Nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến việc xây dựng chuẩn mực kế toán công việt nam trong điều kiện vận dụng chuẩn mực kế toán

BỘGIÁODỤCĐÀOTẠO TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINHCAOTHỊCẨMVÂN NGHIÊNCỨUNHỮNGNHÂNTỐẢNH HƯỞNGĐẾNVIỆCXÂYDỰNG CHUẨNMỰCKẾTOÁNCÔNGVIỆTNAMTR ONGĐIỀUKIỆNVẬN DỤNG CHUẨNMỰCKẾTOÁNCÔNGQUỐCTẾ LUẬNÁNTIẾN

BỘGIÁODỤCĐÀOTẠO TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

CAOTHỊCẨMVÂN

NGHIÊNCỨUNHỮNGNHÂNTỐẢNH HƯỞNGĐẾNVIỆCXÂYDỰNG

CHUẨNMỰCKẾTOÁNCÔNGVIỆTNAMTR

ONGĐIỀUKIỆNVẬN DỤNG CHUẨNMỰCKẾTOÁNCÔNGQUỐCTẾ

LUẬNÁNTIẾN SĨKINH TẾ

ThànhphốHồChíMinh–Năm2016

BỘGIÁODỤCĐÀOTẠO TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

Chuyênngành:KếToánMãs ố:62.34.30.01

LUẬNÁNTIẾNSĨKINHTẾ

NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌCPGS.TSP HẠMVĂNDƯỢC

ThànhphốHồChíMinh–Năm2016

Đềtàinghiêncứunàydochínhtácgiảthựchiện,cáckếtquảnghiêncứutrongLuậná n làtrungthựcvàchƣatừngđƣợccôngbốtrongbấtkỳcôngtrìnhnghiêncứunào.Tấtcảnhững

tácgiảđềutríchdẫnvàtrìnhbàynguồncụthểtrongcácmụctàiliệuthamkhảo

ThànhphốHồChíMinh,tháng4năm2016

Tácgiả

CaoThịCẩmVân

ĐểhoànthànhLuậnánnày,trướchếttôixinbàytỏsựkínhtrọngvàlòngtriơnđếnThầyhướngdẫnkhoahọcPGS.TSPhạmVănDượcđãhếtlònghỗtrợ,độngviênvàhướngd ẫnchotôitrongquátrìnhthựchiệnLuậnán

TôixinchânthànhcảmơnlãnhđạovàquýthầycôthuộcKhoaKếtoánTrườngĐạih ọcKinhtếTP.HCMđãtậntình,hướngdẫnvàhỗtrợchotôi,trongsuốtthờigianthựchiệnđ ề tàitôiluônnhậnđượcnhữnggópýquýbáucủathầycô,điềuđóđãgiúptôitừngbướctrưởngthànhhơntronghọctậpvànghiêncứu

Tôixinchânthànhcámơnsựcổvũđộngviên,hướngdẫncủacácchuyêngiatrongl ĩ n h vựckếtoáncông,cácbạnbèđồngnghiệp,cáctổchứccánhânđãhỗtrợtrongviệcc u n g cấptưliệuvàgópýgiúptôihoànthiệnnộidungcủaLuậnán

Saucùng,tôixingửilờitriânđếngiađìnhtôi–

nhữngngườiluônbêncạnhcổvũ,độngviêngiúptôicóthêmnghịlựcđểhoànthànhluậnánnày

ThànhphốHồChíMinh,tháng4năm2016

Tácgiả

CHƯƠNG 1.TỔNGQUANNGHIÊNCỨU 1

1.1 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứucôngbố ởnướcngoài 1

1.1.1 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềxuhướngcảicáchhệthốngkếtoáncôngvàvậnd ụngIPSAS 1

1.1.2 TổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngChuẩ n mực kếtoáncôngquốcgiatrêncơ sởvậndụngIPSAS 8

1.2 Cácnghiêncứutrongnước 24

1.2.1 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềxuhướngcảicáchhệthốngkếtoáncôngvàvậnd ụngIPSAS 25

1.2.2 TổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngChuẩ n mực kếtoáncôngquốcgiatrêncơ sởvậndụngIPSAS 31

1.3 Xácđịnhkhoảngtrốngcầnnghiêncứuvàđịnhhướngnghiêncứucủatácgiả 40

1.3.1 Xácđịnhkhoảngtrốngcầnnghiêncứu 40

1.3.2 Hướngnghiêncứucủatácgiả 42

KẾTLUẬNCHƯƠNG1 43

CHƯƠNG2 C Ơ S Ở L Ý L U Ậ NV ỀC H U ẨNM ỰCK ẾT O Á N C Ô N G V À N H Ữ NG NHÂNTỐẢNHHƯỞNGĐẾNVIỆCXÂYDỰNGCHUẨNMỰCKẾTOÁNCÔNG 44

2.1 Lýthuyếtnềnnghiêncứunhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngchuẩnmựckếtóancôngquốc giatrongđiềukiệnvậndụngIPSAS 44

2.1.1 Lýthuyếtquảnlýcôngmới(NewPublicManagement–NPM) 44

2.1.2 Lýthuyếtđạidiện(AgencyTheory) 45

2.1.3 Lýthuyếtcácchiềuvănhóa 46

2.1.4 LýthuyếtQuỹ(FundTheory) 47

2.2.TổngquanvềKhuvựccông,KếtoáncôngvàChuẩnmực kếtoáncông 48

2.2.1 TổngquanvềKhuvực công 48

2.2.2 TổngquanvềKếtoán công 50

2.2.3 TổngquanvềChuẩnmựckếtoáncông 52

2.3 Mốiquanhệgiữaquảnlýtàichínhcông vàhệthốngkếtoán công 56

2.4 IPSASvànhữngảnhhưởngđốivớiviệcxâydựngchuẩnmựckếtoáncôngquốcgia.582 4 1 Tổ ngquanvềIPSAS 58

2.4.2.NhữngảnhhưởngcủaIPSASđốivớiviệcxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngquốcgia 60

2.5 NhữngđiềukiệncầnthiếtđểvậndụngIPSAS 61

2.6 NhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngquốcgiatrongđiềukiệnvậnd

ụng IPSAS 64

2.7 KinhnghiệmxâydựngchuẩnmựckếtoáncôngởmộtsốquốcgiavàbàihọcchoViệtNam 70

2.7.1 Kinhnghiệmxâydựngchuẩnmựckếtoáncôngởmộtsốquốcgia 70

2.7.2 Bài họckinhnghiệmchoViệtNam 83

KẾTLUẬNCHƯƠNG2 86

CHƯƠNG3.THIẾTKẾNGHIÊNCỨU 87

3.1 Khungnghiêncứu 87

3.2 Phântíchtàiliệuvàmôhình nghiêncứuđềxuất 88

3.3 Thiếtkếnghiêncứu 92

3.4 Phương phápnghiêncứu 93

3.4.1 Phươngphápnghiêncứuđịnhtính 93

3.4.2 Phươngphápnghiêncứuđịnhlượng 94

3.4.3 Phươngphápthu thậpdữliệunghiêncứu 95

3.5 Xácđịnhnhân tốảnhhưởngvà hiệuchỉnhmôhìnhnghiêncứu 99

3.5.1.Kếtquảphỏngvấncácchuyêngia 100

3.5.2 Bảngcâuhỏikhảosát 103

KẾTLUẬNCHƯƠNG3 103

CHƯƠNG 4.KẾTQUẢNGHIÊNCỨUVÀBÀNLUẬN 105

4.1 Kếtquảnghiêncứu 105

4.1.2.Kiểm định sựkhác biệtgiữa cácđốitượng khảo sát vềnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngchuẩnmựckếtoáncông 107

4.1.3 Cáckiểmđịnhgiảthuyết 109 4.1.4.Kiểmđịnhmôhìnhphântíchnhântốvàmứcđộgiảithíchcácbiếnquansátvớin h â n tố 112 4.1.5 Matrậntương quancủacácnhântố 113 4.1.6 Mô hìnhhồiquybội 114 4.2 Phântíchvàbànluậnvềthựctrạng 117

4.2.1 Phântíchvàbànluậnvềnhómnhân tốHệthốngpháplý 117

4.2.2 PhântíchvàbànluậnvềnhântốHệthốngchínhtrị,vănhóavàmôitrườnghoạtđ ộ ng 128 4.2.3 PhântíchvàbànluậnvềnhântốKỹthuậtnghiệpvụ 133

4.2.4 PhântíchvàbànluậnvềnhântốĐiềukiệntổchức 141

4.2.5 PhântíchvàbànluậnvềnhântốTácđộngcủaIPSAS 144

4.2.6 PhântíchvàbànluậnvềnhântốÁp lựchộinhậpkinhtế 147

4.3 PhântíchvàbànluậnvềđiềukiệncầnthiếtđểxâydựngCMKTCVNtheohướngvậnd ụngIPSAS 154 4.3.1 Cơ sởđểxâydựngCMKTCVN 154

4.3.2 NhữngđiềukiệncầnthiếtchoviệcxâydựngCMKTCVNtheohướngvậndụngIPS AS 155 KẾTLUẬNCHƯƠNG4 166

CHƯƠNG 5.KẾT LUẬNVÀKIẾNNGHỊ 167

5.1 Kếtluận 167

5.2 Kiếnnghị 171

5.3 Hạnchếcủaluậnánvàhướngnghiêncứutiếptheo 178

5.3.1 Những hạnchếcủaluậnán 178

5.3.2 Hướng nghiêncứutiếptheo 178

Bảng1.1.TổnghợpcácnghiêncứunướcngoàivềxuhướngcảicáchhệthốngkếtoáncôngvàvậndụngIPS

AS 4

Bảng1.2.Tổnghợpcácnghiêncứunướcngoàivềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâyd ựngChuẩnmự ckếtoáncôngquốcgiatrêncơsởvậndụngIPSAS 13

Bảng1.3.BảngtổnghợpcácnhậnđịnhvềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcvậndụngI P S A S củamộts ốtácgiả 21

Bảng1.4.TổnghợpcácnhântốảnhhưởngđếnviệcvậndụngIPSAS 22

Bảng1.5.TổnghợpcácnghiêncứutrongnướcvềxuhướngcảicáchhệthốngkếtoáncôngvàvậndụngIPS AS 28

Bảng1.6.TổnghợpcácnghiêncứuvềhệthốngkếtoáncôngViệtNamvàkhảnăngvậnd ụ n g IPSAStạiVi ệtNam 35

