Vận hành máy xúc là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc trong nghề Vận hành máy xúc, trình độ sơ cấp nghề, mang tính tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành; Nội dung mô đun trình bày v
Trang 1TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ KONTUM
-oOo -
T I I U O T O
VẬN HÀNH MÁY XÚC
MÃ SỐ: MĐ 05 NGHỀ: VẬN HÀNH MÁY XÚC
Trình độ: Sơ cấp
(Ban hành kèm theo Quyết định số 301/QĐ-TrTCN ngày 06/8/2015
của Hiệu trường Trường Trung cấp nghề Kon Tum)
Kon Tum, năm 2015
Trang 2ỜI NÓI ẦU
Hòa chung với cả nước trong công cuộc: “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Cơ sở hạ tầng của nước ta chưa đáp ứng được nhu cầu của sự phát triển xã hội Vì vậy công tác xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất là một nhiệm vụ rất quan trọng trong quá trình phát triển đất nước
Trong công tác xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất thì thi công nền là một khâu rất quan trọng quyết định tới tính ổn định và tuổi thọ của công trình
Vì vậy nghề Vận hành máy thi công nền nói chung, nghề Vận hành máy xúc nói riêng là một nghề được nhà nước ta rất quan tâm đầu tư để đào tạo ra những người có tay nghề cao trong việc vận hành máy thi công nền
Vận hành máy xúc là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc trong nghề Vận hành máy xúc, trình độ sơ cấp nghề, mang tính tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành; Nội dung mô đun trình bày và phân tích được các quy trình vận hành máy xúc; Các biện pháp an toàn khi thực hiện công việc
Học xong mô đun này, người học có được những kiến thức và kỹ năng cơ bản về các bước công việc vận hành máy xúc; Thực hiện thành thạo công việc chuẩn bị xe, máy, hiện trường trước khi thi công; Thực hiện thành thạo công việc khởi động máy các thao tác cơ bản trong một chu kỳ đào và di chuyển máy xúc; Thực hiện thành thạo kỹ năng vận hành cơ bản của máy xúc; Thực hiện đúng các phương pháp thi công; ựa chọn được máy xúc ph hợp với điều kiện thi công khác nhau; Vận hành được một số máy xúc thông dụng an toàn cho người và thiết bị;
Trong quá trình biên soạn cuốn tài liệu học tập này tôi đã đưa vào những kiến thức mới, hiện đại đang được sử được sử dụng rộng rãi tại khu vực Tây Nguyên và cả nước
Mặc d đã rất nhiều cố gắng nhưng chắc chắn vẫn còn có nhiều sai sót, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quí báu của người học và đ ng nghiệp Chúng tôi xin chân thành tiếp thu và chỉnh sửa để cuốn tài liệu học tập này in lần sau được bổ sung, chỉnh sửa hoàn chỉnh hơn
Xin chân thành cảm ơn quí Thầy, Cô giáo Tổ bộ môn Động lực, Khoa Cơ khí; Khoa Xây dựng – Vận tải, Trường Trung cấp nghề Kon Tum đã đóng góp những kiến thức quí báu để hoàn thành cuốn tài liệu học tập này
Kon Tum, ngày 01 tháng 8 năm 2015
Biên soạn
Ks Nguyễn Văn Thành
Trang 3MỤC ỤC
ỜI NÓI ĐẦU 1
Bài THAO TÁC NGU I 7
Vận hành máy xúc bánh xích 7
ên xuống máy 7
2 Các cần điều khiển, bảng đ ng h , đèn báo trên máy xúc bánh xích HUYNDAI 60W 7
2 Vận hành máy xúc bánh lốp 11
3 Kỹ thuật an toàn khi vận hành máy xúc 11
3 Trước khi vận hành máy 11
3.2 Trong khi vận hành máy 14
3.3 Trong khi bảo dưỡng máy 18
3.4 Khi đỗ máy 21
4 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 21
Bài 2 ĐIỀU KHIỂN THI T BỊ C NG TÁC 22
Kỹ thuật an toàn khi điều khiển thiết bị công tác 22
2 Điều khiển thiết bị công tác 22
