Tóm tắt tình huống “Xuất khẩu 100 container hạt điều sang Italy thông qua môi giới, doanh nghiệp Việt Nam lo lắng mất trắng cả trăm triệu USD” Đầu tháng 3 năm 2022, Đại sứ quán và Thương
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
CƠ SỞ II TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN MÔN THANH TOÁN QUỐC TẾ
PHÂN TÍCH RỦI RO THANH TOÁN TRONG THƯƠNG VỤ 100 CONTAINER ĐIỀU VIỆT
NAM XUẤT KHẨU SANG ITALY
Nhóm: 2 Lớp: K59F – ML119
Giảng viên: ThS Phạm Thị Châu Quyên
Trang 4Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần danh mục
MỤC LỤC
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH
DANH MỤC VIẾT TẮT
Chương 1: PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
1.1 Thông tin chi tiết tình huống
1.1.1 Tóm tắt tình huống
1.1.2 Diễn biến tình huống
1.1.3 Kết quả
1.2 Nguyên nhân xảy ra tình huống
1.2.1 Sơ hở trong việc xác minh danh tính khách hàng
1.2.2 Sử dụng phương thức thanh toán tiềm ẩn nhiều rủi ro
1.2.3 Quá phụ thuộc vào công ty môi giới
1.2.4 Hạn chế về năng lực nghiệp vụ trong giao dịch quốc tế
Chương 2: PHÂN TÍCH VÀ NHẬN DIỆN RỦI RO
2.1 Rủi ro liên quan đến phương thức thanh toán
2.1.1 Quy trình thanh toán D/P
2.1.2 Ưu điểm
2.1.3 Nhược điểm
2.2 Rủi ro trong giao kết hợp đồng
Chương 3: ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3.1 Chú trọng đến việc xác minh danh tính đối tác
3.2 Sử dụng phương thức thanh toán hiệu quả và an toàn
Trang 5Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần danh mục
KẾT LUẬN 11 DANH MỤC THAM KHẢO a
Trang 6Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần danh mục
DANH MỤC HÌNH
Hình 1: Quy trình thanh toán D/P 6Hình 2: Rủi ro về luật pháp 8
Trang 7Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần danh mục
DANH MỤC VIẾT TẮT
Trả tiền nhận chứng từ
Trang 8Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần danh mục
Chương 1:
Trang 9Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung
2.1 Thông tin chi tiết tình huống 2.1.1 Tóm tắt tình huống
“Xuất khẩu 100 container hạt điều sang Italy thông qua môi giới, doanh nghiệp Việt Nam lo lắng mất trắng cả trăm triệu USD”
Đầu tháng 3 năm 2022, Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Italy nhận được công văn hỏa tốc về việc 6 doanh nghiệp tại Việt Nam thông qua công ty môi giới ký kết hợp đồng với 5 doanh nghiệp tại Italy để xuất khẩu nhân điều sang nước này Theo đó, trong vụ việc này, các doanh nghiệp Việt đã thực hiện hợp đồng với phương thức thanh toán “Nhờ thu”, hay còn gọi là “Trả tiền nhận chứng từ D/P” Tuy nhiên, rủi ro đã xảy ra khi hiện nay các doanh nghiệp này đang mất quyền kiểm soát các bộ chứng từ gốc Đồngnghĩa với việc người bán Việt Nam đứng trước nguy cơ mất trắng số hàng này vào tay kẻgian, bởi vì tập quán vận tải hàng hải quốc tế buộc các hãng tàu phải giao hàng cho người nhận hàng khi họ xuất trình vận đơn gốc tới hãng tàu
2.1.2 Diễn biến tình huống
- Giai đoạn ký kết hợp đồng:
kết hợp đồng với 5 doanh nghiệp tại Italy để xuất khẩu nhân điều sang nước này thông qua công ty môi giớiKim Hạnh Việt Nam
vận chuyển Điểm đến là Cảng Genoa, Cảng LA Spezia
- Giai đoạn vận chuyển hàng hóa sang Italy:
+ Sau thời gian hoàn thành giao hàng, các doanh nghiệp Việt Nam lấy được bộ chứng từ từhãng vận chuyển Chứng từ sau đó được chuyển đến cho ngân hàng của
Trang 10Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung người bán tại Việt Nam và được chuyển phát nhanh cho ngân hàng của nhà nhập khẩu ở châu Âu.
