Giao_trinh_XDD_dai_cuong_28-11-09[1] pptx

Do đó, việc trang bị chocán bộ lãnh đạo những tri thức về Đảng, đặc biệt là về những kiến thức,những kinh nghiệm về sự lãnh đạo của Đảng cầm quyền, về xây dựng nội bộĐảng có ý nghĩa đặc

Học viện Báo chí và tuyên truyền

Khoa Xây dựng Đảng

Chơng trình

Xây dựng Đảng đại cơng

1 Mục tiêu của môn học.

- Về tri thức: Hiểu và nắm đợc những vấn đề cơ bản về lý luận xây dựng

Đảng để nâng cao bản lĩnh chính trị, củng cố lập trờng t tởng và khả năng vậndụng lý luận vào thực tiễn xây dựng Đảng, góp phần đổi mới, chỉnh đốn Đảng,bảo đảm cho Đảng luôn ngang tầm nhiệm vụ của thời kỳ mới

2 Điều kiện tiên quyết.

Đã học xong các môn: Triết học Lênin; Kinh tế chính trị học Lênin; Chủ nghĩa cộng sản khoa học; Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Ttởng Hồ Chí Minh

đảng và đảng viên; cán bộ; kiểm tra và kỷ luật Đảng; những kiến thức về vaitrò lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, đối với các lĩnh vực đời sống

xã hội và vận động quần chúng Qua đó giúp ngời học nắm vững những vấn đề

lý luận về tổ chức và hoạt động của Đảng

6 Tài liệu học tập:

6.1 Tài liệu bắt buộc:

Khoa Xây dựng Đảng-Học viện Báo chí và Tuyên truyền: Giáo trình Xây dựng Đảng đại cơng, HN, 2009.

6.2 Tài liệu tham khảo:

- Đảng Cộng sản Việt Nam: Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, NxbCTQG, Hà Nội, 2006

- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội, 2006.

- Viện Xây dựng Đảng- Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh:

Giáo trình xây dựng Đảng (dùng cho hệ cử nhân chính trị), Nxb CTQG, H.,

2003

- Viện Xây dựng Đảng- Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: Đề cơng bài giảng môn Xây dựng Đảng (hệ lý luận cao cấp), H., 01- 2006.

- Viện Xây dựng Đảng- Học viện Chính trị-Hành chính Quốc gia Hồ

Chí Minh: Tài liệu phục vụ môn học Xây dựng Đảng, Nxb Lý luận chính trị,

H., 2008

7 Nội dung:

Bài 1:

Vị trí, đối tợng và phơng pháp nghiên cứu môn học

Xây dựng Đảng (05 tiết)

I Vị trí, đối tợng, nhiệm vụ của môn học

II Nội dung của môn học

III Phơng pháp nghiên cứu môn học.

Học thuyết Mác-Lênin về Đảng và xây dựng Đảng Cộng sản (05 tiết)

I T tởng cơ bản của C.Mác và Ph.Ăngghen về xây dựng chính đảng

độc lập của giai cấp công nhân.

* Đảng là sản phẩm của sự kết hợp Chủ nghĩa xã hội khoa học vớiphong trào công nhân

* Đảng Cộng sản là đội tiên phong, là tổ chức chiến đấu của những

ng-ời cách mạng, là lãnh tụ chính trị của giai cấp vô sản

* Tập trung dân chủ là t tởng cơ bản chỉ đạo tổ chức xây dựng Đảng

* Đảng là một khối thống nhất về t tởng và tổ chức, luôn đấu tranhchống các thứ chủ nghĩa cơ hội để giữ vững sự thống nhất của Đảng

* Đảng sinh ra từ phong trào của quần chúng và là ngời lãnh đạo, tổchức phong trào cách mạng của quần chúng

* Đảng lãnh đạo dựa trên cơ sở khoa học và quyết định tập thể

4.Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức, sinhhoạt và hoạt động của Đảng.

5 Đảng là khối thống nhất ý chí, không t ơng dung đợc với sự tồntại của những tổ chức bè phái

6 Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng, kiên quyết đấu tranh để ngănngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa rời quần chúng

7 Đảng đợc tăng cờng do tích cực phát triển đảng và thờng xuyên đa nhữngngời không còn đủ tiêu chuẩn đảng viên ra khỏi Đảng

8.Tính chất quốc tế của Đảng Cộng sản

III ý nghĩa thực tiễn.

1.2 Vai trò của xây dựng Đảng về chính trị

2 Nội dung xây dựng Đảng về chính trị

II Xây dựng Đảng về t tởng

1 T tởng và vai trò của xây dựng Đảng về T tởng

1.1 T tởng

1.2 Vai trò của xây dựng Đảng về t tởng

2 Nội dung xây dựng Đảng về t tởng

3 Mối quan hệ giữa xây dựng Đảng về chính trị và t tởng

III Mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp cơ bản xây dựng

Đảng về chính trị và t tởng trong giai đoạn hiện nay.

1 Mục tiêu

2 quan điểm

2 Nhiệm vụ và giải pháp

Bài 4:

Nguyờn tắc tổ chức và cơ cấu tổ chức của đảng (05 tiết)

I Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng.

1 Tập trung dân chủ và vai trò của nguyên tắc tập trung dân chủ

1.1 Tập trung dân chủ.

1.2 Vai trò của nguyên tắc tập trung dân chủ

2 Nội dung của nguyên tắc tập trung dân chủ

II cơ cấu tổ chức của Đảng

1 Tổ chức bộ máy xuất phát từ yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng và từ vị trí, chức năng của từng bộ phận

2 Hệ thống tổ chức của Đảng đợc lập tơng ứng với hệ thống hành chính của Nhà nớc

Xây dựng đội ngũ đảng viên và cán bộ (05 tiết)

I Xây dựng đội ngũ đảng viên

1 Đảng viên và vai trò của đảng viên

1.1 Đảng viên

1.2 Vai trò của đảng viên

2.Tiêu chuẩn đảng viên

3 Nhiệm vụ và quyền hạn của đảng viên

Bài 6:

Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng (05 tiết)

I Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.

1 Kiểm tra, giám sát và vai trò của công tác Kiểm tra, giám sát của

Đảng

1.1 Kiểm tra, giám sát và mối quan hệ

1.2 vai trò của công tác kiểm tra, giám sát

2 Nguyên tắc và nhiệm vụ của công tác kiểm tra,giám sát

2.1 Nguyên tắc

2.2 Nhiệm vụ của công tác kiểm tra, giám sát

3 Hình thức và phơng pháp công tác kiểm tra, giám sát

3.1 Hình thức kiểm tra, giám sát

3.2 Phơng pháp công tác kiểm tra, giám sát

4 Mục tiêu, quan điểm và giải pháp nâng cao chất lợng công tác kiểmtra, giám sát của Đảng thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

1.1 Mục đích, ý nghĩa kỷ luật của Đảng

1.2 Tính chất kỷ luật của Đảng

1.3 Nội dung kỷ luật của Đảng

2 phương thức cụng tỏc dõn vận của Đảng

III Mục tiêu, quan điểm và giải pháp tăng cờng công tác dân vận

của Đảng trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc.