2 Cần điều khiển bên trái 22
2.2 Cần điều khiển bên phải 23
3 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 23
3 ưu ý trước khi vận hành 23
3.2 Kiểm tra trước khi khởi động máy 24
Bài 3 VẬN HÀNH MÁY XÚC TI N, I 28
Vận hành máy xúc bánh lốp 28
2 Vận hành máy xúc bánh xích 29
2 Khởi động động cơ 29
2.2 Vị trí di chuyển 29
2.3 Vận hành khi di chuyển 29
2.4 Di chuyển tiến và l i 30
2.5 Quay chuyển hướng 30
2.6 Quay tròn 30
3 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 30
Trang 4Bài 4 VẬN HÀNH MÁY XÚC N, XUỐNG DỐC 32
Vận hành máy bánh lốp 32
Vận hành máy xúc bánh lốp lên dốc 32
2 Vận hành máy xúc bánh lốp xuống dốc 32
2 Vận hành máy bánh xích 32
2 Vận hành máy xúc bánh xích lên dốc 32
2.2 Vận hành máy xúc bánh xích xuống dốc 33
3 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 33
Bài 5 ĐÀO TRUNG CHUYỂN 36
Vận hành máy tới vị trí thi công 36
2 Chọn vị trí trung chuyển ph hợp nhất 36
3 Xúc vật liệu 36
4 Đổ vật liệu ở vị trí thích hợp nhất 36
5 Rèn luyện phương pháp đào trung chuyển 36
6 Kiểm tra lại và báo cán bộ kỹ thuật nghiệm thu 36
7 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 37
Bài 6 ĐÀO M T BẰNG 38
Xác định vị trí và kích thước mặt bằng thi công 38
2 Vận hành máy tới vị trí thi công 38
2 Khảo sát đường di chuyển máy 38
2.2 Kiểm tra máy trước khi di chuyển 39
2.4 Di chuyển máy đến vị trí thi công 39
3 Đào cắt đất, đá tạo đoạn mặt bằng thô (áp dụng với công trình lượng phoi đất dầy) 40
4 Đào cắt đất, đá tạo đoạn mặt bằng tinh 40
5 Kiểm tra kết thúc công việc 40
6 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 40
Bài 7 ĐÀO HÀO 41
Đào hai mép thành đoạn hào trước 41
2 Đào phần giữa đoạn hào 41
3 Đào cắt đất đá hoàn thiện mặt bằng đáy hào 42
4 i máy đào đoạn hào tiếp theo 42
Trang 55 Rèn luyện kỹ thuật đào hào 42
6 Kiểm tra kết thúc công việc 43
7 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 43
Bài 8 ĐÀO HỐ MÓNG 44
Xác định vị trí và kích thước hố móng 44
2 Vận hành máy tới vị trí thi công 44
3 Thực hiện đào xúc hố móng 45
4 Thực hiện đào hoàn thiện hố móng 45
5 Kiểm tra kết thúc công việc 45
6 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 46
Bài 9 ĐÀO B T MÁI 47
Đào bạt mái ta luy dương 47
1 Xác định vị trí và kích thước mái ta luy 47
2 Vận hành máy tới vị trí thi công 48
3 Đào cắt, đất đá tạo mái ta luy thô 48
4 Bạt mái ta luy mẫu 49
5 Bạt mái tinh đúng theo yêu cầu kỹ thuật 49
6 Kiểm tra kết thúc công việc 50
7 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 51
2 Đào bạt mái ta luy âm 51
2 Xác định vị trí và kích thước mái ta luy 51
2.2 Vận hành máy tới vị trí thi công 52
2.3 Bạt thô mái ta luy 52
2.4 Bạt mái ta luy mẫu 53
2.5 Bạt tinh mái ta luy hoàn thiện 54
2.6 Kiểm tra kết thúc công việc 54
2.7 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 55
Bài ĐÀO K NH 56
Xác định vị trí và kích thước kênh 56
2 Vận hành máy tới vị trí thi công 56
3 Đào cắt đất đá tạo đoạn kênh thô 56
4 Đào cắt đất đá tạo đoạn kênh tinh 58
Trang 65 Kiểm tra kết thúc công việc 59
6 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 59
Bài XÚC VẬT I U Đ N T 61
Xác định vị trí thi công 61
2 Vận hành máy tới vị trí thi công 62
3 Tạo vị trí ô tô đứng lấy vật liệu 62
4 Tạo vị trí máy đứng xúc vật liệu 62
5 Xúc vật liệu 62
6 Đổ vật liệu lên ô tô 63
7 Rèn luyện kỹ năng xúc đất đổ lên xe ô tô 64
7.1 Quan sát địa hình 64
