ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG I.. - HS thông qua cấu tạo của thủy tức, san hô và sứa mô tả được đặc điểm chung của ruột khoang.. Năng lực Phát triển các năng lực chung
Trang 1TUẦN 5
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 10 - Bài 10 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA
NGÀNH RUỘT KHOANG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức.
- HS thông qua cấu tạo của thủy tức, san hô và sứa mô tả được đặc điểm chung của ruột khoang
- HS nhận biết được vai trò của ruột khoang đối với hệ sinh thái biển và đời sống con người
2 Năng lực
Phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt
- Năng lực phát hiện vấn đề
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự học
- N¨ng lùc sö dông CNTT vµ TT
- Năng lực kiến thức sinh học
- Năng lực thực nghiệm
- Năng lực nghiên cứu khoa học
3 Về phẩm chất
Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: yêu
nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Giáo viên:
- Tranh vẽ sơ đồ cấu tạo cơ thể Ruột khoang
2 Học sinh:
- Đọc trước bài
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Sự khác nhau giữa san hô và thuỷ tức trong sinh sản vô tính mọc chồi
2 Bài mới:
Trang 2HOẠT ĐỘNG 1: Xác định vấn đề/Nhiệm vụ học tập/Mở đầu
a Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm
thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
b Nội dung: Giáo viên giới thiệu thông tin liên quan đến bài học.
c Sản phẩm: Học sinh lắng nghe định hướng nội dung học tập.
d Tổ chức thực hiện: Giáo viên tổ chức, học sinh thực hiện, lắng nghe phát triển
năng lực quan sát, năng lực giao tiếp
Mặc dù rất đa dạng về cấu tạo, lối sống,cũng như về kích thước nhưng chắc chắn các động vật thuộc ngành ruột khoang phải có đặc điểm chung nên khoa học mới xếp chúng vào 1 ngành Vậy đặc điểm chung đó là gì? ta Đặt vấn đề vào bài mới hôm nay:
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức a) Mục tiêu:
- cấu tạo của thủy tức, san hô và sứa mô tả được đặc điểm chung của ruột khoang
- vai trò của ruột khoang đối với hệ sinh thái biển và đời sống con người
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
1: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành ruột khoang (23’)
- GV yêu cầu HS nhớ lại kiến
thức cũ quan sát H10.1 SGK
tr37 Hoàn thành phiếu bảng
“Đặc điểm chung của 1 số
ngành ruột khoang”
- GV kẻ sẵn bảng này để HS
chữa bài
- GV quan sát hoạt động của
các nhóm
- GV cho HS các nhóm hoàn
thành bảng
- HS quan sát H10.1, nhớ lại kiến thức đã học về sứa, thủy tức hải quỳ san hô
- Trao đổi nhóm thống nhất ý kiến hoàn thành bảng
- Yêu cầu:
+ Kiểu đối xứng
+ Cấu tạo thành cơ thể + Cách bắt mồi dinh dưỡng
+ Lối sống
- Đại diện nhóm trình bày -
I Đặc điểm chung của ngành ruột khoang.
Trang 3- GV treo bảng kiến thức
chuẩn
Nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS theo dõi và tự sửa chữa
Bảng chuẩn kiến thức
TT Đặc
điểm
Đại diện
1 Kiểu đối xứng Đối xứng toả tròn Đối xứng toả tròn Đối xứng toả
tròn
2 Cách di chuyển Sâu đo lộn đầu Co bóp dù Không di
chuyển
4 Sống đơn độc hay
tập đoàn
- GV yêu cầu từ kết quả
trên rút ra các đặc điểm
chung của ngành Ruột
khoang?
- GV cho HS tự rút ra
kết luận
HS tìm những đặc điểm cơ bản như:
Đối xứng, thành cơ thể, cấu tạo ruột
- HS rút ra kết luận
* Kết luận:
- Đặc điểm chung của ngành ruột khoang
+ Cơ thể có đối xứng tỏa tròn + Ruột dạng túi
+ Thành cơ thể có 2 lớp TB
+ Tự vệ và tấn công bằng TB gai
Hot động 2: Tìm hiểu vai trò của ngành ruột khoang (10’)
- GV yêu cầu HS đọc
SGK thảo luận nhóm
trả lời câu hỏi:
+ Ruột khoang có vai
trò như thế nào trong
đời sống tự nhiên và
trong đời sống con
người?
+ Nêu rõ tác hại của
ruột khoang? Cho ví
- Cá nhân đọc thông tin SGK tr.38 kết hợp tranh ảnh ghi nhớ kiến thức
- Thảo luận nhóm thống nhất đáp án, yêu cầu nêu được : + Lợi ích: làm thức
ăn, trang trí…
+ Tác hại: Gây đắm
II Vai trò của ngành ruột khoang.