1 Mục tiêu

II Nội dung và phơng thức Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị.

2.1 Nội dung Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị

Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội (05 tiết)

I Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội là một tất yếu khách quan.

1 Sự lãnh đạo của Đảng đối với tiến trình cách mạng là tất yếu lịch sử

và là vấn đề có tính nguyên tắc của cách mạng nớc ta

2 Sự phát triển của các lĩnh vực đời sống xã hội ở nớc ta đòi hỏi phải có

sự lãnh đạo của Đảng

3 Thực tiễn lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội và những thành tựu

to lớn trong công cuộc đổi mới dới sự lãnh đạo của Đảng hơn 20 năm qua đãkhẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực đời sống xã hội

II Nội dung và phơng thức lãnh đạo của Đảng-một số vấn đề lý luận.

1 Nội dung Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội

2 Phơng thức lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội

III Nội dung và phơng thức Đảng lãnh đạo một số lĩnh vực chủ yếu:

1 Đảng lãnh đạo kinh tế

2 Đảng lãnh đạo giáo dục-đào tạo

3 Đảng lãnh đạo khoa học và công nghệ

Bài 1

VỊ TRÍ, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHI ÊN CỨU

MÔN HỌC XÂY DỰNG ĐẢNG (5 tiết)

I Vị trí, đối tượng của môn học

Lý luận Xây dựng Đảng là một môn học gắn liền với thực tiễn xâydựng Đảng Người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta không thể thiếu kiếnthức về Đảng và công tác Xây dựng Đảng

Gần tám thập kỷ qua, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, ĐảngCộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua mọi khó khăn, thửthách, đưa cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, viết tiếp nhữngtrang sử vẻ vang của dân tộc Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Song,sức mạnh của quần chúng chỉ phát huy được khi có Đảng”1 Đảng cầm quyền

có trách nhiệm lãnh đạo mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và mọi tổ chứctrong hệ thống chính trị Vị trí của môn học được quy định bởi vai trò lãnhđạo của Đảng, đồng thời còn xuất phát từ yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của Đảng đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng ở mỗithời kỳ lịch sử

Mặt khác, vị trí của bộ môn Xây dựng Đảng còn được xem xét với tưcách là một bộ môn khoa học Lý luận Xây dựng Đảng trong hệ thống chủnghĩa Mác- Lênin ngay từ khi chủ nghĩa Mác ra đời nó đã là một khoa học.Nhưng với tư cách là một bộ môn khoa học độc lập thì mãi về sau mới đượcthừa nhận Từ năm 1918, các trường Đảng ở Liên Xô đã giảng dạy lý luậnXây dựng Đảng Đến năm 1931, một số cuộc hội thảo khoa học vẫn chưakhẳng định lý luận Xây dựng Đảng đã trở thành bộ môn khoa học độc lập.Bởi vì, lúc đó vẫn chưa xác định rõ đối tượng, phương pháp nghiên cứu, chưakhẳng định được các quy luật, phạm trù, khái niệm của bộ môn Xây dựngĐảng Mãi đến cuối những năm 50 của thế kỷ XX, ở Liên Xô mới khẳng địnhXây dựng Đảng trở thành một bộ môn khoa học độc lập Từ đó, khoa Xây

1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) Ban chấp hành Trung ương khoá VIII,

dựng Đảng được hình thành Giáo trình, giáo khoa môn Xây dựng Đảng rađời với tư cách là một bộ môn khoa học độc lập.

Như vậy, bộ môn Xây dựng Đảng hình thành và phát triển dựa trên cơ

sở tri thức khoa học đã được tích luỹ và kinh nghiệm thực tiễn đã được tổngkết Đó là những tư tưởng, quan điểm do C.Mác, Ph.Ăngghen đề xuất và đượcV.I.Lênin sáng tạo, bổ sung thành học thuyết Sau đó, được các Đảng Cộngsản phát triển qua thực tiễn xây dựng Đảng của mình

Ở nước ta, môn Xây dựng Đảng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh vàĐảng ta tiếp thu, vận dụng sáng tạo, bổ sung, phát triển trong hoàn cảnh vàđiều kiện cụ thể Môn học này đã được nghiên cứu, giảng dạy trong cáctrường Đảng, lúc đầu là một bộ phận của môn Lịch sử Đảng Từ năm 1967, ởtrường Nguyễn Ái Quốc Trung ương đã thành lập khoa Xây dựng Đảng, cóchương trình, giáo trình riêng Tuy nhiên, với tư cách là một bộ môn khoa họcđộc lập thì đến nay vẫn còn là bộ môn mới Những quy luật, khái niệm, phạmtrù về Đảng và xây dựng Đảng vẫn phải tiếp tục nghiên cứu phát triển Nhiềuvấn đề thực tiễn đặt ra về Đảng cầm quyền vẫn chưa có lời giải đáp thực sựkhoa học Mặc dù vậy, môn Xây dựng Đảng vẫn đóng vai trò là môn khoahọc trực tiếp chỉ đạo thực tiễn, gắn liền với thực tiễn xây dựng Đảng Đây làmôn học có tính đường lối nhưng không phải là môn học về đường lối Nókhông chỉ làm rõ những quan điểm, nội dung đường lối, nghị quyết của Đảng

về xây dựng Đảng mà còn cung cấp những luận cứ khoa học, cơ sở khoa họcgiúp người học hoạch định đường lối, nghị quyết về Đảng và xây dựng Đảng.Đây là môn học có tính nghiệp vụ nhưng không phải là môn học đơn thuần vềnghiệp vụ Tuy có hướng dẫn nghiệp vụ công tác Đảng, nhưng chủ yếu làtrang bị những cơ sở khoa học về nghiệp vụ công tác Đảng Việc hướng dẫncách làm và quy định nội dung phải làm do cấp uỷ và các ban tham mưu củaĐảng đảm nhiệm Môn học Xây dựng Đảng đi sâu phân tích vì sao phải làmnhư vậy Điều đó giúp người học khi thực hiện nghiệp vụ công tác đảng mới

có thể hoàn toàn chủ động, tự giác và sáng tạo

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý khi học môn Xây dựng Đảng thường

đã trải qua thực tiễn công tác Đảng Nếu được trang bị những kiến thức cơ

bản và hệ thống về Đảng và xây dựng Đảng sẽ giúp người học nhìn nhận vàgiải quyết vấn đề toàn diện, không rơi vào chủ nghĩa kinh nghiệm.

