Trường Đại học Mở TPHCM – Khoa Kế toán Kiểm toánCHƯƠNG 2 HÌNH THỨC KẾ TOÁN 1 MỤC TIÊU Sau khi học xong chương này sinh viên có thể: Giải thích và trình bày về sổ kế toán • Giải thích
Trang 1Trường Đại học Mở TPHCM – Khoa Kế toán Kiểm toán
CHƯƠNG 2 HÌNH THỨC KẾ TOÁN
1
MỤC TIÊU
Sau khi học xong chương này sinh viên có thể:
Giải thích và trình bày về sổ kế toán
• Giải thích và trình bày về sổ kế toán
• Phân biệt sổ kế toán tổng hợp và chi tiết
• Trình bày các nguyên tắc và căn cứ khi xây dựng hệ thống sổ trong doanh nghiệpg g g p
• Phân biệt các hình thức kế toán
NỘI DUNG
Sổ kế toán
Hì h thứ kế t á
Hình thức kế toán
Thực hành sổ kế toán trên hình thức Nhật ký
chung
SỔ KẾ TOÁN
Tổng quan về sổ kế toán
• Khái niệm
• Phân loại
• Hệ thống sổ kế toán
Quy trình thực hiện
• Mở sổ
• Ghi sổ
• Khóa sổ
Trang 2Khái niệm
Sổ sách kế toán là:
• Nơi ghi chép và lưu giữ các nghiệp vụNơi ghi chép và lưu giữ các nghiệp vụ
• Cần được ghi chép dựa trên chứng từ kế toán
• Căn cứ để lập báo cáo tài chính
5
Phân loại sổ sách kế toán
Phân loại theo
• Phương pháp ghi chép vào sổ kế toán
• Phương pháp ghi chép vào sổ kế toán
• Mức độ phản ảnh các đối tượng kế toán
• Cách tổ chức sổ
6
Phương pháp ghi chép vào sổ sách kế toán
vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian giúp cho
việc kiểm tra, tra cứu khi cần thiết Thí dụ: Nhật ký
phát sinh phân loại theo tài khoản tổng hợp và chi tiết,
giúp kế toán lưu trữ thông tin và phản ảnh kiểm tra
từng đối tượng kế toán Ví dụ: Sổ cái, Sổ chi tiết
Trang 3Theo mức độ phản ảnh các đối tượng kế toán
Sổ tổng hợp là sổ kế toán ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo tài khoản Thí dụ: Sổ cái
Sổ chi tiết gồm các sổ, thẻ chi tiết được mở để phản
ảnh một cách chi tiết hơn cho những số liệu đã được phản ảnh trên sổ tổng hợp Thí dụ: Sổ chi tiết vật tư,
10
Theo cách tổ chức sổ
Sổ đóng thành quyển: Sổ cái, Nhật ký – Sổ cái
Sổ tờ rời: thẻ kho thẻ TSCĐ sổ chi tiết vật tư sản phẩm
Sổ tờ rời: thẻ kho, thẻ TSCĐ, sổ chi tiết vật tư, sản phẩm,
hàng hoá …
Sổ điện tử trong hệ thống kế toán xử lý bằng máy vi tính, các sổ kế toán được thiết kế dưới dạng các tập tin lưu trữ trong các đĩa từ, kế toán ghi sổ bằng cách nhập dữ liệu
Trang 4Hệ thống sổ kế toán
• Mỗi đơn vị kế toán chỉ có một hệ thống sổ kế toán
hí h thứ à d hất h ột kỳ kế t á ă
chính thức và duy nhất cho một kỳ kế toán năm
• DN phải căn cứ vào hệ thống tài khoản kế toán áp
dụng tại doanh nghiệp và yêu cầu quản lý để mở đủ
các sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết cần
thiết
13
QUY TRÌNH THỰC HIỆN
Khóa sổ Ghi sổ
Mở sổ
14
MỞ SỔ
Sổ kế toán phải mở vàođầu kỳ kế toán năm
Người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng của
Người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng của
doanh nghiệp có trách nhiệm ký duyệt các sổ kế toán
ghi bằng tay trước khi sử dụng, hoặc ký duyệt vào sổ
kế toán chính thức sau khi in ra từ máy vi tính
Sổ kế toán phải dùng mẫu in sẵn hoặc kẻ sẵnSổ kế toán phải dùng mẫu in sẵn hoặc kẻ sẵn, đóng đóng
thành quyển hoặc để tờ rời. Các tờ sổ khi dùng xong
phải đóng thành quyển để lưu trữ
GHI SỔ
Việc ghi sổ kế toán phải căn cứ vào chứng từ kế
toán đã được kiểm tra bảo đảm các quy định về chứng từ kế toán.
