Phân tích, đánh giá cơ cấu thu nhập của ngân hàng SHB và đưa ra các khuyến nghị phù hợp

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA NGÂN HÀNG BÀI TẬP LỚN Học phần QUẢN TRỊ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỀ TÀI PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ CƠ CẤU THU NHẬP CỦA NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN – HÀ NỘI (SHB) VÀ ĐƯA RA CÁC KHUYẾN NGHỊ PHÙ.

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA NGÂN HÀNG

BÀI TẬP LỚN Học phần: QUẢN TRỊ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Nhóm sinh viên thực hiện : Nhóm

Hà nội, ngày 20 tháng 10 năm 2022

YÊU CẦU BÀI TẬP LỚN/ TIỂU LUẬN

Áp dụng cho đào tạo trình độ

và phạm vi đánh giá:

(hệ đại học)

Tên học phần/ Mã học phần/ Tín chỉ (phù hợp

với hệ đại học)

Số phần áp dụng

(chia theo yêu cầu đáp ứng chuẩn đầu ra)

Áp dụng cho 01 bài kiểm tra tích

luỹ học phần đối với đào tạo trình

học phần

Họ và tên sinh viên/ Nhóm sinh viên/ Mã sinh viên (có thể ghi danh

sách sinh viên nếu áp dụng bài tập nhóm) (*)

Nhóm 05

Tên người đánh giá/ giảng

viên Phan Thị Hoàng Yến

Ngày sinh viên nhận yêu cầu phần

1 của BÀI TẬP LỚN (Nếu quá hạn, sinh viên chỉ đạt Hạn nộp bài lần 1

điểm tối đa là Đạt)

Thời điểm nộp bài của sinh

viên

Tuần đầu học kì (15/8-21/08/2022) 04/09/2022

(để check draft)

04/09/2022

Ngày sinh viên nhận yêu cầu phần

2 của BÀI TẬP LỚN (Nếu quá hạn, sinh viên chỉ đạtHạn nộp bài lần 2

điểm tối đa là Đạt)

Thời điểm nộp bài của sinh

viên

22/8-28/08/2022

(1 tuần sau khi bắt đầu học kỳ)

30/9/2022 (gộp 2 phần để chấm)

30/9/2022

Tiêu đề bài tập lớn Phân tích, đánh giá cơ cấu thu nhập của một ngân hàng

TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) và đưa ra các khuyến nghị

phù hợp

Xác nhận/ cam đoan của sinh viên viên:

Tôi xác nhận rằng tôi đã tự làm và hoàn thành bài tập này Bất cứ nguồn tài liệu tham khảo được sử dụng trong bài tập này đã được tôi tham chiếu một cách rõ ràng

Chữ ký xác nhận của sinh viên (*): Ngày 3 tháng 10 năm 2022

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 5

NỘI DUNG 5

I Khái quát về Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) 5

1 Quá trình hình thành và phát triển 5

1.1 Quá trình hình thành: 5

1.2 Mục tiêu và tầm nhìn: 5

2 Loại hình NHTM và các sản phẩm kinh doanh nổi bật của SHB 6

2.1 Loại hình NHTM: 6

2.2 Các sản phẩm dịch vụ: 7

3 Tổng quan về các loại thu nhập và nguồn gốc của SHB 8

3.1 Các loại thu nhập của SHB 8

3.2 Nguồn gốc và đặc điểm của các khoản thu nhập 9

II Phân tích và đánh giá cơ cấu thu nhập của Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) giai đoạn từ 2019 đến 2021 11

1 Tổng quan về quy mô thu nhập và cơ cấu thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021 11

1.1 Cơ cấu tổng thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021 13

1.2 Quy mô thu nhập của SHB trong giai đoạn 2019 – 2021 14

2 Đánh giá sự thay đổi cơ cấu và quy mô thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021 14

2.1 Đánh giá sự thay đổi quy mô thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021 15 2.2 Đánh giá sự thay đổi cơ cấu thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021 16 3 Đánh giá sự phù hợp cơ cấu thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021 19

3.1 Đánh giá sự phù hợp của cơ cấu thu nhập với chính sách, sản phẩm, mục tiêu hoạt động 19

3.2 Bất lợi và các biện pháp để kiểm soát bất lợi của SHB 23

4 Khuyến nghị giúp SHB duy trì được cơ cấu thu nhập phù hợp nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh an toàn và hiệu quả 25

KẾT LUẬN 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

LỜI NÓI ĐẦU

Trong suốt hơn sáu thập kỷ qua, ngành ngân hàng Việt Nam luôn có đóng gópquan trọng trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước với vai trò làhuyết mạch của nền kinh tế, cung ứng dịch vụ thanh toán và các dịch vụ tài chính ngânhàng khác cho xã hội Giờ đây, ngành ngân hàng đã phát triển mạnh mẽ và mở rộngvới sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài Các nguồn thu

từ lãi vẫn chiếm tỷ trọng cao đặc biệt trong nền kinh tế đang phát triển phụ thuộc nhiềuvào tăng trưởng tín dụng Chuyển dịch cơ cấu thu nhập theo hướng gia tăng tỷ trọngthu nhập từ dịch vụ là xu thế tất yếu trong bối cảnh kinh tế xã hội đang có nhữngchuyển biến hết sức mạnh mẽ và sâu sắc trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Đócũng là sự chuyển dịch cần thiếu để các NHTM có thể tiếp tục phát triển một các bềnvững

Từ những kiến thức đã học cùng với sự tìm hiểu thực tế, nhóm 09 sẽ trình bàychủ đề “Phân tích, đánh giá cơ cấu thu nhập của Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội

và đưa ra các khuyến nghị phù hợp dưới góc độ phân tích, đánh giá thực trạng và đồngthời đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm duy trì được cơ cấu thu nhập phù hợp,đảm bảo hoạt động kinh doanh an toàn và sinh lời hiệu quả

Với tôn chỉ hoạt động “Đối tác tin cậy, Giải pháp phù hợp” và chiến lược kinhdoanh luôn đổi mới nhằm mang lại giá trị lợi ích cho khách hàng và sự thịnh vượngcho các cổ đông – nhà đầu tư, SHB luôn làm hài lòng khách hàng và đối tác với nhữngsản phẩm, dịch vụ ngân hàng đồng bộ, tiện ích, chất lượng và cạnh tranh với phongcách phục vụ chuyên nghiệp SHB hiện nằm trong Top 5 các Ngân hàng TMCP tưnhân lớn nhất Việt Nam không do Nhà nước chi phối vốn

Tính đến 31/12/2016, SHB trở thành một định chế tài chính có quy mô lớn củaViệt Nam với Tổng tài sản đạt gần 235.000 tỷ đồng, Vốn tự có đạt gần 16.370 tỷ đồng.Với gần 7.000 cán bộ nhân viên, mạng lưới rộng gần 500 điểm giao dịch ở Việt Nam,Lào và Campuchia, SHB đang phục vụ gần 4 triệu khách hàng cá nhân và doanhnghiệp

1.2 Mục tiêu và tầm nhìn:

 Mục tiêu: Đến năm 2025, cùng với quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ, SHB sẽ trởthành ngân hàng số 1 về hiệu quả và công nghệ trong các ngân hàng thương mạitại Việt Nam

 Tầm nhìn và sứ mệnh:

Tầm nhìn tới năm 2030, SHB trở thành ngân hàng bán lẻ hiện đại trong Top đầu củakhu vực, là ngân hàng đầu tư cung ứng nguồn vốn hiệu quả nhất cho những lĩnh vực

trọng điểm của kinh tế Việt Nam SHB đã và đang cùng các nhà tư vấn hàng đầu thếgiới xây dựng và đẩy mạnh triển khai các chiến lược cạnh tranh khác biệt và phù hợptrong từng giai đoạn, giúp tăng tốc hiệu quả để thực hiện thành công các định hướngnày

Trong quá trình phát triển, SHB luôn mang trong mình tâm thế và sứ mệnh củamột trong những ngân hàng thương mại Top đầu, thế hiện ‘Khát vọng dẫn đầu’ với tônchỉ ‘Phụng sự từ Tâm’ Phụng sự từ Tâm: SHB lấy Tâm làm cốt lõi và tôn chỉ của mọihoạt động, tạo nên giá trị khác biệt trên thị trường Luôn tâm niệm phụng sự Quốc gia,Cộng đồng và Khách hàng; SHB vững tin vào con đường ‘Trao đi trước – Nhận lạisau’

 Chiến lược phát triển:

Luôn xây dựng chiến lược phù hợp cho từng giai đoạn phát triển, có tính địnhhướng dài hạn với chiến lược cạnh tranh, luôn tạo ra sự khác biệt, hướng tới thị trường

và khách hàng Hệ thống quản trị rủi ro được xây dựng đồng bộ có chiều sâu trên toàn

hệ thống, chất lượng, hiệu quả và chuyên nghiệp đảm bảo cho hoạt động được an toànbền vững Xây dựng văn hóa SHB thành yếu tố tinh thần gắn kết xuyên suốt toàn hệthống Xây dựng chiến lược quản trị và đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp, đảmbảo quá trình vận hành thông suốt, hiệu quả và liên tục trên toàn hệ thống SHB Pháttriển các sản phẩm dịch vụ, tăng trưởng lợi nhuận từ dịch vụ/ tổng lợi nhuận qua từngnăm với nền tảng công nghệ hiện đại tiên tiến Luôn đáp ứng lợi ích cao nhất của các

cổ đông, các nhà đầu tư vì một SHB thịnh vượng

2 Loại hình NHTM và các sản phẩm kinh doanh nổi bật của SHB

- Thẻ tín dụng quốc tế SHB Mastercard Casgback

- Thẻ tín dụng quốc tế SHB Visa Platinum

- Thẻ SHB – GCB Mastercard Credit

- Thẻ SHB – VinaPhone Mastercard

Thẻ ghi nợ

- Thẻ ghi nợ nội địa SHB Solid Card

- Thẻ ghi nợ quốc tế SHB Visa Debit

- Thẻ ghi nợ quốc tế SHB Mastercard Debit

- Thẻ ghi nợ quốc tế SHB – FCB in Mastercard

● Dịch vụ chuyển tiền quốc tế và trong nước

● Dịch vụ chuyển tiền liên ngân hàng thông qua Internetbanking

● Dịch vụ thu đổi ngoại tệ

● Dịch vụ thanh toán tiền điện, nước

● Dịch vụ chi trả lương

● Dịch vụ Ngân hàng tại chỗ

● Dịch vụ bảo lãnh

● Dịch vụ gửi tiết kiệm, tiền gửi

● Bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm phi nhân thọ

3 Tổng quan về các loại thu nhập và nguồn gốc của SHB

3.1 Các loại thu nhập của SHB

3.1.1 Các khoản thu nhập từ lãi của SHB

Thu nhập từ lãi là khoản tiền lãi và phí thu được từ hoạt động cho vay và đầu

tư chứng khoán Thu nhập từ lãi dựa trên việc các ngân hàng huy động vốn từ nềnkinh tế sau đó cho vay để được hưởng phần chênh lệch lãi suất Trong các khoản thunhập từ lãi thì ở hầu hết các NHTM, hoạt động tín dụng đem lại nguồn thu lớn nhất.Hoạt động tín dụng được xem là hoạt động chính và chiếm tỉ trọng lớn nhất trongtổng nguồn thu của các ngân hàng, do đặc thù nền kinh tế Việt Nam đang trong giaiđoạn phát triển, nên tăng trưởng kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào tăng trưởng tíndụng

Cụ thể, tại ngân hàng SHB, các khoản thu nhập từ lãi bao gồm:

 Cho vay khách hàng

 Các khoản lãi, phí phải thu

 Tiền gửi của khách hàng

 Lợi nhuận chưa phân phối/ lỗ lũy kế

 Dự phòng rủi ro cho các tài sản Có

 Các khoản đầu tư chứng khoán nợ

 Thu phí từ nghiệp vụ bảo lãnh

 Các tài sản có khác

Mặc dù là thu nhập từ lãi chiếm phần lớn tổng thu nhập tại các NHTM nóichung, tại SHB nói riêng, nhưng thu nhập từ lãi lại tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, đặc biệt là

rủi ro tín dụng, ngoài ra thu nhập từ lãi còn biến động nhiều vào lãi suất thị trường,đóng vai trò chủ đạo trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.

