Đặc điểm nảy mầm của một số loài chuối hoang dại và ảnh hưởng của điều kiện bảo quản tới khả năng nảy mầm của loài Musa balbisiana

Bài viết Đặc điểm nảy mầm của một số loài chuối hoang dại và ảnh hưởng của điều kiện bảo quản tới khả năng nảy mầm của loài Musa balbisiana được nghiên cứu nhằm xem xét đặc điểm nảy mầm của các loài chuối hoang dại và ảnh hưởng của điều kiện bảo quản tới khả năng nảy mầm của loài chuối Musa balbisiana.

Trang 1

1153

Tác giả liên hệ: vtthien@vnua.edu.vn

TÓM TẮT

Chuối là cây lương thực và thực phẩm quan trọng trên thế giới Sử dụng loài chuối hoang dại làm bố mẹ trong các cặp lai có thể giúp cho tạo giống chuối mới được cải thiện về khả năng kháng sâu bệnh hại, các đặc điểm nông, sinh học quan trọng như năng suất và chống chịu lạnh, chịu hạn Mục tiêu của nghiên cứu này là xem xét đặc điểm nảy mầm của các loài chuối hoang dại và ảnh hưởng của điều kiện bảo quản tới khả năng nảy mầm của loài chuối Musa balbisiana Thí nghiệm chung đánh giá đặc điểm này mầm được bố trí theo phương pháp “cuting test” của Liu

& cs (2020) và Willan (1985) Thí nghiệm bảo quản hạt chuối dại Musa balbisiana trong tủ lạnh và silicagel được gieo theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần nhắc lại Kết quả cho thấy, các mẫu hạt của loài chuối Musa balbisiana có

tỉ lệ nảy mầm lên tới 27,53% cao hơn các loài M acuminata (đạt 9,43%), M itinerans (đạt 12,67%) và các mẫu

M paracoccinea (0%) Ở điều kiện bảo quản hạt bằng silicagel với nhiệt độ phòng 25C và độ ẩm 15,5% RH của loài Musa balbisiana cho tỉ lệ nảy mầm đạt 45,33% (VTN858) trong khi cũng các mẫu đó bảo quản trong tủ lạnh tại điều kiện 4C và độ ẩm 19,5% RH chỉ đạt 6,67% (VTN858)

Từ khóa: Loài chuối hoang dại, độ ẩm, nhiệt độ, bảo quản, tỉ lệ nảy mầm

Germination Characteristics of some Wild Banana Species and Effect

of Storage Conditions on the Germination Rate of Musa balbisiana

ABSTRACT

Banana is the most important fruit crop in the world Using wild bananas as parents in the breeding programs can help develop new banana varieties with pest and disease resistance, high yield, and cold and drought tolerance The goals of our research were to find out the different germination characteristics of wild banana species and storage conditions on the germination to conserve wild banana resources and to use these wild banana species as materials for future breeding programs The general experiment evaluation of seed germination was arranged according to the “cutting test” method of Liu et al (2020) and Willan (1985) The experiment of evaluation in different stored conditions of Musa balbisiana seeds was seeded in a fully randomized block with three replications The results showed that the germination rate of Musa balbisiana collected from western mountainous areas was higher than seeds collected from other regions The seed germination rate of Musa balbisiana species was up to 27.53%, higher than that of M acuminata (9.43%), M itinerans (12.67%) and M paracoccinea (0%) Stored at silica gel with 15.5% RH and room temperature 25C, Musa balbisiana gave the germination rate up 45.33% (VTN858), while those same samples stored in regrigerator at 4C and 19.5% RH gave only from 6.67% (VTN858)

Keywords: Wild banana species, humidity, temperature, storage, germination rate

Trang 2

ä

Trang 3

1155



TT Mã thu thập Tên khoa học Nơi thu thập TT Mã thu thập Tên khoa học Nơi thu thập