Lãnh đạo vừa là khoa học vừa là nghệ thuật Do đó, việc trang bị chocán bộ lãnh đạo những tri thức về Đảng, đặc biệt là về những kiến thức,những kinh nghiệm về sự lãnh đạo của Đảng cầm quyền, về xây dựng nội bộĐảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng và hiệuquả lãnh đạo chính trị của Đảng Thực tiễn và lý luận xây dựng Đảng Cộngsản Việt Nam trong gần tám mươi năm qua rất phong phú Đi đôi với việcnghiên cứu những nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin về Đảng và xây dựngĐảng, Đảng ta coi trọng nghiên cứu, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về xâydựng Đảng Thực tiễn xây dựng Đảng đã được tổng kết trong các văn kiệncủa Đảng Từ khi chủ nghĩa xã hội sụp đổ ở một số nước, các thế lực thù địchđang thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình” thì việc nghiên cứu lý luận vềĐảng và Xây dựng Đảng đối với cán bộ, đảng viên càng quan trọng, càng có

ý nghĩa lớn cả về lý luận và thực tiễn

Xây dựng Đảng là một bộ môn thuộc khoa học xã hội, là một bộ phậncấu thành không thể tách rời của học thuyết Mác- Lênin về Đảng cách mạngcủa giai cấp công nhân Khoa học xây dựng Đảng ra đời và phát triển cùngvới học thuyết Mác- Lênin, và trên cơ sở tổng kết hoạt động thực tiễn (thànhcông và không thành công) của các Đảng Cộng sản và công nhân Khoa họcxây dựng Đảng có quan hệ hữu cơ với chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, với kinh tế- chính trị học, với khoa học Lịch sử Đảng,với Chủ nghĩa xã hội khoa học và với Lịch sử phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế Môn học xây dựng Đảng có đối tượng nghiên cứu riêng

Nhìn một cách tổng quát, xây dựng Đảng là khoa học về sự lãnh đạo

của Đảng đối với xã hội; về những nguyên tắc tổ chức xây dựng nội bộ Đảng,nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng

Trong điều kiện có chính quyền, xây dựng Đảng còn là khoa học vềnhững nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước vàcác tổ chức khác trong hệ thống chính trị, về những nguyên tắc và phươngpháp lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế, xã

hội, tư tưởng, văn hoá, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, an ninh, quốc phòng vàđối ngoại Đối với việc xây dựng nội bộ Đảng thì đó là những nguyên lý về tưtưởng và tổ chức, những nguyên tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng và những cơchế để thực hiện những nguyên tắc, tiêu chuẩn đó trong điều kiện Đảng lãnhđạo chính quyền

Nói cách khác, khoa học Xây dựng Đảng nghiên cứu những quy luật,

cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh

về phẩm chất, năng lực trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò đội tiênphong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện

Khẳng định đối tượng của khoa học Xây dựng Đảng giúp cho việc xácđịnh đúng vị trí, vai trò của nó trong hệ thống các bộ môn của khoa học xãhội, nhận rõ được những mối quan hệ khăng khít và phân biệt được ranh giớicủa khoa học Xây dựng Đảng với các bộ môn khác của khoa học xã hội

Mục đích của môn học Xây dựng Đảng là nhằm nâng cao nhận thức vềĐảng, góp phần nâng cao chất lượng công tác cho cán bộ lãnh đạo chính trị,giúp cho cán bộ giải quyết đúng đắn, kịp thời những vấn đề trước mắt cũngnhư những vấn đề cơ bản đặt ra đối với sự lãnh đạo của Đảng và việc xâydựng nội bộ Đảng trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội Môn học Xâydựng Đảng còn giúp cho cán bộ, đảng viên của Đảng quán triệt và vận dụngsáng tạo những nguyên tắc, phương thức lãnh đạo của Đảng và những tiêuchuẩn sinh hoạt Đảng trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền

II Phương pháp nghiên cứu môn học Xây dựng Đảng

Triết học Mác- Lênin là thế giới quan đồng thời là phương pháp luậnnghiên cứu của môn học Xây dựng Đảng Chủ nghĩa duy vật biện chứng vàduy vật lịch sử giúp chúng ta:

- Nghiên cứu sâu sắc nội dung môn học Xây dựng Đảng, tránh đượcchủ nghĩa chủ quan, duy ý chí, bệnh giáo điều, công thức và chủ nghĩa kinhnghiệm trong công tác Xây dựng Đảng

- Xác định đúng phương hướng, phương thức và biện pháp để giảiquyết những vấn đề đặt ra trên quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển vàquan điểm lịch sử cụ thể đối với mọi quá trình và mọi hiện tượng.

- Nhận thức đúng những quy luật về sự ra đời của Đảng và vai trò lãnhđạo của Đảng Cộng sản

- Xác định đúng đắn vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng với tư cách là độitiên phong chính trị, lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị và sự phát triển toàndiện của xã hội Xã hội chủ nghĩa

- Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa vai trò lãnh đạo của Đảng ngàycàng tăng với phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường,

có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa và việc khôngngừng hoàn thiện những hình thức tổ chức của bản thân Đảng cũng nhưnhững phương pháp lãnh đạo sôi động của Đảng đối với xã hội

- Kết hợp đúng đắn tính cách mạng và tính khoa học của những nguyêntắc lãnh đạo của Đảng đối với xã hội và xậy dựng nội bộ Đảng

- Triết học Mác-Lênin giúp ta xem xét đúng đắn mối quan hệ biệnchứng giữa quá trình không ngừng phát triển của Đảng gắn với quá trình pháttriển của đời sống xã hội

Phương pháp tiếp cận của môn học Xây dựng Đảng bao gồm:

- Phương pháp lịch sử:

Đảng và Xây dựng Đảng là một phạm trù lịch sử, hình thành và pháttriển gắn liền với điều kiện lịch sử cụ thể Do đó, nghiên cứu về Đảng và Xâydựng Đảng phải được đặt trong bối cảnh lịch sử cụ thể Điều kiện chính trị,kinh tế, xã hội và con người trong từng giai đoạn, từng thời kỳ khác nhau cócách xem xét và giải quyết khác nhau

- Phương pháp tổng hợp

Xem xét giải quyết các vấn đề về Đảng và xây dựng Đảng phải từ cácgóc độ: chính trị, kinh tế, pháp lý, từ các yếu tố tâm lý, xã hội và trong cácmối quan hệ xác định: Đảng với giai cấp, Đảng với Nhà nước và Đảng vớicác tổ chức chính trị- xã hội Vì vậy, cần nghiên cứu cả về chính trị tư tưởng,

tổ chức và phương thức hoạt động

- Phương pháp hệ thống:

Nghiên cứu về Đảng và xây dựng Đảng trong mối quan hệ tương tácvới các lĩnh vực của đời sống và với các tổ chức trong hệ thống chính trị Đặcbiệt nghiên cứu ảnh hưởng qua lại trong các mối quan hệ đó cả chiều dọc vàchiều ngang

