Tình huống truyện Nhóm CPA docx Tình huống truyện – Chiếc thuyền ngoài xa Nguyễn Minh Châu I Khái quát tình huống truyện 1) Khái niệm 2) Phân loại 3) Vai trò II Tình huống truyện trong truyện ng.
Trang 1Tình huống truyện – Chiếc thuyền ngoài xa
Nguyễn Minh Châu
-I Khái quát tình huống truyện
1) Khái niệm
2) Phân loại
3) Vai trò
II Tình huống truyện trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
1) Xác định tình huống
2) Bối cảnh Chung: Đất nước
Riêng: tác phẩm
3) Tình huống được hé mở trong nhan đề tác phẩm
4) Tình huống truyện được tạo dựng bởi những phát hiện đầy nghịch lí của nghệ sĩ Phùng
a) Phát hiện trên tọa độ nghệ thuật
- Phát hiện 1: khi chiếc thuyền ở cự li quan sát ngoài xa
+ Cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh
+ Cái đẹp chính là đạo đức
- Phát hiện 2: khi chiếc thuyền ở cự li quan sát gần bờ
b) Phát hiện trên tọa độ cuộc đời (kẻ bảng)
c) Nhận thức và xúc cảm trong nhân vật được đẩy lên cao độ
- Qua trải nghiệm của nghệ sĩ Phùng trước trận bão biển
+ Bối cảnh tác động vào nhân vật
o Thiên nhiên
o Con người + Sự chuyển biến trong nhận thức
- Nhận thức cao độ giá trị đích thực của Nghệ thuật: nghệ thuật vị nhân sinh ( khi nhìn ngắm kĩ bức ảnh chụp trong bộ lịch )
- Nghệ sĩ với cách nhìn cuộc sống
- Nghệ thuật và cuộc sống của người nghệ sĩ
5) Quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu
- Cách nhìn cuộc sống
- Trách nhiệm của người nghệ sĩ với nghệ thuật và con người
+ Văn học và cuộc sống là hai vòng tròn đồng tâm mà tâm điểm là con người.
+ Người nghệ sĩ phải có cái tài, cái tâm, bản lĩnh trong quá trình phản ánh hiện thực, đề cao hiện thực
+ Nhà văn phải tự mình ý thức đấu tranh để tự hoàn thiện mình vươn tới chân – thiện – mỹ
III Ý nghĩa
Trang 21) Với tác giả
2) Với tác phẩm
3) Với bạn đọc
PHÂN TÍCH
I Khái quát tình huống truyện
1) Khái niệm
- Tình huống truyện là sự kiện, là hoàn cảnh, tình thế của câu chuyện Tình huống này chứa đựng những mâu thuẫn, bất thường, thậm chí là
nghịch lý trong cuộc sống của nhân vật Tình huống xảy ra trong mối
quan hệ giữa nhân vật chính với các nhân vật khác Từ đó tạo nên một hoàn cảnh, tình thế cho nhân vật, bắt buộc nhân vật phải có sự lựa chọn,
thể hiện rõ tư tưởng của tác giả, tâm lý, hành động của nhân vật.
- Xét đến cùng tình huống truyện là một sự kiện đặc biệt của đời sống được nhà văn sáng tạo trong tác phẩm theo lối lạ hóa Nói như Nguyễn Minh Châu: “Tình huống là một lát cắt, một khúc của đời sống.