7.2 Khi tới điểm đỗ máy để thi công 64
7.3 Điều khiển gầu về vị trí đào đất 64
7.4 Chu trình làm việc của máy xúc - xúc đất 65
8 Kiểm tra lại và báo cán bộ kỹ thuật nghiệm thu 67
9 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 67
Bài 2 ĐÀO ĐẮP NỀN 68
Xúc vật liệu 68
2 Đắp nền 68
3 Kiểm tra và hoàn thành nền 68
4 Rèn luyện kỹ năng đào đắp nền 69
5 Một số chú ý khi thực hiện thao tác 69
Bài 3 ÁI MÁY XÚC N, XUỐNG XE T VẬN CHUYỂN 70
Vận hành máy xúc lên xe ô tô vận chuyển 70
Chuẩn bị 71
2 Thao tác lái máy xúc lên xe kéo 71
3 Những chú ý khi đưa máy xúc lên rơ moóc 72
2 Vận hành máy xúc xuống xe ô tô vận chuyển 72
2 Trình tự thực hiện 72
2.2 Một số chú ý khi thực hiện công việc 73
Trang 7Bài 1 TH O T C NGU I
*Mục tiêu:
Sau khi học xong bài học này người học có khả năng:
- Trình bày được kỹ thuật an toàn trước khi vận hành máy;
- Thực hiện thao tác điều khiển nguội cho máy bánh lốp và bánh xích chạy tiến l i, thay đổi hướng và quay đầu;
- Thực hiện thao tác điều khiển nguội điều khiển thiết bị công tác;
- Thực hiện thao tác an toàn cho người và phương tiện;
- Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, chính xác
* i dun :
1 Vận hành máy c bánh ích
1.1 ên uống máy
Bậc lên xuống và tay vịn lắp ở vị trí cần thiết, khi lên, xuống máy cần phải sử dụng để đảm bảo an toàn trong khi làm việc cũng như khi kiểm tra và bảo dưỡng
Không được nhảy lên, nhảy xuống máy Không được buộc vào bậc thang
và tay vịn, để nhấc cabin hay thân máy, hoặc cố định máy vào xe tải hay xe moóc khi vận chuyển
1.2 Các cần điều khiển, bảng đồng hồ, đèn báo trên máy c bánh ích HUYND I 60W
*Các chi tiết chính:
Trang 8- Thiết bị trong cabin:
Trang 9- Màn hình điều khiển:
- Các công tắc:
Trang 10- Cần điều khiển và bàn đạp
- Điều hòa không khí và sưởi ấm:
Trang 11- Các thiết bị khác:
2 Vận hành máy c bánh lốp
Các cần điều khiển, bảng đ ng h , đèn báo trên máy xúc bánh lốp HUYNDAI 60W-9S
3 Kỹ thuật an toàn khi vận hành máy c
3.1 Trước khi vận hành máy
- Mặc quần áo bảo hộ lao động,
mũ bảo hiểm, di dày, đeo găng tay,
đeo kính an toàn và bảo vệ tai theo
yêu cầu công việc
Trang 12- Phải hiểu rõ hướng dẫn sử
dụng máy trước khi vận hành máy
- Hiểu rõ chi tiết và quy trình
làm việc trước khi bắt đầu công việc
Nếu nhận thấy bất kỳ sự nguy hiểm
nào về công việc, hãy báo với người
giám sát để phòng ngừa trước khi vận
hành máy
- Không vận hành khi mệt mỏi,
hoặc sau khi đã uống rượu bia, hay sử
dụng bất kỳ loại thuốc kích thích nào
- Kiểm tra, bảo dưỡng hàng
ngày Thay thế những bộ phận hư
hỏng và siết chặt những bulông bị
lỏng
- Kiểm tra sự dò rỉ dầu động cơ,
dầu thủy lực, nhiên liệu và nước làm
mát Giữ gìn máy sạch sẽ và vệ sinh
máy thường xuyên
Trang 13- Không vận hành máy khi có
yêu cầu sửa chữa Hãy vận hành máy
sau khi đã sửa chữa xong
- Giữ bình cứu hỏa và bộ đ sơ
cứu để sẵn sàng cho trường hợp khẩn
cấp như hỏa hoạn, tai nạn xảy ra
- Chỉ trong trường hợp khẩn
cấp, sử dụng búa lắp sẵn để phá vỡ
kính chắn gió, sau đó thoát khỏi một
cách cẩn thận
- Khi vận hành máy trên đường
hoặc bên đường, đèn tín hiệu quay
phải được bật sáng để tránh bất kỳ tai
nạn giao thông nào xảy ra
Trang 143.2 Trong khi vận hành máy
- Sử dụng tay cầm và bàn để
chân khi lên hoặc xuống máy Không
được nhảy lên, hoặc nhảy xuống
máy
- Bật còi cảnh báo cho người
xung quanh trước khi vận hành máy