Ngoài phương pháp cơ bản chung trên đây, thực tiễn xây dựng Đảngcòn đòi hỏi phải coi trọng phương pháp tổng kết điển hình tiên tiến, kết hợpchặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, lôgíc và lịch sử

Các Đảng Cộng sản chân chính đều lấy chủ nghĩa Mác- Lênin làm nềntảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động, đều dựa trên những nguyên tắc

và tiêu chuẩn lêninnít để lãnh đạo xã hội và xây dựng nội bộ Đảng Song, mỗiĐảng ra đời và hoạt động trong những điều kiện chính trị, lịch sử, kinh tế- xãhội… khác nhau, có những nhiệm vụ lịch sử khác nhau và có những đặc điểmriêng về nội bộ Đảng

Thực tiễn đó đòi hỏi việc vận dụng các nguyên lý của chủ nghĩa Lênin về xây dựng Đảng, cũng như những kinh nghiệm về xây dựng Đảng, cảkinh nghiệm thành công và không thành công, phải sáng tạo, không được máymóc, giáo điều Đảng ta lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa từ một nướcnông nghiệp nghèo nàn, nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nhỏ lại bị chiến tranhtàn phá lâu dài Công cuộc đổi mới thành công và đang bước vào thời kỳ pháttriển mới nên việc sáng tạo mô hình chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đòi hỏi mộtquá trình tìm tòi, thử nghiệm công phu Tình hình đó đòi hỏi phải đặc biệt coitrọng việc tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, coi trọng những sáng kiến từ cơ sở,coi trọng việc tổng kết những điển hình tiên tiến để bổ sung và phát triển lýluận về xây dựng Đảng

Mác-Đảng Cộng sản chân chính là Mác-Đảng được xây dựng trên nền tảng củachủ nghĩa Mác- Lênin, luôn nhạy cảm với cái mới, dám nhìn thẳng vào sựthật, đánh giá đúng sự thật Khi có sai lầm, khuyết điểm thì dũng cảm thừanhận và kiên quyết sửa chữa Do đó, tổng kết điển hình tiên tiến là mộtphương pháp quan trọng để xây dựng Đảng, gắn lý luận với thực tiễn, khẳng

định cái đúng, phê phán cái sai, góp phần sáng tạo lý luận, không ngừng nângcao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.

BÀI 2 HỌC THUYẾT MÁC - LấNIN

VỀ ĐẢNG VÀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN (5tiết)

Viết thờm lời dẫn

I TƯ TƯỞNG C MÁC - PH.ĂNGGHEN VỀ XÂY DỰNG CHÍNH ĐẢNG ĐỘC LẬP CỦA GIAI CẤP CễNG NHÂN

C Mác và Ph.Ăngghen khi đi sâu nghiên cứu, phân tích xã hội t bản hai

ông đã phát hiện ra quy luật phát triển của xã hội và đi đến khẳng định một tấtyếu rằng: chủ nghĩa t bản sẽ bị diệt vong và quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa

sẽ bị thay thế bởi quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa Lực lợng xã hội có khảnăng thực hiện bớc quá độ từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa xã hội chỉ có thể

* Đảng là sản phẩm của sự kết hợp Chủ nghĩa xó hội khoa học với

phong trào cụng nhõn.

- Chủ nghĩa xó hội khoa học và phong trào cụng nhõn đều cú chungnguồn gốc là những quan hệ kinh tế Tư bản chủ nghĩa, nhưng lại sinh ra từnhững tiền đề khỏc nhau

Phong trào cụng nhõn.

Ra đời từ tiền đề trực tiếp là cuộc đấu tranh hàng ngày của giai cấpcụng nhõn chống lại giai cấp tư sản

Mác viết: “Giai cấp vô sản trải qua nhiều giai đoạn tiến triển khác nhau.Cuộc đấu tranh của họ chống giai cấp tư sản bắt đầu ngay từ lúc họ mới rađời.”1.

Tất cả phong trào công nhân khi mới đầu đều tự phát, giới hạn tối đacủa phong trào là chủ nghĩa công đoàn, đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế, bênhvực quyền lợi giai cấp công nhân trong khuôn khổ Pháp luật tư bản, vÒ thùcchÊt chỉ nhằm thay đổi hình thức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác màthôi

Chủ nghĩa xã hội khoa học.

Sự phát triển của lực lượng sản xuất ở trình độ xã hội hóa cao, nhờnhững cải tiến và phát minh về kỹ thuật và công nghệ sản xuất

Cuộc cách mạng khoa học-kỹ thuật đã dẫn tới sự ra đời của nền sảnxuất đại công nghiệp cơ khí, đồng thời dẫn tới sự hình thành và phát triểnnhanh chóng các đô thị, thành phố công nghiệp

Sản xuất tập trung với phương thức sản xuất Tư bản chủ nghĩa đã dẫntới sự phát triển thị trường

Mâu thuẫn giữa tính chất xã hội của sản xuất và hình thức chiếm hữu tưnhân về tư liệu sản xuất Đó là mâu thuẫn cơ bản của Chủ nghĩa tư bản

- Mâu thuẫn giữa quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất biểu hiện vềmặt xã hội là mâu thuẫn giữa hai giai cấp cơ bản của xã hội tư bản Đó làmâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản

Phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản ngày càng lan rộng, phát triển

từ tự phát lên tự giác, từ đấu tranh kinh tế đến đấu tranh chính trị

Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản đòi hỏi bức xúc phải có sự dẫn dắtcủa lý luận khoa học và cách mạng

Lý luận Mác ra đời là nhằm đáp ứng những đòi hỏi ấy

- Cùng với những tiền đề kinh tế, chính trị - xã hội, Chủ nghĩa xã hội

khoa học ra đời còn xuất phát từ những tiền đề khoa học và lý luận mà trực tiếp là những thành tựu khoa học tự nhiên đạt được ở thế kỷ XIX như: rađio,

1 C.Mác-Ph.Ăngghen: Tuyển tập, Tập 1, Nxb ST, H., 1980, tr 551.

điện tử, sự biến hoỏ của nguyờn tố, thuyết tiến húa của Đỏc-uyn, thuyết bảotoàn và chuyển húa năng lượng của Lụ-mụ-nụ-xốp…

Cỏc phương phỏp nhận thức khoa học: quy nạp, phõn tớch, thựcnghiệm, tổng hợp, thỳc đẩy năng lực tư duy khoa học phỏt triển