Nhưng qua lát cắt, qua khúc ấy người thấy được trăm năm của đời thảo mộc”
2) Phân loại
- Tình huống tâm lí: Đây là tình huống khi diễn ra giúp làm sáng tỏ đặc
điểm tâm lí của nhân vật Ví dụ tác phẩm “Làng” nhà văn Kim Lân đã xây dựng cảm xúc của ông Hai khi nghe tin làng mình theo giặc, từ đau khổ tột cùng cho đến vui sướng khi thông tin được làm sáng tỏ
- Tình huống hành động: Tình huống hành động giúp bộc lộ diễn biến
hành động qua đó làm rõ nét tính cách nhân vật Ví dụ trong “Những ngôi sao xa xôi”, tình huống Phương Định phải phá bom là tình huống thử thách giúp ta thấy phẩm chất cao đẹp, tình đồng chí của cô gái này
- Tình huống nhận thức: Đây là tình huống không nhằm miêu tả hành
động hay tâm lí mà thông qua đây nhà văn giúp nhân vật hiểu ra quy luật cuộc sống Ví dụ tác phẩm “Đôi mắt” của Nam Cao
Tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” là tình huống nhận thức Tác giả
đã xây dựng tình huống truyện mang đến một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người: một cách nhìn đa diện, nhiều chiều, phát hiện ra bản chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện
tượng.
3) Vai trò
- Với tác phẩm: là nhân tố tổ chức của thiên truyện, tạo nên diện mạo cho
một truyện ngắn -> làm sống dậy tính cách tâm lý và nhân cách số phận nhân vật
- Với tác giả: tạo được 1 tình huống đặc sắc là tạo được tiền đề thành công
cho quá trình sáng tác -> làm sáng rõ tư tưởng tình cảm tác giả
Trang 3- Với độc giả: chìa khóa mở ra thế giới của tác phẩm, taọ ra cốt truyện hấp
dẫn, lôi cuốn người đọc -> chưa nắm được tình huống là chưa hiểu được tác giả và chưa thấu được nhân vật
Đối với truyện ngắn, tình huống giữ vai trò là hạt nhân của cấu trúc thể loại, nó chính là cái hoàn cảnh riêng được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt khiến cho tại đó, cuộc sống hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởng của tác giả cũng được bộc lộ sắc nét nhất
II Tình huống truyện trong truyện ngắn “Chiếc thuyền
ngoài xa”
1) Xác định tình huống
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng tìm vào vùng quê miền biển mong chụp được bức ảnh nghệ thuật về làm lịch và tưởng đã thành công khi thu vào ống kính khung cảnh chiếc thuyền ngoài xa đẹp như một giấc mơ Nhưng ngay sau đó, anh đã phải chứng kiến một nghịch cảnh trớ trêu: cảnh bạo hành trong một gia đình hàng chài vừa bước xuống từ con thuyền ấy Những ngày sau, cảnh bạo hành đó vẫn tiếp diễn Chánh án Đẩu đã mời người đàn bà làng chài đến tòa án để giải quyết chuyện gia đình của chị Tình huống truyện chứa đựng những suy ngẫm, phát hiện sâu sắc của nhà văn về cách để nhìn nhận, đánh giá con người, cuộc sống và về mối quan hệ giữa nghệ thuật với hiện thực, người nghệ sĩ với cuộc đời -> Tình huống nhận thức
2) Bối cảnh
- Chung: đất nước
+ Tình hình chung: Sau chiến tranh, nhân dân ta bước vào thời kì 5 năm đổi, Việt Nam phải tiếp quản những di sản nặng nề mà Mỹ để lại, không chỉ về kinh tế mà còn về văn hóa - xã hội Những nỗ lực hàn gắn vết thương chiến tranh của Việt Nam bắt đầu ngay sau ngày giải phóng, mặc