oại bỏ tất cả các vật cản như sương
m , băng, bụi trên cửa sổ trước khi
vận hành máy để có tầm quan sát tốt
nhất
- Vận hành cẩn thận để đảm
bảo không có người và vật cản trong
phạm vi hoạt động của máy Hãy đặt
biển báo an toàn nếu cần thiết
- Khi vận hành hãy tập trung
vào công việc
Trang 15- Cung cấp thông gió khi vận
hành máy ở nơi kí để tránh nguy
hiểm do khí thải gây ra
- Kiểm tra vị trí lắp đặt các
đường ống ga, ống nước dưới lòng
đất và đảm bảo an toàn trước khi vận
hành
- Vận hành gần đường dây điện
là rất nguy hiểm Hãy vận hành trong
phạm vi an toàn cho phép dưới đây
Trang 16Nếu máy chạm vào đường dây
điện, hãy giữ vị trí trên ghế vận hành
và đảm bảo những người khác không
chạm vào máy cho tới khi cắt điện
Khi cần thiết hãy thoát ra ngoài,
nhảy ra ngoài nhưng không tiếp xúc
với máy
- Hãy quan sát đến những vật
cản, đặc biệt quan tâm kiểm tra
khoảng cách khi quay toa
- Khi sử dụng máy cho chức
năng như búa hoặc làm việc ở hứng
nơi có đá rơi thì cabin nên lắp các
tấm bảo vệ để bảo vệ người và tài
sản
- Tránh vận hành trên vách
đứng hoặc nền đất yếu Nguy hiểm
máy có thể lật
Trong trường hợp không tránh
được phải đảm bảo máy xuốg dễ
dàng, duy trì máy quay góc bên phải
và đặt mô tơ di chuyển ở vị trí phía
sau
Trang 17- Khi vận hành cho các công
việc nâng, hãy cân nhắc công suất
máy, khối lượng và chiều rộng của
tải Hãy cẩn thận không nâng quá tải,
nó có thể gây nguy hiểm và mất an
toàn
- Trước khi di chuyển máy hãy
bấm còi để cảnh báo mọi người xung
quanh Vận hành tiến hoặc l i chính
xác theo vị trí của mô tơ di chuyển
- Di chuyển thật chậm qua vật
cản và mặt đường g ghề
- Khi làm việc trên nền đất
yếu, hãy đặt tấm đệm hay bản gỗ để
ngăn chặn chìm máy
Trang 18- Khi vận hành máy dưới nước
hoặc băng qua đoạn sông, hãy kiểm
tra điều kiện của nền đất, chiều sâu
và tốc độ lưu lượg dòng nước, lưu ý
mực nước không vượt quá galê đỡ
(với máy xúc bánh xích), hoặc mực
nước không vượt quá giữa trục bánh
xe (với máy xúc bánh lốp)
3.3 Trong khi bảo dưỡng máy
- Tắt máy ngay lập tức khi
phát hiện sự cố của máy Kiểm tra
tìm hiểu nguyên nhân sự cố như: sự
rung động, quá nóng và sự cố xuất
hiện trên màn hình điều khiển khi
sửa chữa
- Đỗ máy nơi bằng phẳng và
dừng động cơ để kiểm tra và sửa
chữa Máy thực sự không hoạt động
(rút chìa khóa) Phải đảm bảo các
điều kiện an toàn khi tiến hành sửa
Trang 19- Không làm việc bên dưới
gầm máy Đảm bảo làm việc với sự
chống đỡ an toàn Không sử dụng
xy lanh thủy lực để treo và đỡ các
thiết bị
- Nhiên liệu bôi trơn dễ gây ra
các nguy hiểm về hỏa hoạn
Bảo quản dầu bôi trơn nơi
khô ráo, tránh xa ngọn lửa
- Không chạm vào đường ống
xả có thể bị bỏng
- Không mở các nắp che và
nắp đậy khi động cơ đang nổ
Trang 20- Hãy cẩn thận không chạm
vào các góc nhỏ khi bảo dưỡng
động cơ
- Thay thế các tấm trượt khi bị
mòn hoặc quá bẩn Hãy cẩn thận với
dầu, mỡ, nước dư thừa rơi vãi…
- Hãy cẩn thận không bị trượt
ngã…khi làm việc trên khung để
bảo dưỡng động cơ và các chi tiết
khác
- Khí ga áp suất cao Để tránh
nổ và bỏng người, không để bắt lửa,
không được hàn, không khoan Hãy
giảm áp trước khi xả ga
Trang 213.4 Khi đỗ máy
- Khi muốn cho máy đỗ, hạ
thấp gầu xuống chạm mặt đất, để
cần khóa an toàn ở vị trí đỗ, rút chìa
khóa ra và đóng cửa cabin
- Đỗ máy nơi bằng phẳng và
an toàn
4 Một số ch ý khi thực hiện thao tác
- Không bao giờ được nhảy lên hoặc nhảy xuống máy Không lên hoặc xuống máy khi máy đang di chuyển