C.Mỏc và Ph.Ăngghen đó kế thừa trực tiếp cú chọn lọc và phờ phỏn, cảitạo một cỏch triệt để nhất những thành tựu cựng những hạn chế của: triết học

cổ điển Đức của Can-tơ, Hờ-ghen, Phơ-bỏch; kinh tế chớnh trị học cổ điểnAnh của A-đam Xmit, Da-vớt Ri-cỏc-đụ; chủ nghĩa xó hội khụng tưởng Phỏpcủa Xanh-xi-mụng, ễ-oen, Phuriờ

Đú là những bằng chứng khoa học và lý luận đó giỳp cỏc nhà kinh điểnxõy dựng và bảo vệ thế giới quan duy vật, phương phỏp luận biện chứng duyvật của mỡnh

Sau nữa là thiờn tài về chớnh trị của C.Mỏc - Ph.Ăngghen đó dẫn đến sự

ra đời Chủ nghĩa xó hội khoa học - học thuyết cỏch mạng và khoa học củagiai cấp cụng nhõn Khi chưa kết hợp với phong trào cụng nhõn thỡ Chủ nghĩa

xó hội, sự phỏt triển cao nhất của nú là dẫn đến ra đời Hội truyền bỏ chủ nghĩaMỏc Khi Chủ nghĩa xó hội xõm nhập vào soi rọi phong trào cụng nhõn, giaicấp cụng nhõn mới nhận thức được bản chất búc lột của giai cấp tư sản.Phong trào cụng nhõn mới chuyển từ tự phỏt lờn tự giỏc Từ đú giai cấp vụsản mới ý thức được từ giai cấp tự mỡnh trở thành giai cấp vỡ mỡnh

Như vậy, Chủ nghĩa xó hội khoa học mà hiện nay chỳng ta gọi là chủnghĩa Mỏc - Lờnin, đú chớnh là cơ sở tư tưởng thành lập Đảng, để đoàn kếtnhững người cộng sản, là cơ sở đề ra cương lĩnh, chiến lược và sỏch lược củaĐảng, là sự thể hiện khoa học lợi ớch cơ bản của giai cấp cụng nhõn, là kếtquả cú tớnh quy luật của sự phỏt triển tư tưởng tiờn tiến của xó hội loài người

C.Mỏc và Ph.Ăngghen là những người đầu tiờn đưa ra luận điểm về sựkết hợp Chủ nghĩa xó hội khoa học với phong trào cụng nhõn và cũng chớnhhai ụng bằng năng lực khoa học, lý luận và hoạt động thực tiễn của mỡnh đócăn bản cải tổ “Đồng minh những người chớnh nghĩa” thành “Đồng minhnhững người cộng sản” (6/1847) Đánh giá về vai trò to lớn của C.Mác và Ph

Ăngghen, V.I.Lênin khẳng định:

§a Chñ nghÜa x· héi hßa víi phong trµo c«ng nh©n lµ c«ng lao chñ yÕucña C.M¸c vµ Ph.¨ngghen

C.Mác- Ph.Ăngghen lãnh đạo đồng minh, trực tiếp thảo ra “Tuyên ngôncủa Đảng Cộng sản” và chỉ đạo khởi thảo “Điều lệ Đồng minh những ngườicộng sản”

Theo Điều lệ “Đồng minh những người cộng sản”

* Đảng Cộng sản không phải là hội kín tách rời nhân dân lao động mà

là một tổ chức chiến đấu của những người cách mạng.

Như vậy, ®iÒu ®Çu tiên mà C.Mác và Ph.Ăngghen khẳng định: Đảngkhông phải là tổ chức biệt phái, không phải là tổ chức bí mật đầy âm mưu như

các chính trị gia tư sản quan niệm mà “là một tổ chức chiến đấu của những

Đảng tích cực tham gia vào công việc của các tổ chức đó nhằm:

- Đem vào đấy những tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản khoa học vànhững nguyên tắc của Chủ nghĩa quốc tế vô sản

- Hướng hoạt động của các tổ chức đó vào quỹ đạo cách mạng

Đảng phát triển, chủ yếu dựa vào những cụng nhõn tiờn tiến và những tầng

lớp lao động gần gũi, biết tiếp thu quan điểm của giai cấp vụ sản Nũng cốtcụng nhõn của Đảng là cơ sở làm cho Đảng vững mạnh và cú sức chiến đấu

C.Mỏc-Ph.Ăngghen căn dặn: Những người xuất thõn từ những tầng lớpnhõn dõn khụng phải vụ sản thỡ phải hạn chế và thận trọng khi kết nạp

Hai ụng đũi hỏi: Đảng cỏch mạng của giai cấp vụ sản phải xem xột chặtchẽ thành phần xuất thõn của đội ngũ mỡnh, phải thanh lọc một cỏch nghiờmkhắc những kẻ phản bội, khiờu khớch và những phần tử thự địch khỏc

* Đảng được vũ trang bằng lý luận cách mạng, có trình độ giác ngộ

cao, trong hoạt động thực tiễn Đảng là bộ phận kiên quyết nhất, biết lôi cuốnquần chúng cùng hành động Do vậy, Đảng là đội tiên phong cách mạng củagiai cấp công nhân

C.Mỏc - Ph.Ăngghen cho rằng: điều trội hơn bộ phận cũn lại của giai

cấp vụ sản là ở chỗ, Đảng vụ sản cú một nhận thức sỏng suốt về điều kiện, bước tiến và kết quả chung của phong trào vụ sản, ở chỗ nú cú một thế giới

quan mới làm cơ sở lý luận Thế giới quan mới ấy cho phộp giai cấp vụ sảnnhận thức được sứ mệnh lịch sử của mỡnh, biết tổ chức đoàn kết đội ngũmỡnh, trang bị cho mỡnh một cương lĩnh hành động thực tế

Do đú, Đảng phải nắm vững bản chất cỏch mạng và khoa học của Chủnghĩa cộng sản khoa học, Đảng phải đưa yếu tố tự giỏc vào phong trào cỏchmạng của cụng nhõn và nhõn dõn lao động, Đảng phải nắm vững đặc điểm vàđiều kiện của cuộc đấu tranh, trờn cơ sở đú đề ra cương lĩnh chớnh trị, cươnglĩnh hành động đỳng đắn, đồng thời phải giỏo dục và tổ chức quần chỳnghành động cỏch mạng

* C.Mỏc - Ph.Ăngghen tuy chưa núi tới nguyờn tắc tập trung dõn chủ,

nhưng tập trung dõn chủ đó thực sự trở thành tư tưởng cơ bản chỉ đạo tổ chức xõy dựng “Đồng minh những người cộng sản” và Quốc tế thứ nhất Cỏc

văn kiện của hai tổ chức này, do C.Mỏc khởi thảo đều nờu rừ rằng:

- “Tất cả hội viờn của Liờn đoàn đều bỡnh đẳng, họ là anh em và trongmọi trường hợp, đều cú nghĩa vụ giỳp nhau như anh em.”1 Hội viờn được tự

1 C.Mỏc-Ăngghen: Tuyển tõp, Tập 1, Nxb ST, H., 1980, tr 493.

do thảo luận những vấn đề về sinh hoạt đảng, được phép tranh luận trongkhuôn khổ tính Đảng, được tham gia vào việc bầu cử các cơ quan lãnh đạo,vào việc dự thảo và thông qua cương lĩnh, điều lệ.

