THAY ĐỎI CHÍNH SÁCH KÉ TOÁN ƯỚCTÍNH KẾ TÓAN VÀ SAI SÓT TRONG KÉ TOÁN 

 Nhắc lại mối quan hệ giữa BCĐKT và BCKQKD Nhận xét các giao dịch làm ảnh hưởng đến BCĐKT vàBCKQKD  Ghi nhận sự ảnh hưởng đến BCTC do ◦ Thay đổi chính sách kế toán, ◦ Thay đổi ước tín

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TPHCM - KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

và sai sót trong kế toán

 Trình bày thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế

 Nhắc lại mối quan hệ giữa BCĐKT và BCKQKD

 Nhận xét các giao dịch làm ảnh hưởng đến BCĐKT vàBCKQKD

 Ghi nhận sự ảnh hưởng đến BCTC do

◦ Thay đổi chính sách kế toán,

◦ Thay đổi ước tính kế toán,

◦ Sai sót trong kế toán

3

Nội dung

Mối quan hệ giữa BCĐKT và BCKQHĐKD

LNCPP

cuối kỳ

LNCPPđầu kỳ

LN thuầntrong kỳ

PPLNtrong kỳ

Doanh thu

Và TN khác Chi phí

Chi phí thuế TNDN

4

Mối quan hệ giữa BCĐKT và BCKQHĐKD

Tài sản

Nợ phải trả

Vốn đầu tư CSH

LN sau thuế

Doanh thu

và Thu nhập

Thuế phải nộp

5

Nhận xét 1

 Mọi biến động về doanh thu và chi phí cuối cùng sẽ tácđộng đến Bảng cân đối kế toán:

◦ Khoản mục LNCPP

◦ Khoản mục Thuế TNDN phải nộp

 Nếu có sự khác biệt tam thời giữa kế toán và thuế,khoản mục Tài sản thuế TNDN hoãn lại/Thuế TNDNhoãn lại phải trả có thể bị ảnh hưởng

6

Nhận xét 2

 Từ định nghĩa Doanh thu, chi phí

 Sai lệch về doanh thu và chi phí sẽ ảnh hưởng đến tàisản hoặc nợ phải trả

7

Thí dụ 1

1 Tiền lương phải trả tháng 12/x0 là 100, trả lương vào ngày 6 tháng sau Trong tháng 12/x0, kế toán không ghi nhận chi phí lương vì cho rằng chưa trả tiền nên chưa ghi nhận.

2 Năm x0, chi tiền để trả tiền thuê văn phòng trong 2 năm x0

và x1 là 200, kế toán ghi nhận toàn bộ vào chi phí năm x0.

3 Năm x0, nghiệm thu và đưa vào sử dụng PXSX nhưng kế toán chưa kết chuyển nguyên giá (vẫn để số dư trên 241) Giá quyết toán của nhà xưởng là 500, khấu hao trong 5 năm.

Yêu cầu: Hãy đánh giá sự ảnh hưởng của từng giao dịch

Bài tập thực hành 1

 Đánh giá sự ảnh hưởng đến BCKQHĐKD và BCĐKTqua các tình huống sau:

a.Khấu hao TSCĐ cao hơn thực tế 100

b.Do áp dụng sai phương pháp trích dự phòng nợ phảithu nên khoản dự phòng nợ phải thu cao hơn thực tế

Thay đổi chính sách kế toán

 Chính sách kế toán là các nguyên tắc, cơ sở và

phương pháp kế toán cụ thể được doanh nghiệp ápdụng trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính

 Doanh nghiệp chỉ được thay đổi chính sách kế toán khi:

◦ Có sự thay đổi theo quy định của pháp luật hoặc củachuẩn mực kế toán và chế độ kế toán; hoặc

◦ Sự thay đổi sẽ dẫn đến báo cáo tài chính cung cấpthông tin tin cậy và thích hợp hơn

10

Ví dụ về thay đổi chính sách kế toán

◦ Thay đổi phương pháp tính giá hàng tồn kho;

◦ Thay đổi phương pháp hạch toán chênh lệch tỷ giá hốiđoái;

◦ Thay đổi phương pháp kế toán chi phí đi vay

◦

11

Áp dụng hồi tố/phi hồi tố

 Việc áp dụng hồi tố các thay đổi trong chính sách kế

toán được thực hiện trong các trường hợp sau:

◦ DN phải thực hiện thay đổi chính sách kế toán do ápdụng lần đầu các quy định; hoặc

◦ DN tự nguyện thay đổi chính sách kế toán

 Những trường hợp áp dụng phi hồi tố:

◦ Các quy định mới không có quy định về hồi tố

◦ Không thể xác định được ảnh hưởng cụ thể của từng

kỳ hoặc ảnh hưởng lũy kế của sự thay đổi

12

Phương pháp áp dụng hồi tố

 Khi áp dụng hồi tố:

◦ Điều chỉnh số dư đầu kỳ các khoản mục bị ảnh hưởng

đã được trình bày trong phần vốn chủ sở hữu của kỳsớm nhất và

◦ Điều chỉnh các số liệu so sánh cho mỗi kỳ trước cũng

phải được trình bày như thể đã được áp dụng chínhsách kế toán mới

13

Thí dụ 2

 Ngày 1.1.20x1, công ty mua một thiết bị giá 400 triệu Theo chính sách khấu hao của công ty tài sản được khấu hao 5 năm Tuy nhiên, theo thông tư 45/2013/TT-BTC, thời hạn khấu hao của tài sản này là 8 năm.

 Trong năm 20x1, 20x2 khoản chênh lệch này được phản ảnh trên tờ khai nhưng doanh nghiệp theo dõi riêng ngoài sổ sách kế toán Năm 20x3 DN quyết định áp dụng hồi tố.

 Thuế suất thuế TNDN là 20%

14

Thí dụ 2 – Bảng tính chênh lệch

20x0 20x1 20x2

Khấu hao theo kế toán

Khấu hao theo thuế

Giá trị ghi sổ (giá trị còn lại)

Cơ sở tính thuế

Chênh lệch tạm thời được khấu trừ (GTGS-CSTT)

CLTT phát sinh (hoàn nhập)

Chi phí thuế TNDN hoãn lại

Tài sản thuế TNDN hoãn lại (phát sinh)

Tài sản thuế TNDN hoãn lại (số dư lũy kế)

15

Thí dụ 2 – Bảng tính chênh lệch

20x2 điều chỉnh Báo cáo kết quả HĐKD

Tăng / Giảm Chi phí thuế TNDN hoãn lại

Tăng / Giảm Lợi nhuận sau thuế

Bảng cân đối kế toán

Thay đổi ước tính kế toán

 Ước tính kế toán là một quá trình xét đoán dựa trênnhững thông tin tin cậy nhất và mới nhất tại thời điểm đó

 Thay đổi ước tính kế toán là việc điều chỉnh giá trị ghi sổcủa tài sản, nợ phải trả hoặc giá trị tiêu hao định kỳ củatài sản được tạo ra từ việc đánh giá tình trạng hiện thời

và lợi ích kinh tế trong tương lai cũng như nghĩa vụ liênquan đến tài sản và nợ phải trả đó

 Những thay đổi trong ước tính kế toán do có các thôngtin mới không phải là sửa chữa các sai sót

17

Ví dụ về thay đổi ước tính kế toán

o Thay đổi ước tính kế toán đối với các khoản phải thukhó đòi;

o Thay đổi ước tính kế toán về giá trị HTK lỗi thời;

o Thay đổi ước tính kế toán về thời gian sử dụng hữu íchhoặc cách thức sử dụng TSCĐ;

o Thay đổi ước tính kế toán về nghĩa vụ bảo hành sảnphẩm

18

Thay đổi ước tính kế toán

 Một số trường hợp đặc biệt cần lưu ý khi xác định thayđổi ước tính kế toán:

◦ Thay đổi cách thức xác định thông tin là thay đổi chínhsách kế toán mà không phải là thay đổi ước tính kếtoán;

◦ Khi khó xác định một thay đổi là thay đổi chính sách

kế toán hay thay đổi ước tính kế toán thì thay đổi nàyđược coi là thay đổi ước tính kế toán

19

Thay đổi ước tính kế toán

 Các thay đổi ước tính kế toán, sẽ được áp dụng phi hồi

tố và ghi nhận vào Báo cáo KQHĐKD:

◦ Kỳ có thay đổi, nếu thay đổi chỉ ảnh hưởng đến kỳhiện tại; hoặc

◦ Kỳ có thay đổi và các kỳ sau đó, nếu thay đổi ảnhhưởng đến các kỳ này

 Nếu sự thay đổi ước tính kế toán ảnh hưởng đến tàisản, nợ phải trả hoặc vốn chủ sở hữu thì phải điềuchỉnh vào kỳ thay đổi

20

 Trong năm 20X1, doanh nghiệp thay đổi ước tính thờigian hữu dụng TSCĐ X từ 5 năm còn 3 năm Nguyêngiá của TSCĐ là 400, khấu hao lũy kế 80 Giả sử khôngxét ảnh hưởng của thuế TNDN.