- Không cầm vào các cần điều khiển khi lên hoặc xuống máy
- uôn đảm bảo an toàn bằng cách luôn duy trì ít nhất 3 điểm tiếp xúc: bàn tay, bàn chân với tay vịn, bậc khung xích hoặc dải xích (với máy xúc bánh xích), hoặc chỗ bước chân (với máy xúc bánh lốp)
- uôn vệ sinh tay vịn, lan can, bậc khung xích để không có dính dầu mỡ bám vào Nếu hư hỏng hãy thay thế chúng và siết chặt lại các bu lông bị lỏng
- Không ở trên máy khi di chuyển Ở trên máy khi di chuyển rất nguy hiểm, có thể bị chấn thương hoặc ngã ra khỏi máy Chỉ cho phép người vận hành
ở trên máy
Trang 22Bài 2 IỀU KHIỂN THI T B C NG T C
*Mục tiêu:
Sau khi học xong bài học này người học có khả năng:
- Trình bày được kỹ thuật an toàn khi điều khiển thiết bị công tác;
- Thực hiện thành thạo các thao tác nâng, hạ cần; đóng, mở gầu, duỗi, co tay gầu và quay toa;
- Vận hành an toàn cho người và phương tiện;
- Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, chính xác
- Tay điều khiển bên trái: điều
khiển tay gầu và quay toa
- Tay điều khiển bên phải: điều
khiển cần và gầu
- Khi nhả tay điều khiển ra, tay
điều khiển tự động trở về vị trí trung
Tay cần ra (duỗi tay xúc)
2 Tay cần vào (co tay xúc)
3 Quay toa qua phải
4 Quay toa qua trái
* Bàn đạp quay cần:
’ Cần trái
2’ Cần phải
Trang 232.2 Cần điều khiển bên
phải
5 Hạ cần
6 Nâng cần
7 Gầu ra (mở gầu)
8 Gầu vào (đóng gầu)
* Điều khiển lưỡi ạt:
3 Một số ch ý khi thực hiện thao tác
3.1 ưu ý trước khi vận hành
- Trong giờ đầu tiên: vận hành theo 3 bước sau để tránh vận hành quá mức
Đến giờ Khoảng 6 % Đến giờ Khoảng 8 %
Hoạt động quá mức sẽ làm giảm độ bền và tuổi thọ của máy
- Kiểm tra hàng ngày nước và sự rò rỉ của nước làm mát, dầu động cơ, dầu thủy lực, nhiên liệu
- Kiểm tra thường xuyên dầu bôi trơn, mỡ hàng ngày và tất cả các điểm được bôi trơn
- Siết chặt tất cả các bu lông
Trang 24- Khởi động máy cho ấm trước khi vận hành
- Kiểm tra các đ ng h đo trong khi vận hành
- Kiểm tra mức độ hoạt động bình thường của máy trong suốt thời gian hoạt động
- Thay thế các mục dưới đây sau giờ hoạt động ban đầu
õi lọc điều khiển
Dầu hộp giảm tốc quay toa
Dầu hộp giảm tốc di chuyển 5 giờ
3.2 Kiểm tra trước khi khởi động máy
- Quan sát xung quanh và dưới gầm máy để kiểm tra, siết chặt các ê cu và bulông, bụi bẩn hoặc sự rò rỉ của dầu, nhiên liệu, nước làm mát, điều kiện làm việc của thiết bị và hệ thống thủy lực
- Kiểm tra, siết chặt các dây nối, các ống nối nơi có nhiệt độ cao
- Điều chỉnh chỗ ng i thoải mái, ph hợp với hình dáng của người vận hành
- Điều chỉnh tầm nhìn của gương chiếu hậu
3.3 Khởi động và dừng động cơ
Trang 25a Kiểm tra tất cả các đèn chỉ
thị
- Kiểm tra tất cả các cần điều
khiển ở vị trí trung gian
- Mở công tắc ở vị trí ON và
kiểm tra các mục sau:
) Nếu tất các các đèn sang ON và còi
cảnh báo trong 6 giây
2) Chỉ các đèn sau đây sáng ON còn tất
cả các đèn khác sẽ tắt sau 2 giây
- Đèn báo áp suất dầu ( )
- Đèn báo sạc ắc quy (2)
3) Đèn báo sây (3) sẽ sang ON khi
nhiệt độ của nước làm mát dưới 0
C 4) Đèn báo làm ấm (4) sẽ sáng ON khi
nhiệt độ của nước làm mát dưới 0
C
b Khởi động động cơ
Bật âm thanh còi cảnh báo xung
quanh sau khi kiểm tra nếu có vật cản
- Khởi động động cơ bằng cách để chìa khóa ở vị trí START
- Nhả ngay lập tức chìa khóa sau khi khởi động để tránh thiệt hại đến động cơ và mô tơ đề
