Kỹ thuật và thủ thuật lập trình hướng đối tượng php t2 khái niệm, kỹ thuật và viết mã

Nếu thiếu tựã đề này, không th ể dễ dàng phân b iệ t m ột cuốn sách này với m ột cuô'n sách khác.. Các query được thực th i sử dụng S tructured Query Language... Ví du, cú th ể tliây vằn

Trang 1

Th.S: NGUYỄN MINH - LƯƠNG PHÚC

và n h ó m tin học thự c d ụ n g

Kỹ thuật và thủ thuật lập trình hướng đốì tưỢng

Khái niệm, kỹ thuật và viết mã

New Edition

♦ T rọii bộ 2 tậ p hạ n s ẽ có cơ h ộ i cọ x á t đ ẻ n ân g cao Icỹ

n ăiig lậ p trm li tliôiig q u a v iệc tliự c h à n h s ủ dm iíỊ các

t ín h năn g cao cáp, c h ẳ n g h ạ n n h u các vấii íiti cơ sd

d ứ liệii, MySQỊv, SQ Ịvite v à P D O c tia P H P

♦ Với phươiiq p h áp hiíớnQ d ản t à n g ví d ụ b ạ n sẽ Idiỗnp

Iiliửng d ể dàiiíỊ n ắ m b ắ t các Id iá i mộiTL c ă n b ả ii, nâng cao liơii ciiiiẹỊ Iiliit c á c h SI^ dxuig các côniỊ cxx lậ p trù ili ciia P H P đ ễ v iế t c á c c h tíớ n g t r ì n h P I Ỉ P c ă n bảii

^ Mỗi chương cồn có n h iề u b à i tậ p tliụ c liảiứá n ià b ạ n

n ê n là m th e o đ ể n ắ m vũnữ, n ộ l d ting đtíỢc tr ìn h bày,

b a o g è m s ự cài đ ặ t p h lu i m ề m , c ú p h á p n g ô n ngiì, các

c ẩ u trứ c d ữ K ệư

♦ M à đ iểm đ ặc b iệ t ciia bộ sách chính là ở I>hươiig pliáỊ hướng d ẫ n r ẩ t đ ơ n g iả n v à cỢc kỳ d ề tiế p tìiư

NHÀ XƯẤT BẢN HỒNG ĐỨC

www.lib.haui.edu.vn

- www.lib.haui.edu.vn

Trang 2

www.lib.haui.edu.vn

Trang 3

I v ờ l NÓI ĐẦU

B ộ s á c h " K j' t l i u ậ t v à th ủ t h u ậ t lậ i) t r ì n l i liư ớ n g đ ố i

tư ợ n íị P H P ” đ ư ợ c b i ê n so ạ n n h ằ m m ụ c đ íc h d à n h clio

n h ữ n g người m ớ i b ắ t đ ầ ii biíớc c h â n vào t h ế g iớ i c ủ a n g ô n

n g ữ lậ p ư ù i h P H P K h ô n g g iống n h ư n h ữ n g s á c h Id iác ,

s á c h n à y Id iô n g đ ò i h ỏ i b ạ n p h ả i h ọ c q u a trư ớ c cá c v ấ n đ ề

c ă n b ả n v ề lậ p t r ì n l i W eb ha}' cơ sỡ d ữ liệ u M à đ iể m đ ặ c

b i ệ t c ủ a b ộ s á c h c h ú i h là ở p h ư ơ n g p h á p h ư ớ n g d ẫ n r ấ t

đ ơ n g iả n v à cự c Icỳ d ể tiế p ứ iu

T liự c vậy, với p h ư ơ n g p h á p h ư ớ n g d ẫ n b ằ n g v í d ụ b ạ n

s ẽ Id iô n g n h ữ n g d ễ d à n g n ắ m b ắ t cá c I d iá i n iệ m c ă n b ả n ,

m à tliồ n g q u a đ ó s ẽ d ầ n trở n ê n q u e n tíiu ộ c với cá c Id iá i

n iệ m n â n g c a o h ơ n c ủ n g n h ư c á c h s ử d ụ n g cá c cồ n g c ụ lậ p

t r ì n h c ủ a P H P đ ể các c h ư ơ n g t r ì n h P H P c ă n b ả n

H ơ n n ữ a , với tr ọ n b ộ 2 t ậ p b ạ n s ẽ có cơ liộ i cọ x á t đ ể n â n g cao k ỷ n ă n g lậ p t r ì n h tliô n g q \ia v iệ c tliự c lià iili s ử d ụ jig