1 19.041 * M acuminata Nghệ An 23 SH02.XX.01 * M balbisiana Lai Châu

2 19.101 * M balbisiana Nghệ An 24 SH02.XX.02 * M balbisiana Lai Châu

3 19.146 * M itinerans Nghệ An 25 SH02.XX.03 * M balbisiana Lai Châu

4 acu04.01 * M acuminata Lai Châu 26 TD03.2C.10 * M acuminata Lai Châu

5 iti02.01 * M itinerans Sơn La 27 TD02.02.01 * M balbisiana Lai Châu

6 bal01.01 * M balbisiana Điện Biên 28 TD02.02.02 * M balbisiana Lai Châu

9 bal01.05 * M balbisiana Điện Biên 31 VTN512 * M itinerans Yên Bái

10 bal01.07 * M balbisiana Điện Biên 32 VTN51 * M paracoccinea Hà Giang

11 bal01.08 * M balbisiana Điện Biên 33 VTN624 * M paracoccinea Lào Cai

12 bal01.09 * M balbisiana Điện Biên 34 VTN675 * M acuminata Đăk Nông

13 bal01.10 * M balbisiana Điện Biên 35 VTN813 * M acuminata Gia Lai

14 bal02.01 * M balbisiana Điện Biên 36 VTN958 * M acuminata Kon Tum

15 bal02.02 * M balbisiana Điện Biên 37 VTN218 * M acuminata Hà Giang

16 bal03b.03 * M balbisiana Lai Châu 38 VTN785 * + M balbisiana Đăk Lăk

17 bal04.01 * M balbisiana Lai Châu 39 VTN851 * M balbisiana Kon Tum

18 BT02.01.01 * M balbisiana Lào Cai 40 VTN857 * M balbisiana Kon Tum

Trang 4



Trang 5

1157

Loài Musa balbisiana với nhiệt độ là 25C độ ẩm là 15,5% (µ ± SD) Bảo quản bằng silicagel với nhiệt độ 4C và độ ẩm 19,5% (µ ± SD) Bảo quản trong ngăn mát

28 9

M balbisiana

M acuminata

Tỉ lệ nảy mầm (%)

0 2 4 6 8 10 12

VTN785 VTN785

7,77

4,47

8,47

5,1

9,93

6,1

11,67

7,37

Tuần 1 Tuần 2 Tuần 3 Tuần 4

Trang 6



Bộ NN&PTNT (2019) Số 17/2019/TT-BNNPTNT - Thông tư Ban hành Danh mục loài cây trồng chính Boonruangrod R., Desai D., Fluch S., Berenyi M & Burg K (2008) Identification of cytoplasmic ancestor gene-pools of Musa acuminata Colla and Musa balbisiana Colla and their hybrids by chloroplast and mitochondrial haplotyping Theoretical and Applied Genetics 118(1): 43-55

De Langhe E., Vrydaghs L., De Maret P., Perrier X & Denham T (2009) Why Bananas Matter: An introduction to the history of banana domestication Ethnobotany Research and Applications 7: 165-177 doi: 10.17348/ era.7.0 165-177

FAO (2020) Banana Market Review February 2020 snapshot FAO Rome, Italy

Häkkinen M (2013) Reappraisal of sectional taxonomy in Musa (Musaceae) Taxon 62:

809-813 doi: 10.12705/624.3

Hoàng Bằng An, Nguyễn Văn Khiêm, Hoàng Việt Anh, Lê Như Thịnh & Nguyễn Hoàng Yến (2010) Đánh giá bước đầu hiện trạng và đề xuất một số giải pháp kinh tế thị trường phát triển sản xuất chuối tiêu xuất khẩu ở Việt Nam Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 3: 205-209

Horry J.P & De Langhe E (2016) Chapter 12: Genetic

Trang 7

1159

seed genetic resources for food security: Status,

constraints, and future priorities Food and Energy

Security 11(1): e345 doi: 10.1002/fes3.345

Lã Tuấn Nghĩa, Nguyễn Thị Ngọc Huệ, Phạm Hùng

Cương, Vũ Đăng Toàn, Nguyễn Tiến Hưng & Vũ

Linh Chi (2015) Sổ tay Bảo tồn nguồn gen thực

vật nông nghiệp Nhà xuất bản Nông nghiệp

Laliberte B & De Langhe E (2016) Chapter 6: Musa

collections around the world Trong: Global strategy

for the conservation and use of Musa genetic

resources Bioversity International France pp 44-69

Liu U., Cossu T.A., Davies R.M., Forest F., Dickie J.B

& Breman E (2020) Conserving orthodox seeds

of globally threatened plants ex situ in the

Millennium Seed Bank, Royal Botanic Gardens,

Kew, UK: the status of seed collections

Biodiversity and Conservation 29(9): 2901-2949

DOI: 10.1007/s10531-020-02005-6

Martin G., Cardi C., Sarah G., Ricci S., Jenny C., Fondi

E., Perrier X., Glaszmann J.C., D'hont A &

Yahiaoui N (2020) Genome ancestry mosaics

reveal multiple and cryptic contributors to

cultivated banana The Plant Journal 102(5):

1008-1025 doi: 10.1111/tpj.14683

Nguyễn Công Khẩn, Hà Thị Anh Đào, Nguyễn Thị

Lâm, Lê Hồng Dũng, Lê Bạch Mai & Nguyễn Văn

Sĩ (2007) Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam

Nhà xuất bản Y học Hà Nội

Pereira A & Maraschin M (2015) Banana (Musa spp.)

from peel to pulp: Ethnopharmacology, source of

bioactive compounds and its relevance for

human health Journal of Ethnopharmacology

160: 149-163 doi: 10.1016/j.jep.2014.11.008

Perrier X., Bakry F., Carreel F., Jenny C., Horry J.P.,

Lebot V & Hippolyte I (2009) Combining

biological approaches to shed light on the

evolution of edible bananas Ethnobotany Research

and Applications 7: 199-216

Perrier X., De Langhe E., Donohue M., Lentfer C.,

Vrydaghs L., Bakry F., Carreel F., Hippolyte I.,

Horry J.P & Jenny C (2011) Multidisciplinary

perspectives on banana (Musa spp.) domestication

Proceedings of the National Academy of Sciences

108(28): 11311-11318

Rosales F., Belalcázar Carvajal S & Pocasangre L

(2006) Global conservation strategy for Musa

(Banana and Plantain): A consultative document

wheat stored in different storage structures Agricultural Engineering International: CIGR Journal 14(2): 110-118

Shandilya N.K & Siddiq M (2020) Ripe Banana Processing, Products, and Nutrition Trong: Handbook of Banana Production, Postharvest Science, Processing Technology, and Nutrition John Wiley & Sons Ltd USA pp 99-116

Sidhu J.S & Zafar T.A (2020) Chemical Composition and Nutritional Profile of Raw and Processed Banana Products Trong: Handbook of Banana Production, Postharvest Science, Processing Technology, and Nutrition John Wiley & Sons Ltd USA pp 207-225

Singh B., Singh J P., Kaur A & Singh N (2016) Bioactive compounds in banana and their associated health benefits - A review Food Chemistry 206:

1-11 DOI: 10.1016/j.foodchem.2016.03.033

Singh S., Agrawal A., Kumar R., Thangjam R & Joseph John K (2021) Seed storage behavior of Musa balbisiana Colla, a wild progenitor of bananas and plantains - Implications for ex situ germplasm conservation Scientia Horticulturae 280: 109926 doi: 10.1016/j.scienta.2021.109926 Van Den Houwe I., Chase R., Sardos J., Ruas M., Kempenaers E., Guignon V., Massart S., Carpentier S., Panis B., Rouard M & Roux N (2020) Safeguarding and using global banana diversity: a holistic approach CABI Agriculture and Bioscience 1(1): 15 doi: 10.1186/s43170-020-00015-6

Vaughton G & Ramsey M (2001) Relationships between Seed Mass, Seed Nutrients, and Seedling Growth in Banksia cunninghamii (Proteaceae) International Journal of Plant Sciences 162(3): 599-606 doi: 10.1086/320133

Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Thương Hiệu Và Cạnh Tranh & Vbiz Việt Nam (2017) Báo cáo ngành trồng trọt tại Việt Nam năm 2017 Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh, Vbiz Việt Nam.Hà Nội

Vu D.T., Velusamy V & Park E (2014) Structure and chemical composition of wild soybean seed coat related to its permeability Pakistan Journal of Botany 46(5): 1847-1857

Willan R.L (1985) A guide to forest seed handling FAO Rome, Italy

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	7,58 MB