Trang 26+ Nếu động cơ không nổ, hãy để chìa khóa ở vị trí ON và ấn nút sưởi ấm (2) để sưởi ấm động cơ
+ Sau khi sưởi ấm, khởi động lại động cơ
+ Nếu động cơ vẫn không nổ, hãy để mô tơ đề nguội khoảng -2 giây trước khi bắt đầu khởi động lại động cơ
c Kiểm tra sau khi động cơ đã
- Tiếng n động cơ và màu sắc
khí thải có bình thường không
- Âm thanh và sự rung động
bình thường
* ưu ý:
- Không tăng nhanh tốc độ động cơ ngay sau khi khởi động, nó có thể làm
hư hỏng động cơ và các bulông
- Nếu phát hiện có sự cố ở màn hình điều khiển, dừng ngay động cơ và sửa lỗi theo yêu cầu
d Vận hành làm ấm động cơ
- Chạy động cơ không tải trong vòng 5 phút
- Chạy không tải và có tải ở phạm vi trung bình
- Vận hành điều khiển gầu trong vòng 5 phút (không vận hành gì ngoài tay điều khiển và gầu)
- Vận hành động cơ ở tốc độ cao và vận hành cần điều khiển gầu, tay gầu khoảng 5- phút
- Vận hành một vài lần tất cả các xy lanh, quay toa và di chuyển máy
Trang 27e Dừng động cơ
* Nếu động cơ dừng đột ngột
trước khi nó nguội xuống, độ bền của
động cơ giảm nhanh Vì vậy không
dừng động cơ ở nút dừng khẩn cấp
* Trong trường hợp đặc biệt, nếu
động cơ quá nóng không dừng khẩn
cấp và vận hành máy ở tốc độ trung
bình để máy nguội, sau đó dừng động
cơ
- Hạ gầu xuống mặt đất, sau đó
đưa tất cả các cần điều khiển về vị trí
trung gian
- Vận hành động cơ ở tốc độ
không tải thấp trong vòng 5 phút
- Xoay chìa khóa khởi động về
Trang 28Bài 3 V N H NH M Y X C TI N, I
* Mục tiêu:
Sau khi học xong bài học này người học có khả năng:
- Trình bày được kỹ thuật an toàn trước khi cho máy xúc vận hành;
- Thực hiện vận hành máy bánh lốp và xích chạy tiến l i thẳng;
- Thực hiện vận hành máy bánh lốp và xích chạy tiến l i rẽ phải;
- Thực hiện vận hành máy bánh lốp và xích chạy tiến l i rẽ trái;
- Thực hiện vận hành máy bánh lốp và xích chạy tiến l i quay đầu;
- Vận hành an toàn cho người và phương tiện;
- Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, chính xác
1 Vận hành máy c bánh lốp
- ên cabin đưa các cần điều khiển về vị trí trung gian, đưa cần ga lên vị trí trung bình
- Kiểm tra trước khi khởi động máy
- Đóng công tắc mát, khởi động động cơ
- Kiểm tra các loại đ ng h , đèn báo sau khi khởi động động cơ
- Vận hành hâm nóng động cơ ở tốc độ trung bình sau khi khởi động 5 phút mới cho máy làm việc, vì nhiệt độ thấp công suất chưa đạt, nhiệt độ dầu
thủy lực nhỏ hơn 2 °c dễ gây hư hỏng (bể, vỡ) các ống ty ô
- Xác định vị trí di chuyển
- Mở khoá mâm quay toa
- Mở khóa thủy lực
- Điều chỉnh ga thích hợp
- Nâng gầu, cần lên khỏi mặt đất
- Co gầu xếp vào giá đỡ gầu thích hợp
- Đi số hoặc số 2 tuỳ theo địa hình, nhả phanh, đạp ly hợp
- Quan sát phía trước và sau thật an toàn
- Đẩy cần số về phía trước, đạp ga máy sẽ tiến thẳng
- Kéo cần số về phía sau, đạp ga máy sẽ l i thẳng
- Khi muốn rẽ bên nào, điều khiển đánh vô lăng tay lái máy sẽ chuyển hướng rẽ phải hoặc trái theo yêu cầu Khi máy đã rẽ theo ý muốn, thì trả tay lái
về vị trí ban đầu, máy sẽ chạy thẳng
Trang 29- Trong khi máy di chuyển, nếu cần đổi số ta đưa cần số về giữa cho máy
dừng hẳn song mới tác động vào cần số để thay đổi số
- Khi dừng máy ta đưa cần số về giữa (ngắt động lực), máy sẽ dừng lại hoàn toàn, khóa phanh, bật công tắc chọn vị trí đỗ và hạ gầu xuống đất
- Khi mâm quay nằm ngược lại 8 ° so với bộ phận di chuyển thì cần số
