LUẬN VĂN: Đánh giá thực trạng và định hướng phát triển du lịch tỉnh Cà Mau doc

Và hiện nay Cà Mau cũng như các tỉnh trong khu vực đang trên đà hội nhập vào nền kinh tế chung của cả nước, tỉnh đã xác định du lịch là một ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu kinh tế

Ngày nay kinh tế phát triển đã đưa con người lên một tầm cao mới Con người giờ đây không chỉ biết ăn ngon, mặc đẹp, mà còn biết hưởng thụ những thú vui trong cuộc sống Vì thế trên phạm vi toàn thế giới, du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống kinh tế xã hội và phát triển với tốc độ ngày càng nhanh

Cùng với sự phát triển của du lịch thế giới và khu vực, du lịch Việt Nam cũng đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ Thị trường du lịch Việt Nam ngày càng khẳng định lợi thế, tiềm năng to lớn, đáp ứng nhu cầu của du khách trong khu vực và thế giới Vì thế, Việt Nam được xem là điểm đến an toàn và thân thiện, nhiều khu du lịch được hình thành, hệ thống khách sạn, nhà hàng và dịch vụ trong

cả nước phát triển mạnh Trong đó phải kể đến du lịch của tỉnh Cà Mau

Cà Mau là vùng đất tận cùng cực Nam của Tổ quốc, vùng đất mà các bậc tiền nhân đã khai hoang, mở cõi trên mãnh đất phù sa Chính vùng đất đã sản sinh ra nét văn hóa đặc trưng Nam bộ nói chung và của Cà Mau nói riêng Là vùng đất mà nhà thơ Xuân Diệu đã từng ví như :

“Tổ quốc tôi như một con tàu Mũi thuyền ta đó mũi Cà Mau”

Mũi Cà Mau_ nơi tận cùng của phương Nam luôn thao thức mời gọi những bước chân lữ hành

Là vùng sinh thái bán đảo, mũi Cà Mau là vùng ngập mặn vừa là thềm lục địa nhô ra biển Đông Đất rồng mở cõi! Được ngã mình trên bãi cát vàng ấy, để tận hưởng những phút giây thần tiên, để thì thầm những câu chuyện kỳ thú thiên nhiên

về những ngày lễ hội mà không phải nơi nào cũng có được Đó là ngày hội “Ba

khía” vào tháng tám hàng năm, lễ hội vía bà Thiên Hậu là một trong những ngày hội quan trọng của người Hoa ở Cà Mau

Vẫn còn đó một thế giới động vật hoang dã và kỳ thú ở rừng U Minh Vẫn còn đó nguyên vẹn một Đầm Thị Tường tựa như một bảo tàng sống về nét cư trú đặc trưng của lịch sử người Việt nơi này Cà Mau hôm nay đã là một thành phố cuối trời của Tổ quốc Việt Nam Chưa phải là một thành phố giàu có Nhưng chắc chắn

là một thành phố “đất lành chim đậu” Vì ngay giữa lòng thành phố hiện hữu một vườn chim tự nhiên với hàng vạn con cùng sống hài hòa với con người, cùng ca vang bài ca về cảnh quan môi trường độc đáo và hiếm có

Ngoài ra Cà Mau còn là nơi giao thoa các nền văn hóa, có nền văn hóa phong phú của cả ba dân tộc anh em là Kinh, Hoa, Khmer Mỗi dân tộc có một bản sắc văn hóa riêng cùng với phong tục tập quán của mình đã tạo nên cho tỉnh một nét văn hóa đặc sắc so với các tỉnh khác trong khu vực

Đặc biệt ở Cà Mau còn có nét văn hóa ẩm thực đặc trưng rất phong phú và

đa dạng, gồm nhiều đặc sản như: Mắm Lóc_ lẩu mắm (U Minh), Ba khía Rạch Gốc_Sò huyết Bãi Bồi (Ngọc Hiển), Hàu tái mù tạt (Trần Văn Thời), Bánh Xèo (Cà Mau)…, đây cũng là một trong những yếu tố thu hút du khách phương xa đến với tỉnh Đến với Cà Mau chúng ta còn bắt gặp những làng nghề truyền thống như: dệt chiếu, dệt thảm, hay đan lát, hay hầm than…, đây cũng là nét văn hóa thu hút du khách và đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu và học hỏi của du khách

Và hiện nay Cà Mau cũng như các tỉnh trong khu vực đang trên đà hội nhập vào nền kinh tế chung của cả nước, tỉnh đã xác định du lịch là một ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh và không ngừng đẩy mạnh khai thác tiềm năng vốn có của địa phương để phát triển du lịch một cách bền vững, tỉnh đang từng bước khẳng định mình, đang tận dụng cơ hội hiện có để bước vào hội nhập và cũng không ngừng tổ chức, xúc tiến và luôn tạo điều kiện thuận lợi với những chính sách

ưu đãi nhằm kêu gọi sự đầu tư trong nước và ngoài nước Đây là một nơi rất có tiềm năng và là một điểm hẹn hấp dẫn của các nhà đầu tư trong tương lai

Vâng, thiên nhiên đã ưu đãi, ban tặng cho Cà Mau những điều kiện thuận lợi

về tài nguyên tự nhiên, tài nguyên nhân văn cộng với một nền văn hóa nghệ thuật

mạnh cho Cà Mau để phát triển du lịch Tuy nhiên, trong những năm vừa qua vấn

đề phát triển du lịch ở Cà Mau còn nhiều bỏ ngõ, hạn hẹp, sản phẩm du lịch còn khá đơn điệu, nhiều tiềm lực phát triển du lịch vẫn còn ngủ yên, các điểm du lịch chưa được đầu tư khai thác đúng mức để phục vụ du khách, chưa thực sự tương xứng với tiềm năng, gây lãng phí và cạn kiệt dần nguồn tài nguyên

Để góp phần biến tiềm năng năng thành sức hút, thành nhũng sản phẩm du lịch đặc sắc, chất lượng cao cần có một giải pháp, một chính sách, bên cạnh đó cũng cần phân tích được ưu điểm và nhược điểm trong chính sách phát triển du lịch hiện nay của tỉnh Chính vì vậy em đã chọn đề tài: “Đánh giá thực trạng và định hướng phát triển sản phẩm du lịch tỉnh Cà Mau”, để làm khóa luận tốt nghiệp

Do lượng kiến thức và kinh nghiệm có giới hạn, nên đề tài khóa luận tốt nghiệp này khó tránh khỏi những thiếu sót Vì thế, em rất mong được quý Thầy cô,

bạn bè đóng góp ý kiến quý báo của mình để đề tài này được hoàn thiện hơn

2 Nội dung nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu là: “Đánh giá thực trạng và định hướng phát triển du

lịch tỉnh Cà Mau ”, bao gồm 3 chương cơ bản, có nội dung khá đầy đủ, phong phú,

bao quát về cơ sở lý luận và tình hình thực tế hoạt động du lịch của tỉnh Cà Mau với

bố cục cụ thể như sau:

Chương I: Cơ sở lý luận về sản phẩm du lịch

Chương II: Đánh giá tiềm năng và thực trạng hoạt động du lịch của tỉnh Cà Mau

Chương III: Định hướng và giải pháp phát triển sản phẩm du lịch tỉnh Cà Mau

3 Phạm vi nghiên cứu và mục đích nghiên cứu

Đề tài “ Đánh giá thực trạng và định hướng phát triển sản phẩm du lịch tỉnh

Cà Mau” chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu trong địa giới hành chính tỉnh Cà Mau và

có kết hợp với một số sản phẩm du lịch khác trong vùng nhằm đưa ra những định hướng và giải pháp để sản phẩm du lịch Cà Mau ngày càng phát triển hơn

Việc nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch của tỉnh không nằm ngoài mục đích đẩy mạnh việc khai thác tiềm năng vốn có tỉnh, không ngừng chú trọng khai thác những điểm, loại hình du lịch mà tỉnh có lợi thế so sánh trong vùng Đồng Bằng

Sông Cửu Long, đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng của dịch vụ du lịch, tăng tỷ trọng doanh thu du lịch trong cơ cấu GDP góp phần trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh

tế, tạo công ăn việc làm nhằm cải thiện cuộc sống cho cư dân địa phương

Trong tương lai tỉnh đang tập trung phát triển các điểm du lịch có nhiều tiềm năng như Khu du lịch Vườn quốc gia Đất Mũi, bãi biển Khai Long, các cụm đảo, hòn như: Đá Bạc, Hòn Khoai…, để thuận lợi cho tỉnh tìm các đối tác liên doanh, liên kết để thực hiện các dự án nâng cấp các khu du lịch nêu trên, đồng thời tiếp tục đầu tư hoàn thiện các công trình xây dựng khách sạn, nhà hàng, điện, viễn thông, cung cấp nước sạch…Có sự hợp tác như thế thì chất lượng sản phẩm du lịch mới không ngừng được nâng cao, tạo cho tỉnh một sự phát triển du lịch một cách bền vững và lâu dài

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp thu thập và xử lý thông tin

Thu thập thông tin từ các điểm du lịch, các tư liệu từ cơ quan ban ngành có liên quan, tham khảo các công trình nghiên cứu trước đó, thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng (báo, tạp chí, ti vi…), vận dụng những thông tin đã có, xử

lý và vận dụng những thông tin cần thiết vào đề tài đang nghiên cứu để có được cái nhìn khái quát và rõ ràng vấn đề hơn

4.2 Phương pháp bản đồ

Việc sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu sẽ giúp chúng ta

có được một tầm nhìn bao quát hơn về sự phân bố các sản phẩm du lịch và là cơ sở

để phân tích các qui luật hoạt động của hệ thống lãnh thổ du lịch

4.3 Phương pháp khảo sát thực địa

Sử dụng phương pháp này thường đạt hiệu quả cao trong quá trình thu thập,

xử lý thông tin, tư liệu do cần phải đi khảo sát thực tế, xin số liệu, chụp những hình ảnh minh họa cho đề tài nghiên cứu

4.4 Phương pháp so sánh

So sánh tiềm năng, hiện trạng của sản phẩm và hoạt động du lịch trong quá khứ và hiện tại để thấy được những mặt mạnh nào cần phát huy và những điểm yếu

4.5 Phương pháp phân tích xu thế

Dựa vào qui luật hoạt động trong quá khứ, hiện tại để suy ra hướng phát triển

về tương lai cho tỉnh Cà Mau

Phương pháp này được sử dụng để đưa ra những dự báo về các chỉ tiêu phát triển và có thể được mô hình hóa bằng phương pháp toán học

1.1.1 Khái niệm về sản phẩm du lịch

1.1.1.1 Khái niệm về sản phẩm

1.1.1.2 Khái niệm về sản phẩm du lịch

Có rất nhiều khái niệm về sản phẩm du lịch

 Theo định nghĩa của WTO thì “Sản phẩm du lịch là một tổng thể phức tạp gồm nhiều thành phần không đồng nhất cấu tạo thành tài nguyên tự nhiên, tài nguyên nhân văn, cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng dịch vụ du lịch và đội ngũ cán bộ du lịch” Sản phẩm du lịch bao gồm cả sản phẩm hữu hình và vô hình

 Theo các nhà du lịch Trung Quốc thì sản phẩm du lịch bao gồm hai mặt chính:

Xuất phát từ đích tới du lịch, sản phẩm du lịch là chỉ toàn bộ dịch vụ của nhà kinh doanh du lịch dựa vào vật thu hút du lịch khởi sự du lịch, cung cấp cho

du khách để thỏa mãn nhu cầu hoạt động du lịch

Xuất phát từ gốc độ người du lịch là chỉ quá trình du lịch một lần do

du khách bỏ thời gian, chi phí và sức lực nhất định để đổi được

 Theo tiến sĩ Thu Trang Công Thị Nghĩa, tiến sĩ sử học, ủy viên đoàn chủ tịch hội người Việt Nam tại Pháp: “Sản phẩm du lịch là một loại sản phẩm tiêu dùng đáp ứng cho nhu cầu du khách, nó bao gồm di chuyển, ăn, ở và giải trí”

Di chuyển tức là nhu cầu cần thiết sử dụng mọi phương tiện giao thông như máy bay, xe lửa, tàu biển…và các phương tiện vận chuyển truyền thống như lạc đà, xe ngựa…

Lưu trú liên quan đến các loại hình và cơ sở lưu trú

Nghệ thuật ăn uống đáp ứng nhu cầu nuôi dưỡng con người và cũng là một nghệ thuật tạo nên nét văn hóa ẩm thực cho các quốc gia và vùng

Sản phẩm du lịch đặc trưng là các tuyến du lịch

 Từ các định nghĩa trên có thể đưa ra một định nghĩa bao quát và ngắn gọn hơn:

“Sản phẩm du lịch là sự kết hợp các hàng hóa và dịch vụ du lịch trên cơ

sở khai thác hợp lý các tài nguyên du lịch nhằm đáp ứng mọi nhu cầu cho du khách trong hoạt động du lịch”

1.1.2.5 Sản phẩm vui chơi giải trí

Là những sản phẩm phục vụ nhu cầu tiêu khiển, thư giãn của khách trong quá trình lưu trú

1.1.2.6 Sản phẩm mua sắm

Bất cứ du khách nào khi đi du lịch đều muốn mua những sản phẩm đặc trưng của vùng để về làm quà lưu niệm hoặc những du khách nữ thường rất thích shopping Chính vì vậy sản phẩm mua sắm chính là sản phẩm đáp ứng nhu cầu này của du khách

1.1.3 Mô hình sản phẩm du lịch

1.1.3.1 Mô hình 4S

SEA : Biển

SUN : Mặt trời, tắm nắng

SHOP : Cửa hàng lưu niệm, mua sắm

SEX (or SAND): Hấp dẫn, khêu gợi giới tính (hay bãi cát tắm nắng)

 SEA: Biển

Biển là yếu tố quan trọng và có lực hấp dẫn lớn đối với du khách, thõa mãn cho nhu cầu tắm biển, tắm nắng của du khách đặc biệt là vào mùa hè

Việt Nam với chiều dài bờ biển là 3260 km, có đến 125 bãi biển có thể quy hoạch xây dựng cho du lịch biển, trong đó có 16 bãi tắm đẹp, nỗi tiếng như Trà Cổ, Bãi Cháy (Quãng Ninh), Đồ Sơn (Hải Phòng), Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An), Thuận An, Lăng Cô (Thừa Thiên Huế), Non Nước (Đà Nẵng), Nha Trang (Khánh Hòa), Vũng Tàu, Long Hải (Vũng Tàu), Hà Tiên (Kiên Giang)

Ngoài ra trên vùng biển Việt Nam còn có gần 4000 hòn đảo lớn nhỏ với cảnh quan hấp dẫn và là tiềm năng to lớn cho phát triển du lịch biển

 SUN: Mặt trời, tắm nắng

Đối với du khách, mặt trời là một yếu tố quan trọng cho họ không chỉ để tắm biển mà còn tắm nắng Đặc biệt là những du khách ở những miền hàn đới, ôn đới

Việt Nam ở vùng nhiệt đới khí hậu nhiệt đới gió mùa Đông Nam Á, có nhiệt

độ cao, nhiệt độ trung bình năm từ 220 C đến 270 C, nhiệt bức xạ trung bình năm đạt

100 Kcal/cm2 Với điều kiện khí hậu ôn hòa, mặt trời chiếu sáng hầu như quanh năm tạo lực hấp dẫn đối với du khách quốc tế Châu Âu, Châu Mỹ đến du lịch

 SHOP: Cửa hàng lưu niệm, mua sắm

Mua sắm là nhu cầu thực tế của du khách trong quá trình đi du lịch

Ở Việt Nam có các mặt hàng lưu niệm đặc sắc và gây ấn tượng đối với du khách như sản phẩm sơn mài, điêu khắc gỗ, đá, nón lá, thổ cẩm…

 SEX (or SAND): Hấp dẫn, khiêu gợi (hay bãi cát tắm nắng)

Chữ Sex trong du lịch thể hiện tính khêu gợi, hấp dẫn và thỏa mãn nhu cầu sinh lý

Trong hoạt động du lịch của một số quốc gia đã xuất hiện Sex Tour, đặc biệt

ở Thái Lan, ngành du lịch tình dục phát triển khá mạnh

Quan điểm của các nhà lãnh đạo Tổ chức du lịch thế giới và các quốc gia không đồng tình và không ủng hộ hoạt động tình dục, đã và đang áp dụng nhiều biện pháp để giảm dần và đi đến xóa bỏ hoạt động tình dục

Yếu tố Sand (bãi cát) tác động tích cực đến hoạt động du lịch, những bãi cát mịn màng tạo đều kiện thu hút du khách

 HERITARE: Di sản văn hóa, di sản truyền thống dân tộc

Di sản văn hóa, di tích lịch sử, kiến trúc, mỹ thuật, nghệ thuật là những yếu

tố đặc sắc, quan trọng của tài nguyên nhân văn của thế giới và mỗi quốc gia, nó tạo

ra lực hấp dẫn rất lớn đối với du khách nội địa và quốc tế

Khách sạn, nhà hàng đáp ứng nhu cầu lưu trú và ăn uống của du khách trong quá trình đi du lịch

 HONESTY: Tính lương thiện

Kinh doanh du lịch muốn thành công thì phải lấy chữ “ Tín” làm đầu, phải tạo được sự tin cậy vững chắc của du khách vào chất lượng của sản phẩm du lịch để

họ sẵn sàng bỏ tiền ra mua sản phẩm du lịch mà họ tin tưởng

Vệ sinh là một tiêu chuẩn cực kỳ quan trọng trong chất lượng của sản phẩm

du lịch, nó bao gồm vệ sinh thực phẩm, vệ sinh ăn uống, ngủ nghỉ, vệ sinh môi trường trong không khí, nước, vệ sinh đường phố và các điểm tham quan…

 SANTÉ: Sức khỏe

Du khách đi du lịch với mục đích phục hồi sức khỏe sau thời gian lao động căng thẳng và mệt nhọc Các loại hình du lịch góp phần phục hồi và làm tăng sức

khỏe cho du khách bao gồm du lịch thể thao, chữa bệnh và nghỉ dưỡng, ngoài ra trong các khách sạn còn có dịch vụ như tắm hơi, Massage

 SÉCURITÉ: An ninh trật tự xã hội

Để đảm bảo cho du lịch phát triển thì một trong những yếu tố quan trọng là

sự ổn định chính trị, an ninh, trật tự xã hội của nơi du lịch Chế độ chính trị và an ninh ổn định đảm bảo sự an toàn tính mạng, tinh thần của cải vật chất cho du khách

 SERENITÉ: Sự thanh thản

Đại đa số du khách đi du lịch với mục đích hưởng thụ, đi tìm sự thanh thản, thư giãn cho tinh thần Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và công nghệ làm cho con người rơi vào tình trạng căng thẳng, cuộc sống trong môi trường đô thị với sự ô nhiễm gia tăng như khói bụi, tiếng ồn khiến cho con người muốn tìm về với thiên nhiên, rừng núi, đồng quê để tận hưởng những giây phút yên bình, để thư giãn, để nghỉ ngơi

 SERVICE: Dịch vụ, phong cách phục vụ

Sản phẩm du lịch chủ yếu là những dịch vụ như dịch vụ khách sạn, dịch vụ thủ tục đăng ký, xuất nhập cảnh, dịch vụ vận chuyển Chính vì vậy mà trình độ chuyên môn nghiệp vụ và phong cách phục vụ của cán bộ, nhân viên du lịch phải giỏi, tốt mới đáp ứng ở mức độ cao nhu cầu của du khách

 SATISFACTION: Sự thỏa mãn

Mục đích chính của chuyến đi du lịch là để thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của con người Do vậy sự thỏa mãn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng, giá cả các dịch vụ, vào phong cách phục vụ của những người làm trong ngành du lịch

1.1.4 Đặc tính của sản phẩm du lịch

1.1.4.1 Tính tổng hợp

Hoạt động du lịch là hoạt động tổng hợp, bao gồm nhiều mặt như hoạt động

xã hội, kinh tế, văn hóa chính trị, giao lưu quốc tế Bên cạnh đó nhu cầu của du khách hết sức phong phú, đa dạng, vừa bao gồm nhu cầu đời sống vật chất cơ bản vừa bao gồm nhu cầu cuộc sống tinh thần ở cấp cao hơn

Tính tổng hợp của sản phẩm du lịch thể hiện ở sự kết hợp các loại dịch vụ

mà cơ sở kinh doanh cung ứng nhằm thỏa mãn nhu cầu của du khách, nó bao gồm

sản phẩm vật chất và phi vật chất Mặt khác tính tổng hợp của sản phẩm du lịch thể hiện ở sản xuất liên quan tới rất nhiều ngành nghề và nhiều bộ phận

Do tính tổng hợp của sản phẩm du lịch mà các quốc gia, các vùng du lịch phải tiến hành quy hoạch du lịch toàn diện

1.1.4.2 Tính không dự trữ

Là một loại sản phẩm dịch vụ, sản phẩm du lịch có tính chất “không thể dự trữ” như sản phẩm vật chất khác nói chung, có nghĩa là không thể tồn kho

Sau khi du khách mua sản phẩm du lịch, cơ sở kinh doanh du lịch liền trao quyền sử dụng liên quan trong thời gian qui định, nếu sản phẩm du lịch chưa thể bán ra kịp thời thì không thực hiện được giá trị của nó, thiệt hại gây nên không bù đắp được

Đặc tính không thể dự trữ của sản phẩm du lịch cho thấy trong việc sản xuất

du lịch và thực hiện giá trị phải lấy việc mua thực tế của du khách làm tiền đề,

“Khách hàng là thượng đế”

1.1.4.3 Tính không dịch chuyển

Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch xảy ra song song cùng một thời gian và không gian sản xuất ra chúng, vì vậy du khách chỉ có thể tiêu thụ sản phẩm nơi sản xuất ra sản phẩm du lịch chứ không thể như sản phẩm vật chất khác nói chung có

thể chuyển ra khỏi nơi sản xuất và đem đi tiêu thụ ở nơi khác Trong quá trình trao

đổi sản phẩm du lịch không xảy ra việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, du khách chỉ có quyền sử dụng tạm thời đối với sản phẩm du lịch trong thời gian và địa điểm

nhất định chứ không có quyền sở hữu sản phẩm

Do tính không thể dịch chuyển của sản phẩm du lịch, việc lưu thông sản phẩm du lịch chỉ có thể biểu hiện qua việc thông tin sản phẩm Vì vậy công tác tuyên truyền, quảng cáo và tiếp thị du lịch đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đưa sản phẩm du lịch đến với du khách

