Người đàn ông hàng chài docx Người đàn ông hàng chài 1 Hoàn cảnh sống ● Người đàn ông làm nghề chài lưới đánh bắt cá trên biển ● Trốn đi lính ngụy nên bây giờ lâm vào cảnh nghèo khổ, túng quẫn.
Trang 1Người đàn ông hàng chài
1 Hoàn cảnh sống
● Người đàn ông làm nghề chài lưới đánh bắt cá trên biển
● Trốn đi lính ngụy nên bây giờ lâm vào cảnh nghèo khổ, túng quẫn
● Không gian sống là trên chiếc thuyền nhỏ, chật hẹp nhưng lại chứa nhiều người cùng sinh hoạt quanh năm suốt tháng
● Cuộc sống trên biển bấp bênh, nhà thì đông con, là trụ cột chính của gia đình nên người đàn ông hàng chài phải gồng gánh nhiều miệng ăn
● Những khi biển động phải “ăn cây xương rồng luộc chấm muối”
⇨ Hoàn cảnh sống cơ cực và vô cùng khó khăn, thiếu thốn Khó khăn nối tiếp khó khăn, nhọc nhằn nối tiếp nhọc nhằn, yếu tố tác nhân đã trở thành tảng
đá vô hình đè nặng lên cuộc đời người đàn ông hàng chài, dẫn tới những đổi thay trong tâm tính của nhân vật vốn hiền lành, tốt bụng này
2 Ngoại hình:
● Khuôn mặt:
- “Mái tóc tổ quạ”
- “Hàng lông mày cháy nắng” → dấu vết của công việc vất vả, phải phơi mình dưới cái nắng miền biển
- “Hai con mắt đầy vẻ độc dữ”→ phần nào bộc lộ tính cách thô bạo, tàn nhẫn
⇨ Qua cách miêu tả khuôn mặt nhân vật, sự cực khổ của cuộc sống mưu sinh miền biển đã được thể hiện khá rõ ràng Khi nhìn vào đôi mắt hắn, dường như không còn thấy được dáng hình chàng trai làng chài lưới hiền lành, lương thiện trước đây nữa
● Dáng vẻ: cao lớn, thô kệch
- “Tấm lưng rộng và cong như một chiếc thuyền”: phép so sánh như “một chiếc thuyền” tạo sức gợi và ấn tượng đậm đà → dáng vẻ gắn liền với
công việc, cuộc sống của người đàn ông
- “Khuôn ngực trần vạm vỡ cháy nắng” → nắng và gió biển để lại vết tích
trên cơ thể do tính chất công việc
- “Đi chân chữ bát, bước từng bước chắc chắn”
⇨Ngoại hình cho thấy cái khắc khổ, cái đói nghèo, lam lũ của cuộc sống mưu sinh vất vả đã in hằn lên dáng vẻ người đàn ông hàng chài ấy Người đàn ông thoạt nhìn vừa mạnh mẽ vừa in đậm dấu vết nắng gió - không chỉ mang vẻ
Trang 2ngoài điển hình của những người lao động nghèo miền biển, thông qua ngoại hình nhân vật này còn thấy được sự khắc nghiệt của việc kiếm ăn nơi biển khơi xa xôi
3 Tội nhân và nạn nhân:
● Tội nhân gây ra đau đớn cho những người xung quanh:
○ Lời nói:
- Lời quát tháo cộc cằn, hung dữ với con: “Cứ ngồi yên đấy Động đậy tao giết cả mày đi bây giờ”
→ Đó là lời của kẻ gia trưởng, độc tài tự cho mình cái quyền được hành hạ người khác, cứ mở miệng ra là đòi giết, là rủa người ta chết
- Lời chửi mắng, nguyền rủa vợ độc địa: “Mày chết đi cho ông nhờ Chúng mày chết hết đi cho ông nhờ! => Từ “chết” được lặp lại nhiều lần như cái
hố sâu bế tắc đến cùng cực vì cảnh nghèo đói khiến hắn cảm thấy nặng nề, hắn mong muốn cuộc sống bớt khổ, muốn rũ bỏ hết, trút hết những gánh nặng ấy đi