3.1.2 Các khoản thu nhập ngoài lãi của SHB

Theo De Young và Rice (2004), thu nhập ngoài lãi là những khoản thu khôngtrực tiếp liên quan đến các hoạt động tín dụng, nó bao gồm phí thu nhập ủy thác (thunhập từ hoạt động sử dụng uy tín ngân hàng), phí dịch vụ khi thực hiện các giao dịchtại ngân hàng, lệ phí và các khoản thu nhập khác

Tại SHB, các khoản thu ngoài lãi bao gồm:

 Phí dịch vụ trên tài khoản tiền gửi

 Thu nhập từ hoạt động sử dụng uy tín ngân hàng và phí dịch vụ

 Thanh toán, bao thanh toán, chuyển tiền

 Cung cấp dịch vụ bán lẻ

 Đầu tư vào thị trường chứng khoán

 Góp vốn liên doanh liên kết

 Đầu tư vào các dự án

 Thành lập các công ty con

 Kinh doanh ngoại tệ

 Chiết khấu và tái chiết khấu giấy tờ có giá

Hiện nay, hầu hết các NHTM đều dần chuyển dịch cơ cấu thu nhập, chuyểnhướng tăng thu nhập từ thu nhập ngoài lãi nhằm ổn định nguồn thu và hạn chế rủi rocho ngân hàng Thu nhập ngoài lãi của SHB đang ngày càng đa dạng do chiếm tỷtrong nhỏ mà rủi ro thấp và ít phụ thuộc vào biến động của thị trường

3.2 Nguồn gốc và đặc điểm của các khoản thu nhập

 Thu nhập từ lãi dựa trên chênh lệch giữa lãi suất huy động vốn và lãi suất chovay làm nguồn thu chủ yếu chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn thu.Nguồn thu từ lãi tiềm ẩn rủi ro cao đòi hỏi chi phí vốn lớn và biên lợi nhuậnngày càng bị thu hẹp, phụ thuộc nhiều vào biến động lãi suất thị trường Thunhập lãi được ghi nhận trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh riêng trên

cơ sở dồn tích, ngoại trừ tiền lãi từ các khoản nợ được phân loại và cơ cấu giữ

nguyên do áp dụng Thông tư 01, Thông tư 03 và Thông tư 14 Thu nhập lãi củacác khoản nợ này được ghi nhận vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợpnhất khi thu được.

 Thu nhập từ hoạt động dịch vụ; Thu nhập từ phí và hoa hồng được ghi nhậntrong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất khi dịch vụ đã được cungcấp Chiếm tỷ trọng khá lớn so với tổng thu nhập SHB, có rủi ro thấp nhưng chiphí nguồn vốn bỏ ra lớn và ít bị ảnh hưởng bởi lãi suất thị trường

 Thu nhập từ đầu tư và thu nhập từ kinh doanh chứng khoán được xác định dựatrên mức chênh lệch giá bán và giá vốn bình quân của chứng khoán Chiếm tỷtrọng nhỏ trong tổng thu nhập của SHB, là lĩnh vực chứa đựng nhiều rủi ro, chiphí nguồn vốn bỏ ra lớn và bị phụ thuộc vào biến động tỷ giá, lãi suất và thịtrường

 Thu nhập từ cổ tức bằng tiền được ghi nhận trong báo cáo kết quả hoạt độngkinh doanh hợp nhất khi quyền nhận cổ tức của SHB được xác lập Cổ tức đượcnhận dưới dạng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng và quyền mua cổ phiếu cho các cổđông hiện tại, cổ phiếu được chia từ lợi nhuận chưa phân phối không được ghinhân là một khoản tăng giá trị tài khoản đầu tư và thu nhập không được ghinhận trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất Khi nhận được cổtức bằng cổ phiếu, SHB chỉ theo dõi số lượng cổ phiếu tăng thêm trên thuyếtminh báo cáo tài chính hợp nhất Cổ tức nhân được liên quan đến giai đoạntrước khi mua khoản đầu tư được ghi giảm vào giá trị ghi sổ của khoản đầu tư

II Phân tích và đánh giá cơ cấu thu nhập của Ngân hàng TMCP Sài Gòn –

Hà Nội (SHB) giai đoạn từ 2019 đến 2021

1 Tổng quan về quy mô thu nhập và cơ cấu thu nhập của SHB giai đoạn

Tiêu chí

Triệu VNĐ

Tỉ trọng

Triệu VNĐ

Tỉ trọng

Triệu VNĐ

Tỉ trọng A.Thu nhập lãi

thuần

7.830.439

83% 9.933.199 81% 15.370.349 79% Thu nhập lãi

Các khoản đầu tư

1.1 Cơ cấu tổng thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021

Tổng thu nhập hoạt động của ngân hàng bao gồm thu nhập lãi thuần và thunhập ngoài lãi thuần Cơ cấu và tỷ trọng của hai khoản mục này thường rất chênh lệch

do lĩnh vực hoạt động chủ yếu của các ngân hàng là cho vay và đầu tư, các hoạt độngcung ứng dịch vụ chỉ chiểm một phần nhỏ trong tổng nguồn thu của ngân hàng Ngoài

ra mức động chênh lệch trong cơ cấu thu nhập còn ảnh hưởng bởi các quyết định cũngnhư mục tiêu chiến lược ngân hàng đề ra