1.1.4.4 Tính dễ dao động

Quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm du lịch chịu ảnh hưởng và hạn chế của nhiều nhân tố, mặc dù chỉ thiếu một điều kiện cũng sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình trao đổi sản phẩm du lịch, ảnh hưởng đến việc thực hiện giá trị sản phẩm

du lịch

Do tính dễ dao động của sản phẩm du lịch về sản xuất và tiêu thụ, nơi tới du lịch phải tuân thủ quy luật phát triển theo tỷ lệ, làm tốt công tác qui hoạch du lịch, thiết lập và xử lý đúng đắn quan hệ tỷ lệ giữa các bộ phận, giữa các yếu tố

1.1.4.5 Tính thời vụ

Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch có tính thời vụ, nguyên nhân là do sản phẩm

du lịch khá ổn định trong thời gian nhất định, trong khi đó nhu cầu thường xuyên thay đổi làm cho quan hệ cung_ cầu cũng thay đổi, có thể cung vượt cầu và cũng có thể cầu vượt cung, gây khó khăn lớn trong việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm du lịch

1.2 Các khái niệm khác

1.2.1.Khái niệm về du lịch

Có rất nhiều khái niệm khác nhau về du lịch:

 Theo liên hiệp quốc tế các tổ chức lữ hành chính thức (International Union of Officail Travel Orangizition- IUOTO): “Du lịch được hiểu là hành động du hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích không phải để làm ăn tức không phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống…”

 Theo I.I Pirogionic, 1985: “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lưu lại tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức văn hóa hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa”

1.2.2 Khái niệm về du khách

Nhà kinh tế học người Anh (Ogilvie) cho rằng: “Khách du lịch là tất cả những người thõa mãn hai điều kiện: rời khỏi nơi ở thường xuyên trong khoảng thời gian dưới một năm và chỉ tiêu tiền tại nơi họ đến mà không kiếm tiền ở đó”

Còn theo nhà xã hội học Cohen: “Khách du lịch là một người tự nguyện rời khỏi nơi cư trú thường xuyên trong một khoảng thời gian nhất định, với mong muốn được giải trí, khám phá những điều mới lạ từ những chuyến đi tương đối xa và không thường xuyên”

1.2.2.1.1 Phân theo phạm vi lãnh thổ

 Du khách quốc tế

Du khách quốc tế là người nước ngoài hoặc cư dân Việt Nam định cư

ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch

Du khách quốc tế là công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam ra nước ngoài du lịch Mục đích chuyến đi của họ là tham quan, thăm thân nhân, tham dự hội nghị, khảo sát thị trường, đi công tác,chữa bệnh, thể thao, hành hương, nghỉ ngơi

 Du khách nội địa

Du khách nội địa là công dân của một nước đi du lịch (dưới bất kỳ hình thức nào) trong phạm vi lãnh thổ của quốc gia đó

1.2.2.1.2 Phân theo loại hình du lịch

 Du khách du lịch sinh thái: được chia ra làm 3 loại cụ thể:

Khách du lịch sinh thái cảm giác mạnh: đa số là thanh niên đi du lịch

cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ, tổ chức độc lập, ăn uống có tính địa phương, cơ sở lưu trú đơn giản, thích thể thao và du lịch mạo hiểm

Khách du lịch sinh thái an nhàn: du khách có lứa tuổi trung niên và cao niên, đi du lịch theo nhóm, ở khách sạn hạng sang, ăn uống ở nhà hàng sang trọng, yêu thích du lịch thiên nhiên và săn bắn

Khách du lịch sinh thái đặc biệt: bao gồm những du khách có lứa tuổi

từ trẻ đến già, đi du lịch cá nhân, đi tour đặc biệt, thích di chuyển, thích tự nấu ăn và thu hoạch kiến thức khoa học

 Du khách du lịch văn hóa: được phân chia thành 2 loại:

Du khách du lịch văn hóa đại trà thuộc mọi lứa tuổi, mọi thành phần

du khách

Du khách du lịch văn hóa chuyên đề bao gồm những du khách có trình độ hiểu biết về văn hóa, lịch sử, mỹ thuật, nghệ thuật, đi du lịch nghiên cứu

1.2.3 Khái niệm du lịch sinh thái

Trong hội thảo về xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển du lịch sinh thái được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 07 đến ngày 09 tháng 09 năm 1999, Tổng cục

du lịch đã đưa ra một định nghĩa thống nhất về du lịch sinh thái của Việt Nam như

sau: “Du lịch sinh thái là một loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa gắn với giáo dục môi trường có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương”

1.2.4 Khái niệm du lịch sinh thái cộng đồng

Du lịch sinh thái cộng đồng là loại hình du lịch dựa trên sự đa dạng về điều kiện sinh thái tự nhiên, sự phong phú của các làng nghề truyền thống và nét văn hóa đặc sắc của các cư dân bản địa tại những điểm đến Tham gia loại hình du lịch này

du khách được đến với cộng đồng dân cư địa phương, thực hiện những cuộc đối thoại, tìm hiểu những nét đặc sắc trong văn hóa bản địa, tắm mình trong cuộc sống của người dân

Loại hình du lịch cộng đồng đã khuyến khích các cộng đồng cư dân tại nơi khách đến tham gia váo các hoạt động du lịch và tạo thêm thu nhập, giảm nhẹ một phần những khó khăn trong đời sống vật chất và tinh thần mà họ đang phải chịu đựng, rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và nông thôn

1.2.5 Khái niệm cơ sở lưu trú

Cơ sở lưu trú là những cơ sở kinh doanh về buồng_ phòng, giường và các dịch vụ khác phục vụ du khách Cơ sở lưu trú bao gồm: khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp (resort), motel, làng du lịch, biệt thự, căn hộ, lều, nhà chòi, bãi cắm trại cho thuê, tàu thuyền du lịch Trong đó, khách sạn là cơ sở lưu trú chủ yếu

1.2.6 Khái niệm điểm du lịch

Điểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch (bình thường hoặc hấp dẫn), có khả năng phục vụ và thu hút khách

1.2.7 Khái niệm tuyến du lịch

Tuyến du lịch là lộ trình kết nối các diểm du lịch, khu du lịch khác nhau về

chức năng nhằm đáp ứng nhu cầu đi tham quan du lịch của du khách

1.2.8 Khái niệm tài nguyên du lịch

Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử, di tích cách mạng, các giá trị nhân văn, công trình lao động sáng tạo của con người… có thể được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch của con người; là những yếu tố cơ

bản để hình thành sản phẩm dịch vụ du lịch, hình thành các điểm du lịch, khu du lịch nhằm tạo ra sự hấp dẫn du khách

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DU LỊCH CỦA

Điểm cực Nam 80 30’ vĩ độ Bắc (xã Viên An huyện Ngọc Hiển)

Điểm cực Bắc 90 33’ vĩ độ Bắc (xã Biển Bạch huyện Thới Bình)

Điểm cực Đông 1050 24’ kinh Đông (xã Tân Thuận huyện Đầm Dơi) Điểm cực Tây 1040 43’ kinh Đông (thuộc xã Đất Mũi huyện Ngọc Hiển) Với ba mặt giáp biển: phía Đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía Tây giáp Vịnh Thái Lan, phía Bắc giáp tỉnh Kiên Giang (63km), phía Đông giáp tỉnh Bạc Liêu (75km) Thành phố Cà Mau là tỉnh lỵ của tỉnh Cà Mau, nằm trên đường

quốc lộ 1A, cách Hà Nội 2085km, cách Thành phố Hồ Chí Minh 370km, cách Thành phố Cần Thơ 180km về phía Nam Nằm ở khu vực trung tâm trong mối quan

hệ với các nước Đông Nam Á, Cà Mau có điều kiện thuận lợi trong giao lưu, hợp tác kinh tế với các nước trong khu vực Tỉnh cũng nằm trong hành lang kinh tế của chương trình hợp tác tiểu vùng sông MêKông mở rộng, với trục giao thông xương sống từ Hà Tiên (cửa khẩu Xà Xí)_ quốc lộ 63_ Cà Mau_ Năm Căn_ Đất Mũi

2.1.2 Diện tích:

Cà Mau có tổng diện tích tự nhiên là 5.211km2, bằng 13,1% diện tích vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long và bằng 1,58% diện tích cả nước Ngoài phần đất liền, tỉnh còn có các đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối, Hòn Bương và Hòn Đá Bạc, diện tích xấp xỉ 5km2 Hằng năm Mũi Cà Mau bồi ra biển từ 80m đến 100m; bờ biển phía Đông từ cửa sông Gành Hào đến vùng cửa sông Rạch Gốc bị sói lở, có nơi mỗi năm trên 20m

Cà Mau có bờ biển dài 254km, rộng trên 71.000km2 Tiếp giáp với vùng biển các nước: Malaysia, Thái Lan, Indonesia Biển Cà Mau có vị trí nằm ở trung tâm vùng biển các nước Đông Nam Á nên có nhiều thuận lợi giao lưu, hợp tác kinh tế bằng đường biển, phát triển du lịch, phát triển kinh tế biển, khai thác dầu khí và thủy hải sản…

2.1.3 Dân số:

Dân số tính đến cuối năm 2007 của tỉnh là 1.241.000 người, bằng 7% dân số vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long và bằng 1,47% dân số cả nước Có khoảng 20 dân tộc khác nhau sinh sống trên địa bàn tỉnh, trong đó nhiều nhất là dân tộc Kinh (chiếm 97,16%), tiếp đến là dân tộc Khmer (chiếm 1,86%), còn lại là người Hoa (0,95%) và các dân tộc ít người khác

Mật độ dân số trung bình của tỉnh Cà Mau là 230 người/km2, thấp hơn mật

độ dân số trung bình của cả nước và các tỉnh trong khu vực Tốc độ tăng dân số trung bình 1,6%/năm; tỷ lệ nữ giới chiếm 50,9% dân số

2.2 Tài nguyên du lịch

2.2.1 Tài nguyên tự nhiên

2.2.1.1 Địa hình:

Cà Mau có địa hình thấp, bãi biển dài, tạo cho Cà Mau có đặc điểm là vùng đất ngập nước, có độ cao so với mặt nước biển thấp, mặt đất khá bằng phẳng (cao trung bình 0,6m-1,5m so với mặt nước biển) Phần lớn diện tích tự nhiên của tỉnh bị ngập nước vào mùa mưa, trong đó vùng đất có diện tích khá lớn thường xuyên bị ngập nước Ngoài đất ngập mặn, đất phèn và than bùn, Cà Mau có diện tích lớn đất bãi bồi màu mỡ, có giá trị cao đối với việc phát triển các vườn cây ăn trái phục vụ phát triển du lịch miệt vườn Hướng địa hình nghiêng dần từ Bắc xuống Nam, từ Đông Bắc sang Tây Nam, luôn luôn bị chi phối bởi thủy triều của biển và ngập nước vào mùa mưa Hệ thống sông ngòi chằng chịt với nhiều cửa sông lớn thông ra biển như: Sông Đốc, Bồ Đề, Gành Hào

Do địa hình Cà Mau là biển ảnh hưởng rất lớn tới việc hình thành đặc điểm đất trồng, có rất nhiều đơn vị đất trồng nhiễm mặn và hình thành các hệ sinh thái đặc thù như: Hệ sinh thái rừng ngập mặn (rừng đước), rừng ngập nước chua phèn (rừng tràm)…Đồng thời đây cũng là thế mạnh của tỉnh so với các tỉnh khác trong khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long Địa hình tự nhiên của Cà Mau không đồng nhất, có sự phân hóa theo thời gian Sự khác biệt giữa các tổng thể tự nhiên tạo sự phân hóa lãnh thổ theo không gian Phần đất liền được chia ra thành ba cảnh quan

tự nhiên: cảnh quan trũng phèn phía Bắc tỉnh, cảnh quan trung tâm tỉnh, cảnh quan ven biển phía Nam và Đông Nam tỉnh Mỗi cảnh quan có đặc điểm riêng, có khả năng riêng