- Các cơ quan lãnh đạo của “Đồng minh” do bầu mà ra, có thể bị thaythế và bãi miễn bất cứ lúc nào nếu không hoàn thành nhiệm vụ được giao

- Cơ cấu tổ chức của “Đồng minh” được quy định:

Công xã gồm từ 3 đến 20 thành viên, đó là cơ sở của Đảng, là trungtâm và hạt nhân công tác chính trị của Đảng trong quần chúng lao động.Nhiều công xã hợp thành một quận, đứng đầu là quận ủy của Đảng Cơ quancao nhất của Liên đoàn là Đại hội hàng năm và giữa hai kỳ Đại hội là BanChấp hành Trung ương

Đánh giá về tổ chức và kinh nghiệm công tác của Liên đoàn những

người cộng sản, Ph.Ăngghen viết: Cơ cấu của Liên đoàn thật dân chủ, các Ban Chấp hành được bầu ra và có thể bị thay thế bất kỳ lúc nào, do đó ngăn chặn được mọi âm mưu và thủ đoạn chiếm độc quyền trong Liên đoàn.

- C.Mác - Ph.Ăngghen nhấn mạnh: Dân chủ phải thống nhất với tậptrung, với kỷ luật chặt chẽ, bộ phận phải phục tùng toàn thể, thiểu số phảiphục tùng đa số Việc phát huy dân chủ được thực hiện trong mối liên hệ chặtchẽ với việc tôn trọng kỷ luật Đảng - một kỷ luật bắt buộc đối với tất cả đảngviên

* Các văn kiện Hội nghị Luân Đôn của Quốc tế I đều nhấn mạnh hai điểm:

Một là, không có một Đảng vô sản có tổ chức, đoàn kết thì giai cấp

công nhân không thể đập tan được giai cấp tư sản và thiết lập chuyên chính của mình Như vậy, Đảng có tổ chức và đoàn kết, là cơ sở để tổ chức và đoàn

kết giai cấp, là nguồn sức mạnh giúp giai cấp vô sản giành thắng lợi trongcuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản và thiết lập chuyên chính vô sản

Hai là, nếu không kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa biệt phái - thì

Đảng sẽ không thể thu hút được quần chúng lao động về phía cách mạng Xãhội chủ nghĩa

Chủ nghĩa biệt phái làm cho nội bộ Đảng bị chia rẽ, tức là phá vỡ tính

tổ chức và đoàn kết của Đảng, cũng có nghĩa là thủ tiêu sức mạnh nội sinh

của Đảng, làm cho Đảng mất tín nhiệm trong quần chúng, do đó Đảng mấttính hấp dẫn đối với quần chúng Vì vậy, cùng với việc xây dựng tổ chức vàtăng cường đoàn kết nội bộ, Đảng phải kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩabiệt phái.

C.Mác-Ph.Ăngghen khẳng định: củng cố hàng ngũ Đảng, loại trừ khỏihàng ngũ Đảng các phần tử thù địch và cơ hội chủ nghĩa là điều kiện cần thiết

để phát triển Đảng, củng cố sức chiến đấu của Đảng

Ph.Ăngghen viết: Phong trào vô sản nhất thiết phải trải qua các bướcphát triển khác nhau, trong mỗi bước phát triển đó đều có một số người dừnglại, họ không đi xa hơn được nữa Một trong những nhiệm vụ hàng đầu củaĐảng vô sản là phải loại trừ những con người đó

Lần đầu tiên trong lịch sử C.Mác và Ph.Ăngghen nêu một kiểu mẫu đấutranh có nguyên tắc chống các thứ chủ nghĩa cơ hội để giữ vững sự thống nhấtcủa Đảng Hai ông đã đấu tranh không khoan nhượng chống những quanđiểm cơ hội chủ nghĩa biệt phái của Bacunin và cuối cùng theo đề nghi củaC.Mác và Ph.Ăngghen, Đại hội của Quốc tế I họp ở La Hay 1872, đã nhất tríkhai trừ Bacunin ra khỏi Hội liên hiệp công nhân Quốc tế vì hoạt động chiarẽ

C.Mác lý giải: vì bọn họ không còn tôn trọng kỷ luật và tính tập trung,mưu toan xây dựng không phải là một Đảng vô sản mà là một tổ chức bí mật,hẹp hòi của những người cách mạng đầy âm mưu

Nhưng để có thể loại bỏ bọn cơ hội, bè phái ra khỏi Đảng, C.Mác

và Ph.Ăngghen đặc biệt coi trọng việc tự phê bình và phê bình trong Đảng,

vì nó là phương pháp phát hiện và sửa chữa thiếu sót; là điều kiện quan trọngphát triển sinh hoạt nội bộ Đảng và hoạt động có hiệu quả của Đảng; là mộtphương tiện để động viên tính tích cực của những người cộng sản; là điềukiện đảm bảo sức mạnh bên trong và năng lực chiến đấu của Đảng

* Trong suốt cuộc đời hoạt động lý luận và thực tiễn,

C.Mác-Ph.Ăngghen luôn khẳng định vai trò to lớn của quần chúng trong lịch sử Hai

ông viết: Những công việc và tư tưởng của lịch sử đều là tư tưởng và công việc của quần chúng Và chính thông qua phong trào quần chúng mà Đảng

lớn mạnh khụng ngừng Hai ụng cho rằng “Đảng chỉ cú thể trở thành chõnchớnh và cỏch mạng, khi phong trào cỏch mạng của quần chỳng và lực lượngcỏch mạng của phong trào ấy đó phỏt triển mạnh mẽ và đó làm cho sự phõnhoỏ của cỏc giai cấp và tầng lớp trong xó hội sõu sắc, làm lộ rừ kẻ thự chủyếu, kẻ thự chớnh và chiến đấu với nú”2.