cá c t í n h n ă n g c a o c ấ p , c h ẳ n g h ạ n n h ư cá c v ấ n t i n cơ sở d ử

liệ u , M ySQ Ị/, S Q L ite v à PD O c ủ a P H P , c á c c ô n g n g liệ XMIv, c á c coolcie, s e s s io n và lie a d e r , v à cá c p liầ n m ở rộ n g

c ủ a b ô n t h ứ b a

S á c h có b ố c ụ c rỗ rà n g th e o từ iig c h ư ơ n g v à đ ề m ụ c,

cá c b tíớ c h iíớ n g d ẫ n c ụ ứ i ể v à d ễ h ic ii M ỗi cliiíơ n g cò n có

n h iề u b à i tậ p ứ iự c h à n li m à b ạ n n ê n là m th e o đ ể n ắm

^àỈIlg n ộ i d m ig d ư ợ c t r ì n h b à y , b a o cỊồtn s ự c à i đ ặ t p h ầ n

n iè in , c ú p h á p n g ô ii n g ữ , các c ấ u ta*úc đ ữ liệ u , cá c th tíờ n g

I x m li đ i c u I d i i t n , c á c l i à n i c à i s ẵ n , v à n liiề a i t á c Aại liữ íi

íc h k h á c

H y vọ n g s á c h s ẽ là n iộ t tà i liệ u h ọ c t ậ p h ữ u íc h c h o b ạ n

đ ọ c tr o n g q u á t r ì n h ti-ỏ tlià n h m ộ t c h u y ê n g ia v ề P H P

T ấ c g iả

www.lib.haui.edu.vn

Trang 4

www.lib.haui.edu.vn

Trang 5

C h ư ơ n g 7 : Làm v iệ c v ớ i c á c cơ sỏ dữ liệu và S Q L

PHẨN 2

Làm viêc với dữ

liêu từ những nguồn khác

CbiửJ9ig 7: Làm v iệ c vớ i c á c cơ s ở

d ữ liệu và SQL Chươìig &• Làm v iệ c vớ i XML Chương 9: Làm v iệ c vớ i cá c Cookie, Sessiơn, và H e a d e r

Chươĩtg 10: X ử lý c á c lỗi Chiừýiìg 11: B ảo v ệ an toàn PHP Cbươềig 12: M ờ rộng PH P

www.lib.haui.edu.vn

Trang 6

8 C h ư ớ n g 7: Làm v iệ c v ớ i c á c cơ sỏ dữ liêu và SQ L

Làm việc với các cơ sd dữ

liệu vò SQL

Ể! Hoc nbiÌỲìg kbái niệm cơ sở d ữ liộn I'à Stnicliired Qiierỵ Langỉiage

• Thêm, biên tập, xóa và xem các record sứ dụng các CO' sở ciữ liệit MySQL và SQLiie

M Tniy tìm các record cơ sứ d ũ liệu iĩới PHP

• ỉỉiộii lực bóa và htli d ữ liệu ĩihập Cíta ngííời dũng sang mộ! cơ sở dữ

ìiC>ti ì'ới PHP

» Viết các cbỉỉơtìg trình điền khiền bàng cơ sở đ ữ liệu kbả chìtyển

(portable)

Một tro n g những lý do cho sự th ô n g dụng của P H P n h ư là m ột

ngôn ngữ v iế t scrip t Web là nó hỗ trợ m ột dãy rộng các hệ

th ố n g dữ liệu quan hệ Sự hỗ trợ làm cho các n h à p h á t triể n Web dễ d àng tạ o các Web site điều k h iể n b ằng dữ liệu v à tạo nguyên mẫu các ứng dụng Web m ột cách n h a n h chóng v à hiệu quả

www.lib.haui.edu.vn

Trang 7

C h ư ơ n g 7 : Làm v iệ c với các c ơ s ỏ dữ liệu và SQL

P H P hỗ trợ h ơ n 15 bộ m áy cơ sở dữ liệu khác nh au bao gồm Microsoft

SQL S erver, IBM DB2, PostgreSQ L, và Oracle Cho đến P H P 5, sự hỗ trợ

này đă được cung cấp qua các extension cơ sở dữ iiệu riêng, mỗi extension

có chức n ă n g v à tín h n ăn g riên g của nó Tuy nhiên, điều này đ ã làm cho các

n h à p h á t triể n kh ó th a y đổi từ m ộ t bộ m áy cơ sở dữ liệu này sa n g m ột bộ

m áy cơ sở đữ liệu khác PH P 5 đ ã giải quyết tìn h huống n ày b ằ n g việc giới

th iệu m ột A PI chung cho sự tru y cập cơ sở dữ liệu: extension P H P D ata

Objects (PDO), cung cấp m ột giao diện hợp n h ấ t để là m việc với cơ sở dữ

Uệu %'à giúp các n h à p h á t triể n xử lý những cơ sở dữ liệu k h ác n h au một

cách n h ấ t quán

T rong P H P 5.3, extension PDO đã được cải tiế n th ê m nữa với sự hỗ trợ

cho các bộ m áy cơ sở dữ liệu m ới v à những tối ưu h ó a th ê m nữa cho an n in h

v à hiệu su ất Đ ể đ ạ t được k h ả n ă n g tương thích ngược, các extension cơ sở

dữ liệu riê n g cũng tiếp tục dược hỗ trợ Bởi vì b ạn sẽ thư ờng tự n h ậ n th ấy

m ình đã chọn giữa m ột extension riêng của m ình (m à có th ể n h a n h hcm

hoặc đưa r a n h iều tín h n àn g hơn) hoặc PDO (đưa r a tín h k h ả chuyển và

tín h n h ấ t quán qua các bộ m áy cơ sở dữ liệu), chương n ày đề cập d ến h a i tùy

chọn; chương giới th iệu về PDO v à cũng th ả o luận h a i tro n g sô’ các exten-

sion riê n g th ó n g dụng n h ấ t của PH P, extension MySQL Im proved và ex-

ten sio n SQLite

Giới ỉh iệ u các cơ sở dữ liệu và SQL

Trong th ờ i đại In te rn e t, th ô n g tin không còn được tr ìn h bày tro n g các tủ

đựng hồ sơ nữa T hay vào đó, nó được lưu trữ dưới d ạng các số 1 và số 0

tro n g cấc kiểu dữ liệu điện tử vốn là những "hộp chứa" lưu trữ dữ liệu áp dặt

m ột cấu trúc n h ấ t định về th ô n g tin N hững cơ sở dữ liệu điện tử này không

chỉ chiếm í t không gian v ậ t lý hơn không gian gỗ và kim loại tương ứng m à

chúng còn chứa đầy những công cụ để giúp người dùng lọc và tru y tìm

n h a n h th ô n g tin sử dụng những tiêu chí khac ưhau Cụ th ế hầu h ế t các cơ

sở dữ liệu điện tử ngày nay là những cơ sở dữ liệu quan h ệ (relational

database) cho p h ép người dùng d ịn h nghĩa mối quan h ệ giữa các b ản g cơ sở

dữ liệu k h ác n h au để tìm kiếm v à p hân tích hiệu quả hơn

H iện có sẵn m ột số lớn các h ệ thông quản lý cơ sở dữ liệu, m ột số thương

m ại và m ột số m iễn phí Có lẽ b ạn đã nghe đến m ột vài hệ th ô n g này:

Oracle, M icrosoft Access, My SQL, và PostgreSQL N hững h ệ th ô n g cơ sở

dữ liệu n ày là nhữ ng ứng dụng p h ần m ềm m ạnh, phong phú tín h n ăn g có

k h ả n án g tổ chức v à tìm kiếm h à n g triệu record với nhữ ng tốc độ r ấ t cao;

do đó chúng dược sử dụng rộng rã i với các doanh n g h iệp v à v ă n phòng

www.lib.haui.edu.vn

Trang 8

10 C h ư ơ n g 7: Làm việ c với các cờ s ở dữ liệ u v à SQ L

chính phủ, thư ờng cho nhữ ng mục đích r ấ t quan trọng Trước k h i đi vào chi

tiế t cụ th ể của việc xử lý các record cơ sở dữ liệu với P H P , trước tiê n cần

p h ải hiểu rõ các k h á i niệm cơ sở dữ liệu cơ bản Nếu b ạ n m ới là m quen với

cơ sở dữ liệu này, các p h ầ n sau dầy cung cấp m ột n ề n tả n g v à cũng cho b ạn

th ử nghiệm với m ột bài tậ p thực tiễ n tro n g S tru c tu red Q uery Language

(SQL) T hông tin này sẽ hữu dụng để hiểu nội dung n â n g cao hơn tro n g các

p h ần tiế p theo

Tìm hiểu các cớ sỏ dữ liệu, record, v à khóa chính (Prí-

m a ry Key)

Mọi cơ sở dữ liệu gom m ôt hoặc nhiều b ản g (table) N h ữ n g b ả n g n ày tạo cấu trú c dữ liệu th à n h các h àn g v à cột, áp đ ặ t sự tổ chủc lê n dữ liệu H ình