2.2.1.2 Khí hậu:

Do chịu ảnh hưởng của vị trí địa lý, Cà Mau có khí hậu mang tính đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo với nền nhiệt trung bình năm cao Cùng chung đặc điểm của miền khí hậu phía Nam, Cà Mau có khí hậu phân thành hai mùa mưa và mùa khô rõ rệt Hàng năm, mùa mưa kéo dài khoảng 7 tháng từ tháng

5 đến tháng 11 và mùa khô kéo dài 5 tháng từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau

 Nhiệt độ: trung bình vào khoảng 26-270 C, thấp hơn so với các tỉnh khác trong vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long Trong năm, nhiệt độ cao nhất rơi vào tháng

4 với nhiệt độ trung bình là khoảng 27,60 C Nhiệt độ thấp nhất rơi vào tháng 1 với nhiệt độ trung bình là khoảng 250 C Với điều kiện như vậy thì rất thuận lợi trong

các hoạt động nông nghiệp, cũng như các hoạt động khác như du lịch (vì không

nóng lắm cũng không lạnh lắm, nhiệt độ vừa phải)

 Độ ẩm: Cà Mau có lượng mưa lớn nhất trong khu vực Đồng Bằng Sông Cửu

Long, lượng mưa các năm luôn trên 2.300mm, có năm trên 3.400mm Độ ẩm tương đối trung bình năm là 85,6%, những tháng vào mùa khô có độ ẩm tương đối thấp

 Gió: Chế độ gió cũng mang tính mùa rõ rệt Gió mùa hạ từ tháng 6 đến tháng

9 là hướng gió Tây và Tây Nam chiếm 70%-80% Gió mùa đông từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau là hướng gió đông, với tần suất trung bình 43%, còn có gió Đông Bắc với tần suất hơn 30%, gió Đông Nam với tần suất từ 23-33%, gió Bắc hơn 20%

2.2.1.3 Thủy, Hải văn:

Có vị trí địa lý đặc biệt với hơn 250km đường bờ biển, Cà Mau là tỉnh duy nhất trong cả nước chịu ảnh hưởng chi phối của hai chế độ triều khác nhau: bán nhật triều ở biển Đông và nhật triều không điều ở biển Tây Biên độ triều biển Đông tương đối lớn (3-3,5m vào các ngày triều cường và từ 180-220cm vào các ngày triều kém) Triều biển Tây yếu hơn, biên độ triều lớn nhất là 1m Tại của sông Ông Đốc mực nước cao nhất +0,85m đến +0,95m, xuất hiện vào tháng 10 và tháng 11; mực nước thấp nhất -0,4m đến +0,5m, xuất hiện vào tháng 4 và tháng 5

Hệ thống sông ngòi của Cà Mau khá dày đặc Bênh cạnh một số con sông khá lớn như Tam Giang, Bảy Háp, Gành Hào, Sông Đốc, Sông Trẹm…Cà Mau còn

có chung đặc điểm của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long là có mạng lưới sông ngòi, kênh gạch chằng chịt và chính mạng lưới này của tỉnh có vị trí quan trọng trong giao thông thủy và phát triển kinh tế Thống kê cho thấy trên địa bàn tỉnh có

11 con sông lớn với chiều dài của sông dài nhất là 416km Lớn nhất là sông Tam Giang, dài 58km, sâu 20m và nhỏ nhất là sông Bạch Ngưu dài 30km… Cà Mau còn

có nhiều hồ đầm, các hồ nước mặn ven sông, ven biển được giữ nước để nuôi trồng thủy hải sản Đó là những hồ đầm nhân tạo Đầm tư nhiên là Đầm Thị Tường, đầm dài 7km, rộng 1-2km, ngoài việc cung cấp thủy sản, đầm còn là điểm du lịch hấp dẫn của tỉnh

Nước sử dụng ở Cà Mau có 3 dạng: nước mưa, nước ngầm và nước ở sông

hoạt của người dân Cà Mau, chất lượng nước ngầm khá tốt và phong phú với bảy tầng chứa nước Trong đó, năm tầng từ tầng 2 đến tầng 6 là các tầng chứa nước mềm không bị nhiễm mặn Tổng lượng nước ngầm khai thác khoảng hơn 17 vạn

m3/ngày đêm bằng 1/30 trữ lượng tiềm năng Nước sông ngòi kênh rạch là nguồn nước dồi dào, phổ biến ở Cà Mau vì tổng chiều dài sông rạch trong tỉnh khoảng 7000km chiếm 3,02% diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh

Ở khu vực đô thị nước phục vụ cho giao thông đường thủy, điều hòa khí hậu…Còn ở nông thôn nước chủ yếu phục vụ cho tưới tiêu nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và là nguồn nước bổ sung cho nước ngầm ở Cà Mau

2.2.1.4 Thực, động vật:

 Tài nguyên rừng: Rừng Cà Mau chủ yêu là rừng rừng ngập mặn ven biển có

giá trị to lớn về mặt sinh học, kinh tế và môi trường Diện tích rừng ngập mặn ở Cà

Mau chiếm 77% tổng diện tích rừng ngập mặn ở Đồng Bằng Sông Cửu Long Bên cạnh rừng ngập mặn, Cà Mau còn có một diện tích lớn khoảng hơn 35.000ha rừng tràm phát triển trên đất phèn thuộc địa phân các huyện U Minh, Thới Bình và Trần Văn Thời, là khu rừng có giá trị lớn, thuộc loại rừng quý của quốc gia và thế giới, rừng tràm giữ nguồn nước ngọt, hạn chế phèn, là nơi cư trú của nhiều loài động vật

và cá đồng Trên các đảo ngoài khơi của tỉnh còn có một diện tích xấp xỉ 600ha rừng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo hải dương Rừng ngập mặn và rừng tràm ở Cà

Mau có năng suất sinh học cao nhất trong tất cả các rừng tự nhiên

 Hệ thực vật: Thảm thực vật Cà Mau phong phú và đa dạng hơn so với các

tỉnh khác trong khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long Nó bao gồm:

Thảm rừng ngập mặn (có khoảng 101 loài, ví dụ như: đước, mắn, sú, vẹt, cốc, bần, chà là) Cây chủ đạo là đước hay còn gọi là rừng đước

Thảm thực vật úng phèn (rừng tràm), đại diện cho hệ sinh thái này là rừng tràm đặc dụng Vồ Dơi_U Minh (trong 7 quần hợp thực vật úng phèn cọ quần hợp tràm chiếm ưu thế: tràm, dớn, choại trên đất than bùn, tràm sậy trên đất sét, tràm năng trên vùng trũng phèn nhiều)

Thảm thực vật trên vùng đất canh tác gồm nhiều quần hợp xen kẽ với cây trồng, phân tán trong khu vực canh tác dưới dạng cỏ dại, đặc trưng cho từng loại

môi trường như: ráng, gạc nai, lác biển (vùng đất mặn ít và có phèn nhiễm mặn), đồng tiền, rau má, sam (vùng đất ngọt ít phèn)

Rừng cận xích đạo trên đất feralit đỏ vàng (ở cụm đảo Hòn Khoai, có diện tích khoảng 500ha, với 221 loài tực vật bậc cao thuộc 78 họ, 11 loài cây dược liệu quý) Ngoài ra trong hệ thực vật của tỉnh còn có những loài cây rất quý như lan

móng rùa, lan thạch hộc, nắp nước…

 Hệ động vật: Nhìn chung thành phần động vật hoang dã rất phong phú và đa

dạng chủ yếu ở hai vùng sinh thái

Động vật hoang dã ở vùng sinh thái rừng tràm: tại rừng đặc dụng Vồ Dơi có

12 loài lưỡng cư, 32 loài bò sát, 100 loài chim (Khoang cổ, gà đãi,ó biển, quạ), 18 loài động vật có vú, hàng chục loài bướm Chiếm số lượng khá nhiều là các loài heo rừng, nai, nai, khỉ, dơi, sóc Các loài bò sát ở rừng U Minh không chỉ phong phú, đa dạng về số loài mà còn có rất nhiều loài có giá trị cả về kinh tế và nghiên cứu khoa học Có loài được ghi trong sách đỏ của Việt Nam và thế giới như: tê tê, rùa nắp, rùa răng, rắn hổ mang, rắn mai Động vật hoang dã ở vùng sinh thái rừng ngập mặn: Khu rừng Năm Căn có 6 loài lưỡng cư, 18 loài bò sát, 41 loài chim, 15 loài động vật

có vú Nhiều loài thú quý hiếm như: khỉ đuôi dài, vượn đen huyền, cà khu, heo rừng, nai, tê tê, chồn mướp, chồn đen, cá sọc, rái cá, các loại dơi…Ngoài ra còn phải kể đến các loài động vật dưới nước như: có 661 loài, 319 giống, 138 họ, có 33 loài tôm biển trong đó có 17 loài có giá trị kinh tế cao Bên cạnh đó còn có hệ sinh thái sân chim: Thiên nhiên đã ban tặng cho Cà Mau là nơi có rất nhiều sân chim - tập hợp nhiều loài chim khác nhau Cà Mau có 2 sân chim ở Chà Là và Đầm Dơi,

và một vườn chim rừng ở xã Hồ Thị Kỷ…Ngoài 3 sân chim nêu trên Cà Mau còn

có thêm 16 sân, vườn chim và bãi đậu Đặc biệt ngay giữa lòng thành phố Cà Mau còn hình thành một sân chim tự nhiên diện tích khoảng 5ha với trên 60 loài, hội tụ trên 20.000 con các loại như: cò, vạc, bồ nông, le le, còng cọc,vạc, bìm bịp…

2.2.2 Tài nguyên nhân văn

Tài nguyên du lịch nhân văn ở Cà Mau gồm các di tích lịch sử - văn hóa, các thắng cảnh địa phương, những làng nghề truyền thống và lễ hội các đồng bào dân tộc

2.2.2.1.1 Di tích lịch sử cách mạng

 Lung lá nhà thể

Khu căn cứ tỉnh ủy Lung Lá Nhà Thể cách Thành phố Cà Mau khoảng hơn 18km về hướng Tây Nam, dọc theo hướng sông Cà Mau- Cái Nước, đến xã Lương Thế Trân theo kênh Rạch Mùi vào khu di tích thêm chừng 4-8km

Khu di tích rộng 1.800m2 nằm trên diện tích vườn dừa tại ấp Trần Độ, xã Lương Thế Trân, huyện Cái Nước, là nhà riêng của đồng chí Trần Văn Thời, là nơi đầu tiên diễn ra các cuộc hợp của tỉnh ủy và là cơ quan đầu não kháng chiến chống Pháp

Đặc biệt nơi đây năm 1940 phát động khởi nghĩa Hòn Khoai vào ngày 12-1940 do đồng chí Phan Ngọc Hiển lãnh đạo Khu di tích được tôn tạo và khánh thành vào ngày 2-3-1998 Thích hợp cho đối tượng, tham quan, nghiên cứu, học tập