→ Rủi ro đã xảy ra: bộ chứng từ gốc (hồ sơ gốc bao gồm cả vận đơn đường biển bản gốc) từ Việt Nam chuyển qua châu Âu đã “thất lạc”, cụ thể:
+ Ngân hàng phía Việt Nam thông qua dịch vụ chuyển phát nhanh DHL, gửi bộ chứng từgốc cho ngân hàng thanh toán của người mua tại Thổ Nhĩ Kỳ Sau khi nhận được bộ chứng từ, ngân hàng củaThổ Nhĩ Kỳ thông báo: người mua không phải khách hàng của họ và thông báo đã gửi trả lại bộ chứng từ chongân hàng phía Việt Nam
theo số AWB (số vận đơn) do ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp thì được phản hồi rằng số AWB này không thuộc về các ngân hàng phía Việt Nam Ngân hàng phía Việt Nam liên hệ nhiều lần hỏi về tình trạng bộ chứng từ trả về nhưng không nhận được phản hồi
báo cho ngân hàng Việt Nam họ đã nhận được bộ chứng từ từ DHL, nhưng là các bản photocopy không phảibản gốc; hoặc có trường hợp là giấy trắng, không đủ điều kiện để thanh toán
- Giai đoạn sau khi phát hiện ra các dấu hiệu nghi lừa đảo:
doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam gặp khó khăn trong việc thanh toán khi bán 100 container hạt điều cho nhóm 5 công ty nhập khẩu Italy, đã bị mất quyền kiểm soát 35 bộ chứng từ gốc với giá trị hàng hóa ước tính khoảng 162 tỷ đồng
+ Trong số 100 bộ chứng từ ban đầu thì các công ty giữ lại được hơn 50 bộ chứng từ, đòi lại được thêm nhiều bộ chứng từ khác mà chính DHL gửi trả cho Việt Nam
lừa đảo, mặc dù họ đã có chứng từ gốc, đã nộp phí cảng và đang đòi lấy container ra khỏi cảng Hãng đã tạmthời ngừng vài ngày để phía Việt Nam có thời gian tiếp tục xử
lý
2
Trang 11Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung
điều được vận chuyển đến cảng Genoa của nước này
giao, Bộ Kinh tế phát triển cùng các cơ quan chức năng có liên quan, cũng như các Phòng Thương mại, ngânhàng, các đối tác có thể hỗ trợ trong vụ việc có giá trị lớn và ảnh hưởng tới nhiều doanh nghiệp này
trong các cảng của Italy để các doanh nghiệp Việt Nam có thời gian chứng minh hàng là của mình, giành lại quyền sở hữu và giải phóng hàng Đông thơi, các công ty Việt Nam đã nôp đơn kiên ra cac toa dân sư va toa
án hinh sư Italy tại cac đia phương ma 5 công ty nhâp khâu trên cua Italy đăng ky kinh doanh
container hàng bị mất chứng từ gốc bằng hình thức đàm phán, xác nhận với phía người mua rằng họ không liên quan đến lô hàng và cũng chưa bao giờ mua hàng của Việt Nam Các công ty Việt Nam cũng đã nộp tiền đặt cược (150% giá trị lô hàng cho hãng vận chuyển) để được giải phóng 21 container
Nhĩ Kỳ Phần lớn trong số đó là những container không bị mất chứng từ gốc, đồng thời tích cực tìm kiếmcác nhà phân phối khác ở châu Âu để bán những container hạt điều còn lại
quan chức năng của nước sở tại, ngày 27/05/2022, Tòa án dân sự Larino đã ra phán quyết trả lại quyền sở hữu của 3 container nằm trong phạm vi tố tụng của tòa này Ngày 15 và 16/06/2022, Cảnh sát Kinh tế – Tài chính Napoli và Cảnh sát Quân đội cảng Genova đã ra quyết định trả 2 container cuối cùng cho doanh nghiệp Việt Nam
Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại, toàn bộ 100 container hạt điều đều đã được trả lại quyền sở hữu cho các doanh nghiệp Việt Nam
