- Phương án kiểm tra, đánh giá: + Học sinh đánh giá và học tập nhau khi trình bày, báo cáo sản phẩm và nhận xét trao đổi + Giáo viên đánh giá học sinh thông qua quá trình học sinh thực h
Trang 1Tuần 21 - Tiết 82- Tiếng Việt: CÂU ĐẶC BIỆT
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Khái niệm câu đặc biệt
- Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt trong văn bản
2 Năng lực:
a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và
sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác
b Năng lực chuyên biệt:
- Nhận biết câu đặc biệt
- Phân tích tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản
- Sử dụng câu đặc biệt phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3.Phẩm chất:
- Chăm học, ham tìm tòi, học hỏi
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Kế hoạch bài học
-Học liệu:phiếu học tập,một số đoạn văn
2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc trước bài
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU(5 phút)
- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh
- Phương thức thực hiện:hoạt động cặp đôi
- Sản phẩm hoạt động: các nhóm tìm được các câu đặc biệt
- Phương án kiểm tra, đánh giá:
+ Học sinh đánh giá và học tập nhau khi trình bày, báo cáo sản phẩm và nhận xét trao đổi
+ Giáo viên đánh giá học sinh thông qua quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ
- Tiến trình hoạt động:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
GV nêu câu hỏi, HS trao đổi với bạn trong bàn cặp đôi để trả lời câu hỏi sau đó trình bày trước lớp
Trang 2Câu hỏi:
1.Hãy đọc đoạn thoại sau:
Chim sâu hỏi chiếc lá:
-Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
-Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu
2.Trả lời các câu hỏi:
?Tìm câu rút gọn, chỉ ra thành phần rút gọn và cho biết tác dụng việc rút gọn?
?Các câu còn lại có tác dụng gì?
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi với bạn cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ khi học sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình bày,báo cáo kết quả.
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 cặp đôi lên trình bày sản phẩm ,2 cặp nhận xét , bổ sung
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung.
-GV nhận xét,đánh giá
-GV nhận xét, cho điểm phần kiến thức liên quan đến bài học trước, dẫn dắt vào bài học mới…
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Hình thức tổ chức hoạt động: thuyết trình, thảo luận cặp đôi, nhóm, …
HĐ1:tìm hiểu khái niệm câu đặc biệt
-Mục tiêu: HS nắm được khái niệm câu đặc
biệt
-Phương pháp: đọc, hoạt động nhóm, chung cả
lớp
-phương thức thực hiện :
+HĐ cá nhân,hđ nhóm ,hđ chung cả lớp
-Sản phẩm hoạt động:nội dung hs trình bày
,phiếu học tập
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá
lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
I-Thế nào là câu đ.biệt:
1.Ví dụ:
-Ôi, em Thuỷ !
2.Nhận xét:
Đó là câu không có CN-VN
->Là câu đặc biệt
Trang 31 Chuyển giao nhiệm vụ
-Gv gọi Hs đọc VD Sgk, chú ý câu in đậm
? Hãy thảo luận cặp đôi với bạn và lựa chọn 1
câu trả lời đúng,Câu in đậm có c.tạo như thế
nào?
a.Đó là 1 câu b.thg, có đủ CN-VN
b.Đó là 1 câu rút gọn, lược bỏ CN-VN
c.Đó là câu không có CN-VN
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi với bạn
cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ khi học
sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình
bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 cặp đôi lên
trình bày sản phẩm ,2 cặp nhận xét , bổ sung
-HS trả lời: là câu không có CN-VN
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung.
-GV nhận xét,đánh giá
-Gvchốt giảng: Câu in đậm không thể có CN
và VN, tức không cấu tạo theo mô hình
CN-VN Loại câu đó là câu đ.biệt
? Vậy em hiểu thế nào là câu đ.biệt ?
-HS trả lời
-GV y/c các em đọc ghi nhớ Sgk, lấy ví dụ
Hđ2:Tìm hiểu tác dụng của câu đ.biệt
-Mục tiêu: HS nắm được tác dụng của câu đặc
biệt
-Phương pháp: đọc,vấn đáp, hoạt động cá
nhân, nhóm
-phương thức thực hiện :
+HĐ cá nhân,hđ nhóm ,hđ chung cả lớp
3.Ghi nhớ (Sgk)
II-Tác dụng của câu đ.biệt
1.Ví dụ:
Trang 4-Sản phẩm hoạt động:nội dung hs trình bày
,phiếu học tập
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá
lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
-GV yêu cầu học sinh đọc bảng Sgk?Quan sát
vào bảng em vừa điền, hãy cho biết câu đ.biệt
thường được dùng để làm gì ?
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi với bạn
cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ khi học
sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình
bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 đại diện
nhóm lên trình bày sản phẩm ,2 nhóm khác
nhận xét , bổ sung
-GV yêu cầu học sinh dùng bút chì đánh dấu
vào ô thích hợp
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung.