Bảng3.1.Tổnghợpcácnhântốtừcácnghiêncứunướcngoài 88

Bảng3.2.Thốngkêtheođốitượngkhảosát 97

Bảng3.3.ThốngkêmôtảtheoĐơnvịcôngtác 97

Bảng3.4.ThốngkêmôtảtheoLĩnhvựchoạtđộng 98

Bảng3.5.ThốngkêmôtảtheoVịtrícôngtác 98

Bảng4.1.Tổnghợpkếtquảthốngkêmôtả 105

Bảng4.2.Bảngtổnghợpcácnhântốkhácbiệt 108

Bảng4.3.Kếtquảkiểmđịnhthangđocácnhântố 109

Bảng4.4.KếtquảkiểmđịnhKMO,Bartlett'sTestvàphươngsaitrích 112

Bảng4.5.Matrậntươngquancủacácnhântố 113

Bảng4.6.Tómtắtmôhìnhhồiquy 115

Bảng4.7.Phântíchphươngsai(ANOVA)cácnhântố 115

Bảng4.8.Hệsốhồiquy(Coefficients)củacácnhântố 115

Bảng4.9.Hệsốhồiquychuẩnhóacủacácnhântố 116

Bảng4.10.ThốngkêtìnhhìnhnợcôngViệtNam 129

Bảng4.11.ChỉsốcảmnhậnthamnhũngcủaViệtNamtừnăm2002đếnnăm2011 132

Bảng4.12.Sosánhphânloạitàikhoản(KếtoánKBNNvàkếtoánHCSN) 136

Bảng4.13.Thốngkêcáchệthốngkếtoánkhuvựccông 138

Bảng4.14.Tổnghợphệthốngbáocáocủacácchếđộkếtoánkhuvựccông 151

Bảng5.1.TổnghợpcácnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngCMKTCVNtrongđiềukiệnv ậndụngIPS ASdựatrênmôhìnhhồiquychuẩnhóa 167

Hình2.1 VaitròvàtráchnhiệmtrongviệcvậndụngGRAP 75

Hình2.2 MôtảcácbênliênquancủaPSAB 80

Hình3.1.Khung nghiêncứucủaLuậnán 87

Hình3.2.MôhìnhcácnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngCMKTCtrongđiềukiệnvậnd ụngIPSAS 91 Hình3.3.MôhìnhcácnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngCMKTCViệtNamtrongđiềukiệnvậndụngI PSAS 103

Hình4.1.Sơđồtổnghợphệsốhồiquy 114

Hình4.2.KhungpháplýkếtoáncôngViệtNam 117

Hình4.3.Môhìnhtổchức, phâncấpNSNN ViệtNam 123

Hình4.4.CácphânhệtrongTABMIS 133

DANHMỤCĐỒTHỊ Đồthị4.1 Cơcấuthu ngânsáchtheocấpngânsáchởViệtNam 126

Đồthị4.2 CơcấubổsungngânsáchtừNSTWchoNSĐP 127

 NCMA:N a t i o n a l ContractManagementAssociation:H i ệph ộiq u ảnl ý hợpđ ồ ngq

u ốcgia

 NCOP:NationalCouncilofProvinces:Hộiđồngquốcgiacủacáctỉnh

 NEPAD:TheNewPartnershipforAfricaDevelopment:Đốitácmớivìsựpháttriểnc ủaChâuPhi

 SFFAC:StatementsofFederalFinancialAccountingConcepts:Tuyên

bốcủaKháiniệmkếtoántàichínhliênbang

 SFFAS:StatementofFederalFinancialAccountingStandards:T u y ê n b ố c ủaC h u ẩnmựckếtoántàichínhliênbang

PHẦNMỞĐẦU

1 Tínhcấpthiếtcủađềtàinghiêncứu

kếtoáncủaChínhphủvàtiếntrìnhthựchiệnđangtrởnênquantrọngđểđápứ ngnhucầungàycàngtăngvềtínhminhbạchvàtráchnhiệmgiảitrìnhtrongquảnlýtàichínhcông.Mộttrongn

khuvựccôngtrêncơsởvậndụngChuẩnmựckếtoáncôngquốctế,vừađápứngđượcyêucầuquảnlýkinhtế-tàichínhquốcgiavừađượcsựthừanhậncủaquốctế

ĐốivớiViệtNam,trongnhữngnămquavớichínhsáchmởcửa,tăngcườngquanhệsongphươngvàđaphương,ViệtNamđãngàycàngkhẳngđịnhvịthếcủamìnhtrênchínhtrườngquốctế.Quátrìnhđó,kếtoáncôngViệtNamđãkhôngngừngđổimớigópphầnq u a n trọngtrongquảnlý,điềuhànhngânsáchnhànước,từngbướcđápứngyêucầuhộin hậpquốctế.Tuycónhữngchuyểnbiếntíchcực,songkếtoáncôngViệtNamđượcđánhg i á làcònnhiềuhạnchếvàchưaphùhợpvớithônglệquốctế.Hiệnnay,khuvựccôngViệtNamtồntạinhiềuchếđộkếtoántheođặcthùcủatừnglĩnhvựchoạtđộng,cùnglàkếtoánngân sáchnhưng cấutrúccủacácchếđộkếtoánlại

toánđượcthiếtlậpphụcvụchomụcđíchquảnlýriêng,sốliệuđượctổnghợptừcơquantàichínhqua cácnguồnthôngtin khác nhauthườngkhông thốngnhất.Vớinhững bấtcậpnhưhiệnnay,chắcchắnkếtoáncôngsẽkhôngthểphảnánhmộtcáchđầyđủ,tincậyvềtìnhh ì n

h tàichínhNhànướcchưakểlàcònnhiềukhácbiệtsovớiquốctế

Từthựctrạngđó,nhucầuvềmộtkhuônkhổpháplýquyđịnhthốngnhấtchoviệcth ựchànhkết oá n c ô n g haynóikháchơnlà x â y dựngmộthệt h ốngchu ẩnmựck ết oá nchungchokhuvựccônglànhucầutất

yếukháchquannhằmquảnlýthốngnhấtvềtàichínhNhànước,thựchiệncôngkhaiminhbạchcáchoạtđộngtàichínhNhànước,tổnghợpthôngt i n đồngbộ,cungcấpthôngtintincậychoviệcquảnlýhiệuquảnguồnlựcNhànước,đápứ n g yêucầuhộinhậpquốctế

Nhậnthứcđược tầmquan trọng vàsựcầnthiết củaviệcxâydựngChuẩnmựckếtoánc ô n g ViệtNam,trongnhữngnămquaBộTàichínhđãtriểnkhaivàđềxuấtlộtrìnhxâ

yd ựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNamtrêncơsởvậndụngChuẩnmựckếtoáncôngquốctế.Kểtừnăm2004đếnnay,nhiềucuộchộithảogiữacácchuyêngia,cácnhànghiêncứun h ằmtìmranhữngphươnghướngtốtnhấtchoviệcxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNam.Tuynhiên,tiếnđộthựchiệnkháchậmtheođánhgiácủanhiềuchuyêngiaquátrình

đógặpnhiềukhókhăn, bấtcậpphátsinhtừthựctrạngquảnlýtàichính–

kếtoáncông.Mộtcâuhỏiđặtralànguyênnhânnàolàmtrởngạitiếntrìnhnày?

Đểtrảlờicâuhỏitrên,luậnánsẽđisâunghiêncứunhằmpháthiệnnhữngnhântốđãvàđangtácđộngđếnviệcxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNam,đolườngvàđánhgiámứcđộảnhhưởngcủachúngđốivớiquátrìnhthựchiện.NhữngpháthiệnnàysẽlàmcơsởchoviệcđềxuấtcácchínhsáchđểthúcđẩytiếntrìnhxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNam.Vớinhữnglýdođótác

1 HệthốnghóacơsởlýluậnvềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngquốcgiatrongđiềukiệnvậndụngChuẩnmựckếtoáncôngquốctế

2 Phânt í c h t h ự ct r ạngh ệthốngk ết o á n c ô n g V i ệ tNam,n h ậnd i ệnc á c n h â n t ố ả nhh ưởng đế nv i ệcxâydựngChuẩnmựckết o á n côngV i ệ t Na mtrong điề uk i ệnvậndụngChuẩnmựckếtoáncôngquốctế

3 Xâydựngmôhìnhnghiêncứuđểkiểmđịnhcácnhântốvàđolườngmứcđộtácđộngc ủatừngnhântố

4 Lậpluận,đềxuấtmộtsốchínhsáchvàđiềukiệncầnthiếtnhằmthúcđẩytiếntrìnhxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNam

Tuynhiên,dokhuvựccôngViệtNamkhárộng,nhiềulĩnhvựchoạtđộngkhácnhau,mỗilĩnhvựcmangtínhchấtđặcthù,vìthếtácgiả chọncácđơnvịthuộckhuvựccôngđượctàitrợbằngngânsáchNhànước.

5 Phươngphápnghiêncứu

Đểlàmrõchủđềnghiêncứu,tácgiảsửdụngkếthợphaiphươngphápnghiêncứuđịnht í n h vàđịnhlượng.Trongđó,phươngphápnghiêncứuđịnhtính,trêncơsởkếthừacácn g h iê n cứutrước,phốihợpvớiviệcxemxétcáclýthuyếtnền,đồngthờikhảosátthựctrạngh ệthốngkếtoáncôngViệtNamtrongmốiliênhệvớiviệcxâydựngChuẩnmựckếtoánc ô n g trongđiềukiệnvậndụngIPSAS,quađóxácđịnhcácnhântốthựcsựcótácđộngảnhhưởngđếnquátrìnhthựchiện.Cácphươngphápđượcsửdụngbaogồm:(i)phântíchcáct à i liệu nghiên cứu trước,xemxét lý thuyếtnền liên

(ii)khảosátthựctrạnghệthốngkếtoáncôngViệtNam,quátrìnhxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNamvànhữngnhântốtácđộngđếnquátrìnhnày;

(iii)Phỏngvấnsâucácchuyêngiavàcácđốitượngnghiêncứu,kếtthúcgiaiđoạnnghiêncứuđịnhtính,tácgiảxâydựngđượcbảngcâuhỏiđểtiếptụcthựchiệncácbướcnghiêncứutiếpsau.Phươngphápnghiêncứuđịnhlượngđượcsửdụngnhằmkiểmđịnhvàđolườngmứcđ ộ tácđộngcủatừngnhântốlàmcơsởchocácđềxuấtcủaluậnán

6 Nhữngđónggópcủaluậnán

 Vềmặtlýluận

LuậnántổnghợpcáclýluậnliênquanđếnnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngchuẩnmựckếtoáncôngquốcgiatrongđiềukiệnvậndụngChuẩnmựckếtoáncôngquốctế.Trêncơsởđó,kếthợpvớinghiêncứuthựctrạng,tácgiảđãpháttriểncáclýluậnnày trongbốicảnhthựctiễntạiViệtNam

 Vềmặtthựctiễn

toáncông ViệtNamtrongđiềukiệnvận dụngChuẩnmựckếtoáncông quốctế

 Xácđịnhcácnhântốảnh hưởng,đolường,đánhgiámứcđộtácđộng,đồngthờiphântíchnguyênnhânphátsinhvàmốiliênhệcủacácnhântốđếntiếntrìnhxâyd ựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNam.