dù thế, nhiều khó khăn lớn và cấp bách vẫn tồn tại, bất chấp mọi nỗ lực,
sự kiên nhẫn và hy sinh của nhân dân Ngay sau khi chiến tranh kết thúc, Việt Nam đã phải chịu mối đe dọa: chiến tranh biên giới Tây Nam
(Việt-Campuchia) 1978 và chiến tranh biên giới phía Bắc (Việt-Trung) + Đời sống của nhân dân: gặp vô vàn khó khăn
o Trước kia vốn đã quen với lối sống ảo vô thức do Mĩ tạo ra, họ không hiểu và nhìn nhận được giá trị của bản thân, dẫn đến sa đọa vào guồng quay của sự suy đồi đạo đức
o Nạn đói còn hoành hành, chiến tranh đã phá hoại của cải, làng mạc, đặc biệt là những tàn dư của chất độc màu da cam
o Đối mặt với nghịch cảnh khó khăn, không ít người dân rơi vào cảnh khốn cùng, hàng ngày bán lưng cho đất bán mặt cho trời bán máu cho biển, bươn chải để kiếm cái ăn Điển hình hiện thực được phản ánh trong “Chiếc thuyền ngoài xa”
Trang 4⇨ Số phận những người dân hậu chiến luôn bấp bênh, không chỉ mưu sinh nhọc nhằn mà còn là quá trình đau khổ đi kiếm tìm hạnh phúc
và hoàn thiện nhân cách
- Riêng: tác phẩm
+ Chiếc thuyền ngoài xa được viết năm 1983 - khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đi qua được 6 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường Nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh mà trước đây
do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra.Và trong thời điểm này, cả dân tộc đang bước vào giai đoạn đổi mới, cho nên cuộc sống
có nhiều điều bất ngờ thú vị, có sức hút đối với văn nghệ sĩ, trong đó có Nguyễn Minh Châu
+ Tác phẩm nằm trong xu hướng nghệ thuật chung của văn học thời kỳ đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường => Khuynh hướng thế sự đời tư
3) Tình huống được hé mở trong nhan đề tác phẩm
- Chiếc thuyền ngoài xa là một nhan đề có ý nghĩa biểu tượng, khơi gợi suy tưởng, hé mở tình huống và góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm
- Nhan đề bao gồm cả đối tượng quan sát là chiếc thuyền và cự li quan sát
là ở ngoài xa Cùng mọi người quan sát, cùng một đối tượng quan sát, và gần như cùng một thời điểm quan sát, nhưng ở những cự li khác nhau sẽ cho những kết quả khác nhau, dẫn đến những xúc cảm và nhận thức khác nhau
+ cự li quan sát ngoài xa: Chiếc thuyền xuất hiện trong truyện ngắn trước hết ở ngoài xa, đó là hình ảnh một cánh buồm nhòa mờ trong màn sương huyền ảo của buổi sớm mai trên mặt biển xa, vẻ đẹp hài hòa, toàn bích, cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh khiến nghệ sĩ bàng hoàng xúc động trong cảm nhận: Cái Đẹp là đạo đức!
+ cự li quan sát vào gần: khi chiếc thuyền tới gần, đó lại là sự hiện hữu một không gian sống đầy bi kịch của những người dân chài bị cầm tù bởi đói nghèo, tăm tối và bạo lực; một thực tế khiến nghệ sĩ kinh hoàng và phẫn nộ
Sự đối lập tàn nhẫn giữa ngoại cảnh và hiện thực cuộc sống ở những
cự li và góc độ quan sát khác nhau khiến nhan đề Chiếc thuyền ngoài
xa trở thành một biểu tượng khơi gợi những ý nghĩa, nhưng thông điệp sâu sắc về cách nhìn cuộc sống, về trách nhiệm của người nghệ
sĩ với nghệ thuật và con người.