-GV nhận xét,đánh giá
-Gvchốt giảng: Một đêm mùa xuân ->xđ
th.gian, nơi chốn
-Tiếng reo Tiếng vỗ tay ->liệt kê, thông báo
về sự tồn tại của sự vật, h.tượng
-Trời ơi ! ->bộc lộ cảm xúc
-Sơn ! Em Sơn ! Sơn ơi ! Gọi-đáp
-Chị An ơi !
-GV gọi Hs đọc ghi nhớ Sgk
2.Nhận xét -Một đêm mùa xuân ->xđ th.gian, nơi chốn
-Tiếng reo Tiếng vỗ tay ->liệt
kê, thông báo về sự tồn tại của
sự vật, hiệntượng
-Trời ơi ! ->bộc lộ cảm xúc -Sơn ! Em Sơn ! Sơn ơi ! -Chị An ơi !
->gọi -đáp
3.Ghi nhớ (sgk/29)
Trang 5HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
-Mục tiêu: vận dụng kiến thức làm các
bt
-Phương pháp: hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm phương thức thực hiện :
+HĐ cá nhân,hđ nhóm ,hđ chung cả
lớp
-Sản phẩm hoạt động:nội dung hs trình
bày ,phiếu học tập
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá
,đánh giá lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
-Hs đọc các đ.v
-Tìm câu đ.biệt và câu rút gọn ?
-Vì sao em biết đó là câu rút gọn ?
?Mỗi câu đ.biệt và rút gọn em vừa tìm
được trong bài tập trên có t.d gì ?
(Mỗi nhóm 1 ý-chia lớp 4 nhóm)
2.Thực hiện nhiệm vụ
HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn
nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi
với bạn cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ
khi học sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh
trình bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 đại
diện nhóm lên trình bày sản phẩm ,2
nhóm khác nhận xét , bổ sung
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ
sung
III Luyện tập
Bài 1 (29 ):Tìm câu rút gọn và câu đặc biệt
a- Câu đ.biệt: không có
-Câu rút gọn: câu 2,3,5
b-Câu đ.biệt: câu 2,3,4,5
-Câu rút gọn: không có
c-Câu đ.biệt: câu 4
-Câu rút gọn: không có
d-Câu đ.biệt: Lá ơi ! -Câu rút gọn: Hãy kể chuyện đi ! Bình thường đâu
Bài 2 (29 ):Tác dụng của câu rút gọn
và câu đặc biệt
b-Xđ th.gian (3 câu), bộc lộ cảm xúc (câu 4)
c-Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự vật, h.tượng
d-Gọi đáp
Trang 6-GV nhận xét,đánh giá
-GV chốt
a- Câu đ.biệt: không có
-Câu rút gọn: câu 2,3,5
b-Câu đ.biệt: câu 2,3,4,5
-Câu rút gọn: không có
c-Câu đ.biệt: câu 4
-Câu rút gọn: không có
d-Câu đ.biệt: Lá ơi !
-Câu rút gọn: Hãy kể chuyện đi !
Bình thường đâu
Bài 2 (29 ):Tác dụng của câu rút gọn
và câu đặc biệt
b-Xđ th.gian (3 câu),
bộc lộ cảm xúc (câu 4)
c-Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự
vật, h.tượng
d-Gọi đáp
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
-Mục tiêu:hs vận dụng kiến thức đã học về câu đặc biệt để viết đoạn văn
-Phương pháp: hoạt động: cá nhân
-Sản phẩm: đoạn văn
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
-1.GV giao nhiệm vụ: Làm bài tập 3/29 Sgk
Bài 3 (29 ): Viết đ.v ngắn khoảng 5-7 câu, tả cảnh q.hg em (hoặc chủ đề về tình bạn) trong đó có 1 vài câu đ.biệt ?
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS làm việc cá nhân (1 em viết vào bảng)…
Quê em ở vùng lòng Hồ Để đến được trường học, chúng em phải đi thuyền Vào n ngày mưa rét, chúng em không thể đến trường được vì sóng to, đi trên sông rất nguy hiểm Những hôm như vậy, đứng trên bờ, chúng em thầm gọi: Gió ơi ! Đừng thổi nữa Mưa ơi ! Hãy tạnh đi
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình bày,báo cáo kết quả.
-Hs nhận xét ,bổ sung
Trang 7GV nhận xét ,đánh giá.
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung.
-GV nhận xét,đánh giá,cho điểm
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
-Mục tiêu:hs vận dụng kiến thức đã học về câu đặc biệt để tìm đoạn văn
-Phương pháp: hoạt động: cá nhân
-Sản phẩm: đoạn văn
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 GV giao nhiệm vụ :HS thực hiện ở nhà
-Tìm 1 số đoạn văn, đoạn thơ có sử dụng câu đặc biệt, gạch chân các câu đặc biệt
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS làm việc cá nhân ở nhà
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình bày,báo cáo kết quả vào tiết học hôm
sau
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung trong giờ học hôm sau
4.Hướng dẫn học bài:
-Học thuộc lòng ghi nhớ, hoàn thành các nhiệm vụ đã giao
-Đọc bài: Bố cục và phương pháp lập …
Rút kinh nghiệm: