BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU TIẾNG ANH lớp 4

BIỆN PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG ANH LỚP 4 QUA CÁC THỦ THUẬT DẠY HỌC I MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn biện pháp Tiếng Anh từ lâu đã được coi là ngôn ngữ chung của thế giới Ngày nay Tiếng Anh là ng.

BIỆN PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG ANH LỚP 4

QUA CÁC THỦ THUẬT DẠY HỌC

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn biện pháp

Tiếng Anh từ lâu đã được coi là ngôn ngữ chung của thế giới Ngày nay Tiếng Anh

là ngôn ngữ chính thức của gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ Ngoài ra, Tiếng Anh gắn liền với nhiều nét văn hóa đặc sắc từ những quốc gia sử dụng nó

Việt Nam đang trong thời kì hội nhập, đổi mới đất nước Nhà nước đã có những chính sách thu hút vốn đầu tư của nước ngoài Nhiều công ty liên doanh, hợp tác giữa Việt Nam với các công ty nước ngoài cũng rất phát triển Điều đó làm cho Tiếng Anh càng trở nên quan trọng, đặc biệt là trong giao tiếp Hiểu được tầm quan trọng đó, nhà nước ta đã đưa Tiếng Anh vào giảng dạy như môn học chính thức ở các cấp học, ngành học trong đó có cấp Tiểu học nhằm giúp các em bước đầu được tiếp xúc, lĩnh hội và phát triển một số kĩ năng cơ bản, tạo tiền đề tốt cho tương lai

Hiện nay, môn Tiếng Anh theo chương trình mới được thiết kế theo 4 kĩ năng nghe, nói, đọc và viết cụ thể và rõ ràng cho từng tiết học Mỗi kĩ năng mang tầm quan trọng riêng của nó và cũng được thiết kế đa dạng theo nhiều dạng bài như: Phần nghe

gồm Listen and repeat, Listen and write, Listen and complete… Phần đọc hiểu gồm Read and answer, Read and complete, Read and write, Read and tick,

Qua quá trình giảng dạy chương trình Tiếng Anh lớp 4, tôi thấy phần đọc hiểu là phần học quan trọng vì các bài đọc hiểu thường giúp các em ôn lại phần từ mới và mẫu câu đã học nhưng không phải là ôn một cách riêng lẻ, mà là kết hợp trong một tình huống cụ thể Ngoài ra, các bài đọc hiểu giúp các em các kĩ năng thu thập, chắt lọc thông tin, nội dung và xử lí nội dung đó vào việc áp dụng thực tế Vì thế, tôi nhận thấy phần đọc hiểu tương đối khó và khá nhàm chán nếu như giáo viên không tìm được phương pháp dạy phù hợp Phần lớn các bài đọc hiểu thường khá dài, hình ảnh

minh họa gần như là không có, các câu hỏi được đưa ra một cách đơn điệu, một số bài tương đối khó, khó phát huy được tính sáng tạo của học sinh Một số bài học sinh chỉ cần nhìn vào câu hỏi và lướt qua bài một lần là có thể trả lời ngay được mà không cần đọc lại lần thứ hai hay hiểu nội dung bài Vì thế, các em thường không cảm thấy hứng thú khi học phần này

Vậy làm thế nào để giải quyết những vấn đề trên? Câu hỏi đặt ra đòi hỏi người giáo viên phải dành nhiều thời gian để tìm tòi, nghiên cứu những hình thức, phương pháp dạy học sao cho phù hợp, thật hấp dẫn, thu hút được sự hứng thú học tập của học sinh và tạo điều kiện tối đa cho học sinh được luyện tập tiếp thu kiến thức

Chính vì điều đó mà tôi mạnh dạn chọn biện pháp “Nâng cao kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 4 qua các thủ thuật dạy học” để nghiên cứu Trong nội dung biện

pháp này, tôi muốn chia sẻ một số kinh nghiệm mà bản thân đã đúc rút được trong quá trình giảng dạy cũng như qua các buổi tập huấn, dự giờ các bạn đồng nghiệp