đểViệtNamxâydựngchuẩnmựckếtoáncôngtheohướngvậndụngChuẩnmựckếtoáncôngquốctếnhưngphùhợpvớithểchếchínhtrị,kinhtế,vănhóacủaViệtNam

 Từkếtquảnghiêncứu,tácgiảđềxuấtcác

chínhsáchnhằmtácđộngvàocơchếquảnlýtàichínhcôngvàhệthốngkếtoáncông,cungcấpcơsởkhoahọcchoviệchoạchđ ị n h chínhsách thíchhợpnhằmtác độngthúcđẩytiếntrìnhxâydựngChuẩnmựckếtoáncôngViệtNam

CHƯƠNG1.TỔNGQUANNGHIÊNCỨU 1.1 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứucôngbốởnướcngoài

1.1.1 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềxuhướngcảicáchhệthốngkếtoáncôngvàvậndụn

gIPSAS

TrongmộtnghiêncứuvềmốiquanhệgiữaIPSASvàviệccảicáchhệthốngkếtoánc ô n g tạicácnướcđangpháttriển.Chan,J.L(2006)nhậnđịnhnhữnghạnchếtừhệthốngquảnlýtàichínhChínhphủcủacácnướcđangpháttriểnđólà:tìnhtrạngthamnhũngđed ọat í n h h ợ p p h á p

v à thẩmq u y ềnc ủaC h í n h p h ủ ,n h ữngr ủir o t r o n g đ ầ u t ư t à i c h í n h cô n g ,…

đãlàmgiảmnguồnlựctàitrợchocácdịchvụcông.Từđó,nộidungcủacuộccảicáchlànhằmthayđổi

cácchínhsáchvàthủtụccủakếtoánChínhphủ,hỗtrợchoviệcquảnl ýhiệuquảnguồnlựccông, cungcấpt hô ng tinminhbạchchocácnhàquảnlýkhu vựcc ô n g đểthựchiệncácchứcnăngcơbảncủaNhànước,tăngcườngnănglựcthểchếđểđạtđượcmụctiêupháttriển.Nghiêncứuchỉrar

caovànguồntàichính

cungcấpđểthựchiện.C á c nướcđangpháttriểnđượckhuyếnkhíchthựchiệnkếtoándồntíchvàvậndụ

đềcậpđếngiảiphápđểc á c nướcđangpháttriểncóthểthựchiệnnhằmcảicáchvàvậndụngIPSAS.Rojevà cộng sự(2010), dựa trênnghiên cứusựtương đồngvà khácbiệt vềthựctrạngk ếtoánChínhphủởcácnướcSlovenia,Croatia,BosniavàHerzegovina,đâylàcácquốcg i a đangtrongquátrìnhthựchiệnviệccảicáchđểchuyểnđổisangIPSAS.Nghiêncứutậptr un

g kiểmtratínhđầyđủcủahệthốngkếtoánNhànước,môhìnhbáocáotàichính,cácquyđịnhkếtoán hiệnhành vànhững khuônkhổbáocáo tàichínhcủacác quốc giatrên.Sựk h á c biệt giữa

hếtcácquyđịnhphápluậtcóảnhhưởngmạnhmẽđếnviệcchuyểnđổi,theođóquốcgia cóhệthốngphápluậtkhôngmạnhmẽsẽdễdànghơnkhichuyểnsangIPSAS.Thứhaicómộtm ốiliênhệchặtchẽgiữangânsáchvàkếtoánđểtàitrợchodựán.Bêncạnhđó,nhữngkhók hănđểchuyểntừkếtoántiềnmặtsangkếtoándồntích,nhữnghạnchếtrongchuyểnđổin g ô n n g ữ , thuật

tin,sựg i á n đoạntrongcảicáchkhuvựccôngcũnglànhữngràocảnnhấtđịnhchoviệcchuyểns a n g IPSAS,vìthếcầncungcấpcácyêucầuvềkỹthuậtđểpháttriểnhệthốngkếtoánhỗtrợchoquátrìnhthựchiện,tuynhiênnghiêncứuchưakhaithácsâucácgiảiphápcầnthiếtđểthựchiện

ThựchiệnđiềutranguyênnhâncủaviệccảicáchhệthốngkếtoáncôngvàvậndụngI P S AS tạicácquốcgiavớinhiềumứcđộkhácnhau,Christiaensvàcộngsự(2013),đãpháttriểncácnghiêncứutrướcđónhưngmởrộngphạmvitrên81quốcgiatạicácvùnglãnhthổ.Cácquốcgiađượckhảosátphânchiathành6nhómtheophongcáchkhácnhaucủaviệcquản lýtài chínhcôngđểgiảithích cáctính năng khác nhaucủacải cách khuvựccôngth ựchiệntrêntoànthếgiới.Kếtquảkhảosátchothấydosựkhácbiệtvềvănhóa,bốicảnhlịchsửhoặctrongcấutrúccủamỗiquốcgiađãảnhhưởngđếnviệccảicáchhệthốngkết o á n côngvàdođóviệcvậndụngIPSAScũngđượcthựchiệnvớinhiềumứcđộkhác

nhau.T r o n g đó,nghiêncứuchỉraviệcápdụngkếtoándồntíchchokhuvựccôngđượcthựchiệntạicác

gồm:Nộidung,thờigianvàphươngpháp.Doc ơ chếkhôngthểthựchiệnIPSASvàthiếubiệnphápbắtbuộc,nhiềuChínhphủxemxétn h u cầuriêngcủamìnhvàkhôngthựchiệnđầyđủcácyêucầutheoquyđịnhcủaIPSASvìthếcảicáchkếtoándồntíchsẽkhôngđồngnhấttrongvậndụngIPSAS.Irinavàcộngsự(2013),trêncơsởnghiêncứunhữnghạnchếtừhệthốngkếtoánkhuv ựccôngcủaUkrainebaogồm:thiếuphươngphápthốngnhấttrongcơquanlậpphápchoh o ạtđộngkếtoáncủacácđơnvịthuộckhuvựccông;thôngtinvềtìnhtrạngtàichínhcủaNhà nướckhôngđượcghinhậnđầyđủ,chínhxácvàkhôngcókhảnăngsosánh;báocáongânsáchhợpnhấtnhiềuthôngtintrùnglặp,dẫnđếntăngchiphíchoviệcxửlýthôngtin;thiếucácquyđịnhchonhững hoạt động

vàquytrìnhcủakết o á n , nhữnghạnchếnàylàmảnhhưởngđếnmứcđộtincậycủathôngtintrênBáocáotàic h í n h Từđó,việccảicáchhệthốngkếtoánlànhằmthiếtlậpmộthệthốngbáocáochuẩn,k

h ô n g nhữngphụcvụchoquảnlýđiềuhànhngânsáchmàcònđápứngnhucầuthôngtinch o nhi

minhbạchcủacácBáocáotàichínhđượclậpbởiChínhphủ.Việccảicáchtheohướnghiệnđạihóadịchvụtàichínhkế toán tạo nên sựthíchứng giữa chương trình ngân sáchvới các nguyên tắc,phương phápluậnmớivềkếtoántrênquanđiểmvậndụngIPSAS

Gomes(2013),phântíchnhữngnỗlựccủaMalaysiathựchiệnkếtoáncơsởdồntíchđ ể hộitụvớiIPSAS.Ápdụngkếtoándồntíchsẽchophépcungcấpthôngtinchínhxácvềviệcsửdụngcácnguồnlực,nângcaotínhminhbạchvàtráchnhiệmgiảitrìnhtrongquảnlýt à i chínhcông,tạothuậnlợichoChínhphủđạtđượccácmụctiêupháttriểnkinhtế.Nghiênc ứunàycũngphântíchnhữnghạnchếcủahệthốngkếtoáncơsởtiềnmặt,phântíchxuh ư ớ n g ápdụngkếtoántrêncơsởdồntíchvàthựchiệnchuyểnđổisangIPSAS.ĐốivớiMalaysia,n h ữngnỗlựcc ủaC h í n h p h ủ l à n h ằ m h ư ớ ngtớiá p d ụ n g I P S A S t r ư ớ c ngày

phátsinhyêucầucảicáchhệthốngkết o á n c ô n g t r ê n cơs ở á p d ụ ngI P S A S T h ựch i ệnđ á n h g

i á t í n h khảt h i c ủav i ệcá p d ụ ngIPSAStạiIraq,mộtbảngcâuhỏikhảosáttrongđócónhữngcâuhỏiliênquanđếnnhucầuc ảicáchquảnlýtàichínhcông,nhữngyêucầuvàtháchthứcđốivớiviệcápdụngI

Tàichính,BanKiểmtoánviêntốicao,cáctrườngĐạihọc.KếtquảnghiêncứuchỉrarằngcầnthiếtcảicáchhệthốngkếtoánChínhp h ủIraqtheohướngápdụngIPSASlàmộtgiảipháptốtnhấtđểcảithiệntìnhhìnhcủaIraq.L ý dothứnhấtđểápdụngIPSASlàdosựphùhợpvớicáctổchứcquốctếhoặccácnhàv i ện trợ phát triển,theođó cần thiếtáp dụngkế toán trêncơsởdồntích nhằmcungcấpmộth ệthốngthôngtintincậy.LýdothứhaichoviệcápdụngIPSASlàthúcđẩykhảnăngsosá

nh thôngtintàichínhtrênphạmviquốctế.Hơnnữa,IPSAStăngcườngtínhminhbạchthôngtinvàtráchnhiệmgiảitrìnhcủaChínhphủchongườidân,cửtrivàcácđạidiệncủahọ

Mhaka(2014),thựchiệnmộtnghiêncứuphântíchvàsosánhviệcápdụngcơsởkếtoántiềnmặtvớiviệcthiếtlậpcácBáocáotàichínhcủaChínhphủtrêncơsởvậndụngIPSAS tạiZimbabwe.Từnhữngnăm2008,nềnkinhtếZimbabweđượcxácđịnhlàsiêul ạmphát,cuộckhủnghoảngnợquốcgiacộngvớinhữngsaisót,hạnchếtừkhuvựccôngn h ư ghinhậnkhôngđầyđủtìnhhìnhtàichính,cáchoạtđộnggianlậnvàchitiêulãngphíl àm phát sinh nhu cầu vềcải

phủ.HàngloạtcácnghiêncứuvềmốiquanhệgiữachuẩnmựckếtoánvàchấtlượngBáocáotàichínhđ ư