7.1 m inh h ọ a m ột b ảng điển hình

B àng này chứỉt các sõ’ jiệ'j b án h ãn g oho vỊ !;rj k h á c n h au vt'i hàny hoặc record (bản ghi) chứa thòng tin cho m ôt vị rri v a n ă m kỉiác Mồi

recorđ được p h â n chia trở th à n h các cột hoặc field (trường) với mỗi trường

chứa m ột đoạn thông tin khác Cấu trúc d ạng b ản g n ày làm cho dễ tìm

kiếm tr ê n b ản g để tìm r a các record khớp với tiêu chí (criteria) cụ th ể: ví

dụ, t ấ t cả vị tr í có doanh sô' lớn hơn $10,000 hoặc d o an h s ố cho t ấ t cả vị trí

tro n g n ăm 2008

Các record tro n g b ản g không được sắp xếp th eo b ấ t kỳ th ứ tự cụ th ể - chúng có th ể được p h ân loại th eo thứ tự b ảng chữ cái, th e o n ăm , th eo tổng

doanh số, th eo vị trí hoặc th eo b ấ t kỳ tiêu chí m à b ạ n chọn xác định Do đó

để làm cho dễ n h ậ n dạn g m ột record cụ th ể , cần p h ả i th ê m m ộ t thuộc tín h

n h ậ n d ạn g duy n h ấ t vào mỗi record chẳng h ạ n n hư m ột số se ria l hoặc m ã

trìn h tự T ro n g ví dụ trước, mỗi record được n h ậ n d ạ n g b àn g m ột trường

'record ID' duy n h ất; trường này ảược gọi là p rim ary key (khóa chính) clio

bảng

ì 2007 Washincion 12929

Tị 2007 Ncw York 13636

5 2007 Lo*; Aiìícles S748

6 2<X)7 Rosloil M78

10 2008 Ncsv Yoric (2373

11 2í)08 L«>.s Ankĩcles

Hình 7.1 Một bảng mẫu

www.lib.haui.edu.vn

Trang 9

C h ư ơ n g 7: Làm v iệ c với các cơ sở dữ liệu và SQL 11

Thủ thuật

M ộ t cách dễ dàng đ ể hiểu những khái niệm này là bằng m ộ t sự tương dồng

H ăy xem m ộ t c ơ sở dữ liệu như là m ột th ư viện và m ỗi bảng là m ột kệ sách bên tro n g th ư viện này D o đó m ột record là sự dại diện diện tử của m ột cuốn sách trê n m ộ t kệ sách vớ i tựa dề của cuốn sách là khóa chính của record Nếu thiếu tựã đề này, không th ể dễ dàng phân b iệ t m ột cuốn sách này với m ột cuô'n sách khác (Cách duy n h ấ t d ể làm điều nàỵ là m ở m ỗi cuô'n sách và kiểm tra nội dung của nó - m ộ t tiế n trìn h mâ't thời gian m à khóa c h ín h sẽ giúp bạn tránh được)

M ột k h i bạn đ ã đưa thông tin vào m ột bảng, bạn thư ờng muốn sử dụng

aó để tr ả lời các câu hỏi cụ th ể ■ ví dụ, bao nhiêu vỊ trí có doanh số lớn hơn

$5000 tro n g 2008? N hữ ng câu hỏi này được gọi là các query (mẫu tru y vấn)

và k ế t quả được t r ả về bởi cơ sở dữ liệu n h ằm p hản hồi lạ i nhữ ng query này

được gọi là các tậ p hợp k ế t quả (result set) Các query được thực th i sử dụng

S tructured Query Language

Tìm hiểu các m ối quan hệ và khóa ngoại (Poreign Key)

B ạn đ ã b iế t rằ n g m ột cơ sở dữ liệu có th ể chứa nhiều bảng Trong m ột hệ

th ô n g cơ sở dữ liệu quan hệ, những bảng này có th ể được liên k ết với nhau

b ằng m ột hoặc n h iều trường chung được gọi là các kh ó a ngoại (foreign key)

N hững k h ó a ngoại này làm cho có th ể tạo các mô’i q uan h ệ m ột đô'i một

(one-to-one) hoặc m ột đối nhiều (one-to-many) giữa các b ảng k h ác n hau và

k ế t hợp dữ liệu từ n h iều b ản g để tạo các tậ p hợp k ế t quả to à n diện hơn

