Kỹ thuật và thủ thuật lập trình hướng đối tượng php t1 khái niệm, kỹ thuật và viết mã

8 Chương 1: Giới thiệu ngôn ngữ lập trình PHPGiói thiệu ngôn ngữ lộp trình PHP N hững k ỹ năng và k h á i niệm chính M Tìm hiểu ¡Ịch sứ của PHP M Học những khả năng dộc đác của PHPcho sự

Trang 1

Th.S: NGUYỄN MINH - LƯƠNG PHÚC

và nhóm tin học thực dụng

Sổ T A Y TIN HỌC LẬ P TRÌNH

Kỹ thuật và thủ thuật lập trình hướng đổì tượng

PHP

Khái niệm, kỹ thuật và viết mã

♦ Trọn bộ 2 tập bạn sẽ cố cơ hội cọ x á t để nâng cao kỹ năng lập trìn h thông qua việc tliực h àn h sử dụng các tin h năng cao cấp, chẳng h ạ n n h ư các vấn till cơ sở

d ữ liệu, My SQL, SQLite và PDO của PH P

♦ Với phươntỊ pháp hướng d ẫ n bằng ví dụ b ạ n sẽ khônc

nhữniỊ d ễ d à n g n ắm b ắ t các k h á i n iệ m c ă n b ả n , nâne

ca o hơn cũ n g n h ư cách s ử d ụ n g các CÔ11ÍỊ cụ lậ p trìn h

của PH P để viết các chương trìn h P H P căn bản

♦ Mỗi chưrtnq còn có n h ièu bài tậ p th ự c h à n h m à bạn

nên làm theo để nắm vững nội dung được trinli bày,

bao gồm sự cài đ ặ t p h ần m ềm, cú pháp Iigôn ngữ, các cấu trúc d ủ liệu

♦ Mà điểm đặc b iệt của bộ sách cliỉnli là ở phương pháj hướng d ẫn rấ t đơn giản và cực kỳ dễ tiế p th u

Jew Edition

NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC

www.lib.haui.edu.vn

- www.lib.haui.edu.vn

Trang 2

www.lib.haui.edu.vn

Trang 3

I y ờ l NÓI ĐẦU

Bộ sách "Kỹ th u ậ t và th ủ tliu ậ t lậ p trìn li hướníị đối

tư ợ ng P H P " được b iê n soạn nhằm, m ục đ ích d à n h cho

nhữ ng người m ới b ắ t đ ầ u bước ch ân vào th ế giới của ngôn

ngữ lập tr ìn h PHP Không giống n h ư nliững sách ldiác,

sác h này k h ô n g đòi hỏi b ạn p hải học qu a trước các vấn đề

căn b ả n về lậ p trìn h Web hay cơ sở d ữ liệu Mà đ iểm đặc

b iệ t c ủ a bộ sá c h c h ú ih là ở phương p h á p hướng d ẫn r ấ t

đơn giản và cực kỳ dễ tiế p th u

T hực vậy, với phương p h á p liướng d ẫn bằng ví d ụ bạn

sẽ ldiông n h ữ n g dễ dàng nắm b ắ t các k h á i n iệm căn bản,

m à thô ng q u a đó sẽ d ần trở nên quen th u ộ c với'các lcliái

n iệ m n ân g cao hơn cũng n h ư cách sử d ụ n g các CÔĨ1£Ị cụ lập

trm li củ a P H P để v iế t các chương tr ìn h P H P căn bản

Hơn nữa, với trọ n bộ 2 tậ p bạn sẽ có cơ hộ i cọ x á t để nâng

cao kỹ năng lập trìn h thông qua việc th ự c h à n h sử dụng

các tín h năng cao cấp, chẳng h ạ n n h ư các vấn tin cơ sở dữ

liệu , MySQL, SQ Litc và PDO củ a PH P, các công ngliệ

XML, các cookie, session và h ead er, và các p h ầ n mở rộng

của b ê n th ứ ba.

Sách có bố cục rõ ràníỊ tiieo từng chương và dè m ục, các bước liướníị dần cụ tliể và dỗ hiểu Mỗi chương còn có

n h iề u b à i tậ p tliực liànli m à bạn nên làm tlieo đ ể nắm

viĩiitỊ nội dm iíị được trin h bày, bao gồm sự cài đ ặ t p h ần

m ềm , cú p h á p nqôn ngữ, các cấu trú c dữ liệu, các thường

Trình d iè u k h iể n , các h à m cài sẵn, và n h iề u tác vụ h ữ u

ícli ldiác.

Hy vọng sá c h sẽ là m ộ t tà i liệu liọc tậ p h ữ u ích cho bạn đọc trong q u á trin h trở th à n h m ộ t chuyên gia về PHP.

á c giá

www.lib.haui.edu.vn

Trang 4

www.lib.haui.edu.vn

Trang 5

ĩh ư ờ n g 1: Giđi thiệu ngôn ngữ lập trình PHP 7

PHẦN ỉ

Tìm hiểu các điểm

cơ bản về PHP

Chương 1: Giới th iệ u ngôn n g ữ lấ p trình PHP

Chươìig 2: s ử dụng cá c biên và toán tử Chương 3; Đ iều k h iể n dồng ch ả y của chttơng trình

Chương 4: Làm việc với các m ảng Chương 5: Sử dụng cá c h à m và Cíass Chươiig 6: Làm việc với các File và th ư

m ục

www.lib.haui.edu.vn

Trang 6

8 Chương 1: Giới thiệu ngôn ngữ lập trình PHP

Giói thiệu ngôn ngữ lộp trình PHP

N hững k ỹ năng và k h á i niệm chính

M Tìm hiểu ¡Ịch sứ của PHP

M Học những khả năng dộc đác của PHPcho sự phát triển ứng rlụn'> v c b

tẫ Xem những thành phần của mội hộ thống PHP tiíũng tác nhỉ í thế nào

B Tìm hiểu văn phạm và cấu tníc cơ bản cửa một script PHP

t t Tạo và chạy một chxtơng trình PHP đơn giản

H Nhúng PHF trong một trang HTML

PHP Ba trìn h thông dụng n h ất th ế giới cho sự phát triển Web, bộ tiền m ẫu tự tạo n ên tên của một trong những ngôn ngữ lập

xử lý siêu văn bản (H ypertex P rep ro cesso r) PHP Và mặc

đù có th ể bạn cười thầm trước tính chuyên môn của từ ghép đệ quy, sô' liệu

thống kê cho thấy PHP không được xem nhẹ: ngôn ngữ này được sử dụng

ngày nay trên hơn 20 triệu Web site và hơn 1/3 các Web server của th ế

giới - không phải việc nhỏ đặc biệt khi bạn xem xét rằng con đường này

đã được phát triển hoàn toàn bởi một cộng đồng những người tìn h nguyện

tóàn cầu và có sẵn miễn phí trên Internet

www.lib.haui.edu.vn

Trang 7

Chướng 1: Giới thiệu ngôn ngữ lập trình PHP 9

Trong vài năm qua, PHP đã trở thành sự lựa chọn phổ biến cho việc

p hát triển các ứng dụng Web điều khiển bằng dữ liệu đáng chú ý do khả

năng mở rộng, tín h dễ sử dụng và sự hỗ trợ rộng rãi của nó cho các cơ sở dữ

liệu và định dạng dữ liệu khác nhau Chương đầu tiên này sẽ giới thiệu

nhẹ nhàng cho bạn về th ế giới của PHP bằng việc đưa bạn khảo sát một

vòng lịch sử các tín h năng PHP, và dẫn dắt bạn qua việc viết và thực thi

chương trìn h PHP đầu tiên Do đó hãy lật trang đầu tiên và b ắt dầu

Lịch sử PHP

Phiên bản hiện hành của PHP, PHP 5.3, đã tồn tại hơn 14 năm; dòng

dõi của nó có th ể được truy nguyên trở lại năm 1994, khi một n h à phát

triển có tên là Rasmus Lerdorf lần dầu tiên tạo ra một tập hợp script CGI

để giám sát số lần xem tran g (page view) cho sơ yếu lý lịch trực tuyến của

mình Phiên bản ban đầu này của PHP có tên là PH P/FI khá nguyên

thủy, vì vậy mặc dù nó đã hỗ trợ việc nhập liệu form và cơ sở dữ liệu

mSQL, nhưng nó thiếu nhiều tính năng an ninh và các add-on (chương

trình phụ trợ) được tìm thấy trong các phiên bản PHP hiện đại

Sau đó Lerdorf đã cải tiến PHP/FI 1.0 và tung nó ra dưới dạng PHP/FI

2.0, nhưng chỉ trong năm 1997, khi các nhà phát triển Andi Gutmans và

Zeev Suraski viết lại bộ phân tích cú pháp (parser PHP) và đã tung ra nó

iưới dạng PHP 3.0, thì sự phát triển PHP mới thực sự bắt đầu tăng tốc

Không chỉ cú pháp của PHP 3.0 mạnh hơn và n h ấ t quán hơn, nó còn đã

ỊĨỚi thiệu một cấu trúc mới có thể mở rộng khuyến khích những nhà phát

;riển độc lập tạo những cải tiến và extension riêng của m ình trong ngôn

ngữ Không cần phải nói, điều này đã thúc đẩy việc lựa chọn ngôn ngữ và

zhúng bao lâu PH P 3.0 đã bắt đầu xuất hiện trên hàng ngàn Web server

Lần lặp lại kế tiếp của cây mã, PHP 4.0 đã được tung ra vào năm 2000

Mó cung cấp một bộ máy tốt hơn, hiệu suất và độ tin cậy tố t hơn và sự hỗ

;rợ cài sẵn cho các session và các tính năng hướng đối tượng Một cuộc

íhảo sá t Nexen vào tháng 7 năm 2007 đã cho thấy phiên bản này của

?HP, PHP 4.X, vẫn là phiên bản nổi bật đang được sử dụng trên các Web

ỉite của Internet, chiếm gần 80% các server có tín h năng PHP được khảo

ỉát Tuy nhiên, vào tháng 7 năm 2007, đội p h át triển PHP đã thông báo

'ăng PHP 4.X không còn được hỗ trợ sau tháng 12 năm 2007 nữa, mở

ĩường cho việc lựa chọn rộng rãi hơn các phiên bản mới hơn

PHP 5.0 được tung ra vào năm 2004, là một bản tái th iế t k ế triệ t để

:ủa PHP 4.0, có một bộ máy được viết lại hoàn chỉnh, một mô hình đối

www.lib.haui.edu.vn

Trang 8

10 Chương 1: Giới thiệu ngốn ngữ lập trinh PHP

tượng cải tiến nhiều và những cải tiến an ninh và hiệu suất khác nhau

Điều mà các n h à p h át triển đặc biệt quan tâm là mô hình đối tượng mới

mà bây giờ có hỗ trợ những tính năng mạnh mẽ của mô hình OOP chẳng

hạn như các class trừu tượng, destructor (phương thức hủy tạo), da giao

diện (interface) và các gợi ý loại class PHP 5.0 cũng đã giới thiệu những

công cụ mới và quan trọng khác nhau: một lớp truy cập cơ sở dữ liệu chung

(common database access); xử lý ngoại lệ kiểu Java và một bộ máy cơ sở

dữ liệu tích hợp

PHP 5.3, phiên bản gần đây nhâ't (và là phiên bản được sử dụng cua suốt sách này), được tung ra vào tháng giêng năm 2008 Nó cải tiến so với

các tính năng ECỚi được thể hiện đầu tiên trong PHP 5 0 vè cũng nố găng

bảo dưỡng một số khiếm khuyết mà những người sử dụng các phiên bản

ban đầu đã chú ý Một số cải tiến đáng chú ý n h ất trong phiên bản này là:

hồ trợ các namespace; một môi trường sạch hơi) và an toài) hơn cho việc

quản lý không gian biến; sự hỗ trợ cài săn cho SQLite 3; và một driver

riêng mới cho MySQL Cho đến bây giờ, tấ t cả thay đổi này đã thúc đẩy

làm cho PHP 5.3 trở thành phiên bản PHP tốt n h ất trong lịch sử 14 năm

của ngôn ngữ này, một sự kiện được minh họa rấ t nhiều bởi sự khảo sát

N etcraft tháng 4 năm 2008 cho thấy PHP đang được sử dụng trên hơn 30

triệu Web site

Các tính năng độc đáo

Nếu bạn quen thuộc với các ngôn ngữ phía server khác như ASP.NET hoặc JSP, có th ể bạn đang tự hỏi điều gì làm cho PHP trở nên đặc biệt

như vậy, hoặc khác biệt so với những lựa chọn cạnh tran h này Sau đây là

một sô' lý do:

H iệ u »uất Cốc script được viết bằng PHP thực thi nhanh hơr, các script được viết bằng những ngôn ngữ viết script khác, với vô số điểm mốc độc lập

khiến cho ngôn ngữ này vượt trội những lựa chọn cạnh tran h như JSP,

ASP.NET, và Perl Bộ máy PHP 5.0 đã được tái thiết k ế hoàn chỉnh với

một trìn h quản lý bộ nhớ (m em ory m anager) tối ưu để nâng cao hiệu suất

và nhanh hơn cũng dáng kể so với phiên bản trước Ngoài ra các bộ gia tốc

(accelerator) bên thứ ba có sẵn để cải tiến hiệu suất và thời gian đáp ứng

hơn nữa

T ín h k h ả c h u y ể n PHP có sẵn cho các chương trìn h UNIX, Microsoft Windows, Mac o s , và o s/2 , và các chương trình PHP khả chuyển giữa các

nền Kết quả một ứng dụng PHP được phát triển trên, ví dụ, Windows

thường chạy trên UNIX mà không gặp bất kỳ vấn đề đáng kể Khả năng

www.lib.haui.edu.vn

Trang 9

C hương 1: Giới thiệu ngôn ngữ lập trình PHP 11

dễ đảm nhận sự p h át triển nền chéo này là một khả năng đặc biệt khi

vận hành trong một môi trường doanh nghiệp đa nền hoặc khi cố giải

quyết nhiều phân khúc thị trường

T ính dễ sử d ụng Như Leonardo da Vinci đã nói "Đơn giản chính là

sự phức tạp tột cùng" và qua thước đo đó, PHP là một ngôn ngữ lập trình

cực kỳ tinh vi Cú pháp của nó rõ ràng và n h ấ t quán và nó đính kèm tài

liệu toàn diện cho 5000+ hàm đính kèm với các bản phân bố lõi Điều này

giảm đáng kể đường cong học tập cho những nhà lập trìn h mới và những

nhà lập trình có kinh nghiệm và nó là một trong những lý do PHP được

ưu tiên như là một công cụ nguyên mẫu nhanh cho các ứng dụng dựa trên

nền tảng Web

N guồn mở (Open S ource) PHP là một dự án nguồn mở - ngôn ngữ

được p hát triển bởi một đội những người tình nguyện trên toàn cầu làm

cho mã nguồn của nó có sẵn miễn phí trên Web và nó có th ể được sử dụng

mà không phải trả các phí bản quyền hoặc các khoản đầu tư vào phần

cứng hoặc phần mềm tốn kém Điều này giảm các chi phí phát triển phần

mềm mà không ảnh hưởng đến sự linh hoạt hoặc dộ tin cậy Bản chất

nguồn mở của mã có nghĩa xa hơn nữa là bất kỳ nhà p h át triển ở bất cứ

nơi nào cũng có th ể kiểm tra cây mã, phát hiện các lỗi và gợi ý các cách

sửa chữa có thể có; điều này tạo ra một sản phẩm m ạnh ổn định trong khi

các lỗi một khi được p h át hiện sẽ được giải quyết nhanh - đôi khi trong

vòng một vài giờ phát hiện

S ự h ỗ trỢ c ủ a c ộ n g đồng Một trong nh ữ n g điều thú vị về một ngôn

ngữ được hỗ trợ bởi cộng đồng như PHP là sự truy cập mà nó mang lại cho

sức sáng tạo và trí tưởng tượng của hàng trăm nhà p h át triển khắp th ế

giới Trong cộng đồng PHP, những thành quả của khả năng sáng tạo đó có

thể được tìm thấy trong PEAR, PHP Extension and Application Reposi

tion (http://pear.php.net/) và PECL, PH P E x ten sio n C om m unity Li

brary (http://pecl.php.net/), chứa hàng trăm widget và extension tài sản

mà các nhà phát triển có th ể sử dụng để dễ dàng thêm chức năng mới cho

PHP Sử dụng những widget này thường là một lựa chọn phân phối mã

riêng của bạn một cách hiệu quả hơn về thời gian và chi phí

Hỗ trự ứng d ụ n g b ên th ứ ba Một trong những ưu th ế của PHP là

trước đây nó đã hỗ trợ một dãy rộng các cơ sở dữ liệu khác nhau bao gồm

MySQL, PostgreSQL, Oracle, và Microsoft SQL Server PHP 5.3 hỗ trợ

hơn 15 bộ máy cơ sở dữ liệu khác nhau và nó có một API chung để truy cập

cơ sở dữ liệu Sự hỗ trợ XML làm cho dễ đọc (và viết) các tài liệu XML như

www.lib.haui.edu.vn

Trang 10

12 Chương 1: Giới thiệu ngôn ngữ lập trình PHP

thể nó là những cấu trúc dữ liệu PHP riêng, truy cập các tập hợp nút XML

sử dụng x p ath và biến đổi XML thành những định dạng khác bằng các

style sheet XSLT

Không chỉ dừng lại ở đó Cấu trúc mở rộng của PH P cho phép các nhà phát triển viết các add-on tùy ý cho ngôn ngữ và k ết quả là ngày nay các

nhà phát triển PHP có thể đọc và viết các định dạng ản h GIF, JEPG, và

PNG; gỏi và nhận e-mail sử dụng các giac thức SMTP, IMAP, và POP3;

giao diện với các dịch vụ Web sử dụng các giao thức SOAP và REST; hiệu

lực hóa dữ liệu nhập sử dụng các biểu thức thông thường Perl; và tạo và xử

lý các tài liệu PDF Thậm chí PHP có thể truy cập các thư viện c (library

C), các class (lớp) Java, và những dối tượng COM và tận dụng mã chương

trìn h được viết cho những ngôn ngữ này

Hỏi TÔI có cán biên dịch các chương Innh PHP truớc Khi thực thi chúng như trong Java hoặc C++ hay không?

Đáp: Không, bởi vì PHP là một ngôn ngữ thông dịch Một ưu điểm của một ngôn ngữ thông dịch là nó cho phép bạn thực hiện các thay đổi đối với

mã nguồn và ngay lập tức test những thay đổi đó mà trước tiên không cần phải biên dịch mã nguồn thành dạng nhị phản (binary) Bỏ qua bước biên dịch sẽ làm cho tiến trình phát triển nhanh hơn nhiều và PHP có khả náng quản lý bộ nhớ và lưu trữ trên bộ nhớ đệm (caching) để phủ định hiệu ứng của tải trọng thời gian chạy bổ sung đi kèm với việc sử dụng một trình thông dịch (interperter).

Những khái niệm cơ bản vể phát triển

Khi phát triển một ứng dụng PHP cho Web môt phương pháp điển hình là nhúng m ã PHP vào một hoặc nhiều tài liệu HTML chuẩn sử dụng

các "tag" (thẻ) hoặc dấu phân cách đặc biệt

Sau đây là một ví dụ:

<html>

<body>

<div>

<?php echo sqrt(49); ?>

</div>

www.lib.haui.edu.vn

Tiêu đề	Kỹ thuật và thủ thuật lập trình hướng đối tượng PHP T1: Khái niệm, kỹ thuật và viết mã
Tác giả	Th.S: Nguyễn Minh - Lương Phúc và nhóm tin học thực dụng
Trường học	Trường Đại học Hồng Đức [https://hdu.edu.vn]
Chuyên ngành	Kỹ thuật và thủ thuật lập trình hướng đối tượng PHP
Thể loại	Tài liệu hướng dẫn
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	901,46 KB