ợ cthựchiện.Kếthừacácnghiêncứutrước,nghiêncứunàyđãđisâuphântíchchiphívàn h ữnglợiíchchoviệcápdụngIPSASđồngthờiđềxuấtcácbiệnphápngănchặnnhữngtháchthứcchoviệcápdụngIPSAStạiZimbabwe

Ijeoma,NB(2014)dựatrênnghiêncứuđánhgiáviệccảicáchBáocáotàichínhcủaCh í

nh phủtạiNigeriavàthựchiệnchuẩnmựckếtoáncôngtrêncơsởvậndụngIPSAS.NghiêncứutậptrungvàoviệcxemxétchấtlượngBáocáotàichínhChínhphủvànhữngyêucầuchoviệccungcấpmộthệthốngthôngtintàichínhminhbạch.Thôngquaviệcsửd ụ n g bảngcâuhỏikhảosátvàcôngcụthốngkêlàChi-squarevàKruskalWallisđểkiểm

tra,phântích,cácđốitượngđượckhảosátbaogồm:tấtcảcácphòngbankhácnhaucủakết o án Nhànước,cáckếtoánchuyênnghiệp,cáckiểmtoánviên,giảngviênkếtoántạiĐạih ọcNnamdiA z i k

i w e , A w k a …

K ế t q u ả k h ả o s á t c h o t h ấ y việcv ậ n d ụ n g I P S A S s ẽ t ă n g cườngmứcđộtráchnhiệm

giảitrìnhvàtínhminhbạchtrongkhuvựccông,chophépcungc ấ p thôngtincóýnghĩahơnvàtăngcườngkhảnăngsosánhtrênphạmviquốctế

Carstenstrong mộtnghiêncứuvềquátrìnhpháttriểnkếtoáncôngởNamPhi,theođó,LuậtQuảnlýtàichínhcông(PFMA)làmộtphầnquantrọngcủaHệthốngLuậtđượcthôngquabởiChínhphủdânchủđầutiênởNamPhi.Mụctiêucủađạoluậtnàylànhằmhiệnđạihóahệthốngquảnlýtàichínhkhuvựccông;tăngcườngtráchnhiệmquảnlýtàic h í n h công,đảmbảocungcấpkịpthờicácthôngtinvềchấtlượngvàngănngừatìnhtrạngth a m nhũngtrongviệcsửdụngtàisảncông.Vớinhữngmụctiêutrên,chương11củaluậtquyđịnhviệc thành lậpBan chuẩnmựckế toán(ASB),nhằmxâydựngvàbanhànhmộthệthốngchuẩnmựcvậndụngchokhuvựccông.NhiệmvụcơbảncủaBanchuẩnmựckếtoán( A S B ) baogồm:thựchiệncácchứcnăngkhácnhauđểthúcđẩytrá

giatăngtínhminhbạchđốivớibáocáotàichínhcôngcủacáctổchứcmàchuẩnmựccủaGrapchiphối…ASBđềxuấtlộtrình soạn thảovà ban hành Graptrêncơ sởvận dụng IPSASvàChuẩnmựcbáo

JamesL.Ch

an( 20 0 6)

IPSASand PublicSector Nghiêncứucảicáchhệ

Nghiênc ứuđịnhtí nh

Kếtquảcủacảicáchvàvậndụng GovernmentAccou

ntingR e f o r m in

Developing

Accounting,volum eIVcomparative International,

thốngkết o á n c ô n g t ạ i c á

c nướcđ a n g p h á t t r i ể nn h ằmt h a y đ ổ i c á c c h í n h s á

c h và

IPSASphụthuộcvào:

-V ait r ò hỗtrợc ủac á c c á n bộlãnh đạocấpcao.

Nghiênc ứ usựt ư ơ n g đồngv à

khácbiệtvềthựctrạngkết o á n Chínhphủởcác nước

Nghiênc ứuđịnhtí nh

SựnăngđộngcủaviệcvậndụngIPS AStạicácquốcgiaphụthuộcvàothà nhtựucủac u ộcc ảic á c h

n d ồ nt í c h ;khókhănkhic h u y ển đổingônngữkếtoán.

d ụngI P S A S t ạic á c qu ốcgi atheonhiềumứcđộkhácnhau.

Nghiênc ứuđịnhtí

nh vàđịn hlượng(

Bảngcâu hỏivàthố ngkê)

- Dosựkhácbiệtvềvănhóa,bốicảnh

l ịchsửhoặctrongc ấutrúccủamỗiqu ốcgia.

- Việcá p d ụ ngkết o á n d ồ n t í c h c hokhuvựccông

đượcthựchiệntạic á c q u ố cgiatheo

c á c c ấpđộkhácnhau.

- Dosựthốngtrịcủakếtoánd o a n h nghiệp

No.2,Pp.143-153

Nghiênc ứ u quát r ì n h c ả ic á

c h kết o á n k h u v ự c c ô n g t ạiUkrainen h ằmc ảit h i ệnhệ

t h ốngB á o c á o t à i c h í n h k huvựccôngtheohướngvậndụ ngIPSAS.

Nghiênc ứuđịnhtí nh

- ChiếnlượccảicáchkếtoáncủaU k

r a i n e :Hoànthiệnhệthốngkếtoá n:phânchiatráchnhiệmhạcht o á

n kinhd o a n h đốivớit à i sản,côngn ợ,thunhập,c h i p h í ; c ả it hi ệnBá ocáocáotàichính.

- Cácn h â n t ố quyếtđ ị n h thànhc ông:HiệulựcquảnlýcủaChínhphủ;t ăngcườngkiểmsoáttàichínhcông

;tăngcườngđầutưhệt h ốngcông nghệthôngtinchuyểnđ ổ isangIPSA S

F eb ru a r y 2013

Nghiêncứuxuhướngcảic á c

h hệt h ốngkết o án công á p d ụngkết o á n t r ê n c ơ s ở d ồntí chvàchuyểnđổisangIPSASt rênthế giớiđồngthờiliênhệth ựctếtạiMalaysia.

Nghiênc ứuđịnhtí nh

Phânt í c h n h ữ nghạnchếc ủahệt h ốngkết o á n c ơ sởt i ềnmặtvàn h ữn gnỗlựcc ủaChínhp h ủ Malaysianh ằmhướngtớithựchiệnchínhsách kết oá n dồ nt í c h vàápdụngIPSAS trướcngày0 1 / 0 1 / 2 0 1 5

MohammedHu

weishAlshujair

i,(2014)

GovernmentAcco untingS y s t e m Re

formandtheAdopti

onof IPSASinIraq

ResearchJournalofF inanceandAccounti ng.

1697.V o l 5 , N o 2 4

ISSN2222-Nghiênc ứ u quát r ì n h c ả ic á

c h hệt h ốngkết oá n công tạiI

r a q đểchuyểnđ ổ is a n g IPSA S.

Nghiênc ứuđịnhtí nh

- Nguyênnhânthựchiệncảicáchhệt hốngkếtoáncôngtạiIraqlàd osự thayđổitrongthểchếchínhtrị,kinhtế vàchủtrươnghộinhậpkinhtếthếgiới Tìnhtrạngthamnhũngvàt h i ếu minhb ạchtrongq u ảnlýtàichínhcôn g.

- Cảicáchhệthốngkếtoáncôngt r ê

n cơsởvậndụngIPSAS.

3 , P p 1 34 - 1 4 1

Nghiêncứ u p h â n tí ch, sos á

n h việcáp d ụ n g cơ sởkết o á

n tiềnmặtvàthiếtlập cácB á o cáotàichínhtrêncơs ởvậnd ụngIPSASt ạiZimbab we.

Nghiênc ứuđịnhtí nh

HạnchếtừkếtoánkhuvựccôngZim babwenhƣghin h ậ n khôngđ ầ y đủ

t ì n h h ì n h t à i

c h í n h , c á c hoạtđộnggianlậnv àchitiêulãngphílàm

phátsinhnhucầuvềc ảicách hệthốn gquảnlýtàichính–

kết o á n củaC h í n h phủ.Nghiênc ứunàyphântíchchiphívànhữnglợií chchoviệcápdụngIPSAS

m e rg in g research, vols,issue3

Nghiêncứu xem xétchất l ƣ

ợ n g B á o c á o t à i c h í n h C

h í n h phủ vànhững yêucầuchoviệccung

cấpmộthệt h ố n g t h ô n g t i n

t à i c h í n h minhbạchn h ằ m

t h ự c hiệcchuẩnmựckết o á n côngNigeriatrêncơsởvậndụ ngIPSAS.

Nghiênc ứuđịnhl

ƣợ ng(Ki ểmt ra Ch ibìnhphƣ ơng,kiểm traKruska

lW a l l i s vàthốngk êmôtả)

Kếtquảnghiênc ứ u c h ỉ r a rằng,đ ể cảithiệnđộtincậy,uy tínvàt í n h toànvẹncủacácBáocáotàichínht

r o n g q u ả n lýt à i chínhcông,cầnv ậndụngIPSASđểthựch i ệ n c h u ẩ

committeemeeting s,aswella s informati onobtained fromp ubliclyavailableI F

AC documents.

Nghiênc ứ u quátrìnhp h á t t

r i ể n C h u ẩ n mựckết o á n cô ngN a m Phi,x e m xétkếhoạc hhoạtđộngcủaASBvànghiênc ứuqu1trìnhphátt r i ể n Grap

Nghiênc ứuđịnhtí nh

Kếtquản g h i ê n c ứ u c h ỉ r a kinh nghiệmt ừ q u á t r ì n h c ả i c á c h và vậndụngIPSASđểxây dựngG r a

p , cácnguyêntắcvàquátrìnhpháttri ểnGrap

(NguồnTácgiảtựtậphợp) Tómlại,nghiên cứuviệccải cáchhệthống kếtoáncông vàvận dụngIPSASthực

hiệntạinhiềuquốcgiađƣợctậptrungchủyếuvàomộtsốnộidung:

(i) Nghiên cứunguyênnhânthựchiệncải cáchkếtoáncôngtạicácquốcgia:Nguyên

nhâncủaviệcthựchiệncảicáchkếtoáncôngđểvậndụngIPSASbắtnguồntừnhữnghạn

chếcủahệthốngquảnlýtàichính,tình trạngthamnhũngđedọatínhhợpphápvàthẩmquyềnc ủ a C h í n h p h ủ , v i ệ c c ả i c á c h t h e o h ư ớ n g v ậ n d ụ n g I P S A S n h ằ m làmminhb ạ c

h t h ô n g tintàichính,nângcaotráchnhiệmgiảitrìnhvàhạnchếsựkhácbiệtsovớithônglệquốctế(Chan,2006;Alshjairi,2014).Cảicáchkếtoáncôngcònphátsinhdothiếuphươngphápthốngnhấttrongcơquanlậpphápchohoạtđộngkếtoáncông,thôngtinvềtìnhtrạngtài chínhNhànướckhôngđượcghinhậnđầyđủ,chínhxác,khôngcókhảnăngsosánh,báoc áo ngânsáchnhiềuthôngtintrùnglắplàmtăngchiphíkhixửlýthôngtin,thiếuquyđịnhchocáchoạtđộngkhácnhautrongcơcấutổchứcvàquytrìnhkếtoán(Irinavàcộngsự,2013).Việccảicáchhệthốngkếtoáncònphátsinhdosựthayđổitrongthểchếchínhtrị,k in h tếvàchủtrươnghộinhậpkinhtếthếgiới(Alshjairi,2014).Bêncạnhđó,nhữnghạnchếsaisóttừkếtoánkhuvựccônglàmchoviệcghinhậnkhôngđầyđủvềtìnhhìnhtàichínhcông, cáchoạtđộng gianlận,chitiêulãng phícũnglàmột

dodẫnđếnviệcthựchiệncảicáchhệthốngkếtoáncôngcủaquốcgia(Mhaka,2014).Ngoàira,đểp h á t triểnhệthốngthôngtinkếtoánchiphícủaChínhphủ,cơsởkếtoántiềnđượccholàk h ô n g phùhợpvìthếcảicáchkếtoáncôngtrêncơsởthựchiệnkếtoándồntíchnhằmgiatăngđộtincậycủathôngtin(Cardosovàcộngsự,2014)

(ii)dungcủacuộccảicách

Cảicách hệ t h ố n g kế t o á n côngtheohướng v ậ n dụngI P S A S nhằm nângcaot r ác

h nhiệmgiảitrình,tínhminhbạchcủacácBáocáotàichính Chínhphủ(Irinavàcộngsự,2 0 1 3 ; Ijeoma,NB,2014).IPSASphùhợpvớicáctổchứcquốctếhoặccácnhàviệntrợpháttriển,thúcđẩykhảnăngsosánhthôngtintàichínhtrênphạmviquốctế,tăngcườngsựminhbạchthôngtinvàtráchnhiệmgiảitrìnhcủaChínhphủchongườidân,cửtrivàcácđạid i ệncủahọ(Alshjairi,2014;Gomes,2013)

-CácnhântốtácđộngđếnquátrìnhcảicáchvàvậndụngIPSAS

Trướchết,sựkhácbiệtvềvănhóa,bốicảnhlịchsử,cấutrúccủamỗiquốcgiavàsựthốngtrịcủakếtoándoanhnghiệpđãcónhữngảnhhưởngđángkểđếnquátrìnhcảicáchvàvậndụngIPSAStạicácquốcgiavớinhiềumứcđộkhácnhau(Christiaensvàcộngsự,2013).Bêncạnhđó,nhữngkhácbiệtvềngônngữ,thuậtngữsửdụngtrongkếtoán,nhữngkh ókhănkhichuyểntừkếtoántrêncơsởtiềnmặtsangkếtoántrêncơsởdồntíchhoặcthựchiệnkếtoándồntíchkhôngđầyđủ,sựgiánđoạntrongcảicáchkhuvựccông,cùngvới sựhạnchếvềtrìnhđộnguồnnhânlựcvàcôngnghệlànhữngnhântốcảntrởviệcvậndụngIPSAStạicácquốcgia(Rojevàcộngsự,2010;Cardosovàcộngsự,2014).Ngoàira,

1.1.2 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâyd ựn g Ch

uẩnmựckếtoáncôngquốcgiatrêncơsởvậndụngIPSAS

cảicáchtoàndiệncácbáocáotàichính,l à m rõvaitròcủacáccánhânvàtổchứcthamgiatrongquytrìnhthiếtlậpchuẩnmựckếtoáncôngtạiÚc.Theođó,việcthiếtlậpcácchuẩnmựckếtoáncôngđòihỏiphảicósựlựach ọnxãhộigiữaxungđộtlợiíchcủacáccánhânkhácnhauvàcácnhómbịảnhhưởng.TrêncơsởphântíchvấnđềcủaED55,nghiêncứuxemxétmứcđộthamgiacủacáctổc h ức,cánhântrongthiếtlậpchuẩnmựckếtoáncôngtạiÚcvàxâydựngmôhìnhthiếtlậpchuẩnmực.Kếtquảnghiêncứuchothấy:mứcđộthamgiacủacáccơquanChínhphủlàk h á thấp,điềunàycóảnhhưởngnhấtđịnhđếnchấtlượngcácchuẩnmựcđượcxâydựngvàh ậuquảcủaquátrìnhthựchiệnkếtoándồntích

Boolaky

(2003),trêncơsởkếthừacácnghiêncứutrướcnhưnghiêncứucủaLarson,H o f s t e d e , Gray,Nobes,Parker,Muller,Doupnik,Doost,D'Arcy, sửdụngphươngphápthửnghiệmđathứctrênhainhómquốcgiacóvàkhôngcóthịtrườngchứngkhoán,đồngthờiápdụngmôhìnhPESC đểđánhgiácácnhântốảnhhưởngđếnchuẩnmựckếtoántrongCộngđồngpháttriểnNamPhi(SADC).Kếtquảnghiêncứuchothấynhiềunhântốả n h hưởngđếnhệthốngkếtoánvàthựchànhtrongmộtđấtnướcmàkhiphântíchchặtchẽ,có thểđượcnhómlạithànhcácnhântố:Chínhtrịvàpháplý;kinhtế;xãhộivàvănhóa( Poli ti cal , Economic,Social,Cultural-

PESC).Trongđó:

- Nhântốchínhtrị:Sứcmạnhchínhtrị;khảnăngthựcthi.

- Nhântốkinhtế:Cácloạihìnhkinhtế;mứcđộpháttriểnkinhtếquốcgia;chiphívàcácưuti

êncủaChínhphủ;sốlượngcôngtyniêmyếtvàthịtrườngvốn;giatăngvềcầungườisửdụngthôngtin;mụctiêucủaviệcthiếtlậpthôngtin

- Nhântốxãhội:Pháttriểnnghềkếtoán;giáodụcvàđàotạo;tháiđộcủaquốcgiađốivớikếtoán.

- Nhântốvănhóa:Khoảngcáchquyềnlực;tôngiáovàtínngưỡng.

Từ đó, tác giảkhẳng định rằng các nhà hoạchđịnhchính sách cầnxemxét cácnhântốch ín htrịvàpháplý;kinhtế;xãhộivàvănhóakhipháttriểnchuẩnmựckếtoáncủamộtquốcgiahaykhivậndụngChuẩnmựckếtoánquốctế

Trongmộtnghiên cứumôhình cơ bản cho việc áp dụng thành côngkế toán dồntíchởk h u vựccông,Ouda(2004)đãmởrộngvấnđềnghiêncứuđốivớicácnướcđangpháttriển

triểncónhữnghạnchến h ấtđịnhbắtnguồntừnhữngnguyênnhânnhưviệcthâmhụtngânsách,nhữngyếukémt r o n g quảnlýtàichínhcôngdẫnđếntìnhtrạngthamnhũng,tỷlệlạmphátcao,nhữnghạnc h ếvềtrìnhđộchuyênmôncũngnhưnguồnlựcvềtàichínhđểthựchiện.Dođó,tácgiảđãđề xuấtmôhìnhcácnhântốgiúpcácnướcđangpháttriểnthựchiệncảicáchkếtoántrêncơs ởdồntíchnhưsau

:AC(ps)=f(MC+PBS+PAS+CS+WC+CC+BAC+SAI+ABC+ITC+IFS).Trongđó:Q

uảnlýthayđổivănhóa(MCC);hỗtrợchínhtrị(PBS);hỗtrợhọcthuật(PAS);chiếnlượctruyềnthông

(CS);độnglựcsẵnsàngthayđổi(WC);tưvấnv à điềuphối(CC);ngânsáchvàcácchiphícậpnhậtkếtoán(BAC);cácvấnđềkếtoáncụthể(SAI);sựnhấtquángiữangânsáchvàkếtoán(ABC);nănglựccôngnghệthôngtin( I T C ) ; sựhỗtrợtàichínhcủaquốctế(IFS),đặcbiệtOudanhấnmạnhcácnướcđangpháttriểncầncósựhỗtrợvềtàichínhđểthựchiệnviệccảicách

Zhang( 20 05 ), d ựat r ê n n g h i ê nc ứ u c á c lýth uy ế tb a o g ồml ý t h u y ế tM u l l e r ( 19 67) , C ộngđ ồ ngk ết o á n Mỹ( 1 9 7 7 ) , N o b e s ( 1 9 8 4 ) , A r p e n v à R a d e b a u g h ( 1 9

8 1 ) , B e l k a o u i ( 1 9 8 5 ) , HarrisonvàMcKinnon(1986),Gray(1988),RadebaughvàGray(1993),Lawrence(1 9 9 6 ) , Walton(1998),…

vềnhữngnguyênnhâncủasựkhácbiệttronghệthốngkếtoánởm ỗiquốcgiavànghiêncứuthựctrạngquátrìnhpháttriểncủahệthốngkếtoánTrungQuốcgiaiđoạn(1949-

2005),tácgiảđãphânchiacácgiaiđoạnpháttriểncủahệthốngkếtoánT r u n g Quốcvàchỉranhữngnhântốtácđộngảnhhưởngđếnhệthốngkếtoánquatừnggiaiđ o ạ nlịchsử.KếtquảnghiêncứuchothấysựpháttriểnkếtoáncủaTrungQuốcchịuảnhh ư ở ngmạnhmẽbởicácnhântốkhácnhaubaogồm:chínhtrị,quốctế,kinhtế,vănhóa,luậtpháp,giáodụcvàtínhchuyênnghiệp.Mặcdùnghiêncứunàyđượcthựchiệnđốivớih ệthốngkếtoántàichínhthuộckhuvựctư,songcóthểvậndụngđểđánhgiákhuvựccôngt r o n g mốiliênhệvớiđiềukiệnthựctiễncủamôitrườngtrongmỗigiaiđoạnnghiêncứu

Karia(2007),nghiêncứuquátrìnhvậndụngIPSAScủaLiênHiệpQuốcđãxácđịnhnhữngnhântốtácđộngảnhhưởngđếnquátrìnhthựchiệnbaogồm:khókhănkhichuyểntừkếtoántrêncơsởtiềnsangkếtoántrêncơsởdồntích;hệthốngcôngnghệthôngtinkết o á n khôngđápứngyêucầuchoviệcthựchiệnIPSAS;nhữnghạnchếtrongcácquyđịnhvềquảnlý;sựyếukémtrongcôngtácđàotạochuyênmônvànhậnthứccủađộingũnhânv i ê n đốivớiIPSAS.ViệcvậndụngIPSAScủakếtoáncôngLiênHiệpQuốcđượcđềxuấtth ựchiệnởhaicấpđộlàcấpđộtoànhệthốngvàcấpđộtổchức,cánhân