4) Tình huống truyện được tạo dựng bởi những phát hiện đầy nghịch lí của nghệ sĩ Phùng
a) Phát hiện trên tọa độ nghệ thuật
❖ Phát hiện 1: khi chiếc thuyền ở cự li quan sát ngoài xa
Trang 5- Cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh
+ Một phát hiện tinh tế của người nghệ sĩ Phùng về một cảnh tượng bất ngờ mà trong cái khoảnh khắc hiếm có của đời sống, thiên nhiên và con người Ấy là cảnh biển buổi sớm mờ sương, ở đó “mũi thuyền in một nét
mơ hồ nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng
do ánh mặt trời chiếu vào
+ Trong cảm nhận của Phùng, đó đích thị là một “cảnh đắt trời cho” quí giá, hi hữu kì diệu, là vì “một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ”, cái đẹp cổ điển, chuẩn mực tưởng chỉ có trong một thời quá vãng nay bất ngờ hiện hữu ngay trước mắt, trong hiện tại; là bức tranh không được
“vẽ” bởi một họa sĩ tay nghề kém nào mà được sáng tạo bởi người nghệ
sĩ tài danh
+ Vẻ đẹp toàn cảnh tạo nên bức tranh hài hoà giữa con người và thiên nhiên “ …tôi tưởng chính mình vừa khám phá ra cái chân lí của sự hoàn thiện…” Hai sự xuất hiện bổ sung cho nhau,thúc đẩy nhau tạo nên vẻ đẹp đủ đầy,vẹn toàn cho thiên nhiên miền biển.Chúng được đặt vào
chung một tầm nhìn để thể hiện sự quan sát đầy tinh tế,tài hoa của người nghệ sĩ Điểm nhìn từ xa đến gần,từ bao quát đến cụ thể:Hình ảnh chiếc thuyền mũi vó trở thành chủ thể được quan sát,là vẻ đẹp mang tính phát hiện của tác giả.Nó xuất hiện tuy độc nhất một mình nhưng lại tạo thành điểm nhấn
- Cái đẹp chính là đạo đức
+ Cái vẻ đẹp tuyệt tác của tạo hóa đã làm cho trái tim người nghệ sĩ phải ngân rung những giai điệu của xúc cảm thẩm mĩ, đã khiến cho tâm hồn của Phùng như được thanh lọc để trở nên trong sáng và thanh cao hơn
“trong giây phút bối rối tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự hoàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn”.Nói cách khác, cái gọi là “trời cho” còn nằm ở sức tác động diệu kỳ, thẳm sâu của bức tranh đối với tâm hồn con người
+ Trong khoảnh khắc tuyệt đỉnh của thiên nhiên, người nghệ sĩ đã thực sự
bị chinh phục khi anh nhận thức sâu sắc hơn bao giờ hết cái chân lý mà bấy lâu nay anh có thể đã biết mà chưa hiểu, đã hiểu mà chưa hiểu một cách sâu sắc, hay đã “giác ngộ” nhưng chưa tới được “chính ngộ” : “bản thân cái đẹp chính là đạo đức” Đó là khoảnh khắc con người cảm thấy tâm hồn mình như được thanh lọc, gột rửa để trở nên trong sáng, thánh thiện khi đứng trước vẻ đẹp của thiên nhiên
+ Đó cũng chính là sự giác ngộ, nhận thức về sức mạnh kì diệu của cái đẹp, của nghệ thuật đối với con người, bởi nói như quan niệm của
Trang 6Dostoiepxki: “cái Đẹp cứu rỗi thế giới” – khi đứng trước cái đẹp, người ta thường không nghĩ đến cái xấu, cái ác, cái dung tục, tầm thường của cuộc đời mà để tâm hồn mình bay bổng hướng thiện
+ Với Phùng mà có lẽ là với Nguyễn Minh Châu “đạo đức” của “cái đẹp”
ở đây chính là “làm cho lòng người thêm trong sáng và phong phú hơn”
(Thạch Lam)
❖ Phát hiện 2: khi chiếc thuyền ở cự li quan sát gần bờ
- Trái ngược với “cảnh đắt trời cho”, vế thứ hai đúng là một hiện thực