 Hồng Anh Thư Quán

Khu di tích này thuộc căn cứ số 2, nhà số 41 đường Phạm Văn Ký, phường

2, Thành phố Cà Mau Là cơ sở chi hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội tại Cà Mau (1-1928) làm niệm vụ tuyên truyền giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin trong mọi tầng lớp nhân dân và tạo điều kiện cho sự ra đời của các cơ sở Đảng Cộng Sản tại Cà Mau sau này, tiền thân của chi bộ Đảng Cộng Sản đầu tiên ở Cà Mau, Bạc Liêu

Hồng Anh Thư Quán đã từng là hiệu sách báo tiến bộ của chi hội đặt tại tầng

1 của ngôi nhà trên Hiệu sách phục vụ các loại sách báo tiến bộ xuất bản ở Sài Gòn

trong đó có “Tư bản luận” của Mác và Angghen Hồng Anh Thư Quán trở thành di tích cách mạng được Nhà nước công nhận từ năm 1992

 Đảo Hòn Khoai

Đây là nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa chống Pháp do thầy Phan Ngọc Hiển lãnh đạo vào ngày 13-12-1940 Khu di tích Hòn Khoai thuộc loại di tích “Lịch sử và danh thắng” đã được Bộ Văn Hóa Thông Tin công nhận di tích cấp quốc gia vào ngày 24-11-2000

 Chứng tích tội ác Bình Hưng (Dinh Điền, Phú Mỹ)

Hay được gọi là “Biệt khu Hải Yến-Bình Hưng” chứng tích điển hình về tội

ác của Mỹ-Ngụy Di tích tọa lạc tại ấp Thanh Đạm, xã Phú Tân, huyện Cái Nước Nơi đây là chứng tích ghi dấu tội ác của kẻ thù, đã được Bộ Văn Hóa Thông Tin công nhận khu di tích cấp quốc gia vào ngày 24-11-2000

 Làng Rừng

Đây là một hiện tượng xã hội độc đáo đã đi vào lịch sử giữ nước của nhân dân ta Trong những năm 60 của thế kỷ 20, không chịu nỗi sự đàn áp dã man của đế quốc Mỹ và tay sai, người dân Cà Mau đã đi sâu vào trong rừng đước lập làng nổi

để sống với Cách Mạng Mỗi làng rừng như một xã hội thu hẹp với sự phân công lao động rõ ràng, công bằng và hợp lý Làng Rừng được coi là tiền đề đồng khởi do

có tác dụng bảo toàn thực lực cách mạng ở Cà Mau

 Điểm cuối của đường Hồ Chí Minh trên biển

Chính là cửa Vàm Lũng thuộc ấp Dinh Hạng, xã Tân Ân huyện Ngọc Hiển Đây là nơi tiếp nhận hơn 3000 tấn vũ khí từ 77 chuyến tàu cập bến thành công chi viện cho chiến trường miền Nam từ năm 1962 – 1972 Chuyến tàu đầu tiên cập bến Vàm Lũng an toàn có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thông đường Hồ Chí Minh trên biển, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, thống nhất đất nước

2.2.2.1.2 Các điểm du lịch văn hóa

 Chùa Quan Âm

Chùa do hòa thượng Tô Quang Xuân dựng vào khoảng giữa thế kỷ XIX , lúc bấy giờ chỉ là một am nhỏ để ngài tu hành và chữa bệnh cho dân Sau ngài về tu ở

chùa Kim Chương, lấy pháp hiệu là Trí Lâm Năm 1842 vua Thiệu Trị sắc phong hòa thượng cho ngài và sắc tứ cho chùa Quan Âm

Kiến trúc chùa hiện nay là do hòa thượng Thiện Tường và Thiện Đức xây vào năm 1936 Trong chùa có bia dựng “Sắc tứ Quan Âm cổ tự” và tháp hòa thượng Trí Tâm Chùa thuộc loại di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật có giá trị nhất ở Cà Mau, đã được Bộ Văn Hóa Thông Tin công nhận di tích cấp quốc gia vào ngày 24-11-2000

 Chùa Cao Dân

Chùa Cao Dân tọa lạc tại ấp 7, xã Tân Lộc, huyện Thới Bình Từ Thành phố Mau vào chùa chỉ khoảng 17km Theo đường tráng nhựa, du khách có dịp đến viếng

cảnh chùa, tìm hiểu sinh hoạt của người Khmer ven hai rạch Đường Cày

Công ty du lịch Cà Mau cần kết hợp chặt chẽ với chùa Cao Dân, nhằm phát huy đội ca nhạc và đội đua ghe ngo phục vụ nhu cầu thưởng thức của du khách, thu hút bà con dân tộc tham gia vào phục vụ sinh thái

 Chùa Bà Thiên Hậu

Chùa thuộc địa phận phường 1 Thành phố Cà Mau, nhìn ra con sông Gành Hào gió lộng, rất nỗi tiếng linh thiêng Vào dịp tháng 3 âm lịch ngày 2-3, là ngày vía bà Thiên Hậu, ngày này cũng là ngày sinh của bà Lễ hội được tổ chức chu đáo, vào dịp này bà con tề tựu về rất đông để cầu tài lộc như ý Lễ hội chùa Bà ở Cà Mau không chỉ ước vọng tâm linh của con người về hạnh phúc, may mắn, mà còn mang đậm màu sắc dân gian huyền thoại Chùa có niên đại từ năm 1903

 Chùa Bà Mã Châu

Chùa là nét văn hóa truyền thống của người Hoa, nằm trên khuôn viên thoáng rộng, tĩnh lặng trên phố Lê Lợi-Khu thương mại sầm uất của Thành phố Cà Mau Trầm mặc và tỏa sáng trong sắc màu thời gian cạnh dòng sông bến nước con

đò, ngôi chùa như dòng hội tụ gợi nhớ thuở người xưa đi mở đất, tiến về phương Nam, trong đó có cộng động người Hoa đến vùng sông nước Cà Mau sinh sống Chùa thờ bà Lâm Mật Nương, bà độ người đi biển vượt qua những trận phong ba, những cơn hoạn nạn,tới chốn bình yên Nhớ ơn bà nên người dân lập đền thờ và tôn

bà là vị Thần Biển (Thiên Hậu Thánh Mẫu) Chùa vừa kỷ niệm 128 năm ngày hình

thành (1882-2010), là địa chỉ văn hóa thu hút khách thập phương đến tham quan, lễ bái

 Nhà Bác Ba Phi

Nhà Bác Ba Phi hiện ở ấp Đường Ranh, xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời Từ Thành phố Cà Mau đến nhà bác Ba Phi mất 2 giờ đi bằng võ lãi và chỉ mất

45 phút đi bằng phương tiện ca nô

Tên thật bác Ba Phi là Nguyễn Long Phi (1884-3/11/1964) thọ 88 tuổi Ông sống ở Kinh Ngang, ông có biệt tài kể chuyện lôi cuốn, hấp dẫn, huyền thoại và kịch tính Truyện kể của bác Ba Phi đều bắt nguồn từ thiên nhiên, hoàn toàn trong địa giới rừng U Minh với những “nhân vật” vốn là đặc sản khu rừng đặc chủng này như lúa gạo, trăn, rắn, rùa, mật ong… và in đậm cà tính về người và đất Cà Mau

Ngày nay, mặc dù nhà bác Ba Phi - nông dân ấy không còn nữa, nhưng cái tên bác Ba Phi mà dân gian vẫn quen gọi thay vì Nguyễn Long Phi, vẫn còn dấu ấn

in đậm tại mảnh đất U Minh Hạ

2.2.2.2 Các lễ hội

Cà Mau là vùng đất trẻ mới được khai phá cuối thế kỷ XVII, dân số được hình thành muộn hơn,chủ yếu là do di cư ở khắp các miền đất nước Vì vậy các truyền thống văn hóa lễ hội nơi đây có sự hài hòa văn hóa các văn tộc khác Ngoài tết cổ truyền của người Việt; Hội Phật Đản… còn có một số lễ hội mang tính chất liên vùng như lễ hội CholchNam Thmay, lễ Đôn Ta, lễ Cầu An (cúng Kỳ Yên), lễ cúng trăng (lễ đút cớm dẹp), lễ hội Nghinh Ông, hội đua ghe ngo, ngày hội cá Đường vào tháng 4, ngày hội Ba Khía vào tháng 8 hằng năm…Lễ hội vía bà Thiên Hậu là một trong những lễ hội quan trọng của người Hoa ở nơi đây

Có thể nói, lễ hội là dịp và là nơi phản ánh trung thực nhất đời sống tâm linh của con người nói chung và người Việt Nam nói riêng Đến với lễ hội của người Việt Nam nói chung và người Cà Mau nói riêng, du khách sẽ có cơ hội hiểu rõ hơn

về cuộc sống và con người nơi đây

 Lễ hội Nghinh Ông – Sông Đốc

Hằng năm cứ vào dịp tháng 2 âm lịch, vùng biển Sông Đốc (huyện Trần Văn Thời) lại sôi động với lễ hội Nghinh Ông

Đối với ngư dân, Cá Ông-Cá Voi là biểu tượng tâm linh, vị hải thần độ trì cho nghề biển Rất nhiều nơi trên đất nước ta, ngư dân vùng biển lập miếu thờ Cá Ông ngưỡng vọng về những điều tốt đẹp trong hành trình xuôi ngược trên biển khơi, mong muốn mùa cá thắng lợi sau lễ hội

Lễ hội Nghinh Ông là lễ hội lớn của ngư dân Sông Đốc và các vùng lân cận

Từ chiều ngày 14-2 âm lịch, phần tế lễ diễn ra trang nghiêm, rực rỡ cờ hoa có các hoạt động văn hóa thể thao, trò chơi dân gian, mỗi kỳ lễ hội thu hút hàng chục ngàn người tham gia

Lễ hội Nghinh Ông là giá trị văn hóa phi vật thể cần được giữ gìn và phát huy Sở Văn Hóa Thông Tin đã triển khai nghiên cứu khoa học văn hóa phi vật thể với đề tài “Lễ Hội Nghinh Ông ở Cà Mau” đã được viện nghiên cứu văn hóa nghệ thuật do Bộ Văn Hóa Thông Tin phê duyệt

 Lễ hội CholChNam Thmay

Là lễ vào năm mới của bà con dân tộc Khmer cũng giống như ngày tết Nguyên Đán của người Kinh Lễ được tổ chức vào ngày 13, 14 ,15, tháng 4 dương lịch Vào dịp này dọc theo đường Lý Văn Lâm ghé chùa Nonivong Sapopararam, một ngôi chùa của người Khmer tại thành phố, nếu muốn thấy cảm giác vui tươi của đêm lễ hội thì ghé thăm chùa Tam Hiệp tại xã Trần Hợi Chùa có từ lâu đời, do nhà

sư quốc tịch Singapore Phù Hồng Kim cho xây dựng vào ngày 17-02-1996, ngoài

ra bà con Khmer còn tổ chức các cuộc đua ghe ngo rất hào hứng, sôi nổi

Lễ hội CholChNam Thmay ở Tam Hiệp Tự là một trong những lễ hội lớn nhất của đông đảo cư dân đồng bào Khmer ở Cà Mau

 Lễ cúng Kỳ Yên

Là lễ hội phổ biến ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long, một nét sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu được Lễ cúng Kỳ Yên được tổ chức hàng năm vào các ngày 15, 16, 17 âm lịch (tháng tổ chức tùy theo địa phương) khắp các đình làng Nam bộ Lễ cúng cầu an này được tổ chức cầu thần linh cho một năm được mùa, sức khỏe cho mọi người