 Đơn vị áp dụng khấu hao đường thẳng

21

Thí dụ 3

Báo cáo kết quả HĐKD

Thí dụ 3

Sai sót kỳ trước

 Sai sót của kỳ trước là những sai sót hoặc bỏ sót trongBCTC tại một hay nhiều kỳ trước do không sử dụnghoặc sử dụng không đúng các thông tin:

◦ Sẵn có tại thời điểm BCTC

◦ Có thể thu thập và sử dụng để lập và trình bày BCTC

 Các sai sót bao gồm sai sót do tính toán, áp dụng saicác chính sách kế toán, bỏ quên, hiểu hoặc diễn giải saicác sự việc và gian lận

24

Sai sót kỳ trước

 DN phải điều chỉnh hồi tố những sai sót trọng yếu liênquan đến các kỳ trước vào BCTC phát hành ngay sauthời điểm phát hiện ra sai sót bằng cách:

◦ Điều chỉnh lại số liệu so sánh nếu sai sót thuộc kỳ lấy

số liệu so sánh; hoặc

◦ Điều chỉnh số dư đầu kỳ của tài sản, nợ phải trả và cáckhoản mục thuộc vốn chủ sở hữu của kỳ lấy số liệu sosánh, nếu sai sót thuộc kỳ trước kỳ lấy số liệu so sánh

25

Thí dụ 4

 Trong khi đang lập BCTC năm 20X2, DN phát hiện một

1 TSCĐ trị giá 300 triệu mua ngày 1.1.20X1 không đượcghi tăng TSCĐ mà đưa thẳng vào chi phí quản lý TSCĐnày có thời gian khấu hao là 3 năm

 Đây là sai sót kỳ trước, cần được điều chỉnh vào BCTCnăm 20X1

 Thuế suất thuế TNDN là 20%

26

Thí dụ 4

27

20x1 điều chỉnh Báo cáo kết quả HĐKD

Đơn vị khóa sổ các nghiệp vụ bán hàng vào ngày15.12.20x0, các nghiệp vụ bán hàng từ ngày 16.12.20x0được ghi vào năm 20x1 Các khoản tiền khách hàng đãtrả cho các ngày này được ghi chép như một khoản kháchhàng ứng trước tiền Tổng dthu từ 16.12.20x0 đến31.12.20x0 là 1.980 trđồng (giá này đã bao gồm thuế giátrị gia tăng 10%), GVHB của số hàng này là 1.400 trđồng.Khách hàng đã thanh toán 400 trđồng.

29

Thí dụ 5

Đơn vị đã cấn trừ số dư bên Nợ và bên Có của tài khoảnPhải thu khách hàng để lấy chênh lệch trình bày trênphần Nợ phải thu khách hàng trên BCĐKT Số dư bên

Nợ và bên Có của tài khoản này lần lượt là1.460.000.000 đồng và 375.000.000 đồng

Yêu cầu: Hãy xác định BCTC nào bị ảnh hưởng và hãyđiều chỉnh lại cho đúng

31

Bài tập thực hành 2

Năm 20x0, Kế toán ghi nhận tiền lương của nhân viênvăn phòng là 400 triệu đồng như một khoản chi phí trảtrước dài hạn và phân bổ vào năm 20x1 và 20x2 Saukhi lập BCTC năm 20x2 thì kế toán phát hiện ra sai lệchnày Thuế suất thuế TNDN là 20%

Yêu cầu: Hãy xác định ảnh hưởng của sai sót này đến

các khoản mục trên BCĐKT và BCKQHĐKD qua cácnăm 20x0, 20x1, 20x2

32

Bài tập thực hành 3

Điều chỉnh lại các số liệu so sán

Sai sót kế toán

Điều chỉnh lại số liệu so sánh (BCKQHĐKD) và BCĐKT) nếu là sai sót năm

trước Điều chỉnh lại các số liệu đầu năm của BCĐKT nếu

năm so sánh

Điều chỉnh hồi tố Điều chỉnh phi hồi tố