2.1.3 Kết quả
3
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat
Trang 12Tiểu luận môn Thanh toán quốc tếPhần nội dung Như vậy, tính đến nay, toàn bộ 100 container hạt điều đều đã được trả lại quyền sở
hữu cho các doanh nghiệp Việt Nam Mặc dù đã lấy lại được quyền kiểm soát toàn bộ container hàng nhưng tổn thất đối với các doanh nghiệp Việt là rất lớn khi phải chi trả chiphí lưu kho bãi, bảo quản hàng hoá, phí thuê luật sư, cước tàu vận chuyển hàng từ Italy đicác nơi,… Theo Thương vụ Việt Nam tại Italy, đây sẽ là một bài học lớn cho các nhà xuất khẩu Việt Nam cần phải tìm hiểu kỹ thông tin của đối tác
2.2 Nguyên nhân xảy ra tình huống 2.2.1 Sơ hở trong việc xác minh danh tính khách hàng
của đại dịch COVID-19, mọi giao thương của doanh nghiệp xuất nhập khẩu bị đình trệ, thậm chí là mất khách hàng, nên khi có được những đơn hàng xuất khẩu mới, số lượng lớn và từ những thị trường uy tín,… rất dễ khiến các doanh nghiệp chủ quan, mất cảnh giác và vội vã đón nhận khi chưa tìm hiểu kỹ về đối tác Các thương nhân Việt Nam đa phần chỉ nhìn vào phần lợi nhuận mà chưa hết sức quan tâm đến việc xác minh danh tính của khách hàng;
khi mà đơn hàng từ thị trường này lên tới 74 container với sản phẩm có chất lượng và giá thành cao nhấttrong thời gian ngắn, việc thiếu thông tin về khách hàng đã dẫn đến các rủi ro khó lường gây thiệt hại to lớncho các doanh nghiệp;
mà chưa xác minh rõ ràng địa điểm và vùng mà số điện thoại đó đăng ký Khi vụ việc xảy ra, cảnh sát địa phương thông báo rằng số điện thoại bị viết thiếu số và không tra cứu được cụ thể chủ sở hữu
2.2.2 Sử dụng phương thức thanh toán tiềm ẩn nhiều rủi ro
tiền nhận chứng từ D/P” Phương thức này có nhiều thuận tiện cho người mua và bán nhưng cũng có nhiều rủi ro liên quan đến việc người mua có thể từ chối thanh toán trong bất kì trường hợp nào và ngân hàng nhờ thu không chịu trách nhiệm khi trường hợp đó xảy ra;
4
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat
Trang 13Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung
- là những cơ quan trung gian và giúp khống chế bộ chứng từ trước khi chuyển giao cho người bán Đây chính là “kẽ hở” tạo nên các hành vi lừa đảo
2.2.3 Quá phụ thuộc vào công ty môi giới
- Việc thuê công ty đứng ra soạn thảo hợp đồng có thể giảm thiểu chi phí cho doanh nghiệpnhưng cũng mang lại nhiều rủi ro trong các điều khoản Các công ty môi giới soạn thảo hợp đồng đưa ra cam kết
sẽ chịu trách nhiệm khi có vấn đề xảy ra nhưng các điều khoản liên quan đến miễn trách không được quy định rõgây bất lợi cho các chủ hàng;
- Việc tin vào một công ty môi giới đã làm được một số việc cho một vài doanh nghiệp trongngành, nhiều doanh nghiệp đã tin tưởng và ký hợp đồng với những doanh nghiệp Italy do doanh nghiệp môi giới giới thiệu, mặc dù doanh nghiệp môi giới cũng không nắm được thông tin đầy đủ về những doanh nghiệp đối táccủa họ tại Italy
2.2.4 Hạn chế về năng lực nghiệp vụ trong giao dịch quốc tế