 Ngày hội vía Bà

Đây là lễ hội có từ lâu đời của người Hoa ở Cà Mau Bà rất linh thiêng, cứu giúp ghe thuyền phải nạn trên biển Lễ hội được người Hoa tổ chức rất chu đáo, tổ

chức hát Quãng và cũng không quên thấp hương ở đền ông Quán Thánh, hình tượng trung nghĩa của đồng bào người Hoa Lễ hội vía Bà là một lễ hội mang đậm màu sắc dân tộc, thể hiện tình đoàn kết tương thân, tương ái của hai dân tộc Hoa – Việt trong khối đoàn kết đại gia đình các dân tộc Việt Nam

2.2.2.3 Các tài nguyên nhân văn khác

 Âm nhạc

Vùng đất Minh Hải còn được biết đến bởi cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu tác giả bài vọng cổ đầu tiên “Dạ cổ hoài Lang” Tuy ngày nay Minh Hải đã tách ra thành hai tỉnh, tuy Cà Mau không được vinh dự là quê hương của cụ sáu Lầu như Bạc Liêu nhưng những làn điệu ca nhạc tài tử đã thấm đẫm trong đời sống văn hóa của người dân, họ ca vọng cổ trong những buổi tiệc với làng xóm, hay cùng hát tân cổ giao duyên trong những lúc nghỉ ngơi khi làm đồng, những buổi gặp gỡ bạn bè những bài vọng cổ, những câu hò trở nên gần gũi, thân thiết biết bao với cuộc sống của người dân Cà Mau – gắn bó với văm minh sông nước và trở thành nét đặc sắc trong những tour du lịch của tỉnh, du khách đến Cà Mau để thưởng thức vẻ đẹp của Cà Mau và để được nghe tiếng hát ngọt ngào trong bài ca vọng cổ, hòa nhịp nhàng với tiếng đàn bầu, đàn nhị

 Các câu chuyện kể của Bác Ba Phi

Bác Ba Phi tên thạt là Nguyễn Long Phi (1884-1964) là một tá điền nghèo nhưng tính tình vui vẻ, bộc trực, khảng khái có tài kể chuyện Các câu chuyện của ông luôn mang lại cho người nghe tiếng cười sảng khoái, trào lộng và đằng sau đó

là những ý nghĩa sâu sắc về thiên nhiên, con người, cuộc sống…Nhà Bác Ba Phi tại

ấp Đường Ranh, xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời là một điểm dừng được ưa chuộng cũng như những câu chuyện của Bác Ba Phi mà người dân nơi đây vẫn còn lưu truyền

 Nét đặc trưng của văn minh sông nước (Chợ nổi)

Chợ nổi Cà Mau_chút tình sông nước Không biết bây giờ bạn đang lang thang ở đâu, lên SaPa đi chợ tình hay đã xuôi chợ Viềng_Nam Định, không biết

thuyền thăm các chợ đồng bằng Được du khảo qua các chợ, đó là niềm đam mê không dễ gì dứt bỏ, có lần bạn đã nói thế, phải không Vậy thì sao bạn không về thăm chợ nổi Cà Mau quê tôi?

Chợ nổi nằm giữa lòng thành phố Cà Mau, trên quãng cuối sông Gành Hào, dài khoảng 500m, gần dưới chân cầu Gành Hào cho đến bến tàu B, trên đường đi Đất Mũi Chợ nổi Cà Mau cung cấp rất nhiều mặt hàng thực phẩm, nhu yếu phẩm Những chiếc ghe buôn hàng hóa chở từ các tỉnh vùng trên như: Cần Thơ, Hậu Giang,Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long…đến chợ nổi Cà Mau nối hàng nhau tạo thành phiên chợ, họ bán những loại rau, củ chủ yếu, ngược lại khách hàng đi chợ cũng kết hợp với việc mua hàng hóa, họ đem những thứ như rắn, rùa, gà…bán lại cho các ghe lái buôn để chở lên vùng trên

Những ghe buôn này treo hàng hóa trên cây sào (cây bẹo) để cho người mua

dễ nhận thấy những mặt hàng họ bán Chợ nổi Cà Mau cũng như bao chợ nổi khác của vùng sông nước Cửu Long, con nước lên thì chợ họp, con nước ròng thì chợ tan Bình dị là vậy mà chợ nổi Cà Mau đã đi vào nhạc, vào thơ, vào những bức tranh, bức ảnh Những văn nghệ sĩ đến, làm nên tác phẩm rồi đi mà vẫn hẹn lòng quay lại bởi niềm hứng khởi trước những vẻ đẹp lạ lùng, đặc trưng của miền sông nước mãi mãi không bao giờ cạn Vậy thì bạn hãy đến chợ nổi Cà Mau bạn nhé!

2.2.2.4 Các ngành nghề truyền thống

Cà Mau là nơi có các ngành nghề thủ công truyền thống, có giá trị phục vụ cho hoạt động du lịch

Dệt chiếu ở Tân Đức, Tân Thành

Đan lát ở U Minh, Trần Văn Thời

Hầm than ở Năm Căn, Ngọc Hiển

Ngoài ra nghề vườn và sản phẩm của nghề vườn tại Cà Mau như dưa hấu Cái Keo, dâu Cái Tàu, vườn cây ăn trái các loại ở Tân Thành cũng có sức hút lớn với khách du lịch sinh thái thích hòa mình vào thiên nhiên, thích tìm hiểu văn hóa miệt vườn

2.3 Cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch của tỉnh Cà Mau 2.3.1 Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch

2.3.1.1 Hệ thống khách sạn

Hiện nay toàn tỉnh Cà Mau hiện có tổng cộng 41 cơ sở lưu trú:

Đến nay cả tỉnh đã có trên 1.230 phòng khách sạn,với 1.817 giường, trong đó

có trên 160 phòng đủ tiêu chuẩn phục vụ khách quốc tế, trong đó có 7 khách sạn thuộc doanh nghiệp Nhà Nước, 34 khách sạn thuộc doanh doanh nghiệp tư nhân, 4 nhà khách của cơ quan Đảng và Nhà Nước có kết hợp kinh doanh du lịch, đáp ứng nhu cầu của khách du lịch quốc tế và nội địa, phục vụ tốt nhiều cuộc hội nghị của tỉnh và Trung ương

Về tiêu chuẩn khách sạn: có 14 khách sạn được xếp hạng từ 2 – 3 sao theo tiêu chuẩn của Tổng Cục Du Lịch, các khách sạn còn lại đang được thẩm định và công nhận đủ tiêu chuẩn khách sạn và xếp hạng theo tiêu chuẩn mới

Hầu hết các cơ sở lưu trú, ăn uống đều được chỉnh trang, bổ sung trang thiết

bị, chấn chỉnh công tác vệ sinh, tinh thần thái độ phục vụ của nhân viên rất nhiệt tình và chu đáo, đáp ứng nhu cầu phục vụ du khách

Bảng 1: Cơ cấu khách sạn trên địa bàn tỉnh Cà Mau

Số khách sạn Số phòng Số giường 1) Phòng đã được xếp hạng

Nguồn: Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau

2.3.1.2 Cơ sở kinh doanh ăn uống, giải trí

Toàn tỉnh hiện nay có 29 nhà hàng bao gồm: 11 nhà hàng trong khách sạn với 4.150 chỗ ngồi, và khoảng 18 nhà hàng độc lập, trong đó có 6 nhà hàng lớn với tổng sức chứa khoảng 2.050 ghế trong đó:

Công ty du lịch quản lý 5 nhà hàng với tổng sức chứa 1.450 ghế Các doanh nghiệp Nhà Nước khác quản lý 2 nhà hàng với sức chứa 800 ghế Các doanh ngiệp

tư nhân quản lý 6 nhà hàng với tổng sức chứa 2.250 ghế

Ngoài số nhà hàng đăng ký kinh doanh theo doanh nghiệp trên, Cà Mau còn

có mạng lưới ăn uống với quy mô từ 50 – 150 ghế/quán, bán với nhiều mức giá tùy theo nhu cầu và khả năng của khách Toàn tỉnh có khoảng 2.582 hộ đăng ký kinh doanh ngành ăn uống và hơn 700 hộ kinh doanh các mặt hàng hỗ trợ phục vụ khách

du lịch

Nhìn chung các nhà hàng ở Cà Mau hiện nay đã đáp ứng được nhu cầu về ăn uống trong kinh doanh du lịch rất tốt Món ăn phong phú, hấp dẫn, đẹp mắt, phù hợp với khẩu vị của nhiều thực khách đến từ mọi miền đất nước Có nhiều món ăn đặc trưng của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long, đặc biệt là những món ăn đặc sản của Cà Mau

 Đặc Sản: Cà Mau là tỉnh phát triển mạnh về kinh tế biển nên thủy hải sản ở

Cà Mau rất phong phú, đa dạng những món ăn mang đậm hương vị của biển và chất Nam bộ từ tôm, cua, cá, mực, hào, các loại sò ốc hay các món ăn khác như: mắn, mật ong, khô các loại…

 Dịch vụ vui chơi, giải trí: Các khu vui chơi, giải trí được xây dựng, cải tạo

và nâng cấp nhằm tạo một sân chơi lành mạnh cho con em của tỉnh như: công viên văn hóa 19-5, công viên văn hóa Hùng Vương, công viên văn hóa Hồng Bàng, nhà thiếu nhi tỉnh Cà Mau…Nhưng nhìn chung còn rất đơn giản chưa đủ sức thu hút du khách

2.3.1.3 Hoạt động lữ hành

Toàn tỉnh chỉ duy nhất có Công ty Cổ phần Du lịch và Dịch vụ Minh Hải là đơn vị duy nhất hoạt động kinh doanh lữ hành, được cấp phép kinh doanh lữ hành nội địa, hiện nay doanh nghiệp này đang cố gắng đẩy mạnh hoạt động quảng bá, kết nối tour, tuyến với những công ty lữ hành khác gắn liền với những ngày lễ hội diễn

ra ở tỉnh nhằm tăng lượng khách đến Cà Mau Hiện nay doanh nghiệp đang thực hiện nhiều chiến lược để nâng cao chất lượng phục vụ khách, cũng như thiết kế nhiều tour du lịch hấp dẫn, thích hợp với từng đối tượng du khách, với giá cả hợp lý

nhằm tạo lòng tin và uy tín với khách hàng

2.3.2 Cơ sở hạ tầng du lịch

2.3.2.1 Hệ thống giao thông

Hệ thống giao thông của tỉnh Cà Mau bao gồm: giao thông đường bộ, giao thông đường sông, đường biển và đường hàng không

 Giao thông đường bộ: Mặc dù nằm trong vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long

với rất nhiều khó khăn trong việc phát triển mạng lưới giao thông, đặc biệt Cà Mau lại là nơi cuối cùng cực Nam tổ quốc, khó khăn do mạng lưới kênh rạch chằng chịt đòi hỏi cần phải có nhiều thời gian, kỹ thuật và vốn đầu tư lớn cho làm đường Tuy vậy, hiện nay hệ thống giao thông Cà Mau tương đối thuận tiện, đáp ứng nhu cầu cho người tham gia giao thông và phục vụ cho khách du lịch

Giao thông đường bộ ở Cà Mau có nhiều chuyển biến Hiện tại, tất cả các trung tâm huyện lỵ đều có hệ thống giao thông đường bộ đến tận nơi; số xã có đường ô tô đến trung tâm xã chiếm 60% tổng số xã trên toàn tỉnh