02000000

Có thể thấy quy mô thu nhập là chỉ tiêu vô cùng quan trọng trong hoạt động củangân hàng vì nó thể hiện năng lực kinh doanh của ngân hàng, tiềm lực kinh tế củangân hàng ở hiện tại và kì vọng trong tương lai, từ đó nâng cao mức động uy tín củangân hàng trong mắt khách hàng Tại SHB quy mô thu nhập có xu hướng tăng tronggiai đoạn 2019 – 2021.

02000000

2 Đánh giá sự thay đổi cơ cấu và quy mô thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021

2.1 Đánh giá sự thay đổi quy mô thu nhập của SHB giai đoạn 2019 – 2021

Đơn vị: triệu đồng

Thu nhập Năm 2019 Năm 2020 Năm 2021

Thu nhập lãi thuần 7.830.439 9.933.199 15.370.349Thu thuần hoạt động dịch vụ 694.106 522.749 585.623

Thu từ hoạt động kinh doanh ngoại hối 159.272 124.713 143.539

Thu từ hoạt động mua bán chứng

khoán

464.149 1.293.111 988.410

Thu nhập từ các hoạt động khác 241.736 348.570 861.347

Với diễn biến những năm gần đây, mặc dù đã có những ảnh hưởng sâu sắc bởi đạidịch Covid-19 nhưng quy mô thu nhập của ngân hàng SHB vẫn có biến động tích cực.Nhờ vào sự phục hồi của nền kinh tế, cùng với việc các ngân hàng được nới hạn mứctín dụng trong giai đoạn cuối năm, đồng thời với chiến lược phát triển các sản phẩm vànền tảng số hóa mạnh mẽ của SHB, quy mô của ngân hàng bứt phá ấn tượng sau đạidịch, tăng trưởng mạnh mẽ về thu nhập

 Năm 2019:

Tổng thu nhập của SHB năm 2019 đạt 30.837.174 triệu VNĐ, tăng 25,1% so vớinăm 2018 Tổng thu nhập hoạt động thuần đạt 9.389 tỷ đồng, tăng 39,3% Trong đó,thu nhập lãi thuần tăng 40,9%, đạt 7.830.439 triệu VNĐ, thu thuần từ đầu tư chứngkhoán đạt 464.149 triệu VNĐ, thu nhập thuần từ ngoại hối đạt 159.272 triệu VNĐ

 Năm 2020:

Tổng thu nhập của SHB năm 2020 đạt 34.865.450 triệu VNĐ, tăng 13,1% so vớinăm 2019 Tổng thu nhập hoạt động thuần đạt 12.222.342 triệu VNĐ, tăng 30,0%.Trong đó, thu nhập lãi thuần tăng 26,9%, đạt 9.933.199 triệu VNĐ, thu thuần từ đầu tưchứng khoán đạt 1.293.111 triệu VNĐ, tăng 178,6% SHB đã từng bước dịch chuyển

cơ cấu thu nhập theo hướng đa dạng hóa thu nhập, giảm bớt sự phụ thuộc vào hoạtđộng tín dụng

vụ đạt 586.623 Triệu VNĐ, tăng 12,0%; thu thuần từ ngoại hối đạt 143.539 triệuVNĐ, tăng 15,1%

Qua quy mô thu nhập của SHB qua 3 năm gần nhất, SHB cho thấy mặc dù gặpkhông ít khó khăn trong bối cảnh chung của đại dịch COVID – 19 nhưng dưới sự địnhhướng đúng đắn và chỉ đạo sát sao của HĐQT, SHB đã tiếp tục gặt hái những thànhcông lớn trong kinh doanh với việc hoàn thành và vượt mọi chỉ tiêu, kế hoạch do