(1)Đốivớicấpđ ộtoànhệthống:Mộtdựánpháttriểncácchínhsáchkếtoánápdụngtrongtoànhệthống,kếhoạchchuyểnđổiđượcxâydựngbaogồm:thiếtlậplộtrìnhchặtchẽ,xemxétcácvấnđề

liênquantácđộngđếnthựchànhkếtoánngânsách,pháttriểncácsảnphẩmđàotạo,nângc ao trìnhđộcôngnghệthôngtin

(2)Đốivớicấpđộtổchức,cánhân:Thànhcôngcủaquát r ìn h thựchiệnphụthuộcvàoviệcnângcaonhậnthức,trìnhđộvàtráchnhiệmtrongcácnhómdựán

Aboagye(2007),nghiêncứunộidungcủaIPSASvàxuhướngcảicáchmạnhmẽcủan h i ềuq

gián h ữngnhântốảnhhưởngđếnviệcvậndụngIPSASbaogồm:

(1)Chiphíđểthựchiện,theođ ó kinhphíchogiáodụcvàđàotạochiếmmộtphầnđángkểtrongtổngchiphíthựchiện

Năm2008,Rkeinđãnghiêncứuvềcảicáchkếtoánkhuvựccôngápdụngkếtoándồnt í c h đãnghiêncứukinhnghiệmthựctiễntạicácquốcgiathuộckhuvựclãnhthổBắcÚc.T r ư ớ chết,khuvựctưnhânnhỏđãkhôngđượchỗtrợtrongviệctạoramộtthịtrườngcạnhtr a n h đốivớihầuhếthànghóavàdịchvụcủaChínhphủ.Thứhai,mặcdùkếtoándồntíchđ ã có t h ể cung cấp thôngtin chi

củamộtsốdịchvụcủaChínhphủđãdẫnđếnmộtconsốchiphíđầynghivấn.Thứba,nghiêncứunàychot hấyrằngngânsáchdồntíchđãkhôngđượcsửdụnghợplýdođónóđãthấtbạitrongviệc

đ ạ t đượcmụctiêucủamình.Nghiêncứunàychothấy,quátrìnhcải

cáchkhuvựccôngtrênt o à n thếgiớivàviệcthayđổichínhsáchkếtoán,đượcnhấnmạnhnhưlàmộtphươngtiệnc ầnthiếtđểđạtđượcmụctiêucảicáchtổngthểkếtoánkhuvựccôngtrongmỗiquốcgia

HamisiK.S(2012),dựatrênmôhìnhnghiêncứucủaOuda(2010)nhằmkhámphácácn h â n tốản

hhưởngđếnviệcthựchiệnIPSASởKenya.Đâylàmộtnghiêncứumôtả,tậphợpbaogồmcảsốliệusơcấpvàthứcấp,sửdụngmôhìnhhồiquyvàtươngquanđểthiếtl ậpmứcđộmàcácnhântốảnhhưởngđếnviệcthựchiệnIPSASởKenya.Kếtquảnghiênc ứuchothấycácn hân tố ba ogồm:h ỗtr

ợc h í n h trị;hỗt r ợhọcth uật;chi ếnl ượ ct ru y ềnt h ô n g ; độnglựcsẵnsàngthayđổi;tưvấnvàđi

ềuphối;ngânsáchđểthựchiện;cácvấnđềk ếtoáncụthể;quảnlýthayđổivănhóa;sựnhấtquángiữangânsáchvàkếtoán;nănglực

côngnghệthôngtin;sựhỗtrợtàichínhcủaquốctếlànhữngnguyênnhânchủyếuđangkìmhãmhiệuquảtrongviệcthựchiệnIPSAS.Nghiêncứunàykhuyếncáorằngmộtkhuônk h ổpháplý cầ

n đượ ct hi ếtl ậpđể thựch iệnIP SA S, theođótấtcảcác bênliênq uan vàChí nhphủphảinângcaonhậnthứcvềIPSAS,nângcaohiệuquảquảnlýtàichínhtrongkhuvựccông,đồngthờităngcườngápdụngcôngnghệthôngtinđểđốiphóvớicácyêucầudữliệutàichínhtheotiêuchuẩncủaIPSAS.Tuynhiên,nghiêncứuchưaxemxétmốiq u a n hệgiữaviệcvậndụngIPSASvớiquảnlýtàichínhkhuvựccông

Harun(2012),tậptrungnghiêncứuviệccảicáchhệthốngkếtoáncôngcủaIndonesia,theohướngvậndụngkếtoándồntíchtrongkhuvựccông.Tácgiảchỉrarằngviệcvậndụngt h à n h côngkếtoándồntíchlàrấthạnchế.Điềunàykhuyếnkhíchnghiêncứusâuhơnvàoc á c nhântốtácđộngđếnviệcthựchiệnvàmộttrong

nhữngnhântốquantrọngchínhlàvănh o á Cuốicùng,thôngquatìmhiểukinhnghiệmcảicáchkếtoánkhuvựccôngtạimộtsốq u ốcgiatrênthếgiớivàđánhgiáthựctrạngkếtoáncôngIndonesiatrongmốiliênhệvớihệthốngkinhtế,chínhtrịvàxãhội,tácgiảđãđềxuấthướngcảicáchkếtoánvàvậndụngkếtoándồntíchtrongkhuvựccông

LêThịNhaTrang(2012),dựatrênnghiêncứucáclýthuyếtvềkếtoáncôngvàIPSASđểđánhgiánhữnglợithếvàbấtlợicủaIPSAScùngvớinhữngảnhhưởngcủaIPSASđếnc á c mứcđộvậndụngkhácnhautạicácquốcgia.Nghiêncứucũngkhảosátthựctrạngcácch ếđộkếtoánt huộckhuvựccôngV iệt Nam,phânt íc hnhững khá c biệ tsovớiIPSAS T h e o đó,cáchạnchếảnhhưởngđếnviệcvậndụngIPSASbaogồm:

(1)Khókhăntrongtổnghợpcácdữliệuvềngânsáchquốcgiachokếtoáncôngđượcthựchiệnbởinhiềucơq u a n khácnhauvàchưacóquyđịnhthốngnhất;cácthôngtinkếtoánkhôngcungcấpđủcơsởđểđánhgiátìnhhìnhtàichínhcủaChínhphủdoviệcsửdụngcơsởkếtoáncủacácđơnvị công khácbiệt nhau;(2) Việc hạn chếvề trình độnguồn nhân lực làmộtvấn đềcần quantâm,kếtquảnghiêncứucủa tác giảchothấynhân lực của ViệtNam chưa trangbịhiểubiếtmộtcáchđầyđủvềIPSAS;

(3)Mộthạnchếnữamànghiêncứuđềcậpđólànguồnlựctàichính đểthựchiệndựán;

(4)HệthốngcôngnghệthôngtinkhôngđạtyêucầuđểthựchiệnI P S AS Vớinhữngtháchthứctrên,điềukiệncầnthiếtđểvậndụngIPSAStạiViệtNamđ ược đềxuấtbaogồm:Sựhỗtrợtừcácnhàtàitrợtàichínhnhưngânhàngthếgiới;cảic á c h quảnlýkhuvựccông,sửađổiLuậtNgânsáchvàcơchếquảnlýtàichínhcông,đàot ạokếtoáncótrìnhđộchuyênmôncaotronglĩnhvựccông,xâydựngvàpháttriểnmộthệthốngxửlýthôngtinkếtoánhướngtớihợpnhấtBáocáotàichín

hChínhphủ,đàotạokết o á n cótrình độvàch uy ên môncaotrong lĩnhvựccông,xâydựngvàpháttriểnmộthệ

thốngx ửl ý t h ô n g t i n k ế t o á n cù n g vớiv i ệcn â n g c ấ p cô n g n g h ệ t h ô n g t i n N h ì n c h u n g, nghiêncứuđãđánhgiáđượcnhữnghạnchếtừkhuvựccôngViệtNamảnhhưởngđếnviệcvậndụngIPSAS,tuynhiên,nghiêncứuchưađisâukhaithácnhữngtácđộngtừhệthốngp h á p lý,cácquyđịnhvềquảnlýtàichínhcông,kỹthuậtnghiệpvụđượcápdụngtrongkếtoáncôngtrongmốiliênhệvớiviệcvậndụngIPSAS,cũngnhưchưakhaithácsâunhữngđ i ề ukiệncầnthiếtđểViệtNamcóthểvậndụngIPSAS.

Bruscavàcộngsự(2013),thôngquanghiêncứuquyếtđịnhcủaChínhphủTâyBanNhađểvậndụngIPSASvànhữngnhântốtácđộngđếnviệcthựchiện.Theođó,balýdocơb ảnđểđiềuchỉnhv

à vận dụng các IPSAS tạiTâyBan Nha: (1)Sựhội tụsong song IPSAS-I F R S (2)NhậnthứcvềtínhhợpphápcủaIPSAStrênphạmviquốctế

(3)Yêucầutừviệccảicáchhệthốngkếtoáncôngtheohướngphùhợpvớithônglệquốctế.Cùngvớinhiềuq u ốcgiaChâuÂukhác,TâyBanNhacómộttruyềnthốngmangtínhpháplýmạn

cơquanquantrọngquảnlýkếtoánv àcótráchnhiệmtrongviệcxáclậpcácchuẩnmựckếtoánchocảdoanhnghiệpvàkhuvựccông.ẢnhhưởngtừhệthốngpháplýđãlàmchokếtoánngânsáchTâyBanNhachậmđ ổ imới,nộidungk ết o á n n gân sáchmangt ín h chínhtrị g ắnl iềnvớitruyềnthốnghà nh chính,mặcdùTâyBanNhaápdụngkhánhanhchóngcácchuẩnmựcquốctế.Tuynhiên,k h u vựccôngkhôngcónhữngthayđổiđángkểtrongkếtoánngânsách,kếtoánthựchiệnt r ên c

ơ sởtiềnmặt,sựphát triển cácchuẩnmực kế toán công luôn phản ánhnhữngthayđổit r o n g kếtoánchodoanhnghiệp,đâylàmộttrongnhữngnguyênnhânchủyếulàmhạnchếv i ệcvậndụngIPSAStạiTâyBanNha

Bello(2013),đánhgiálợiíchvàtháchthứckhivậndụngIPSAStạiNigeria,theođónhữngmongđợitừviệcvậndụngIPSAStạiNigeriabaogồm:Cảithiệntínhnhấtquánvàt í n h sosánhcủaBáocáotàichính;thôngtintoàndiệnhơnvềchiphísẽhỗtrợchoviệcq u ảnlýdựavàokếtquả;tăngcườngtráchnhiệmgiảitrìnhvàtínhminhbạchcủakhuvựcc ô n g ; …

V ậ ndụngIPSAS,Nigeriaphảiđốimặtvớihainhómtháchthứcbaogồm:Thácht h ứcchungvàtháchthứccụthể.Trongđó,tháchthứcchungthểhiện:Khôngcólộtrìnhrõràngchoviệcthựchiện,yếukémtronghệthốngquảnlýcủaChínhphủ.Tháchthứccụthểđ ư ợ c nghiêncứuđềcậpđólà:Khácbiệtvềthểchếchínhtrị,pháplý,nhữngkhókhăncủam ộtquátrìnhthayđổi

quảnlýphứctạpvàtoàndiệnkểcảgặpphảinhữngkhángcự,đòihỏivềtrìnhđộnănglựcnguồnnhânlựcvềIPSAS, Cácđiềukiệncầnthiếtđượcđềxuấtđểv ậndụngIPSASbaogồm:Nângcấphệthốngcôngnghệthôngtin;nângcaotrìnhđộnguồn

nhânlựcvềIPSAS;chuyểnđổitừkếtoántiềnmặtsangdồntích;sựhỗtrợtừquảnlýcấpc a o từbêntrongvàbênngoàiquốcgia.