Để m inh họa, h ãy xem xét h ìn h 7.2 trìn h bày b a b ản g được liên kết

G a it t lD

1 H oítoí

2 Crim c Roni;mcc

AitỉhorỉD AufỊiorS<mtĩ

1 Sieplicn K ìiìk

2 Uamelk* Srccle

3 lX'nnỉs Lcliano

4 M K'hael C onnellv

> N ora Rohcrts

B noklD BookNahie G e tu rỉí) A uỉh orlD

4 Tha Overlook 1 4

Hình 7.2 Các môi quan hệ bảng

www.lib.haui.edu.vn

Trang 10

H ìn h 7.2 m in h h ọ a b a bảng, chứa thông tin về các tá c giả (bảng A), các

th ể loại (bảng G), v à các sách (bảng B) Các b ản g G và B k h á đơn giản:

chúng chứa m ột d a n h sách các tê n th ể loại (genre) và tá c giả, với mỗi record được n h ậ n d ạng b ằng m ột kh ó a ch ín h duy n h ấ t B ỗng B hơi phức tạp hơn: mọi sách tro n g bản g được liên k ế t với m ộ t th ể loại cụ th ể bằng

kh ó a ch ín h của g en re (từ b ảng G) và với m ột tác g iả cụ th ể qua kh ó a chính của au th o r (từ b ả n g A)

B ăng cách dò th e o nhữ ng kh ó a n ày đi đến các b ản g nguồn tuơng ứng caa chúng, b ạ n có th ể dễ d àn g n h ậ n dạng tác giả và th ể loại cho m ộ t cuốn sách

cụ thể Ví du, cú th ể tliây vằng tựa đề "The Shin.ing" được v iế t bởi "Stephon ĩliiig" và thuộc về th ể loại "HoiTOr" Tương tự, b ắ t đầu từ dầu k ia có t}iể

th ấ y rằ n g tác giả "M ichael Connelly" đ ã v iết hai cuôn sách "The Overlook'

v à "Trunk Music"

N hững mố.l quaii hệ n(iư vậy được thấy trong ỉiình 7.2 tạo nen n éii tả n g của m ột hệ th ố n g cơ sd dử liệu quan hệ Liẻn k ế t các b ảng sử dụng các khóa ngoại cũng hiệu quả hơn lựa chọn khác: tro n g k h i tạ o m ột b ản g mọi thứ

ngoại trừ bồn rửa n h à bếp để chứa tấ t cả thông tin th o ạ t n h ìn trô n g tiệ n

lợi, cập n h ậ t m ột b ả n g n hư vậy luôn là m ột tiế n tr ìn h th ủ cóng (và dễ sai sót) để tìm mọi trư ờ ng hợp của m ột giá trị cụ th ể v à th a y t h ế nó b ằn g m ột giá trị mới P h â n ch ia th ô n g tin th à n h các b ản g độc lậ p và liê n k ế t những

b ảng n ày b ằn g các k h ó a ngoại sẽ bảo đám rằ n g m ộ t m ẫu th ô n g tin cụ th ể

x u ất h iệ n m ột lầ n v à chỉ m ột lầ n tro n g cơ sở dữ liệu; điều này loại bỏ những

p h ần dư thừa, đơn giản hóa các th a y đổi (bằng việc cục bộ h ó a chúng sang

m ột vị trí) v à làm cho cơ sô dữ liệu gọn hơn và dễ q u ản lý hơn

T iến trìn h hợp lý hóa m ột cơ sd dữ liệu b ằn g việc d in h n g h ĩa v à thực th i các môi quan h ệ m ột đôi m ột và m ột đôi nhiều giữa các b ản g th à n h p hần của nó được gọi là sự chuẩn hóa cơ sớ dữ liẹu (d ata b ase norm alization) và

nó là m ột tá c vụ ch ín h m à m ột kỹ sư cơ sở dữ liệu p h ả i đối m ậ t k h i tạo m ột

cơ sd dữ liệu mới T rong tiế n trìn h chuẩn hóa, kỹ sư cơ sở dữ liệu cũng n h ận dạng các mô'i qu an hệ chéo v à những sự phụ thuộc k h ô n g ch ín h xác giữa các bảng và tối ưu hóa việc tổ chức dữ liệu sao cho các query SQL thực th i với hiệu su ấ t tố i đa C ũng có m ột sô" dạng chuẩn giúp b ạ n te s t p h ạm vi m ột cơ

sở dữ liệu được chuẩn hóa; những dạng chuẩn n ày cung cấp n h ữ n g hướng dẫn hữu dụng đ ể giúp bảo đảm việc th iế t k ế cơ sở dữ liệu vừa n h ấ t quán về cấu trúc vừa hiệu quả

1 2 C h ư d n g 7: Làm việ c v ò i c á c c d sò dữ liệu và SQ L

www.lib.haui.edu.vn

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	889,77 KB