Bài giảng Cơ sở quy hoạch và kiến trúc: Quy hoạch xây dựng khu công nghiệp - ThS. Nguyễn Ngọc Hùng

Bài giảng Cơ sở quy hoạch và kiến trúc: Quy hoạch xây dựng khu công nghiệp, cung cấp cho người học những kiến thức như: vai trò của khu công nghiệp trong đô thị; mối quan hệ giữa kcn và đô thị; quy hoạch khu công nghiệp. Mời các bạn cùng tham khảo!

BÀI GIẢNG QUY HOẠCH XÂY DỰNG KHU CÔNG NGHIỆP

HÀ NỘI - 2013

I VAI TRÒ CỦA KHU CÔNG NGHIỆP TRONG ĐT

➢ Công nghiệp là một trong ba khu vực kinh tế quan trọng của mỗi quốc gia, mỗi đô thị (bên cạnh nông nghiệp và dịch vụ), là ngành kinh tế then chốt của nền kinh tế.

➢ Khu công nghiệp tạo ra của cải, vật chất đóng góp lớn vào tỷ trọng nền kinh tế, tạo ra

cơ hội việc làm, thu hút lao động sản xuất trong mỗi đô thị.

➢ Công nghiệp là nhân tố tạo thị quan trọng cho mỗi đô thị Một số đô thị được thành lập dựa trên các khu công nghiệp (ví dụ TP Thái Nguyên, Hải Phòng…)

Trong công tác quy hoạch, bố trí khu công nghiệp ở đâu sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế, đời sống sinh hoạt của người dân và môi trường đô thị Vì vậy cần có nguyên tắc bố trí khu công nghiệp trong đô thị cho hợp lý.

1 Vai trò của KCN

I VAI TRÒ CỦA KHU CÔNG NGHIỆP TRONG ĐT

Xuất phát từ đặc điểm của sự tác động tương hỗ về công nghệ, sự ảnh hưởng của chúng đến QH tổ chức KG đô thị, cũng như chiến lược phát triển đô thị Khu CN được phân bố như sau:

2 Các loại hình khu công nghiệp

- Tổ hợp CN hoàn chỉnh dưới hình thức liên hợp hóa dây chuyền công nghệ

- Khu CN hỗn hợp đa ngành là khu CN tập trung hình thành trên 1-2 xí nghiệp chế tạo

máy lớn và các nhà máy chuyên môn hóa, các công trình phụ trợ.

- Khu CN tổng hợp chuyên ngành gồm các xí nghiệp công nghiệp nhẹ và thực phẩm,

cùng các công trình phụ trợ

- Khu CN tập trung hàng xuất khẩu- Khu chế xuất.

- Khu CN kỹ thuật cao- là khu CN tạo ra những sản phẩm kỹ thuạt cao trên thị trường

quốc tế

I VAI TRÒ CỦA KHU CÔNG NGHIỆP TRONG ĐT

Công nghiệp là nhân tố tạo thị quan trọng, vì vậy chọn vị trí cho các khu CN trong quy hoạch không gian và sử dụng đất ĐT phải được ưu tiên hàng đầu

Trong công tác quy hoạch, bố trí KCN ở đâu sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế, đời sống sinh hoạt của người dân và môi trường đô thị

Phân loại KCN

- Theo đặc điểm quản lý: khu CN, khu chế xuất, khu công nghệ cao

- Phân loại theo loại hình CN; khu CN khai thác và chế biến dầu khí, KCN

thực phẩm…

- Phân loại theo mức độ độc hại; phụ thuộc vào loại hình bố trí trong KCN

- Theo quy mô; quy mô nhỏ (dt:100ha), quy mô TB (100-300ha), quy mô

lớn (>300ha)

3 Phân loại Khu công nghiệp

I VAI TRÒ CỦA KHU CÔNG NGHIỆP TRONG ĐT

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

❖ Các yếu tố:

- Số lao động CN như một nhân tố tạo thị là cơ sở cho việc tính toán dân cư và

quy hoạch các khu ở

- Khoảng cách giữa KCN (nơi làm việc) và nơi ở thông qua thời gian đi lại

- Mối quan hệ giữa các đầu mối hạ tầng kỹ thuật của ĐT đặc biệt là tuyến GT

đối ngoại

- Vấn đề vệ sinh môi trường và bảo vệ cảnh quan chung của ĐT

❖ Khói bụi

Tác hại:

- Làm hại sức khỏe con người

- Phá hủy môi trường sinhh thái, xâm thực các CT XD

1 Vấn đề về Môi trường

Ô nhiễm môi trường, ô niễm khí quyển là vấn đề nóng bỏng của cả thế giới

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

❖ Tiếng ồn

Tác hại:

- Tác động đến trạng thái tâm lý, ảnh hưởng đến môi trường làm việc và nghỉ ngơi

- Ảnh hưởng đến người LĐ dẫn đến năng suất LĐ giảm

Tiếng ồn trong sản xuất tác động trực tiếp đến sức khỏe người LĐ mặt khác ảnh

hưởng đến người dân sống xung quanh KCN

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

❖ Nước thải

Tác hại:

- Làm bẩn nguồn nước

- Phá vỡ môi trường sinh thái, gây tác hại đến điều kiện sinh hoạt của người dân SX

nông nghiệp, ngư nghiệp

Nước thải từ các XNCN, KCN không qua xử lý, hoặc nước thải không đạt tiêu chuẩn

xả thải trực tiếp ra sông, hồ, môi trường xung quanh

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

❖ Chất thải rắn

❖ Ô nhiễm mùi

❖ Chất phóng xạ

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

- Liên hệ giữa KCN và khu ở phải đảm bảo liên hệ thuận tiện

Được đánh giá bằng việc chi tiêu thời gian đi lại < 30 phút (thời gian đi lại là

30 phút tương đương với khoảng cách từ nhà đến KCN là 30km)

2 Mối quan hệ về Giao thông

- Phân bố luồng giao thông hợp lý từ nơi làm việc về nhà trong giờ cao điểm Các KCN phải bố trí sao cho luồng giao thông phân bố đều, không bị tập trung thành một hướng nào đó gây ra tắc nghẽn tại các nút giao thông vào thành phố

II MỐI QUAN HỆ GiỮA KCN VÀ ĐÔ THỊ

III QUY HoẠCH KHU CÔNG NGHIỆP

- Các nhà máy xí nghiệp cần xây dựng tập trung thành từng cụm khu công nghiệp và

bố trí ở ngoài khu dân dụng thành phố, bố trí cuối hướng gió và cuối nguồn nước nếu gần sông, ngoài ra cần đảm bảo yêu cầu về cung cấp điện nước

- Đất xây dựng khu CN phụ thuộc vào tính chất, quy mô của các xí nghiệp CN.

- Trong các cụm khu CN bao gồm các khu chức năng: Khu đất xây dựng xí nghiệp CN

và công trình phụ trợ, khu vực trung tâm công cộng, đất hạ tầng kỹ thuật, khu xử lý thu gom rác thải…

- Đảm bảo yêu cầu về vệ sinh, có khoảng cách ly an toàn với khu dân cư.

- Khu CN đặc biệt có chất phóng xạ, chất nổ,…không được bố trí trong phạm vi đô thị

- Trồng cây xanh ở các dải cách ly để giảm khói bụi, tiếng ồn, cải tạo môi trường…

- Đảm bảo liên hệ giao thông thuận tiện

1 Nguyên tắc bố trí khu công nghiệp

1000m 500m

300m 100m

50m

CÊp I CÊp

II CÊp

III

CÊp IV CÊp

V

Khu Dân cư

1 Nguyên tắc bố trí khu công nghiệp

Các khu công nghiệp được phân thành 5 cấp theo mức độ ô nhiễm

Cấp I: Ảnh hưởng rất xấu đến các khu vực lân cận bởi bụi, chất thải, tiếng ồn, hỏa

hoạn…Phạm vi cách ly khu dân cư với các KCN cấp 1 là > 1000m.

Cấp II: Có tác động xấu đến các khu vực lân cận Phạm vi cách ly khu dân cư với các

KCN cấp 1 là > 500m.

Cấp III: Có tác động xấu ở mức độ trung bình đến các khu vực lân cận Phạm vi cách ly

khu dân cư với các KCN cấp 1 là > 300m.

Cấp IV: Có tác động xấu không đáng kể Phạm vi cách ly khu dân cư với các KCN cấp 1

là > 100m.

Cấp V: Không có tác động xấu đến khu vực lân cận Phạm vi cách ly khu dân cư với các

KCN cấp 1 là > 50m.

tuyệt đối không bố trí nhà ở, công trình công cộng, nên trồng cây xanh giảm tác động ô nhiễm hoặc bố trí các công trình kỹ thuật như trạm bơm, trạm biến áp…

▪Đối với nước thải công nghiệp, phải có dây chuyền xử lý (đặc biệt với các KCN độc hại loại I, II và III), đảm bảo xử lý nước đạt tiêu chuẩn loại B trước khi thải ra môi trường

Đối với chất thải công nghiệp, nếu không tái chế thì phải được xử lý chôn lấp trong các bãi chôn lấp hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn môi trường

2 Các hình thức bố trí khu công nghiệp trong QHXD Đô thị

➢ Bố trí khu công nghiệp về một phía so với khu dân dụng

2 Các hình thức bố trí khu công nghiệp trong QHXD Đô thị

➢ Bố trí khu công nghiệp phát triển song song theo từng đơn vị hoặc

từng dải

2 Các hình thức bố trí khu công nghiệp trong QHXD Đô thị

➢ Bố trí khu công nghiệp xen kẽ với khu dân dụng và phát triển xen kẽ

theo nhiều hướng

năm 2020

theo mức độ ô nhiễm Nêu một số định hướng kỹ thuật cơ bản nhằm giảm thiểu tác động của khu công nghiệp đến đô thị.