→ Sự độc địa của kẻ thất học, vô văn hóa đang rơi vào bế tắc khốn cùng vì
bị gánh nặng đè lên đôi vai, gánh nặng ấy biến ông ta từ hiền lành, chịu khó thành kẻ bạo lực, cọc cằn hung dữ và dần trở thành tội đồ ra tay ngay
cả với gia đình của mình
=> Người đàn ông này chỉ mở miệng nói vỏn vẹn hai lần nhưng câu nào câu nấy tàn độc đến rợn người Vừa bước xuống thuyền hắn đã không tiếc lời mắng chửi vợ con, nhưng bạo lực ngôn từ không đủ để hắn thoả mãn thú tính, nên hắn biến những lời mắng chửi thành bạo lực thể xác
○ Hành động:
- Với vợ:
+ Hành động của hắn thô bạo: “lão rút trong người ra một chiếc thắt lưng…quật tới tấp vào lưng người đàn bà” , “vừa đánh vừa thở hồng hộc” , “trút cơn giận như lửa cháy” => việc sử dụng hàng loạt các động
từ mạnh “quật tới tấp”, “đánh”, “quất”, “thở hồng hộc” … kết hợp với câu văn liền mạch đã góp phần tái hiện khung cảnh đau đớn ấy rõ ràng hơn bao giờ hết
→ Hành động đánh vợ tàn nhẫn, dã man như đang tra tấn kẻ thù chỉ có thể thấy từ thời trung cổ Hắn không hề để tâm đến những đau đớn về thể xác mà vợ phải chịu đựng
Trang 3+ Sự tàn độc của gã đàn ông không phải chỉ thỉnh thoảng mới diễn ra mà
tần suất dày đặc như cơm bữa: “Ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng”
→ Những đòn roi phi lý trút lên người vợ dường như đã trở thành một thói quen để giải tỏa cái khổ, cái muộn phiền trong cuộc sống, hắn xem đó như việc giải khuây hàng ngày
- Với con: “dang thẳng cánh tay… ngã dúi xuống cát”
+ Đối xử với đứa trẻ thô bạo, tàn nhẫn không khác gì đối với vợ
+ Hai từ “dang thẳng” cho thấy người đàn ông không hề do dự, không
nương tay với chính máu mủ ruột thịt của mình
→ Đây không phải hành động của một người cha văn minh mẫu mực biết giáo dục con cái Hành động của hắn đã tạo nên vết nhơ trong tuổi thơ, trở thành tấm gương xấu cho con
⇨ Thông thường, một người đàn ông là trụ cột gia đình bao giờ cũng là người biết yêu thương vợ con, lo lắng và chở che cho gia đình của mình Nhưng ở đây, người đàn ông hàng chài lấy vợ con ra để trút bỏ cơn tức giận Hắn không chỉ gây tổn thương về thể xác, tinh thần cho người vợ mà còn làm tổn thương tâm hồn non nớt và có thể tạo ra sự lệch lạc trong nhận thức, hành động của chính con mình
- Với Phùng
+ “Phùng xông ra, lão đàn ông đánh trả”→ quen thói bạo lực, hắn
không chỉ ra tay với vợ con mình mà còn sẵn sàng ra tay đánh trả bất
kì ai can thiệp vào quá trình “trút giận” của hắn, không vì sự can ngăn của người ngoài mà dừng đánh
+ “Phùng bị thương, được đưa về trạm y tế” → người đàn ông ra tay tàn
bạo với cả người ngoài, một người đàn ông khỏe mạnh như Phùng còn
bị đánh bị thương thì vợ hắn sao có thể chịu được đòn roi dã man từ hắn