2 Phạm vi và đối tượng áp dụng

Các thủ thuật, kỹ thuật dạy học để nâng cao hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh cho học sinh lớp 4A4 ở Trường TH Tô Vĩnh Diện - Thành phố Điện Biên Phủ - Tỉnh Điện Biên trong năm học 2020-2021

3 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng dạy học, biện pháp này nhằm đề xuất một

số thủ thuật dạy học nhằm nâng cao hiệu quả kĩ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh cho học sinh lớp 4A4 trường Tiểu học Tô Vĩnh Diện, Thành phố Điện Biên Phủ, Tỉnh Điện Biên

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện biện pháp này, tôi vận dụng một số phương pháp sau:

Phương pháp quan sát: Giáo viên tự tìm tòi nghiên cứu tài liệu, tiến hành dự giờ thăm lớp đồng nghiệp

Phương pháp trao đổi, thảo luận: Sau khi dự giờ của đồng nghiệp, đồng nghiệp

dự giờ người thực hiện đề tài, đồng nghiệp và người thực hiện đề tài tiến hành trao đổi, thảo luận để từ đó rút ra những kinh nghiệm cho tiết dạy

Phương pháp thực nghiệm: Giáo viên tiến hành dạy thực nghiệm một số tiết dạy

áp dụng các thủ thuật, hoạt động dạy kỹ năng đọc hiểu

II NỘI DUNG

1 Thực trạng

a Ưu điểm

Về nhà trường: Trường Tiểu học Tô Vĩnh Diện nằm ở trung tâm thành phố Điện Biên Phủ, luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo; sự hỗ trợ, đồng thuận trong các hoạt động của Hội cha mẹ học sinh; có điều kiện thuận lợi

về cơ sở vật chất, tài liệu tham khảo, đồ dùng và trang thiết bị dạy học

Về giáo viên: Giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo và năng lực ngoại ngữ theo quy định; trình độ chuyên môn khá vững vàng; thường xuyên được học hỏi, trao đổi, rút kinh nghiệm trong quá trình sinh hoạt chuyên môn với đồng nghiệp

Về phụ huynh học sinh: Phụ huynh ngày càng quan tâm, đầu tư hơn cho việc học tập của học sinh, trong đó có môn Tiếng Anh

Về học sinh: Đa số các em học sinh ngoan ngoãn, có nề nếp tốt, chăm chỉ học tập Đặc biệt là các em đã được làm quen với chương trình Tiếng Anh từ lớp 1

b Hạn chế

Trình độ nhận thức của các em học sinh trong lớp chưa đồng đều, một số em nhận thức còn chậm, ý thức tự học chưa cao

Tiếng Anh là môn học đặc thù nên nhiều phụ huynh không có khả năng kèm cặp, giúp đỡ con trong quá trình học tập Một số phụ huynh do điều kiện gia đình nên chưa thật sự quan tâm đến việc học của các em

Năm học 2020-2021, tôi được nhà trường phân công giảng dạy môn Tiếng Anh lớp 4A4 với tổng số 35 học sinh (trong đó có 15 nữ và 20 nam; 01 em học sinh khuyết tật – không đánh giá xếp loại)

Trước khi nghiên cứu và áp dụng biện pháp để nâng cao hiệu quả kỹ năng đọc hiểu cho học sinh, bản thân tôi đã khảo sát chất lượng kỹ năng đọc hiểu của các em học sinh khi vừa được phân công giảng dạy và thu được kết quả như sau:

Lớp Tổng số

HS

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa HT

Xuất phát từ những thực tế trên, tôi luôn trăn trở tìm ra các thủ thuật, kỹ thuật dạy kỹ năng đọc hiểu để nâng cao chất lượng kỹ năng đọc hiểu nói riêng, môn Tiếng Anh nói chung và nâng cao tỷ lệ học sinh đạt giải cuộc thi Olympic Tiếng Anh qua mạng Internet Vì vậy, tôi xin đề xuất biện pháp mà tôi đã áp dụng trong năm học 2020-2021 như sau:

2 Nội dung biện pháp

Thứ nhất là: Hướng dẫn học sinh nắm vững từ vựng và mẫu câu ngay trong mỗi tiết học, bài học

Nhà ngôn ngữ học nổi tiếng D.A Wilkins đã nói rằng: “Without grammar, very little can be conveyed; without vocabulary, nothing can be conveyed.” (Không có ngữ

pháp, rất ít thông tin có thể được truyền đạt; Không có từ vựng, không một thông tin nào có thể được truyền đạt) Chính vì vậy, để học sinh đạt hiệu quả cao ở kỹ năng đọc hiểu thì các em cần nắm vững tất cả các từ vựng và mẫu câu trong chính bài học đó

Giáo viên giúp học sinh nắm vững từ vựng có thể bằng nhiều hình thức khác nhau và được áp dụng ngay ở bước dạy từ vựng: trò chơi, flash cards, TPR (Total Physical Repsonse), tranh ảnh, vật thật, …

Dưới đây là minh họa về việc sử dụng trò chơi trên power point để các em củng

cố và ghi nhớ các từ vựng đã học:

Thứ hai là: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái quát về kĩ năng đọc hiểu

Để có thể giúp học sinh phát triển kĩ năng đọc có hiệu quả, trước hết giáo viên cần hướng dẫn để HS có thể nắm được những kĩ năng đọc cơ bản có thể sử dụng trong việc học Tiếng Anh:

a Reading aloud: Đọc to giúp HS rèn luyện cách phát âm, trọng âm và ngữ điệu

b Silent reading: Đọc thầm với mục đích đọc để hiểu, nắm bắt và nhận biết thông tin.

c Scanning: Đọc lướt để lấy thông tin cần thiết

d Skimming: Đọc để lấy ý chính

e Predicting: Đọc để phán đoán từ và nội dung ngữ cảnh

f Intensive reading: Đọc phân tích để hiểu nội dung chi tiết

Thứ ba là: Hướng dẫn học sinh nắm chắc các bước đọc hiểu

Khi học phần đọc hiểu, dù là dạng bài đọc hiểu nào thì cũng cần tuân theo trình tự 3 bước: Pre – reading (Trước khi đọc) While – reading (Trong khi đọc) Post – reading (Sau khi đọc)

Bước 1: Pre – reading (Trước khi đọc)

Ở bước đọc hiểu đầu tiên, Pre- reading (trước khi đọc) thường chiếm khoảng 25% thời gian của hoạt động Reading, nhiệm vụ của giáo viên là giới thiệu tình huống bài đọc, giúp các em tìm hiểu các từ mới và mẫu câu trong bài (nếu có), nêu yêu cầu bài đọc

và giao nhiệm vụ cho các em

Đây là bước quan trọng nhất, quyết định đến thành công của bài đọc Nếu các

em hợp tác, hứng thú học thì giáo viên sẽ dễ dàng truyền thụ được kiến thức và các

em sẽ hiểu được bài, đọc và làm được bài Vậy làm thế nào để giúp các em hứng thú khi bước vào bài học và tiếp nhận thông tin bài đọc một cách chủ động, tích cực? Điều này đòi hỏi giáo viên phải tìm cách vào bài, giới thiệu vấn đề không khô khan, nhàm chán và không quá cứng nhắc

Các bước hoạt động trong Pre – reading (Trước khi đọc):

+ Gây hứng thú

+ Giới thiệu ngữ cảnh

+ Giới thiệu các từ vựng cần thiết

+ Gợi ý, hướng sự chú ý vào những điểm chính của bài đọc

+ Cho học sinh đoán trước nội dung bài đọc

+ Nêu những điều đoán trước qua bài đọc…

Giáo viên sử dụng một số thủ thuật dạy học trong bước Pre-reading là:

a True/False Prediction

Thủ thuật này thường được áp dụng cho dạng bài Read and tick Yes or No hoặc Read and tick True or False

Các bước tiến hành:

+ GV viết 5-7 câu về nội dung chính của bài đọc (1 nửa là đúng, nửa còn lại là sai) + Học sinh làm việc theo cặp đôi/ nhóm để đoán xem các câu trên là đúng hay sai + GV ghi lại phần dự đoán của học sinh

+ Các em đọc nội dung bài đọc để kiểm tra lại phần dự đoán

Ví dụ: Unit 9: What are they doing? Lesson 3 (4,5,6)

Part 4: Read and tick T or F (Text book - page 63)

It is Friday today We are having a break We are doing exercise in the school playground Phong is jumping Linda and Mai are playing badminton Nam and Tom are skipping Quan and Peter are playing basketball We are having a lot of fun here.

b Pre-questions

Thủ thuật này thường được áp dụng với những phần đọc hiểu thuộc dạng bài văn, yêu cầu học sinh phải đọc và hiểu bài đọc trước khi làm những nhiệm vụ khác

như: Read and do the tasks, Read and number the pictures, Read and answer…

Các bước tiến hành:

+ Giáo viên viết vài câu hỏi lên bảng (dựa vào nội dung chính của bài đọc)

+ Học sinh suy nghĩ, dự đoán câu trả lời

+ GV ghi lại phần dự đoán của học sinh

+ Các em đọc nội dung bài đọc để kiểm tra lại phần dự đoán

Ví dụ: Unit 3: What day is it today? Lesson 3 (4,5,6)

Part 4: Read and answer (Text book – page 23)

My name is Mai Today is Monday It is a schoolday I go to school on Mondays, Tuesdays, Wednesdays, Thursdays and Fridays I do not go to school at the weekend I go swimming on Saturdays and visit

my grandparents on Sundays

1 What is her name?

=> ………

2 What day is it today?

=>………

1 We are doing exercise in the school gym

2 Phong is skipping

3 Linda and Peter are playing badminton

4 Nam and Tom are skipping

5 Quan and Peter are playing tennis

3 Does she go to school every day?

=>………

4 What does she do on Saturdays and Sundays?

=>………

c Ordering pictures

Các bước tiến hành:

+ GV chuẩn bị vài bức tranh dựa vào nội dung bài đọc

+ Học sinh đoán thứ tự đúng của các bức tranh

+ GV ghi lại phần dự đoán của học sinh

+ Các em đọc nội dung bài đọc để kiểm tra lại phần dự đoán

Ví dụ: Unit 15:When’s Children’s Day? Lesson 3(4,5,6)

Part 4: Read and complete (Text book – page 35)

d Net work

Thủ thuật này giúp học sinh định hướng nội dung tóm tắt cho bài đọc

Các bước tiến hành:

+ GV đưa ra chủ đề chính của bài đọc (net work)

+ Học sinh làm việc theo nhóm và đoán nội dung của net work

+ GV ghi lại phần dự đoán của học sinh

+ Các em đọc nội dung bài đọc để kiểm tra lại phần dự đoán

Ví dụ: Unit 16: Let’s go to the bookshop - Lesson 3(4,5,6)

Part 4: Read and number (text book – page 45)

It is Sunday today Phong and Mai go to many places First, they go to the bookshop because Mai wants to buy some books and pens Then they go to the pharmacy because Phong wants to buy some medicine After that, they go to the zoo because they want to see animals Finally, they go to the bakery They want to buy something to eat because they are hungry.

Bookshop books and pens

Pharmacy medicine

Bakery bread

e Ordering statements

Các bước tiến hành:

+ GV viết lên bảng hoặc bảng phụ một số câu theo nội dung bài nhưng không theo thứ tự Số lượng câu có thể là 4-6 câu

+ Học sinh đoán thứ tự đúng của các câu trên

+ GV ghi lại phần dự đoán của học sinh

+ Các em đọc nội dung bài đọc để kiểm tra lại phần dự đoán

Ví dụ: Unit 11: What time is it? Lesson 3(4,5,6)

Part 4: Read and complete (Text book – page 11)

Phong studies at Nguyen Du Primary School Every day, he gets up at 6.30.