Mọi số liệu ghi trên sổ kế toán bắt buộc phải có
hứ từ kế t á h há h lý hứ i h chứng từ kế toán hợp pháp, hợp lý chứng minh.
Trang 5KHÓA SỔ
Cuối kỳ kế toán phải khoá sổ kế toán trước khi
lậ bá á tài hí h
lập báo cáo tài chính.
Ngoài ra phải khoá sổ kế toán trong các trường
hợp kiểm kê hoặc các trường hợp khác theo quy
định của pháp luật
định của pháp luật.
SỬA SỔ KẾ TOÁN – 03 PHƯƠNG PHÁP
• Phương pháp cải chính
• Phương pháp ghi số âm
• Phương pháp ghi bổ sung
• Trường hợp ghi sổ trên máy tính
18
Phương pháp cải chính
Nguyên nhân
• Sai sót trong diễn giải, không liên quan đến quan hệ
đối ứng của các tài khoản;
• Sai sót không ảnh hưởng đến số tiền tổng cộng
Phương pháp cải chính
Cách sửa
Gạch một đ ờng thẳng oá bỏ chỗ ghi sai nh ng ẫn
• Gạch một đường thẳng xoá bỏ chỗ ghi sai nhưng vẫn đảm bảo nhìn rõ nội dung sai
• Trên chỗ bị xoá bỏ ghi con số hoặc chữ đúng bằng mực thường ở phía trên và phải có chữ ký của kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán bên cạnh chỗ sửa toán trưởng hoặc phụ trách kế toán bên cạnh chỗ sửa
Trang 6Phương pháp ghi âm (Ghi đỏ)
Nguyên nhân
• Sai về quan hệ đối ứng giữa các tài khoản do định
khoản sai đã ghi sổ kế toán mà không thể sửa lại
bằng phương pháp cải chính;
• Phát hiện ra sai sót sau khi đã nộp báo cáo tàiệ ộp
chính cho cơ quan có thẩm quyền
Phương pháp ghi âm (Ghi đỏ)
Cách sửa
• Ghi lại bằng mực đỏ hoặc ghi trong ngoặc đơn bút
• Ghi lại bằng mực đỏ hoặc ghi trong ngoặc đơn bút toán đã ghi sai để huỷ bút toán đã ghi sai
• Ghi lại bút toán đúng bằng mực thường để thay thế
22
• Lập chứng từ ghi sổ điều chỉnh, trình KTT ký duyệt
Phương pháp ghi bổ sung
Nguyên nhân
• Ghi đúng về quan hệ đối ứng tài khoản nhưng số
• Ghi đúng về quan hệ đối ứng tài khoản nhưng số
tiền ghi sổ ít hơn số tiền trên chứng từ
• Bỏ sót không cộng đủ số tiền ghi trên chứng từ
Phương pháp ghi bổ sung
Cách sửa
• Ghi lại bút toán bổ sung bằng mực thường
• Ghi lại bút toán bổ sung bằng mực thường
• Lập chứng từ ghi sổ điều chỉnh, trình KTT ký duyệt
Trang 7CHỮA SỔ - KHI SỬ DỤNG PHẦN MỀM KẾ TOÁN
• Trường hợp phát hiện sai sót trước khi BCTC năm nộp
cho CQNN có thẩm quyền thì phải sửa chữa trực tiếp
vào sổ kế toán của năm đó trên máy vi tính;
• Trường hợp phát hiện sai sót sau khi BCTC năm đã
nộp cho CQNN có thẩm quyền thì phải sửa chữa trực
tiếp vào sổ kế toán của năm đã phát hiện sai sót trên
tiếp vào sổ kế toán của năm đã phát hiện sai sót trên
máy vi tính và ghi chú vào dòng cuối của sổ kế toán
năm có sai sót;
• Phương pháp áp dụng: Ghi âm, ghi bổ sung
HÌNH THỨC KẾ TOÁN
Khái niệm
Căn cứ lựa chọn hình thức kế toán
Qui trình ghi sổ theo các hình thức:
• Nhật ký sổ cái
• Chứng từ ghi sổ
• Nhật ký chung
• Nhật ký chung
• Nhật ký chứng từ
• Kế toán trên máy vi tính
Khái niệm
• Số lượng sổ
• Kết cấu sổ
• Mối quan hệ giữa các loại sổ trong việc ghi chép, tổng
hợp các số liệu từ chứng từ gốc để cung cấp thông tin
cho chỉ tiêu cần lập trên các báo cáo kế toán
Các hình thức kế toán
Hình thức kế toán NHẬT KÝ – SỔ CÁI Hình thức kế toán NHẬT KÝ CHUNG