tương phản đến gay gắt Nếu vẻ đẹp của bức ảnh khiến Phùng thẫn thờ vì hạnh phúc bao nhiêu thì cái sự thật tàn nhẫn đó lại làm anh thẫn thờ vì
đau đớn bấy nhiêu
- Cái sự thật “quái đản” ấy không diễn ra ở “ngoài xa” mà xảy ra ở một cự
ly rất gần đối với Phùng Nó đã khiến anh kinh ngạc đến thẫn thờ “trong
mấy phút”“cứ đứng há hốc mồm ra mà nhìn” Người nghệ sĩ như “chết
lặng”, như không tin vào những gì đang diễn ra trước mắt Bởi anh không thể ngờ rằng đằng sau cái vẻ đẹp diệu kỳ của tạo hóa kia lại là bi kịch của cuộc đời, là sự hiện diện của cái ác, cái xấu
- Sự thật còn đáng sợ hơn khi Phùng tiếp tục chứng kiến cảnh bạo lực gia
đình, và được biết đó là chuyện thường ngày của gia đình họ khi người
chồng vũ phu cứ đánh vợ ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng
b) Phát hiện trên tọa độ cuộc đời
Nghịch lí
Trong nhận thức của Phùng và Đẩu
Trong hiện thực của cuộc sống
Quan niệm triết lí Nguyễn Minh Châu gửi gắm
“Một cảnh
đất trời cho”
– bức ảnh
nghệ thuật mà
người nghệ sĩ
đã chụp được
>< hiện thực
“quái đản” –
trận bạo hành
tàn nhẫn
Một bức ảnh về con thuyền được chụp từ ngoài xa với vẻ đẹp hài hòa giữa con người và cảnh vật Một cảnh đẹp được ghi lại bằng một ấn tượng thuần tuý nghệ thuật Một bức ảnh không chỉ đem đến một niềm hạnh phúc cho người sáng tạo mà còn đủ sức thuyết phục với cả những nhà sành nghệ
- Cảnh người chồng
vũ phu đánh đập vỡ tàn nhẫn
- Những đứa con bất lực nhìn cảnh bạo lực diễn ra ở chính cha
mẹ chúng Tất cả đều
im lặng, triền miên ở ngay nơi chiến tranh vừa đi qua Tất cả đều diễn ra đằng sau cái
vẻ đẹp đơn giản và
- Chân lý nghệ thuật nhiều khi không phải là chân lý của cuộc đời Giữa nghệ thuật và cuộc đời, đôi khi vẫn tồn tại những khoảng cách rất xa
- Thêm nữa, trong cuộc đời, cái đẹp
bề ngoài đôi khi
Trang 7thuật và có sức sống lâu
bền “ mãi mãi về sau”…
toàn bích của thiên nhiên
- Một hiện thực quái đản xâm lấn ngay sau phút giây hạnh phúc của người nghệ sĩ
Một nỗi đau và dìm nén nỗi đau, một bình yên và phá hoại bình yên, một dư chấn và một khoảng lặng cứ đan cài nhau giữa muôn trùng tiếng sóng biển
lại thường che lấp cái xấu bên trong ! Cho nên, đến với cuộc sống mà chỉ đứng ngoài, đứng từ xa, anh
sẽ chỉ thấy được cái phần nổi của tảng băng chìm, thấy hiện tượng chứ không thấy bản chất
Bầm dập đớn
đau >< không
buông bỏ, rời
xa( những vẻ
đẹp phẩm chất
khuất lấp
trong người
đàn bà )
- Chánh án Đẩu, bạn của
Phùng nhân danh công lí, bảo vệ người đàn bà, một mực cho rằng: “Chị không sống nổi với cái lão đàn ông vũ phu ấy đâu” Li dị, bỏ chồng là giải pháp khả dĩ nhất theo vị quan tòa xóm biển
-Cả Đẩu và Phùng đều thốt lên: “Không thể nào hiểu được, không thể nào hiểu được” Họ không thể hiểu tại sao hai con người nhỏ bé kia lại chấp nhận sống và yêu thương bằng kiểu lạ lùng như vậy Dù lời kể của người đàn bà phần nào giúp họ nhận ra những ẩn ức thẳm sâu nhưng họ vẫn dừng lại trên bờ vực của
sự nhận thức hiện thực
Họ chưa thể nào dò thấu
-Sự bao dung, độ lượng, vị tha Có cái nhìn bao dung với người chồng mình, thấy người đàn ông đáng thương, đáng được cảm thông lão chồng tôi khi ấy