⇨ Tên vũ phu không nể nang, dè dặt bất kỳ ai Hắn không chỉ sử dụng bạo lực với vợ con mình mà cả những người xung quanh
● Nạn nhân của nghèo đói, thiếu thốn
○ Bản chất:
- Vốn là “một anh con trai cục tính nhưng hiền lành lắm”
- Không bao giờ đánh đập vợ con, không biết uống rượu
- Có tình thương người:
Trang 4+ Không chê bai người đàn bà xấu xí thô kệch “mụ rỗ mặt” ấy mà vẫn lấy về làm vợ
+Trở thành ân nhân của người đàn bà hàng chài, mang đến cho người đàn bà ấy một cuộc sống gia đình đúng nghĩa
→ Trước khi bị tha hoá, người đàn ông đã từng là người có lòng bao dung nhân hậu và biết yêu thương gia đình, là mẫu người chồng lí tưởng
○ Bị tha hóa
- Hắn là nạn nhân của cuộc sống thời hậu chiến khốn khổ, lao lực
- Chỉ vì cuộc sống quá khổ mà tâm tính thay đổi, con người lương thiện trước kia bị cái tàn ác, thô bạo che lấp Những áp lực vô hình của cuộc sống đã biến ông ta trở thành một kẻ độc ác, ích kỷ, nhẫn tâm ngay cả với những người thân yêu nhất
- Do không có thói quen uống rượu giải sầu như những người đàn ông thuyền khác nên ông ta chọn cách tiêu cực nhất, tồi tệ nhất để xả cơn
tức: “bất kể lúc nào thấy khổ quá là lão xách tôi ra đánh” - gã trút
những bực dọc, uất ức, mệt mỏi của bản thân lên cơ thể người vợ đầu
ấp tay gối của mình
- Tiếng nghiến răng “ken két” cùng “cái giọng rên rỉ đau đớn” khi ra
tay đánh vợ:
+ Phải chăng hắn cũng cảm thấy đau đớn, xót xa? Phải chăng tiếng rên rỉ ấy là tiếng than ấm ức giận đời, giận vợ, giận cả chính mình nữa
+ Giọng rên rỉ chứa đựng sự bất lực, đau khổ vì quá nghèo, vì cuộc sống bế tắc không lối thoát
→ Tất cả những uất ức, phẫn nộ vì bế tắc, cùng đường ấy bởi hoàn cảnh nghèo khổ đã biến thành bạo lực, thể hiện bằng ngôn ngữ của chiếc thắt lưng da Chiếc thắt lưng như bằng chứng thép tố cáo tội ác của gã tội nhân lạm dụng bạo lực lên vợ con mình, là lời kết tội không thể thoái thác hay chối bỏ Dù có là do hoàn cảnh xô đẩy, thì hắn vẫn là thủ phạm gây nên bao nỗi đau khổ cho chính gia đình của mình Hành động bạo lực của hắn cần phải được lên án dù có trăm ngàn lí do để ngụy biện
⇒ Người đàn ông hàng chài đáng bị lên án bởi sự độc ác, thói vũ phu
và tính ích kỉ, tự cho mình cái quyền được hành hạ người khác để thỏa mãn những bực dọc trong lòng Dù xét đến cùng, ở hắn cũng có điểm có thể cảm thông, bởi hắn cũng chỉ là một nạn nhân của hoàn cảnh sống khắc nghiệt Rõ ràng, không thể nhìn người và nhìn đời
Trang 5chỉ từ một phía Phải tìm hiểu những nguyên nhân sâu xa dẫn đến những hành vi của con người trước khi kết luận về tính cách hay phán xét họ Nguyễn Minh Châu đã học tập ở nhà văn Nam Cao trong việc diễn tả những hiện tượng lưỡng tính (tính chất lưỡng phân)
ở nhân vật người đàn ông thuyền chài vừa tàn nhẫn nhưng cũng vừa đau đớn, xót xa của một phận người khốn khổ