Bellanca(2014),thựchiệnnghiêncứuvàcung

cấpmộtbứctranhtoàncảnhvềmứcđộáp dụngIPSASkhácnhautạicácquốcgiathànhviêncủaLiênminhChâuÂu.MộtcuộckhảosátvớimụctiêuđolườngmứcđộthựchiệnIPSAS(ởcấpđịaphươngvàTrungương)tậptrungvàocáckhuônkhổpháplývàcơcởkếtoánđượcsửdụngtrongmỗiquốcgia.Kếtq u ảnghiên cứu chothấy,vai trò của Chính phủtrongthiết lậphệthống pháp lý làmộtnhânt ốquantrọngảnhhưởngđángkểđếnviệcvậndụngIPSAS.Bêncạnhđó,sựkhácbiệttrongápdụngcơsởkếtoángiữacácquốcgia,trongkhimộtsốnướcđangtíchcựchiệnđạihóacác phươngphápkếtoánthựchiệnkếtoántrêncơsởdồntíchthìcũngcómộtsốnướcsửd ụnghệthốngkếtoántruyềnthống,ápdụngkếtoántrêncơsởtiềnmặt.Chínhnhữngkhácbi ệtnàylànguyênnhânlàmchomứcđộápdụngIPSAStạicácquốcgiakhácnhau,hơnn ữaviệcthiếuhẳnmộtđạoluậtchiphốichoviệcápdụngcơsởkếtoándồntíchcũnglàmcảntrởviệchàihòavớiIPSAS

MikeMbaya(2014),nghiêncứusosánhhệthốngkếtoánhiệntạivàhệthốngkếtoánk h i vậndụngIPSAS.NghiêncứuchỉranhữngnhântốtácđộngđếnviệcvậndụngIPSASb a o gồm:Vai

tròthamgia củaChính phủ,yêucầuvề đào tạo,cần cólộtrình rõ ràngvàđầutưnguồntàinguyênđểthựchiện.Ngoàira,nghiêncứucũngđưaracáckhuyếnnghịvềđiềuki ệnchoviệcvậndụngIPSASnhư:Sựhỗtrợvàgiámsátcủaquảnlýcấpcao;Hỗtrợtừcáckiểmtoánviênbênngoài(vănphòng củaT ổngkiểmtoánv i ê n ) ; H ỗ trợtừT ru ng ương, C h í n h phủ,cácbênliênquan,cácnhàtàitrợ…;Đẩymạnhquátrìnhkiểmtoán;Đàotạoqu ảnlýtoàndiện;Cáchtiếpcậnvănhóathíchhợp;Nângcaonhậnthứcvàsựsẵnsàngcủan h â n viênđểvậndụngthayđổivàthíchứngvớicácmốcthờigian;CảithiệntrìnhđộứngdụngcôngnghệthôngtinvàthựchiệnERP;

Bàiviếtnà yx em xétc

á c môhìnhđiềutiếtá

p dụngchoc h u ẩnmực kết o á n đ ư ợ cthiếtlậ pởkhuvực

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Kếtquảnghiêncứuchothấy:mứcđộthamgiacủ acáccơquan

Chínhphủlàkháthấp,đ i ề u nàycóảnhhưởng nhấtđịnhđếnchấtl ư ợ n g c á c c h u ẩ nmựcđ

ư ợ c x â y d ự n g v à hậuq u ảc ủaquát r ì n h t

h ự chiệnkết o á n

p o l i t a n U ni

v e rs i t y

Bàibáochỉrõnhữngn hânt ố ảnhhưởngđ ế nv iệcápdụngcácchuẩn mựckếtoánởC ộngđồ ngPháttriểnN a m Phi (SADC).

Nghiênc ứ uđịnhlượ ng(Kiểmtr aChibìnhp hương)

Kếtq u ảthựcn g h i ệmcủan g h i ê n cứuchothấ yrằngcácnhântốthuộcvềmôitrườngvàquốc gialàhoàntoànđộclập.Bàiviếtchorằngc ó r

ấ tn h i ềun h â n tốảnhhư ở ngđ ế nhệthốngvàt hựchànhkếtoáncủamộtnước,cụthểlàchínhtr ị,kinhtế,xãhộivàvănhóa(PESC),h ệ t h ốngp háplýt h i ế uq u y địnhthốngnhấtchohoạtđộ ngkếtoánkhuvựccông,nhữngyếukémtron gquảnlýt à i c h í n h công,h ế t h ốngc u n g c ấpt àichính,cácloạihìnhkinhtế.Đồngthờibà iviếtnàycũngsửdụngcácmôhìnhPESCđ ể chỉrayếutốmôitrườngcũngảnhhưởngđ ế n

c á c t i ê u c h u ẩ nk ết o á n trongSADC.P h

â n tíchnàycũngcho t h ấyrằngkhôngcóm ốiliênhệgiữacácyếutốmôitrườngvàcácquố cgia.Dođóbàiviếtgợiý rằngmặcdùcácnướcc óthểđượcnhómlạitheonhiềucáchkhácnhau, cácnhàhoạchđịnhchínhsáchnênxemxétcácyế utốPESC khiphát triểncácchuẩnmựckết

Nghiêncứuviệcápd ụ ngkếtoándồntíchở kh uvựcc ô n g , mởrộngs angcácnướcđ a n g ph áttriển,xâydựngmôhìn hcácnhânt ố đ ể t h ú c đẩyquátrìnhnày.

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Nghiêncứuchorằngviệccảicáchhệthốngkết oáncôngtạicácnướcđangphátt r i ểncó nhữnghạnchếnhấtđịnhbắtnguồntừnhữngngu yênnhânnhưvi ệcthâmhụtngâns á c h , n h

ữ ngyếuk é m t r o n g q u ả n lýt à i chínhcôngd ẫnđếntìnhtrạngthamnhũng,tỷlệl ạmphátcao ,nhữnghạnchếvềt r ì n h đ ộ c h u y ê n m ô n c

ũ n g nhưn g u ồ nlựcvềt à i c h í n h đểt h ựch i ện.D o đ ó , t á c giảđ ã đ ề x u ấtmôh ì n h g ồ

Accounting Rotterdam thốngkết o á n ở mỗi vấnvàthu kếtoánquốctếbaogồm:chínhtrị, quốctế,

1949

quốcgia,đồngthờingh iêncứunhữngtácđộ ng từmôitrườngảnhh ư

ở n g đ ế ns ựpháttriể ncủakếtoánTrungQu ốcquatừnggiaiđoạnlịc hsử.

thậpsốliệu kinht ế,vănhóa,l u ậ t p h á p , giáod ụ c v à t í n

e w York

Cungc ấp cáinhìntổngq u a n vềq uátrìnhhướngđếnviệc

á p dụngIPSASởLi ê

n hiệpquốc.

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Bàiviếtc u n g c ấpc á i nhìnt ổ ngq u a n vềqu átrìnhhướngđếnviệcápdụngIPSASởL i ê n hi ệpq u ốcb a o gồm:cácc h u ẩ nm ựchiệnt ại,t ạ isaon ê n á p dụngIPSAS,cấutrúccủaIPSAS,c hiếnlượcchuyểnđổis a n g IPSAS,nhữngthá chthứcChínhphảiđ ố imặtvàđềxuấtnhữngv iệcquantrọngc ầnlàmtheotừngkhoảngthờig iancụthểgópp hầ nhỗtrợviệcch uy ểnđổ i á p dụngIPSAS.Đồngthờibàiviếtcũngchỉran h ữngn h â n t ố ả n h h ư ở n g đ ế nviệcvậnd ụngIPSASnhư:trìnhđộnguồnnhânlực,n h ữn

quảnlýt à i chínhcông,kỹthuậtđểchuyểnđổ isangkếtoánd ồntích,lộtrìnhvàgiámsátchặ tchẽcủaC h í n h phủ,trìnhđộứngdụngCNTT.

ipsas.pdf

adoption-of-Tìmh i ể unộid u n g c ủaIPSAS,đ á n h gián h ữngtháchthứcmàGha naphảiđốimặtđ ể ápdụ ngIPSASvàxuh ư ớ ng

c ảic á c h mạnhmẽcủa nhiềuq u ốcgiatheohư ớngá p dụngIPSAS.

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Nghiêncứunàycũngđisâuphântích,đ á n h gi ánhữngtháchthứcmàGhanaphảiđ ố imặtđể ápdụngIPSASbaogồm:

(1) Chiphíđểthựchiện,theođókinhphíchog iáodụcvàđ à o t ạ oc h i ếmmộtp h ầnđ á n gkểtr ongtổngchiphíthựchiện.

(2) Hạnchếvềt r ì n h độn g u ồnnhânl ự cđ á

p ứngyêucầuIPSAS.

(3) Nhữngp h ứct ạptừviệcchuyểnđ ổ ingôn ngữ,thuậtngữcủaIPSAS.

(4) Khók h ă n đểt h ựch i ệnk ết o á n c ơ sởd ồ ntích.

Tìmhiểunộidungvềc ả

ic á c h kết o á n khuvự ccôngthôngquaviệcs

ửd ụngkết o á n d ồntíc h,nghiênc ứ uthựctiễn vàkinh

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Nghiêncứuđãtìm racácnguyênnhânảnhhưởngquátrìnhápdụng kếtoánởkhuvựccôngbaogồm:

(1)Khuvựctưnhânnhỏđãkhôngđượchỗtrợtro ngviệct ạor a mộtthịtrườngcạnhtranhđốivới hầuhếthànghóavàdịchvụ

nghiệmt ạic á c q u ố cgiathuộckhuvựclãnht hổBắcÚc.

củaChínhphủ.

(2) Mặcdù kếtoándồntíchđãcóthểcungc ấpt h ô n g t i n

c h i p h í đầyđủnhưngt í n h khôngđ ồ ngnhất củamộtsốd ịchv ục ủaC h í n h phủđãdẫnđế n mộtconsốchiphíđ ầ ynghivấn.

(3) Ngânsáchdồntíchđãkhôngđượcsửd ụn ghợplýdođónóđãthấtbạitrongviệcđ ạ t được mụctiêucủamình.

Ngoàir a , n g h i ê n cứuc ũ n g chot h ấ y q u

á trìnhcả i c á ch k h u v ực cô ng t r ê n t oànt h

ế giớivàviệct h a y đổic h í n h sáchkết o á n , đ ượcnhấnmạnhnhưlàmộtphươngtiệncầnt

Nghiênc ứun à y đ ã t ì

m racácyếutốảnhhư ởngđếnviệct h ựchiệnI PSASởKenya.

Nghiênc ứ uđịnhtí nh vàđịnhlượ ng(nghiênc ứumôtả,lấ ymẫu,thốn gkêhồiquy vàt ươ n g quan)

Nghiênc ứ ukếtl u ậnc ó n h ữ ngv ấnđ ề c ơ bảnmàh i ệ n đ a n g kiềmh ã m h i ệ uq u ảvà hiệusuấtcủaviệct h ựch i ệnIPSASn h ư : Ápd ụ n g c ô n g nghệở mứcđ ộ thấp,c ảic á

c h N P F M n g h è o nàn,n h ữ ngy ếukémtr ongq u ảnlýt à i c h í n h c ô n g , vait r ò c ủ aQ uốch ộivàc á c cơq u a n Chínhphủnhưtrongviệ

cá p d ụ n g c á c I F M I S củaC h í n h phủK e n

y a , t h i ếuk h u n g pháplývàn ềnchínht r ị y ếukém,thấtb ạic ủaQ u ốchộib a n hànhLuậtq uảnlýtàichínhmới2004đ ể thừanhậnIPSA S,t h i ếuc á n b ộ đ ư ợ cđà o t ạ o vàc ó t h ẩ

mq u y ềnv ềviệct h ô n g quahệthống IPSAScủaBáocáotàichính,

côngviệcđiềuphốivàtưvấn,chiếnlược truyềnthông,trìnhđộứngdụngCNTT,trợ giúptừcáctổchứcquốctếvàcácchuyên gianướcngoài.

Mụct i ê u củan g h i ê

n c ứul à đ ể h i ểuđ ư ợ cquátrìnhthểchếhóah ệthốngkếtoándồnt í c

h ở khuv ựccôngIndon esia.

Nghiên cứuđịnh tínhvàđịnhl ượng(Bản

gc â u hỏiv à

thốngkê)

Nghiêncứu t ì m rarằ ngki nh tế,chínhtrị,c ôngnghệ,n ă n g l ư ợ n g , t h ó i quencũ,kỹthu ậtchuy ểnđổ isang kết o á n dồn tí chl à n h ữ ngnhântốcóảnhhưởngđếnquátrìnhnày.

LêThịNha ApplicationofIPSA

SStandards

Universityo fTampere,

Đánhgiánhữnglợithế vàb ấ tl ợicủa

Nghiênc ứ uđịnh

Nghiêncứutìmracáchạnchếảnhhưởngđ ế n việcvậndụngIPSASbaogồm:

IPSASc ù n g v ớ in h ữ ngảnhhưởngcủaIPSA

Sđ ế n c á c mứcđ ộ vậ ndụngkhácnhautạicác quốcgia,đ ồ ngt h ờikh ảosátthựctrạngcácchế độkếtoánthuộckhuvự

cc ô n g V i ệ tNam,ph ântíchnhữngkhácb i ệ tsovớiIPSAS.

tínhvàđịnhl ượng(Bản gcâuhỏivàt hốngkê)

(1) Khó khăntrongtổnghợpcácdữliệuvềngânsáchquố cgiachokếtoáncôngđượcthựchiệnbởinhiều cơquankhácnhauvàchưacóquyđịnhthốngn hất;cácthôngtinkếtoánkhôngcungcấpđủc ơsởđểđánhgiát ì n h h ì n h t à i chínhc ủ a C h

í n h p h ủ d o việcsửdụngcơsởkếtoáncủacá cđơnvịcôngkhácbiệtnhau.

(2) NhânlựccủaViệtNamchưatrangbịhiể ubiếtmộtcáchđầyđủvềIPSAS.

Nghiêncứucácnhânt ốảnhhưởngđếnviệch ợpthứchóaviệcá p d ụ ngIPSASở TâyBanNh a.

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Nghiêncứuchothấyviệchợpthứchóaápd ụng IPSASở TâyBanN h a b a o gồmsựkếthợpc ủa

c á c nhânt ố : T í n h hợpphápcủaIPSAS,x u hướngthếgiớiápdụngIPSAS,sựrađờicủaIPS AS,nhậnthứcvềIPSAS,sựphùhợpvớixuhư ớngcảicáchkếtoáncôngtrênthếgiới,vaitròcủ aQuốchộivàcáccơquanChínhphủ,sựthốngtr ịcủakết o á n d o a n h n g h i ệ p , trìnhđộứn gdụngCNTT.

Đánhgiálợiíchvàthác hthứckhivậnd ụngIPS AStạiNigeria

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Tácgiảnóirõnhucầucầnmột hệthốngápd ụngchungđểhòahợpkhuvựctưnh ânvàkhuvựccôngđồngthờinângcaochấtl ượ ngcủaBCTC.Tácgiảđãliệtkêcáclợií c h củavi ệcá p d ụ n g IPSASvàcũngn ê u l ên n h ữ n g

t h á c h t h ứ c nhưc h í n h t r ị ,t h ểchế,t ổc hức,c ác n g u y ê n tắc, t í n h chuyên mônng hềnghiệp,tàiliệunghiêncứu…

khic á c nướcc h u y ểnđ ổ id ầns a n g á p d ụngIPSAS.Cụthểhơn,t á c giảgiảit h í c h r õ c

á cnhânt ố l à m n ê n sựt h à n h côngt r o n g vi ệcá p dụngI P S A S ở N i g e r i a b a o gồm:S ựthốngn h ấthệt h ốngphápl ý ch o h o ạ tđộng kếtoánkhuvựccông,trìnhđộnguồnnhânl ự c,

x ungđộtlợií c h , lộtrìnhvàsựg i á m sátchặtch ẽcủaChínhphủ.

Cungc ấpm ộtb ứctran

ht o à n c ả nhvềmứcđ ộápdụng

Nghiênc ứ uđịnhtí nh

Nghiênc ứ u t ì m r a c á c n g u y ê n nhânảnh hưởngđếnquátrìnhápdụngIPSASsởcácqu ốc giat h à n h v i ê n c ủ a L i ê n minhC h â u

IPSASkhácnhauc ũ n g nhưt ì m r a c á c nguyê

nn h â n ả nhhưởngđ ế nviệcá p d ụngI P S A

S s tạic á c qu ốcgiathà nhviêncủaL i ê n min hChâuÂu.

Âubaogồm:

(1) VaitròcủaChínhphủtrongthiếtlậphệthốn gpháplý.

(2) Sựkhácb i ệ t t r o n g á p d ụ n g c ơ sởk ết

o á n g i ữ a c á c q u ố cgia,t r o n g khim ộtsốn ướcđ a n g t í c h c ự ch i ệnđ ạ i hóac á c p hươ

n gphápkếtoánđểthựchiệnkếtoántrên cơsở dồntíchthìcũngcómộtsốnướcsửdụnghệthốn gkếtoántruyềnthống,ápd ụngkếtoántrêncơs ởtiềnmặt.

(3) Việcthiếuh ẳnmộtđ ạ oluậtc h i p h ốicho

v i ệcá p dụngc ơ sởkết o á n d ồ n t í c h c ũng l àmcảntrởviệchài hòavớiIPSAS.

uplo ads/

2015/09/

Mbaya- Implication- of-IPSAS- on-County- Financial- Magt- pdf.pdf

CPA-Mike-Bàiviếtnóir õ v ề mụct

i ê u c ủ aIPSAS;ảnhhư ởng

củaviệcá p dụngIPSA S;sos á n h hệthống hiệntạivàI P S A S ; m ộtvàitháchthứctrướ c mắtcủaI P S A S ; t r á

Quátrìnhcủaviệcáp dụngIPSASsẽđượchỗtrợbởicácnhântốchính sauđây:

(1) Vait r ò c ủ aQ u ốch ộivàc á c c ơ q u a n C hínhphủ

(2) Trìnhđộnguồnnhânlực (3) Sựđồngthuậntừcơquanquảnlýcácc ấ p

(4) NhậnthứcvềIPSAS (5) Lộtrìnhvàsựgiámsátchặtchẽ (6) Sựtrợgiúpt ừ c ác t ổ chứcqu ốct ếvàc á c c huyêngianướcngoài

(7) TrìnhđộứngdụngCNTT

 Tổnghợpcácnghiêncứuvềnhữngnhântốảnhhưởngđếnviệcxâydựngchuẩnm ựckếtoá

ncôngquốcgiatrêncơsởvậndụngIPSAS

NghiêncứuvềnhữngyếutốthuậnlợichoviệcvậndụngIPSAStạicácquốcgia,mộts ốtácgiảnhấttrírằngmứcđộlantỏavàtínhhợpphápcủaIPSASsẽtạonênnhữngthuậnlợichoviệcvậndụngIPSAS.Theođó,IPSAStạonêncơsởnềntảngchoviệcđánhgiátìnhh ì n h tàichínhđượcthừanhậnrộngrãitrênphạmviquốctế(Bruscavàcộngsự,2013).Tiếpđ ó , s ự ủnghộtừChínhphủvàsựđồng

tưứngdụngc ôn g nghệthôngtintiêntiến,trìnhđộchuyênmôncaocộngthêmnhậnthứcvềsựđổi

mớic ủalựclượngcánbộquảnlývànhữngngườilàmkếtoáncũngtạonênthuậnlợichoviệcv ậndụngIPSAS…

(Aboagye, 2007) Ngoàira, hệthốngquảnlýtàichínhhiệnhànhtạođ i ề ukiệnthuậnlợic

hoviệcvậndụngIPSAS,theođómộtkhuônkhổpháplýphảiđƣợcthiếtlập,cụthểcầnthiếtquyđịnhIPSASlàcơsởcủaviệcthựchiệncácBáocáotàichính