quốc tế, kinh nghiệm xuất khẩu hàng hóa đi nước ngoài hay thậm chí là năng lực sử dụng ngôn ngữ;
quán Việt Nam, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam xúc tiến xuấtnhập khẩu vào thị trường các nước;
Italy (vụ việc liên quan đến container tiêu) nhưng có rất ít bản tổng kết chi tiết vụ việc được đăng tải để cảnhgiác cho các Thương vụ lớn sau này Vì vậy, các doanh nghiệp còn thiếu cảnh giác khi thực hiện các
Thương vụ xuất nhập khẩu, chưa tìm hiểu và rút ra được kinh nghiệm thực tế từ các trường hợp đã xảy ra trong quá khứ;
bên trong hợp đồng đó, cũng như các điều khoản liên quan đến miễn trách, liên quan đến bồi thường Như vậy, nếu như sau này xảy ra những vấn đề về tranh chấp pháp lý thì việc xử lý sẽ giúp chúng ta nắm vững quy trình hơn
Trang 14Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung
3.1 Rủi ro liên quan đến phương thức thanh toán 3.1.1 Quy trình thanh toán D/P
Hình 1: Quy trình thanh toán D/P
Theo quy trình thanh toán D/P, doanh nghiệp điều của Việt Nam sau khi làm thủ tụcxuất khẩu sẽ gửi bộ chứng từ cho hãng vận chuyển Chứng từ sau đó chuyển đến cho ngân hàng của người bán tại Việt Nam Ngân hàng Việt Nam có trách nhiệm chuyển phát nhanh bộ chứng từ này cho ngân hàng của nhà nhập khẩu ở Italy Nhà nhập khẩu sẽ tiến hành thanh toán cho ngân hàng nhập khẩu và nhận bộ chứng từ Với bộ chứng từ này, người mua có thể nhận hàng tại cảng và ngân hàng nhập khẩu tiến hành chuyển giao tiền cho ngân hàng phía Việt Nam
3.1.2 Ưu điểm
Trang 15Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung
dụng với ngân hàng Ngân hàng không chỉ là người trung gian thu hộ, chi hộ, mà còn là người đại diện bên nhập khẩu thanh toán tiền cho bên xuất khẩu; đảm bảo cho tổ chức xuất khẩu được khoản tiền tương ứng vớihàng hoá mà họ đã cung ứng; đồng thời đảm bảo cho tổ chức nhập khẩu nhận được số lượng, chất lượng hàng hoá tương ứng với số tiền mình đã thanh toán;
phí quản lý của việc sử dụng phương thức thanh toán này thấp hơn đáng kể so với các phương thức khácnhư tín dụng chứng từ
3.1.3 Nhược điểm
- Có thể thấy D/P là một phương thức thanh toán khá an toàn Tuy nhiên, trong thực tế cũng tiềm ẩn một số rủi ro đối với người xuất khẩu như những rủi ro về việc thanh toán của nhà nhập khẩu hoặc liên quan đến chứng từ: người nhập khẩu từ chối nhận hàng, không thanh toán, thanh toán chậm, mất khả năng thanh toán hay nhà nhập khẩu lừa đảo,
…
lập chứng từ đòi hỏi phải có độ chính xác cao, ít sai sót và kiểm tra chứng từ tiến hành qua nhiều bên Nếu
có sai sót phải sửa lại làm cho nhà nhập khẩu lâu nhận được chứng từ thanh toán để nhận hàng, tốn kém chi phí cho việc bảo quản hàng hóa ở cảng nhập khẩu, nhà xuất khẩu chập nhận được tiền thanh toán
3.2 Rủi ro trong giao kết hợp đồng
Việt Nam là một trong số các quốc gia chủ động hội nhập kinh tế, cơ bản định hình mạng lưới gồm 16 Hiệp định thương mại tự do (FTA) Các FTA đã và đang mở rộng cánh cửa thị trường cho hàng xuất khẩu của Việt Nam, cùng với đó các doanh nghiệp Việt cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn khi vẫn còn sự hạn chế về năng lực hiểu biết pháp luật thương mại quốc tế, kinh nghiệm xuất nhập khẩu hàng hóa đi nước ngoài hay lànăng lực sử dụng ngôn ngữ
7
Trang 16Tiểu luận môn Thanh toán quốc tếPhần nội dung Các doanh nghiệp nhân điều Việt Nam
đã không làm chủ được trong khâu ký kếthợp đồng Trước hết, các doanh nghiệp chưa xác định thẩm quyền trong ký kết hợp đồngcũng như là chủ động trong việc soạn thảo hợp đồng Vấn đề tự soạn thảo hợp đồng muabán hay để an toàn hơn là thuê một bên thứ ba có nghiệp vụ chuyên môn tư vấn là rất quan trọng để các doanh nghiệp có thể nắm vững và hiểu rõ được các quy định, trách nhiệm, nghĩa vụ trong hợp đồng giữa các bên cũng như các điều khoản liên quan đến miễn trách hay bồi thường,… Khi có xảy ra những vấn đề về tranh chấp pháp lý thì việc
xử lý chúng ta sẽ có thể nắm vững được quy trình hơn
Hình 2: Rủi ro về luật pháp
Trang 17Tiểu luận môn Thanh toán quốc tế Phần nội dung
Chương 4: ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4.1 Chú trọng đến việc xác minh danh tính đối tác
Các doanh nghiệp nên cảnh giác khi thấy giá rẻ với điều kiện thanh toán ưu đãi vì việc này rất hiếm khi xảy với giao dịch lần đầu mà không ẩn chứa ý định gì Nên cẩn trọng khi đối tác đưa ra các điều khoản về hợp đồng quá hấp dẫn, điều khoản về hợp đồng độc lập; kiểm tra địa chỉ email, nhận biết giả mạo email để lừa đảo,… với dẫn chứng là các vụ án kinh tế điển hình
Để tránh được những rủi ro đó, doanh nghiệp cần tìm hiểu mặt pháp lý, nên chủ động gửi đăng ký kinh doanh của mình cho đối tác để có cơ sở đề nghị họ gửi đăng ký kinh doanh và coi đây là việc bình thường khi giao dịch để qua đó biết được thông tin củadoanh nghiệp Ngoài ra, có thể tìm hiểu đối tác qua sự giúp đỡ của Đại sứ quán, Thương
vụ Việt Nam ở nước sở tại Sau đó là kiểm tra qua tiếp xúc trực tiếp, qua các bạn hàng, Hiệp hội doanh nghiệp, công ty tư vấn,… hoặc qua website công ty (chú ý thay đổi ban lãnh đạo) Thêm nữa, doanh nghiệp nên điện thoại để biết cụ thể tên người, số điện thoại bàn, số di động, sử dụng địa chỉ email của công ty Đồng thời, có thể kết hợp với địa chỉ thư điện tử công cộng để dễ dàng hơn khi xác định người, công ty sau này vì họ phải đăng ký dịch vụ điện thoại, thư điện tử riêng ở nước sở tại Nên đưa vào hợp đồng tên người liên hệ, số fax, địa chỉ email của công ty khi giao dịch chính thức
4.2 Sử dụng phương thức thanh toán hiệu quả và an toàn
Đối với phương thức thanh toán, để đảm bảo tính an toàn và tránh rủi ro trong giao dịch, các doanh nghiệp nên đề nghị đối tác sử dụng L/C không hủy ngang mở tại các ngânhàng uy tín quốc tế, đồng thời hạn chế cho khách hàng trả chậm Khi đối tác mở L/C, cần
đề nghị ngân hàng Việt Nam kiểm tra tính xác thực của L/C trước khi trao chứng từ Với các hình thức này, phía người bán sẽ biết được thông tin ngân hàng của người mua, như vậy, có thêm một yếu tố để kiểm tra đảm bảo an toàn Tuy nhiên, cũng không thể nói vì phương thức D/P mà dẫn đến rủi ro, đây là phương thức thanh toán phổ biến, nhất là trong thương mại nông sản Vì vậy, cần tìm ra những điểm sai sót để khắc phục cũng như