sẽ điều khiển ngược lại, kéo về sau là tiến, đẩy về trước là l i
2 Vận hành máy c bánh ích
2.1 Khởi động động cơ
- ên cabin đưa các cần điều khiển về vị trí trung gian, đưa cần ga lên vị trí trung bình
- Kiểm tra trước khi khởi động máy
- Đóng công tắc mát, khởi động động cơ
- Kiểm tra các loại đ ng h , đèn báo sau khi khởi động động cơ
- Vận hành hâm nóng động cơ ở tốc độ trung bình sau khi khởi động 5 phút mới cho máy làm việc, vì nhiệt độ thấp công suất chưa đạt, nhiệt độ dầu
thủy lực nhỏ hơn 2 °c dễ gây hư hỏng (bể, vỡ) các ống ty ô
2.2 Vị trí di chuyển
* Khi di chuyển, mô tơ di
chuyển ở phía sau, các thiết bị
công tác ở phía trước
- Xác định vị trí di chuyển
- Mở khoá mâm quay toa
- Mở khóa thủy lực
- Điều chỉnh ga thích hợp
- Nâng gầu, cần lên khỏi mặt đất
- Co gầu xếp vào giá đỡ gầu thích hợp
- Đi số hoặc số 2 tuỳ theo địa hình, nhả phanh, đạp ly hợp
- Quan sát phía trước và sau thật an toàn
2.3 Vận hành khi di chuyển
Máy di chuyển được điều khiển bằng cần hay bàn đạp
Trang 302.4 Di chuyển tiến và lùi
- Di chuyển tiến: Khi cần điều
khiển trái và phải hoặc bàn đạp được ấn
đ ng thời về phía trước máy sẽ di chuyển
tiến
- Di chuyển l i: Khi cần điều
khiển trái và phải hoặc bàn đạp được ấn
đ ng thời về phía sau máy sẽ di chuyển
l i
Tốc độ di chuyển có thể được kiểm
soát bằng hành trình của cầ hoặc bàn đạp
và thay đổi hướng bằng cách điều khiển
hành trình khác nhau của hai bên
2.5 Quay chuyển hướng
Chỉ vận hành một bên cần
hoặc bàn đạp sẽ làm cho hướng di
chuyển của máy thay đổi bằng
cách di chuyển một bên xích
2.6 Quay tròn
Muốn thay đổi hướng so với vị
trí ban đầu bằng cách di chuyển xích
bên trái và bên phải Cả hai bên cần và
bàn đạp được vận hành đ ng thời theo
chiều khác nhau
3 Một số ch ý khi thực hiện thao tác
- Hãy cẩn thận khi máy di chuyển, đảo ngược chiều di chuyển và khi máy quay toa 1800
Trang 31- Không di chuyển liên tục trong một thời gian dài
- Giảm tốc độ động cơ và di chuyển ở tốc độ thấp khi di chuyển trên bề mặt không bằng phẳng
Trang 32Bài 4 V N H NH M Y X C N, XU NG D C
*Mục tiêu:
Sau khi học xong bài học này người học có khả năng:
- Trình bày được kỹ thuật an toàn khi lên và xuống dốc;
- Thực hiện vận hành thành thạo máy bánh lốp, bánh xích lên dốc;
- Thực hiện vận hành thành thạo máy bánh lốp, bánh xích xuống dốc;
- Vận hành an toàn cho người và thiết bị;
- Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, chính xác
1.Vận hành máy bánh lốp
1.1 Vận hành máy c bánh lốp lên dốc
- Khi điều khiển máy chạy lên dốc phải co xếp gầu cần lại (hoặc duỗi ra)
và hạ gầu thấp cách mặt đường 20-3 cm Điều khiển đẩy 2 cần lái cho máy chạy tới theo yêu cầu
Chú ý khi cho máy xúc chạy lên dốc, mô tơ di chuyển chủ động phía sau
và bánh dẫn hướng phải ở trước đ ng thời quan sát an toàn đường đi, chướng ngại vật xung quanh máy
- Đối với máy xúc bánh lốp thì chú ý vào số thấp (hoặc nấc chạy chậm) và
đạp ga lớn khi chạy máy lên dốc
1.2 Vận hành máy c bánh lốp uống dốc
- Chú ý quan sát an toàn đường đi, chướng ngại vật xung quanh máy
- Vào số thấp (hoặc nấc chạy chậm) và giảm chân ga cho máy chạy từ từ khi xuống dốc
2 Vận hành máy bánh ích
2.1 Vận hành máy c bánh ích lên dốc
Trang 33- Khi điều khiển máy
chạy lên dốc phải co xếp gầu
cần lại (hoặc duỗi ra) và hạ gầu
thấp cách mặt đường 20-30cm,
nó có thể d ng như một chiếc
phanh trong trường hợp gặp
nguy hiểm Điều khiển đẩy 2