* Kết luận
- Trong tự nhiên:
+ Tạo vẻ đẹp thiên nhiên + Có ý nghĩa sinh thái đối với biển
- Đối với đời sống:
+ Làm đồ trang trí, trang sức: San hô
+ Là nguồn cung cấp nguyên liệu vôi cho xây dựng: San hô
Trang 4- GV tổng kết ý kiến
của HS, ý kiến nào
chưa đủ
GV bổ sung thêm
- GV cho HS rút ra kết
luận về vai trò của ruột
khoang
tàu
- Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác nhận xét
bổ sung
+ Làm thực phẩm có giá trị: Sứa + Hoá thạch san hô góp phần nghiên cứu địa chất
- Tác hại:
+ Một số loại gây độc, ngứa cho người: Sứa
+Tạo đá ngầm làm ảnh hưởng đến giao thông
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10')
a Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học.
b Nội dung: Dạy học trên lớp, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.
c Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
d Tổ chức thực hiện: Tổ chức theo phương pháp: đặt và giải quyết vấn đề, học sinh
hợp tác, vận dụng kiến thức hoàn thành nhiệm vụ
Câu 1 Ruột khoang có vai trò gì đối với sinh giới và con người nói chung?
A Một số loài ruột khoang có giá trị thực phẩm và dược phẩm
B Góp phần tạo sự cân bằng sinh thái, tạo cảnh quan độc đáo
C Nhiều loại san hô nguyên liệu làm đồ trang sức, trang trí, nguyên liệu xây dựng,
…
D Cả 3 phương án trên đều đúng
Câu 2 Các đại diện của ngành Ruột khoang không có đặc điểm nào sau đây?
A Sống trong môi trường nước, đối xứng toả tròn
B Có khả năng kết bào xác
C Cấu tạo thành cơ thể gồm 2 lớp, ruột dạng túi
D Có tế bào gai để tự vệ và tấn công
Câu 3 Đảo ngầm san hô thường gây tổn hại gì cho con người?
A Cản trở giao thông đường thuỷ
B Gây ngứa và độc cho người
C Tranh thức ăn với các loại hải sản con người nuôi
D Tiết chất độc làm hại cá và hải sản nuôi
Câu 4 Phương thức dinh dưỡng thường gặp ở ruột khoang là
A quang tự dưỡng
B hoá tự dưỡng
C dị dưỡng
D dị dưỡng và tự dưỡng kết hợp
Trang 5Câu 5 Cơ thể ruột khoang có kiểu đối xứng nào?
A Đối xứng toả tròn
B Đối xứng hai bên
C Đối xứng lưng – bụng
D Đối xứng trước – sau
Câu 6 Người ta khai thác san hô đen nhằm mục đích gì?
A Cung cấp vâtk liệu xây dựng
B Nghiên cứu địa tầng
C Thức ăn cho con người và động vật
D Vật trang trí, trang sức
Câu 7 Phần lớn các loài ruột khoang sống ở
A sông B biển C ao D hồ
Câu 8 Ruột khoang nói chung thường tự vệ bằng
A các xúc tu
B các tế bào gai mang độc
C lẩn trốn khỏi kẻ thù
D trốn trong vỏ cứng
Câu 9 Độ sâu tối đa mà các loài san hô có thể sống là bao nhiêu?
A 50m B 100m C 200m D 400m
Đáp án
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’)
a Mục tiêu:
Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
b Nội dung
Dạy học trên lớp, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân
c Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
d Tổ chức thực hiện:
GV sử dụng phương pháp vấn đáp tìm tòi, tổ chức cho học sinh tìm tòi, mở rộng các
kiến thức liên quan
Trang 61 Chuyển giao nhiệm vụ
học tập
GV chia lớp thành nhiều
nhóm
( mỗi nhóm gồm các HS
trong 1 bàn) và giao các
nhiệm vụ: thảo luận trả lời
các câu hỏi sau và ghi chép
lại câu trả lời vào vở bài
tập
a Trình bày đặc điểm
chung của ruột khoang ?
b Nêu vai trò của ruột
khoang đối với tự nhiên và
đời sống con người ?
2 Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập:
- GV gọi đại diện của mỗi
nhóm trình bày nội dung
đã thảo luận
- GV chỉ định ngẫu nhiên
HS khác bổ sung
- GV kiểm tra sản phẩm
thu ở vở bài tập
- GV phân tích báo cáo kết
quả của HS theo hướng
dẫn dắt đến câu trả lời
hoàn thiện
1 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS xem lại kiến thức đã học, thảo luận để trả lời các câu hỏi
2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trả lời
- HS nộp vở bài tập
- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện
1 - Cơ thể đối xứng tỏa tròn
- Ruột dạng túi
- Cấu tạo thành cơ thể gồm 2 lớp tế bào
- Có tế bào gai để tự vệ
và tấn công
b Vai trò
San hô có lợi hay có hại? Biển nước ta có giàu san hô không?
Trả lời:
San hô chú yếu là có lợi Ấu trùng san hô trong các giai đoạn sinh sản hữu tính thường là thức ăn của nhiều loại động vật biển
Vùng biển nước ta rất giàu san hô (có nhiều loại khác nhau), chúng tạo thành các dạng bờ viền, bờ chắn, đảo san hô, là những hệ sinh thái quan trọng trong đại dương
Trang 7Tuy nhiên, một số đảo ngầm san hô cũng gây trở ngại không ít cho giao thông đường biến
- Em hãy kể tên các đại diện Ruột khoang có thể gặp ở địa phương em
4 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục em có biết
