọi phương diện, nhất là cơ cấu giai cấp công nhân trong các nước tư bản phát triển, giai cấp công nhân không chỉ có mặt trong các ngành công nghiệp truyền thống mà còn hiện diện trong hầu hết tất cả các ngành sản xuất Trong điều kiện ngày nay, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại rất đa dạng, có nhiều trình độ khác nhau và không ngừng biến đổi theo hướng không thuần nhất: Công nhân kỹ thuật ngày càng tăng, công nhân ngày càng được nâng cao về trình độ, đóng vai trò chính trong quá trình phát triển, công nhân truyền thống giảm dần Mặc dù một số ít trong giai cấp công nhân có cổ phần trong các xí nghiệp của tư bản, nhưng về cơ bản giai cấp công nhân vẫn bị bóc lột, mâu thuẫn giữa tư bản và lao động, sự phân biệt giàu nghèo và tình trạng bất công xã hội vẫn tăng lên, bản chất bóc lột giá trị thặng dư vẫn tồn tại, dù được biểu hiện dưới hình thức tinh vi hơn
Trang 8CHƯƠNG II: NHỮNG ĐIỀU KIỆN ĐỂ GIAI CẤP CÔNG NHÂN HOÀN
THÀNH SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA MÌNH
1 Điều kiện khách quan:
Địa vị kinh tế xã hội:
Vị trí, vai trò của một giai cấp đối với tiến trình lịch sử được quy định không phải bởi số lượng, mà trước hết và chủ yếu bởi địa vị kinh tế xã hội của giai cấp đó
Địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân là giai cấp không có hoặc có rất ít
tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản Giai cấp công nhân là người đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa vì: Trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, tư liệu sản xuất nằm trong tay giai cấp
tư sản, quan hệ sản xuất do giai cấp tư sản nắm giữ nhưng người trực tiếp sử dụng tư liệu sản xuất tác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vật chất lại là giai cấp công nhân Ngày nay, nền kinh tế công nghiệp đang từng bước nhường chỗ cho nền kinh tế tri thức Trong nền kinh tế mới này, bộ phận quan trọng nhất trong lực lượng sản xuất là công nhân tri thức Họ là người trực tiếp sử dụng yếu tố quan trọng nhất của lực lượng sản xuất hiện đại_ trí tuệ Xét từ góc độ đó, họ trở thành người có
sở hữu tư liệu sản xuất Song, để tri thức vận hành được và tạo ra những giá trị vật chất cho sự tồn tại, phát triển xã hội, cần có những thiết bị, máy móc nhất định Những tư liệu sản xuất đó lại nằm trong tay giai cấp tư sản Nắm được những công cụ vật chất, nhà tư bản trở thành người thực sự khai thác, sử dụng, định hướng trí tuệ của người công nhân hiện đại vì lợi ích của mình Chính sự tách rời giữa chủ thể đích thực của trí tuệ - nhân tố quan trọng hàng đầu của lực lượng sản xuất hiện đại với điều kiện vật chất để sử dụng, khai thác nó trong thực tế là một biểu hiện mới của mâu thuẫn giữa tính xã hội hoá, quốc tế hoá của lực lượng sản xuất hiện đại với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa đối với tư liệu sản xuất tồn tại dưới dạng vật chất Sự mâu thuẫn
đó đưa đến một kết cục tất yếu là người công nhân sẽ là người trực tiếp phá vỡ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
Sự vận động nội tại của mâu thuẫn trong địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân đã quy định tính tất yếu diệt vong của chủ nghĩa tư bản Giai cấp công nhân hiện đại - những công nhân tri thức với tư cách là bộ phận xã hội quan trọng nhất của lực lượng sản xuất hiện đại - sẽ thực hiện vai trò phủ định đó đối với chủ nghĩa tư bản để
Trang 9tiến tới chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản Đó là tất yếu khách quan của sự phát triển xã hội
Đặc điểm chính trị - xã hội của giai cấp công nhân:
Đặc điểm thứ nhất: giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất do 3 lý do:
Giai cấp công nhân là con đẻ của nền đại công nghiệp Chính nền đại công nghiệp ra đời từ thế kỷ XIX đã tôi luyện cho giai cấp công nhân những ưu thế so với các giai cấp khác trong xã hội Cùng với sự phát triển của công nghiệp và hoạt động quan hệ xã hội, giai cấp công nhân ngày càng đông đảo về số lượng và mạnh mẽ về chất lượng Trong các nước tư bản phát triển, bộ phận công nhân trong các ngành công nghiệp truyền thống, công nhân trong khu vực sản xuất vật chất ngày càng giảm và đến nay bộ phận này chiếm tỷ lệ rất thấp trong cơ cấu giai cấp công nhân Trong khi