Ph.Ăngghen khẳng định: bài học lịch sử cho cỏc Đảng cỏch mạng củagiai cấp cụng nhõn, bài học về sức mạnh của Đảng chỉ cú thể cú được trongsức mạnh của quần chỳng và trong phong trào cỏch mạng sục sụi của họ

Ph.Ăngghen viết: “Ở nơi nào mà vấn đề đặt ra là phải cải tạo hoàn toàn

tổ chức của xó hội, thỡ bản thõn quần chỳng phải tự mỡnh tham gia vào cụngcuộc cải tạo ấy, phải tự mỡnh đó hiểu rừ đú là vấn đề gỡ và vỡ sao mỡnh phảitham gia vào cụng cuộc cải tạo ấy, với cả thể xỏc lẫn sinh mệnh của mỡnh…Nhưng muốn cho quần chỳng hiểu rừ là phải làm gỡ thỡ cần phải tiến hành mộtcụng tỏc lõu dài và kiờn nhẫn”3

- Giỏo dục, thuyết phục quần chỳng Đú là điều "hiện nay chỳng tađang tiến hành chớnh ngay cụng tỏc đú, và tiến hành một cỏch cú hiệu quả,khiến cho kẻ địch của chỳng ta phải tuyệt vọng"4

C.Mỏc-Ph.Ăngghen căn dặn: những người cộng sản Phải thường xuyờnchiến đấu giành lấy quần chỳng Phải quan tõm đến nhu cầu và tõm trạng của

họ Phải tớch cực làm việc trong cỏc tổ chức và cỏc đoàn thể của người laođộng Biết lónh đạo cỏc tổ chức và đoàn thể đú

* Sự lãnh đạo của Đảng là sự lãnh đạo Khoa học

- Thứ nhất, Vì nú dựa trờn những quy luật phỏt triển khỏch quan của xó

hội, nú xa lạ với chủ nghĩa cải lương, chủ nghĩa giỏo điều và chủ nghĩa chủ

quan

Ph.Ăngghen coi mưu toan làm cho cuộc đấu tranh cỏch mạng của giai cấp

vụ sản phải phục tựng chủ nghĩa cải lương là một õm mưu nhằm làm cho

2C.Mỏc- Ăngghen: Tuyển tập, Tập 2, Nxb ST, H., 1962, tr.190.

3C.Mỏc- Ph.Ăngghen: Tuyển tập, Tập 6, Nxb ST, H., 1984, tr 617.

4C.Mỏc- Ph.Ăngghen: Tuyển tập, Tập 6, Nxb ST, H., 1984, tr 617.

những cặn bã nhơ bẩn của xã hội tư sản cũ được tự do “mọc rễ” vào xã hội Xãhội chủ nghĩa.

Vì thế, C.Mác - Ph.Ăngghen kiên quyết lên án những người theo chủnghĩa chủ quan và chủ nghĩa giáo điều các loại Với họ là phải “bắt tay làmcách mạng ngay mà không cần tính đến điều kiện thực tế”

C.Mác cho rằng: những kẻ có tham vọng giữ vai trò chủ đạo trong cuộcđấu tranh giải phóng nhưng lại không muốn “khổ công nghiên cứu tài liệukinh tế và lịch sử” thì chẳng khác gì những kẻ ngây ngô dân chủ

Từ đó, C.Mác kêu gọi các lãnh tụ vô sản phải nghiêm túc học tập khoahọc cách mạng và dựa vào khoa học đó mà làm công tác thực tiễn của mình

Thø hai, V× nã dùa trªn c¬ së Quyết định tập thể, nghĩa là trên cơ sở

mở rộng dân chủ, tôn trọng và lắng nghe ý kiến thảo luận , tiếp thu có chọnlọc c¸c ý kiến đóng góp để xây dựng các nhiệm vụ, chủ trương, vµ cuối cùng

là quyết nghÞ theo đa số,

Các công việc của Đảng nói chung đều phải tuân theo nguyên tắc lãnhđạo này C.Mác - Ph.Ăngghen cho rằng: việc đề bạt cán bộ và bồi dưỡng cán

bộ lãnh đạo Đảng cũng phải dựa trên quyết định tập thể Chỉ có như vậy Đảngmới đưa ra những quyết định đúng đắn và chính xác, mới tránh được bệnhchủ quan, cá nhân chủ nghĩa v.v

C.Mác - Ph.Ăngghen đánh giá cao vai trò của các lãnh tụ và cán bộlãnh đạo của giai cấp vô sản, nhưng hai ông cũng căn dặn: Đảng phải kiểm trahoạt động của các lãnh tụ của mình, phê bình những thiếu sót, sai lầm của họ.Song chỉ làm được điều đó nếu sự lãnh đạo của Đảng có tính tập thể

* C.Mác - Ph.Ăngghen đã có cống hiến to lớn trong việc nghiên cứu, lý

giải và thực hiện nguyên tắc chủ nghĩa quốc tế vô sản

Theo C.Mác: Giai cấp vô sản có tình đoàn kết với những người anh emlao động ở tất cả các nước Đó là đặc trưng cơ bản, điểm riêng có của giai cấp

vô sản và không giống với các giai cấp khác Vì thế, “một là, trong các cuộc

đấu tranh của những người vô sản thuộc các dân tộc khác nhau, họ đặt lênhàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc và chung cho

toàn thể giai cấp vô sản; hai là, trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đấu

tranh giữa vô sản và tư sản, họ luôn luôn đại biểu cho lợi ích của toàn bộphong trào”5

Ph.Ăngghen chỉ rõ: Những người vô sản ở tất cả các nước có chung

một lợi ích, chung một kẻ thù, họ phải tiến hành một cuộc đấu tranh chung,đông đảo những người vô sản, do bản chất của mình, không bị các thành kiếndân tộc ràng buộc Toàn bộ sự phát triển tinh thần và phong trào của họ, vềbản chất, có tính chất nhân đạo và chống dân tộc hẹp hòi

Do phải đương đầu với sức mạnh quốc tế của tư sản bằng sự thống nhấtquốc tế của giai cấp vô sản, bởi không có sự phối hợp nỗ lực của công nhântất cả các nước, không có tinh thần đoàn kết vô sản thì không thể chiến thắngđược giai cấp tư sản thế giới và không thể xây dựng thắng lợi một xã hội mới

Các ông đã coi chủ nghĩa quốc tế của nhân dân lao động tất cả các nước

là bí quyết thành công của giai cấp vô sản chống lại những kẻ bóc lột, đồngthời là hiểm họa ghê gớm, chí tử đối với giai cấp tư sản

C.Mác viết : chỉ có sự liên minh quốc tế của giai cấp công nhân mới cóthể bảo đảm cho thắng lợi cuối cùng của giai cấp ấy

Chính vì vậy, giai cấp tư sản luôn luôn ra sức phá hoại sự thống nhấthành động giữa các lực lượng cách mạng

C.Mác - Ph.Ăngghen nhấn mạnh : những tư tưởng của chủ nghĩa quốc tế

vô sản hoàn toàn không mâu thuẫn với lợi ích dân tộc của giai cấp vô sản màngược lại còn đáp ứng đầy đủ những lợi ích đó

Hai ông coi nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ quốc tế của giai cấp vô sản làmột thể thống nhất biện chứng có liên hệ chặt chẽ và quy định lẫn nhau