cần lái cho máy chạy tới theo
yêu cầu
Chú ý khi cho máy xúc chạy lên dốc, mô tơ di chuyển chủ động phía sau và bánh dẫn hướng phải ở trước đ ng thời quan sát an toàn đường đi, chướng ngại vật xung quanh máy
- Nếu khởi động máy trên mặt đât và thiếu ổn định, hãy hạ thấp gầu xuống ngay lập tức và phanh máy lại
- Khi đỗ trên mặt dốc, sử dụng gầu như một chiếc phanh và chèn chắc chắn đằng sau xích để tránh bị trượt
3 Một số ch ý khi thực hiện thao tác
- Máy di chuyển trên mặt dốc không hiệu quả khi nhiệt độ dầu thấp Vì vậy hãy khởi động cho ấm máy sau đó mới di chuyển trên mặt dốc
- Hãy cẩn thận làm việc trên mặt dốc, nó có thể làm máy mất ổn định hoặc lật máy
Trang 34- Đảm bảo chắc chắn di chuyển với tốc độ thấp khi di chuyển trên mặt dốc
- Quay máy trên dốc là rất
nguy hiểm, có thể bị lật máy
Không vận hành máy quay
trên sườn dốc khi gầu có tải, máy có
Trang 35- Tránh di chuyển ngang trên
mặt dốc Nguy hiểm máy có thể bị
trượt hoặc lật
- Di chuyển trên dốc là rất
nguy hiểm
Để đảm bảo an toàn hãy di
chuyển máy chậm xuống dốc và duy
trì chiều cao của gầu so với mặt đất
- Giới hạn cân bằng của máy
là 350 Không được vận hành khi
vượt quá góc giới hạn trên trong bất
kỳ trường hợp nào
Trang 36Bài 5 O TRUNG CHUYỂN
*Mục tiêu:
Sau khi học xong bài học này người học có khả năng:
- Trình bày được kỹ thuật an toàn khi đào trung chuyển;
- Thực hiện thành thạo các công việc đào trung chuyển;
- Vận hành an toàn cho người và thiết bị;
- Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, chính xác
1 Vận hành máy tới vị trí thi công
- Xác định vị trí thi công không có chướng ngại vật, có cọc tiêu cắm theo kích thước cần đào xúc, có chăng dây khu vực thi công cấm người không có nhiệm vụ vào Quan sát, kiểm tra đường di chuyển máy có đảm bảo an toàn
- Di chuyển máy đến vị trí thi công đảm bảo an toàn
2 Chọn vị trí trung chuyển phù hợp nhất
- Quảng đường trung chuyển ngắn nhất
- Trung chuyển hiệu quả nhất
3 X c vật liệu
- Điều khiển máy quay – hạ cần, gầu xuống khoang đào, chú ý quan sát hướng quay máy xúc vật liệu
- Thao tác nhẹ nhàng, chính xác và duỗi hết tay gầu
* Thực hiện đào xúc vật liệu:
- Kết hợp vào cần phụ, gầu xúc và nâng cần ph hợp, xúc một lớp vật liệu (40-5 cm) cho đến khi đầy gầu xúc thì dừng lại
4 ổ vật liệu ở vị trí thích hợp nhất
- Đổ được khối lượng vật liệu lớn cho mỗi lần trung chuyển
5 Rèn luyện phương pháp đào trung chuyển
Rèn luyện phương phương pháp đào trung chuyển để hình thành kỹ năng
6 Kiểm tra lại và báo cán bộ kỹ thuật nghiệm thu
- Kiểm tra kích thước theo đúng các yêu cầu kỹ thuật
- Kiểm tra cao trình thực tế với cao trình thiết kế
- Trong quá trình kiểm tra, nếu thấy không đạt yêu cầu kỹ thuật thì tiến hành chỉnh sửa lại cho đạt kích thước thiết kế
- Các thông số kiểm tra thực tế trong khoảng cho phép với thiết kế, thì tiến hành lập biên bản nghiệm thu và bàn giao
Trang 377 Một số ch ý khi thực hiện thao tác
- Trang phục bảo hộ phải gọn gàng, không đeo đ ng h hoặc các đ trang sức khi làm việc
- Trong khi vận hành đào trung chuyển, cần quan sát xung quanh xem có vật cản trên mặt bằng khu vực đang thi công hoặc vết nứt trượt sạt đất không, để
xử lý kịp thời tránh những sự việc đáng tiếc xảy ra
- Kiểm tra bảo dưỡng máy cẩn thận, chính xác, không làm hư hỏng thiết
bị của máy
- Không hút thuốc trong quá trình làm việc, đề phòng cháy nổ