Đường bộ số 4 từ Cần Thơ, Sóc Trăng xuống, qua Bạc Liêu (114km), Cà Mau (180km), từ Cà Mau đến Năm Căn qua Cái Nước (54km), đưa tổng chiều dài đường tráng nhựa lên tới 113km

Có hai tuyến quốc lộ (1A và 63) chạy qua tỉnh, với tổng chiều dài chạy qua

địa bàn tỉnh là 108km, do Trung ương quản lý, 172km đường bộ do tỉnh quản lý,

trong đó có 148km đường liên huyện, toàn bộ hai loại đường này cho phép xe ô tô

đi lại trong cả hai mùa Thành phố Cà Mau nằm trên trục đường chiến lược quốc gia Đường thứ nhất từ Cà Mau cách Thành phố Hồ Chí Minh 380km và cách Thành phố Cần Thơ 180km Đường thứ hai từ Cà Mau qua Rạch Gía 130km Hệ thống đường bộ nội tỉnh lưu thông đến các huyện và các cụm, khu dân cư là

268,5km

Tuyến quan trọng nhất là tuyến quốc lộ 1A, từ Cần Thơ về Thành phố Cà

có hai nhánh rẽ về trung tâm huyện Đầm Dơi và huyện Trần Văn Thời Đây là tuyến đường bộ chính nối Thành phố Cà Mau với khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn Cà Mau Từ Năm Căn khách có thể đi bằng đường thủy đến các điểm du lịch như: Khai Long, Đất Mũi, Cồn Ông Trang, Khu đa dạng sinh học_lâm ngư trường

184

 Phương tiện vận chuyển đường bộ: Theo thống kê của ngành Giao

thông vận Tải Cà Mau, tổng số phương tiện vận tải hàng hóa đường bộ vào khoảng

120 chiếc Tổng số xe chở khách trên 3.000 chiếc các loại trong đó có khoảng 200

xe từ 15 chỗ trở lên

Những năm gần đây hệ thống đường bộ nông thôn Cà Mau đang dần hoàn thiện, góp phần nâng cao cuộc sống cho nhân dân, góp phần thúc đẩy sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành du lịch phát triển Các phương tiện vận chuyển khách

du lịch được tăng cường, chất lượng được nâng cao theo hướng hiện đại hóa đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của du khách

Ngoài ra Cà Mau còn có đội ngũ taxi rất đông đảo, nhiệt tình phục vụ cho việc vận chuyển khách

 Giao thông đường thủy: Cà Mau có mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng

chịt, với tổng chiều dài là 540km, đặc biệt là có một số sông lớn như: Tam Giang, Bảy Háp, Quan Lộ, Phụng Hiệp, Gành Hào…nên rất thuận tiện cho giao thông đường thủy đi lại khắp vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh Cảng Năm Căn là cảng thương mại quan trọng trong hệ thống cảng ở Đồng Bằng Sông Cửu Long, nằm trong vòng cung đường biển của nhiều trung tâm phát triển của vùng Đông Nam Á đang được đầu tư xây dựng

Mạng lưới đường thủy Cà Mau có cấu trúc bố trí không gian rẽ quạt, xuất phát từ hai trung tâm kinh tế của Cà Mau và thị trấn Năm Căn Hiện nay các tuyến đường thủy chính từ Thành phố Cà Mau đến các điểm du lịch sinh thái rừng ngập mặn tương đối tốt, phần lớn các đoạn từ Cà Mau đi Năm Căn đến Cồn Ông Trang đều là sông lớn cho phép các tàu thuyền lưu thông dễ dàng

Trung tâm giao thông đường bộ và đường thủy quan trọng của tỉnh tập trung tại Thành phố Cà Mau với 1 bến xe và 3 bến tàu thủy tỏa đi nhiều tuyến Ngoài

trung tâm lớn là Thành phố Cà Mau, các thị trấn, huyện cũng là đầu mối giao thông

đi các địa phương

 Về phương tiện vận chuyển đường thủy: Tổng số phương tiện giao

thông thủy khoảng gần 2.000 phương tiện các loại Trong đó có khoảng 300 phương tiện vận tải hảng hóa và xấp xỉ 1.600 phương tiện vận chuyển hành khách

Hiện tỉnh có 417 chiếc thuyền máy, có 134 chiếc tàu và ca nô vận tải hành

khách với kiểu dáng đẹp, tốc độ nhanh đáp ứng tốt các nhu cầu đưa đón khách đi tất

cả các tuyến du lịch trong tỉnh

 Ngành hàng không: Hiện Cà Mau có một sân bay nối với Thành phố Hồ

Chí Minh Sân bay Cà Mau đã được nâng cấp và mở rộng, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân và du khách Trước đây mỗi tuần chỉ có hai chuyến bay, lưu lượng khách còn hạn chế Nhưng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách và phục vụ nhu cầu đi lại Ngành hàng không của Cà Mau đã tăng lịch trình hoạt động lên, mỗi tuần có 10 chuyến bay, bên cạnh đó lưu lượng khách cũng tăng lên đáng

kể Trong tương lai, khi có nhu cầu sẽ phát triển một số sân bay nhỏ và cũ ở Năm

Căn và Hòn Khoai có thể được khôi phục và đi vào hoạt động

2.3.2.2 Hệ thống bưu chính viễn thông

Mạng lưới thông tin bưu chính đã phát triển nối liền tỉnh với Trung ương, giữa tỉnh với địa phương

Mạng lưới bưu chính – phát hành báo chí trên toàn tỉnh năm 2001 bao gồm

48 bưu cục các loại trong đó có một bưu cục cấp 1, có 6 bưu cục cấp 2 và 41 bưu cục cấp 3 Toàn tỉnh có 30 điểm bưu điện văn hóa xã Hệ thống mạng lưới bưu chính đã cơ bản đảm bảo phục vụ nhu cầu của nhân dân Dịch vụ chuyển tiền nhanh, chuyển phát nhanh trong nước, ngoài nước và tiết kiệm bưu điện được đưa vào khai thác có hiệu quả Đến năm 2001 đã có 6/6 bưu cục cấp 2 trong tỉnh mở dịch vụ chuyển tiền nhanh và dịch vụ điện hóa

Mạng lưới viễn thông của tỉnh được phát triển và ngày càng nâng cao chất lượng phục vụ Hiện nay ở Cà Mau có hệ thống tổng đài viba số với dung lượng lớn

và tổng đài điện tử kỹ thuật số ở các huyện, đảm bảo liên lạc thông suốt giữa thành phố Cà Mau với các huyện trong tỉnh, với các tình trong nước và quốc tế Số liệu

trung tâm xã trong tỉnh Hiện nay, bình quân 100 người dân có trên 10 điện thoại

Đây là điêu kiện khá thuận lợi cho Cà Mau phát triển kinh tế hiện đại nói chung và phát triển kinh tế du lịch nói riêng

Hệ thống lưới điện đã xây dựng được bao gồm: đường dây 110KV Bạc Liêu – Cà Mau dài 53km trong đó tỉnh quản lý 16km; đường dây trung thế dài 1.161km với các cấp điện áp 35KV, 22KV, 20KV, 15KV; đường dây hạ thế có tổng chiều dài

là 594km

Hệ thống trạm điện bao gồm: 1 trạm 110KV công suất 41MVA; 1.127 trạm biến thế phân phối với 1.288 máy, tổng dung lượng 95MVA và 5 trạm biến thế trung gian với dung lượng 22MVA

Mức độ tiêu thụ điện năng trên phạm vi toàn tỉnh tăng nhanh; tổng số hộ sử dụng điện năng tăng từ 7,2% năm 1999 lên 68% năm 2004 và 72% năm 2005 Tuy nhiên, nguồn cung cấp điện trong tỉnh vẫn còn thiếu do vậy vẫn phải khống chế công suất tiêu thụ trong giờ cao điểm, chất lượng điện áp chưa ổn định do chưa đủ công suất trạm, việc phát triển mạng lưới truyền tải, lưới phân phối điện còn chậm…

Cụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm Cà Mau với tổng số vốn đầu tư hiện nay khoảng trên 1,5 tỷ USD đã từng bước đi vào hoạt động Công suất nhà máy 720MW (có thể mở rộng lên 1.400MW), tiêu thụ khoảng 700 triệu m3 khí/năm, bảo đảm góp phần khắc phục thiếu điện vào mùa khô trong những năm tới đối với cả nước, đồng thời sử dụng có hiệu quả nguồn khí thiên nhiên tại khu vực thềm lục địa Tây Nam

2.3.2.4 Hệ thống cấp thoát nước

Hệ thống cấp thoát nước của Cà Mau hiện nay còn hạn chế Lượng nước khoan qua xử lý chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng lượng nhu cầu tiêu dùng Phần lớn

lượng nước sinh hoạt phụ thuộc vào lượng nước mưa và người dân còn phải trữ nước mưa để dành trong thời gian mùa khô Nước thải cũng không có đường riêng

và không qua xử lý trước khi đổ ra môi trường tự nhiên gây ô nhiễm môi trường

Toàn tỉnh chỉ có khu vực Thành phố Cà Mau và một số thị trấn là có hệ thống cấp thoát nước Tuy nhiên, lượng nước cung cấp chỉ mới đáp ứng được nhu cầu của khoảng 77% tổng số hộ các phường ở Thành phố Cà Mau và khoảng hơn 5.000 hộ ở các thị trấn Tổng chiều dài hệ thống cấp nước ở Thành phố Cà Mau vào khoảng 63km bao gồm các loại đường ống 200mm đến 60mm Tuy nhiên hệ thống đường ống này đã bị cũ và bị hư hỏng nhiều đoạn khiến lượng nước thất thoát lên tới 32%

Hệ thống thoát nước thải tại các đô thị và khu dân cư chưa được thiết kế riêng mà vẫn dùng chung với hệ thống nước mưa với tổng chiều dài khoảng 17km

và chỉ áp dụng được 31% nhu cầu Nước thải từ sinh hoạt của dân cư đến nước thải của các nhà máy chế biến thủy hải sản, bệnh viện, chợ nông sản, khu giết mổ gia súc, nơi rửa xe…đều trực tiếp thải ra sông mà không qua bất cứ hình thức xử lý nào dẫn đến ô nhiễm môi trường, các thông số về ô nhiễm môi trường vượt nhiều lần so với tiêu chuẩn cho phép

2.3.3 Nguồn lao động

Số lượng và chất lượng lao động lao động trong ngành du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch Trong những năm gần đây, số lượng lao động trong ngành du lịch tăng lên một cách đáng kể Cùng với sự gia tăng không ngừng về số lượng, chất lượng lao động cũng được nâng cao, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, thái độ và khả năng giao tiếp của nhân viên phục vụ được hoàn thiện từng bước để đáp ứng các yêu cầu của khách du lịch Tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được số lượng và chất lượng đặt ra theo tiêu chuẩn của ngành Không chỉ ở Cà Mau mà hiện nay ở toàn khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long vấn đề đội ngũ nhân viên hoạt động du lịch còn chưa được đào tạo cao Vì thế hiện nay đã có thêm nhiều cơ sở đào tạo nguồn nhân lực hoạt động du lịch cho vùng trải đều trong các tỉnh nhằm mục đích cải thiện nguồn lao động phục

vụ du lịch cho Đồng Bằng Sông Cửu Long nói riêng cũng như cả nước nói chung

Theo số liệu thống kê cho thấy năm 2000 lực lượng lao động trực tiếp trong ngành du lịch của tỉnh Cà Mau là 570 người, đến năm 2005 là 830 người và đến năm 2006 là 1.200 người, gấp 1,4 lần so với năm 2000