hiền lành, không bao giờ đánh đập tôi; trốn
đi lính ngụy, chính cuộc sống nghèo khổ
đã biến anh ta thành
kẻ ác (có thể so sánh với cái nhìn của Phác, Phùng, Đẩu)
-Luôn coi chồng là người bạn đời thân thiết: cùng chèo chống con thuyền trong lúc phong ba, cùng nuôi con, mưu sinh trong cõi đời cơ cực,…
-Một người mẹ giàu đức hi sinh, lòng thương con vô hạn
- Cuộc sống vốn không đơn giản, xuôi chiều mà chứa đựng những
gồ ghề, và cả những góc khuất
- Con người cũng vậy, vốn không nhất phiến, đơn chiều, lí tưởng
mà là con người
bề bộn, phức tạp
Vì vậy, không nên nhìn con người, cảnh ngộ,
số phận một cách đơn giản xuôi chiều mà cần nhìn nhận một cách đa chiều, đa diện mới hiểu hết bản chất đích thực của con người sau vẻ ngoài lấm lem, khuất lấp
Trang 8đáy sâu của nỗi ẩn ức kia cũng như hiện thực đang diễn ra trước mặt họ -> Nhà văn đặt nhân vật
và độc giả vào một tình huống phải nhận thức
Nhưng nhân vật đã không lí giải được hiện thực, tiếng nói của quan tòa cũng trở nên lạc lõng
Coi việc mình bị hành
hạ, chịu đói khổ là lẽ đương nhiên, là vì hạnh phúc con cái:
đàn bà trên thuyền chúng tôi đất được
-Muốn nuôi con khôn lớn nên chịu đựng hành hạ để ở cùng các con Niềm vui nhỏ nhoi, tội nghiệp: vui nhất là khi thấy chúng được ăn no
=> Người đàn bà không chỉ là hiện thân cho nỗi thống khổ mà
là hiện thân cho vẻ đẹp cao cả của người phụ nữ
Sẵn lòng giúp
người >< vẫn
bị chối từ
- Cả Phùng và Đẩu đề tin rằng việc khuyên người đàn bà khốn khổ li hôn là giải pháp đúng đắn và nhân đạo nhất; họ cũng hoàn toàn tin vào thiện chí của mình chắc chắn
sẽ được người đàn bà chấp nhận, thậm chí biết
ơn.Hết lòng giúp người,
mà một mực bị chối từ, thứ nhận lại duy nhất là lời cảm ơn thành thực, và
cả những bài học cuộc đời
-Nhân vật Phùng (từng
là một người lính) hai lần bất ngờ chứng kiến cảnh bạo hành dã man của người đàn ông thuyền chài (dùng thắt lưng lính ngụy đánh vợ trong khi người đàn bà đứng yên,
- Sự chối từ bởi chị có một cái nhìn một cách rất “trải đời”
- Nhận ra sự ngây thơ, đơn giản trong suy nghĩ của nghệ sĩ Phùng và chánh án Đẩu: “Các chú không phải người làm ăn
lam lũ”, theo người đàn bà, hai người họ thiếu sự từng trải, quen nhìn đời qua sách vở
- Người đàn bà xấu xí thất học ấy giúp người có học thức như Đẩu và Phùng hiểu được nguyên nhân mình không bỏ chồng: muốn nuôi con khôn lớn cần phải
Lý lẽ đơn sơ nhưng đầy thực
tế, đầy sức nặng cuộc đời của người đàn bà hàng chài ở tòa
án cũng như lời van nài của người đàn bà đã làm Phùng (và cả Đẩu) bàng hoàng cảm thấy “không thể nào hiểu được” Cái không-hiểu-nổi trên bề mặt nhận thức đó phản chiếu một sự nhận thức đã-hiểu-nổi về một cuộc đời đa
sự, con người đa đoan (chữ dùng
Trang 9nhẫn nhục chịu đựng) đã bật ra những suy nghĩ:
người đàn ông có khả năng từng là lính ngụy, y
là con người man rợ, người đàn bà hàng chài dứt khoát phải ly dị với người đàn ông vũ phu đó thì cuộc đời mới có được hạnh phúc -> những suy nghĩ nghĩ một chiều, chưa đầy đủ
có người đàn ông
chục đứa