He goes to school at 7 a.m School starts at 7.30 a.m and finishes at 4.30 p.m He

Phong

and

Mai’s

Sunday

goes home at 5 o'clock He has dinner at 7.15 in the evening Then he does his homework or listens to music He goes to bed at 9.45.

a He goes to school at 7 a.m.

b He goes home at 5 o'clock.

c Phong studies at Nguyen Du Primary School.

d He gets up at 6.30 every day.

e He has dinner at 7.15 in the evening.

Bước 2: While – reading (Trong khi đọc)

Các hoạt động trong phần này chiếm khoảng 50% tổng thời lượng cho cả kỹ năng reading, nhằm trả lời các câu hỏi gợi mở hay kiểm tra các phán đoán ở phần Pre- reading Hoạt động này là rất cần thiết bởi nó góp phần khắc sâu nội dung chính của bài đọc hiểu Giáo viên nên ấn định rõ thời gian cụ thể cho mỗi hoạt động

Hoạt động quan trọng nhất là yêu cầu học sinh đọc lại bài đọc để hiểu nội dung

kĩ hơn, và thực hiện các yêu cầu, nhiệm vụ của hoạt động đọc trong sách giáo khoa Giáo viên phải chú trọng tới việc hướng dẫn cụ thể yêu cầu bài tập, cũng như

đưa ra một số câu ví dụ (nếu cần) để học sinh không bị lúng túng khi làm

Giáo viên nên thay đổi các hoạt động cá nhân, cặp hay nhóm cho phù hợp

với từng loại bài tập và mục đích của nó Việc kiểm tra, nhận xét kết quả kịp thời của giáo viên là niềm động viên, khích lệ các em phấn đấu hơn

Các dạng bài trong bước While - reading có thể đa dạng, tùy theo từng bài đọc hiểu thì sẽ sử dụng kỹ năng đọc khác nhau như:

Yêu cầu của bài đọc Loại kỹ năng đọc hiểu Bài học được áp dụng

Read and tick

(Yes/No, True/False) Intensive reading Unit 4, 9, 18

Read and write Intensive reading Unit 14, 15

Read and complete Scanning Unit 2, 3, 5, 6, 7, 8, 10, 11,12, 13, 17, 19, 20

Học sinh làm việc theo cặp/nhóm để thực hiện yêu cầu của bài đọc, giáo viên kiểm tra kết quả, sửa lỗi (nếu có) và sau đó đưa ra đáp án đúng

Bước 3: Post – reading (Sau khi đọc)

Các hoạt động sau khi đọc (Post-reading) cũng chiếm khoảng 25% thời gian cho

cả hoạt động Reading, giúp cho giáo viên có thể kiểm tra được mức độ hiểu bài, khả năng vận dụng bài vào thực tiễn cuộc sống; cũng như khả năng tưởng tượng của học sinh, chuyển hoá vốn kiến thức vừa nhận được qua bài đọc, luyện tập củng cố các cấu trúc ngữ pháp cơ bản, đồng thời phát triển các kỹ năng sản sinh (thường là kỹ năng nói hoặc viết)

Bước này, giáo viên có thể sử dụng kỹ năng Read aloud – đọc to nhằm giúp học sinh luyện phát âm, trọng âm và ngữ điệu Vì vậy, giáo viên nên áp dụng nhiều thủ thuật khác nhau để tránh sự trùng lặp nhàm chán

Giáo viên sử dụng một số thủ thuật dạy học trong bước Post-reading là:

a Write-it-up

Mục tiêu của hoạt động này nhằm sản sinh kỹ năng viết và nói

Các bước tiến hành: Giáo viên yêu cầu học sinh viết lại 1 văn bản khác: đoạn văn, quảng cáo, kịch ngắn, thư, thông báo, … dựa trên nội dung chính của bài đọc

Ví dụ: Unit 8: What subjects do you have today?