Năm 2008 lực lượng lao động ngành du lịch tỉnh Cà Mau là 1.400 người, cơ cấu như sau:

Trình độ chuyên môn:

Lao động có trình độ đại học: 45 người

Lao động có trình độ trung cấp: 55 người

Lao động có trình độ sơ cấp: 77 người

Bảng 2: Lực lượng lao động tỉnh Cà Mau giai đoạn 2005-2009

Đơn vị tính: người

Nguồn: Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau

2.3.4 Khả năng đầu tư phát triển

Hiện nay thu hút đầu tư là một trong nững phương thức kích thích ngành du lịch phát triển nhanh Các dự án đầu tư du lịch không chỉ là yếu tố mới để thu hút khách du lịch mà còn tạo công ăn việc làm cho người lao động

Trong định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Cà Mau trong giai đoạn 2010 trở về sau đã xác định phát triển du lịch theo hướng sinh thái đặc thù của tỉnh để từng bước đưa du lịch trở thành một ngành dịch vụ quan trọng, mang lại thu nhập lớn cho kinh tế của tỉnh Đầu tư vào các khu du lịch, khu vui chơi giải trí, hệ thống nhà hàng ăn uống, các điểm và tuyến du lịch bao gồm:

Đầu tư xây dựng khu du lịch Đất Mũi - Khai Long (3,5 tỷ đồng)

Dự án bảo tồn hệ sinh thái Cà Mau (1,5 tỷ đồng)

Xây dựng cơ sở hạ tầng khu du lịch sinh thái quốc gia Rừng ngập mặn

Cà Mau (86 tỷ đồng)

Lập chợ nổi trên sông (8,23 tỷ đồng)

Nâng cấp khu tỉnh Uỷ Xẻo Đước (3,2 tỷ đồng)

Đầu tư vào khu du lịch đảo Hòn Khoai (4 tỷ đồng)

Đầu tư vào khu du lịch Đá Bạc (3,2 tỷ đồng)

Công viên văn hóa du lịch Cà Mau (9,3 tỷ đồng)

Điểm du lịch miệt vườn Tân Thành (3 tỷ đồng)

Tuyến du lịch Cà Mau – bãi biển Khai Long – đảo Hòn Khoai

Tuyến du lịch Cà Mau – Rạch Gốc – đảo Hòn Khoai

Tuyến du lịch Cà Mau – Khánh An – khu bảo tồn lịch sử văn hóa – Vườn Quốc Gia U Minh Hạ - Đá Bạc

Tuyến du lịch Cà Mau – khu du lịch sinh thái Đầm Thị Tường

Tuyến du lịch Cà Mau – đảo Phú Quốc

Cà Mau đang từng bước đầu tư khai thác tiềm năng thế mạnh về du lịch của tỉnh, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư về thủ tụ đầu tư, các tài liệu nghiên cứu xây dựng dự án và chính sách ưu đãi như không thu tiền sử dụng đất, giảm thuế có thời hạn…

Bên cạnh đó còn đầu tư phát triển cơ sở lưu trú, đầu tư cho công tác tuyên truyền quảng bá du lịch: Nhìn chung công tác này đang được ngành du lịch rất quan

phát triển du lịch và các sự kiện du lịch trọng điểm của Cà Mau làm cơ sở cho những giai đoạn phát triển sau này và đến nay đã thu được kết quả cao Công tác tuyên truyền quảng bá về du lịch Cà Mau: chương mục du lịch Cà Mau đã xây dựng trên báo Đất Mũi với thời lượng 2 tháng/kỳ; tập gấp giới thiệu về du lịch Cà Mau và

bộ phim “Đất nước nơi đầu sóng”…Đây sẽ là những ấn phẩm quảng cáo có hiệu quả về du lịch Cà Mau tới các địa phương trong cả nước và bạn bè trên thế giới Nhiều cuộc triển lãm về thành tựu của du lịch, liên hoan văn hóa văn tộc dân gian

và văn hóa ẩm thực Mũi Cà Mau gắn với phát triển du lịch được các cơ sở ban ngành tổ chức có kết quả cao và cùng với chương trình xúc tiến và mở rộng thị trường du lịch đã góp phần quan trọng trong việc tạo mối quan hệ liên doanh, liên kết, kết nối tour du lịch với các địa phương trong cả nước đến với Cà Mau và phát triển lữ hành quốc tế

2.4 Thực trạng về phát triển sản phẩm du lịch của tỉnh Cà Mau

2.4.1 Sản phẩm tham quan

2.4.1.1 Mạng lưới điểm du lịch, khu du lịch

 Điểm du lịch biển

 Bãi biển Khai Long (Ngọc Hiển)

Bãi biển Khai Long nằm về phía Đông Nam Mũi Cà Mau, thuộc ấp Khai Long, xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau Đây là một bãi cát vàng mềm mại nằm ngay trong vùng đất cuối trời của tổ quốc – Mũi Cà Mau, nằm gọn trong vành đai hệ sinh thái rừng ngập mặn, ngoài xa khơi của biển là đảo Hòn Khoai Từ Thành phố Cà Mau,

đi bằng ca nô, chỉ mất một giờ là du khách đến bãi biển Khai Long, còn đi bằng tắc ráng hoặc vỏ lãi thì mất ba tiếng đồng hồ Không gian nơi đây thoáng đãng tầm nhìn

xa không hạn chế, đứng ở bãi Khai Long ta có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn trọn vẹn hình dáng, vẻ đẹp hoang sơ của cụm đảo Hòn Khoai kỳ vĩ Khai Long có bãi biển tương đối bằng phẳng, đáy biển dài, cường độ sóng ở khu vực này không lớn,

có điều kiện tốt cho việc tổ chức tắm biển Bãi biển này rất màu mỡ, giàu nguồn đạm, thích hợp cho việc trồng các loại cây ăn trái để phát triển loại hình du lịch miệt vườn Đến đây du khách có dịp quan sát cuộc sống của cư dân làng rừng, những con rạch kênh đào cắt xẻ ngang dọc với bạc ngàn rừng cây đước Bãi biển Khai Long

không tấp nập du khách như bãi biển Vũng Tàu, nhưng có điểm đặc biệt thu hút du khách là ở đây còn vẻ hoang dã

Mặc dù có nhiều tiềm năng nhưng biển Khai Long vẫn chỉ thu hút chủ yếu là khách trong vùng đến nghỉ ngơi, thư giãn vào những dịp cuối tuần, lễ tết Do ở đây

hệ thống các dịch vụ phục vụ du khách còn thiếu thốn, yếu kém và chất lượng chưa cao, chưa có nhiều dịch vụ bổ sung nên sức hút đối với du khách chưa cao, chưa tạo được ấn tượng nhiều đối với du khách Vì vậy lượng khách đến đây chủ yếu theo mùa, phân bố không đều trong năm Vào những mùa cao điểm thì lượng khách tương đối đông nên chất lượng phục vụ chưa tốt, còn lại những mùa khác thì khách lại thưa vắng Chính vì điều này gây nhiều khó khăn cho hoạt động du lịch và cần phải có giải pháp để cải thiện

Trong tương lai, bãi biển Khai Long trở thành điểm dừng chân nghỉ ngơi của

du khách trước khi sang tham quan Hòn Khoai và ngược lại Khai thác bãi biển Khai Long phải đầu tư cơ sở hạ tầng, phương tiện đi lại, dựng một số nhà nghỉ kiểu Bungalow với vật liệu là rừng cây đước, lá dừa nước Ở đây rất thích hợp cho loại hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, du thuyền, tham quan làng rừng, thưởng thức các loại đặc sản của biển như tôm, cua, sò, mực, óc, hến…

 Cồn Ông Trang (Ngọc Hiển)

Thuộc xã Viên An, huyện Ngọc Hiển, tinh Cà Mau Cồn Ông Trang là cồn cát nổi giữa biển, gồm hai cồn với diện tích 212 ha gồm:

Cồn Ngoài: có diện tích 92ha, gồm hai phần: phần nổi trên mặt nước

với diện tích 30ha, thảm thực vật trên cồn chủ yếu là cây mắm và phần chìm dưới nước có diện tích khỏang 62ha

Cồn Trong: có diện tích 120ha, có chiều dài khoàng 3.800m, chổ lớn

nhất gần 400m Rừng tự nhiên ở đây chủ yếu là cây mắm và cây đước, đã tạo nên bức tranh thủy mặc rừng biển, sông nước hữu tình gây ấn tượng độc đáo đối với du khách khi đến thưởng ngoạn

Cửa Ông Trang là cửa biển đang có tốc độ bồi lắng rất mạnh, vì thế hai bên

bờ đều có bãi bồi sình lầy chìm dưới nước Cảnh quan tự nhiên của Cồn Ông Trang

là một tổng thể sinh thái tự nhiên độc đáo của hệ sinh thái ngập nước vùng ven biển

cửa sông, rất thích hợp cho việc khai thác du lịch sinh thái với loại hình ngắm cảnh,

du thuyền trên sông nước, tạo cảm giác mạnh đưa du khách trở về với thiên nhiên hoang dã sông nước

Đây là một điểm du lịch với loại hình khá đặc trưng và không bị trùng lắp do lợi thế đưa cồn của tỉnh vào phối hợp tạo nên một sản phẩm phục vụ du khách Tuy

là loại hình du lịch có nhiều lợi thế nhưng việc đưa vào khai thác phục vụ vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế do cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng ở đây chưa có gì đáng

kể, nên việc xây dựng các công trình phục vụ du lịch gặp nhiều khó khăn vì điều kiện xây dựng các công trình đều xây trên mặt nước, và hạn chế do điều kiện, phương tiện giao thông đến điểm chưa thuận lợi lắm, hệ thống giao thông còn chưa được nâng cấp, mở rộng nên số lượng khách đến đây còn rất ít Mặt khác ngành du lịch tỉnh vẫn chưa thể kết hợp đồng bộ với cộng đồng địa phương, người dân địa phương với kiến thức còn hạn chế, chưa nắm rõ tâm lý khách, nên việc phục vụ du khách còn nhiều thiếu sót Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác du lịch sinh thái ở đây, cần tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như cầu tàu, bến đậu,

hệ thống đường bộ đi trong rừng, các chòi dừng chân, các chòi quan sát, các nhà vệ sinh tư hoại, các quầy giải khát, các quầy dành cho du khách thưởng thức các món

ăn đặc sản của biển…Các sản phẩm du lịch cần tạo ra để phục vụ du khách như quan sát chim cò, rừng mấm, cồn nổi chìm theo nhịp điệu triều, tắm cồn, du thuyền, thưởng thức đặc sản cồn…

Ngoài ra còn có nhiều cụm biển đảo khác như:

 Hòn Đá Bạc (Trần Văn Thời): Khu du lịch biển đảo tổng hợp, di tích lịch

sử cách mạng

 Hòn Khoai (Ngọc Hiển): Khu nghỉ dưỡng biển, công viên biển…

 Điểm du lịch sinh thái

 Vườn quốc gia Đất Mũi ( Ngọc Hiển)

Mũi Cà Mau thuộc xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển Cách trung tâm Thành phố Cà Mau 110km, đi đến bằng phương tiện đường thủy Vườn quốc gia Đất Mũi ngày nay là khu bảo tồn đa dạng sinh học 183, thuộc loại hệ sinh thái ngập mặn