đó, công nhân trong các ngành nghề mới như điện tử, tin học, các ngành dịch vụ công nghiệp tăng lên nhanh chóng Đội ngũ công nhân lao động chủ bằng trí tuệ vươn lên chiếm tỷ lệ ngày càng cao so với đội ngũ công nhân làm việc chủ yếu bằng chân tay
Giai cấp công nhân là người đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến của nhân loại: PTSX tư bản chủ nghĩa Trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, tư liệu sản xuất nằm trong tay giai cấp tư sản, quan hệ sản xuất do giai cấp tư sản nắm giữ nhưng người trực tiếp sử dụng tư liệu sản xuất tác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vất chất lại là giai cấp công nhân Công nhân là người trực tiếp lĩnh hội những tiến bộ khoa học công nghệ của nhân loại, là người trực tiếp làm ra của cải vật chất nuôi sống xã hội Sự phát triển của xã hội không những phụ thuộc vào lao động của giai cấp công nhân mà còn là động lực cho giai cấp công nhân phát triển Đặc điểm thứ hai: giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để nhất:
Trong chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân là giai cấp bị áp bức bóc lột nặng nề nhất Quyền lợi của công nhân, lực lượng lao động chính của xã hội không được đảm bảo Giá trị thặng dư do công nhân làm ra bị nhà tư bản tước đoạt, giai cấp tư sản chi phối quá trình phân phối sản phẩm xã hội gây ra sự mất cân bằng và mầm móng những mâu thuẫn trong xã hội và điều tất yếu xảy ra là giai cấp công nhân phải đứng lên làm cuộc cách mạng để tự giải phóng mình Nếu thành công thì họ sẽ xây dựng được xã hội mà mình mong muốn còn nếu không thành thì họ cũng không mất gì (vì họ không còn gì để mất)
Trang 10Khi giai cấp công nhân tiến hành cuộc cách mạng không chỉ giải phóng chính bản thân mình mà giải phóng toàn xã hội Nếu như trong cách mạng tư sản, sau khi cuộc cách mạng kết thúc, giai cấp tư sản giành chính quyền thì chính quyền đó chỉ nằm trong tay giai cấp tư sản, lúc đó công nhân, nông dân, nô lệ vẫn bị phụ thuộc và bị
áp bức bởi tư sản nên cuộc cách mạng tư sản thực chất chỉ là sự thay thế ách áp bức bóc lột này bằng ách áp bức bóc lột khác Sang cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnh đạo, sau khi giành được chính quyền, tất cả các giai cấp được giải phóng, không còn tình trạng người bóc lột người
Đặc điểm thứ ba: giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần tổ chức và tính kỷ luật cao:
Khác với việc sản xuất phân tán của người nông dân thành quả lao động của người này không hoặc ít ảnh hưởng đến thành quả lao động của người khác; trong nền đại công nghiệp, sản xuất chủ yếu là theo dây chuyền, thành quả lao động của người này ảnh hưởng trực tiếp đến thành quả lao động của người khác Tư bản là một sản phẩm tập thể: nó chỉ có thể vận động được là nhờ sự hoạt động chung của nhiều cá nhân và thậm chí, xét đến cùng, là nhờ hoạt động chung của tất cả các cá nhân, của toàn thể xã hội Do vậy, để có năng suất cao đòi hỏi đội ngũ những người lao động trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội _ những người công nhân phải có tính tổ chức tốt và
kỷ luật cao
2 Điều kiện chủ quan:
Bản thân giai cấp công nhân:
Để chiến thắng giai cấp tư sản, bản thân giai cấp công nhân phải không ngừng phát triển về cả số lượng và chất lượng Do sự phát triển của nền đại công nghiệp, nhiều nhà máy, khu chế xuất, nhiều khu công nghiệp ra đời thu hút công nhân Công nhân làm việc trong các ngành dịch vụ tăng lên xấp xỉ 50% tổng số công nhân Công nhân kỹ thuật ngày càng tăng, công nhân ngày càng được nâng cao về trình độ, đóng vai trò chính trong quá trình phát triển, công nhân truyền thống giảm dần Đồng thời với sự nâng cao về trình độ khoa học kỹ thuật là sự nâng cao về nhận thức lý luận, về bản lĩnh chính trị