- Lặng lẽ kín đáo: tất
cả những vẻ đẹp của chị ta đều không được bộc lộ ra bên ngoài
của Nguyễn Minh Châu)
Hiền lành ><
hóa tàn độc,
ác nhân
- Trong con mắt của Phùng và Đẩu, người đàn ông là người chồng vũ phu, tàn độc… thậm chí Phùng từng nghĩ ông ta trước kia đi lính Nguỵ
- Thái độ hùng hổ, mặt
đỏ gay, hành động man rợn dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào vợ của lão đáng phải lên án, bất bình Vả lại, sự bạo hành như kiểu lập trình, “ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng” lại càng ghê sợ, không dễ dung tha Lão chồng tàn độc trở thành nguồn cơn gây ra nỗi khổ cho người phụ nữ đáng thương, và
cả những đứa trẻ tội nghiệp
Trước bảy nhăm, người đàn ông này không đi lính ngụy
mà trốn quân dịch cho nên cuộc sống của hắn nghèo khổ, túng quẫn và gặp người đàn bà hàng chài nên
vợ nên chồng Lúc bấy giờ, anh ta “là một anh con trai cục tính nhưng hiền lành lắm”, không bao giờ đánh vợ con, không biết uống rượu, không biết hút thuốc…, đó
là mẫu đàn ông lí tưởng Nhưng nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi tâm tính của hắn, trở thành người chồng vũ phu, người đàn ông tàn độc của những vụ bạo hành tàn nhẫn của hắn đối với vợ con Đó là do
- Cuộc chiến đấu bảo vệ quyền sống của cả dân tộc trải qua bao
hi sinh gian khổ nhưng cuộc đấu tranh bảo vệ quyền sống của từng con người còn đầy cam go, lâu dài, đâu chỉ ngày một ngày hai, cần có sự chung tay của toàn xã hội
- Xuất phát điểm của con người là tính thiện, “khi ngủ ai cũng như lương thiện” Có điều hoàn cảnh sống, sự kém cỏi
về bản lĩnh sẽ biến người ta dần mất bản tính nguyên sơ
Trang 10Cuộc sống đói nghèo, thiếu thốn, bế tắc khiến ông ta bị tha hóa
- Hoàn cảnh tạo ra tính cách, nó có thể làm xói mòn, tha hóa con người nên con người phải biết cải tạo hoàn cảnh làm cho hoàn cảnh trở nên nhân đạo hơn
Bảo vệ mẹ ><
lỗi đạo với cha
-Đối với một đứa trẻ, không quá khó khăn để
đi lý giải tâm tư, tìm hiểu căn nguyên của nỗi đau,
sự dằn vặt trong nó
-Thằng Phác thương mẹ thường xuyên phải chịu đau đớn, không ngăn được cha nó làm điều tàn
ác thì nó chuyển sang căm hận cha mình
-Đêm trước hôm Phùng chứng kiến vụ việc, nó còn nằm ngủ trên rừng với Phùng, kể chuyện và nép vào người Phùng ngủ thật ngoan ngoãn Lúc ấy Phác hiện lên là một cậu
bé thân thiện và ngoan ngoãn Đó là cậu bé hồn nhiên, hiền lành khi không phải chứng kiến cảnh mẹ cậu bị bạo hành
-Đứa con vì thương
mẹ nhảy xổ vào đánh trả nhưng bị hai cái tát từ người cha ngã nhào
- Đứa con cầm dao định đâm bố mình nhưng may chị gái đã ngăn cản
- Tràn đầy lòng hận thù với bố
-Đứa trẻ trưởng thành
từ bạo lực gia đình
- có phần trưởng thành hơn những đứa trẻ cùng trang lứa
trẻ đều cần được yêu thương và trưởng thành trong một môi trường tốt đẹp
lực gia đình cần phải có sự chung tay của cộng đồng và xã hội
để chấm dứt
c) Nhận thức và xúc cảm trong nhân vật được đẩy lên cao độ
❖ Qua trải nghiệm của nghệ sĩ Phùng trước trận bão biển
- Bối cảnh tác động vào nhân vật
+ Thiên nhiên
o Dự báo: “Đêm, những đàn chim di cư vẫn vỗ cánh trong sương, bay qua vùng phá”