Hình thức kế toán NHẬT KÝ CHUNG
Hình thức kế toán CHỨNG TỪ GHI SỔ
Hình thức kế toán NHẬT KÝ CHỨNG TỪ
Hình thức kế toán trên máy vi tính
Hình thức kế toán trên máy vi tính
Trang 8Căn cứ lựa chọn hình thức kế toán
Quy mô của doanh nghiệp
ố
Số lượng tài khoản sử dụng
Số lượng nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Số lượng và trình độ của nhân viên kế toán
Trang bị kỹ thuật phục vụ công tác kế toán
Quy trình ghi sổ theo Hình thức Nhật ký - sổ cái
Sổ kế toán sử dụng:
oSổ tổng hợp: Nhật ký sổ cái
oSổ tổng hợp: Nhật ký – sổ cái
oSổ chi tiết: Các sổ (thẻ) chi tiết
Điều kiện vận dụng:
oQuy mô nhỏ
ế
oCó ít nghiệp vụ kinh tế phát sinh
oSử dụng ít tài khoản
Chứng từ gốc
Sổ quỹ Bảng tổng hợp
Chứng từ gốc g g Sổ chi tiết
Nhật ký – sổ cái Bảng tổng hợp
chi tiết
Báo cáo kế toán
Quy trình ghi sổ Hình thức nhật ký chung
Sổ tổng hợp:
Nhật ký h
• Nhật ký chung
• Các Nhật ký chuyên dùng (Nhật ký đặc biệt)
• Sổ cái
Sổ chi tiết: Các sổ (thẻ) chi tiết
Trang 9Quy trình ghi sổ Hình thức nhật ký chung
Đặc điểm:
Kết ấ ổ à hi hé đ iả th ậ l i h
• Kết cấu sổ và ghi chép đơn giản, thuận lợi cho
việc ứng dụng tin học
• Trình tự xử lý nghiệp vụ nhanh
Điều kiện vận dụng: mọi loại hình doanh nghiệp, nhất
là t điề kịê ứ d ti h
33
là trong điều kịên ứng dụng tin học
Chứng từ kế toán
Sổ, thẻ kế toán Chi tiết Nhật ký đặc biệt Nhật ký chung
Chi tiết
Sổ cái
Bảng cân đối Tài kh ả
Bảng tổng hợp Chi tiết
Tài khoản
Báo cáo tài chính TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TOÁN THEO HÌNH THỨC NHẬT KÝ CHUNG
Quy trình ghi sổ Hình thức chứng từ ghi sổ
Sổ tổng hợp:
Sổ đă ký hứ từ hi ổ
• Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ
• Sổ cái
Sổ chi tiết: Các sổ (thẻ) chi tiết
Quy trình ghi sổ Hình thức chứng từ ghi sổ
Đặc điểm:
• Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh được định khoản
• Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh được định khoản trên các Chứng từ ghi sổ
• Ghi chép thủ công, còn trùng lắp, không kịp thời
Điều kiện vận dụng: doanh nghiệp có nhiều nghiệp
vụ kinh tế phát sinh sử dụng nhiều tài khoản
vụ kinh tế phát sinh, sử dụng nhiều tài khoản
Trang 10Chứng từ gốc/
Bảng tổng hợp chứng từ
Sổ quỹ
Sổ chi tiết Chứng từ ghi sổ
Sổ cái
Bảng cân đối Tài kh ả
Bảng tổng hợp Chi tiết
Sổ đăng ký
CTGS
Tài khoản
Báo cáo tài chính
TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TOÁN THEO HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ
Quy trình ghi sổ Hình thức kế toán trên máy vi tính
TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TOÁN THEO HÌNH THỨC KẾ TOÁN TRÊN MÁY VI TÍNH
SỔ KẾ TOÁN
Sổ tổng hợp
Sổ chi tiết CHỨNG TỪ KẾ TOÁN
BẢNG TỔNG HỢP CHỨNG TỪ
KẾ TOÁN CÙNG LOẠI - Báo cáo tài chính
PHẦN MỀM KẾ TOÁN
MÁY VI TÍNH Báo cáo tài chính
-Báo cáo kế toán quản trị
Ghi chú:
Nhập số liệu hàng ngày
In sổ, báo cáo cuối tháng, cuối năm Đối chiếu, kiểm tra
CHỨNG TỪ KẾ TOÁN VÀ CÁC BẢNG PHÂN BỔ
Quy trình ghi sổ Hình thức Nhật ký- chứng từ
BẢNG KÊ NHẬT KÝ
CHỨNG TỪ
Ổ Á BẢNG TỔNG HỢP
SỔ, THẺ KẾ TOÁN CHI TIẾT
SỔ CÁI BẢNG TỔNG HỢP
CHI TIẾT