Các lãnh tụ của giai cấp vô sản đã đấu tranh không khoan nhượng vớimọi biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc tư sản trong công nhân và giáng nhữngđòn chí mạng vào những kẻ mưu toan đầu độc nhân dân lao động bằng chủnghĩa dân tộc và chủ nghĩa sôvanh Hai ông chỉ ra rằng những tư tưởng củachủ nghĩa quốc tế vô sản được hiểu một cách đúng đắn, không hề mâu thuẫnvới các lợi ích dân tộc Ngược lại bỏ qua hoặc đánh giá thấp những tư tưởng

đó sẽ đem lại những tổn thất to lớn chẳng những cho phong trào công nhân

quốc tế mà cũn gõy thiệt hại cho quyền lợi dõn tộc của giai cấp cụng nhõn ởmỗi nước Mặt khỏc, lợi ớch dõn tộc được hiểu đỳng sẽ khụng mõu thuẫn màcũn phự hợp với lợi ớch quốc tế của giai cấp cụng nhõn

Khẩu hiệu “Vụ sản tất cả cỏc nước, đoàn kết lại!” mà hai ụng đưa ratrong Tuyờn ngụn của Đảng Cộng sản đó trở thành phương chõm cho tất cảphong trào cộng sản và cụng nhõn

II V.I.LấNIN SÁNG TẠO NHỮNG NGUYấN Lí VỀ ĐẢNG KIỂU MỚI CỦA GIAI CẤP CễNG NHÂN

Phỏt triển sỏng tạo những luận điểm của C.Mỏc và Ph.Ăngghen vềchớnh đảng độc lập của giai cấp cụng nhõn, sau khi khỏi quỏt một cỏch khoahọc và phõn tớch toàn bộ kinh nghiệm đó tớch lũy được của phong trào cụngnhõn Nga, với những điều kiện lịch sử mới trong thời đại đế quốc chủ nghĩa

và cỏch mạng vụ sản V.I.Lờnin đó xõy dựng nờn học thuyết về Đảng cỏchmạng của giai cấp cụng nhõn, một Đảng khỏc hẳn về chất so với cỏc Đảng cơhội chủ nghĩa trong Quốc tế II

Dưới đõy là những nguyờn lý về Đảng kiểu mới đó được V.I.Lờnin đề

Tuy nhiờn, cỏc học thuyết trờn hoặc quỏ tả hoặc quỏ hữu và đều phảnbội lợi ớch giai cấp cụng nhõn, phản bội và kỡm hóm sự phỏt triển của phongtrào cụng nhõn

Vỡ vậy, V.I.Lờnin đã kiờn quyết chọn chủ nghĩa Mỏc làm nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng, vỡ:

Thứ nhất, chủ nghĩa Mỏc là một hệ thống lý luận thống nhất được hỡnh thành từ 3 bộ phận: Triết học Mỏc xớt, Kinh tế chớnh trị học Mỏc xớt

và Chủ nghĩa xó hội khoa học.

Triết học Mỏc xớt là khoa học về những quy luật chung nhất của tự

nhiờn, xó hội và tư duy Nú đem lại cho con người thế giới quan khoa học vàphương phỏp luận đỳng đắn để nhận thức và cải tạo thế giới

Kinh tế chớnh trị Mỏc xớt: đã chỉ cho giai cấp vụ sản hiểu rõ họ đã bị

nhà tư bản búc lột như thế nào, những quy luật kinh tế chủ yếu đưa Chủ nghĩa

tư bản tới chỗ diệt vong, những tiền đề và yếu tố của xó hội mới được chuẩn

bị trong lũng xó hội cũ ra sao

Chủ nghĩa xó hội khoa học: nghiờn cứu những quy luật chuyển biến xó

hội Tư bản chủ nghĩa thành xó hội Xó hội chủ nghĩa Lực lượng xó hộithực hiện sự chuyển biến đú là, giai cấp vụ sản và nhõn dõn lao động

Thứ hai, chủ nghĩa Mỏc là học thuyết cỏch mạng và khoa học.

Vỡ nú gắn chặt với thực tiễn phong trào cỏch mạng, với sự phỏt triểncủa khoa học, kỹ thuật, với cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận hết sức gay gắt

Những nội dung chủ yếu thể hiện bản chất cỏch mạng và khoa học của chủ nghĩa Mỏc:

Một là, học thuyết Mỏc là học thuyết duy nhất nờu lờn mục tiờu và con

đường, lực lượng, phương thức đạt được mục tiờu là giải phúng xó hội, giảiphúng giai cấp, giải phúng con người

Hai là, Tính cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác thể hiện trong toàn

bộ các nguyên lý cấu thành học thuyết, trước hết là các nguyên lý trụ cột

Ba là, Sự thống nhất hữu cơ giữa thế giới quan và phương pháp luận là

một nguyên tắc quan trọng trong chủ nghĩa Mác

Bốn là, Chủ nghĩa Mác không phải là một học thuyết đóng kín, cứng

nhắc, nằm ngoài con đường phát triển của nhân loại, mà là học thuyết “mở”

có khả năng hấp thụ những tinh hoa trí tuệ của nhân loại để phát triển và hoànthiện Bản thân C.Mác vµ Ph.Ăngghen là những tấm gương không ngừngsáng tạo, không ngừng hoàn thiện lý luận của mình dưới ánh sáng của thựctiễn mới nhất, tư duy khoa học mới nhất

Còn nhiều điều C.Mác - Ph.Ăngghen chưa có điều kiện, thời gian, cơhội nghiên cứu; một số luận điểm các ông đã điều chỉnh trước thực tiễn mới,nhưng có những điều mới mẻ trong thực tiễn sau này mà các ông chưa dựkiến được, đó là trách nhiệm của các thế hệ kế tiếp, của những người Mác xítlêninnít chân chính Toàn bộ học thuyết Mác có giá trị bền vững xét trong tinhthần biện chứng, nhân đạo và hệ thống tư tưởng cốt lõi của nó Những tinhhoa trí tuệ của các thế hệ kế tục sẽ làm cho chủ nghĩa Mác ngày càng pháttriển và hoàn thiện

Đảng Cộng sản Việt Nam sở dĩ lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng

tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng là vì: Học thuyết đó đãchỉ cho Đảng ta con đường, biện pháp và lực lượng để hoàn thành cách mạngdân tộc dân chủ và tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

.2 Đảng là đội tiên phong, là đội có tổ chức và là hình thức tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân.

- Đảng là tổ chức chính trị, là bộ phận của giai cấp.Nhưng phải phânbiệt Đảng với toàn bộ giai cấp, sự phân biệt đó thể hiện trước hết ở chỗ, Đảng

là đội tiên phong của giai cấp Về mặt số lượng, Đảng ít hơn nhiều lần so vớigiai cấp Về mặt chất lượng, Đảng chỉ bao gồm những đại biểu ưu tú nhất củagiai cấp, có giác ngộ nhất, có ý thức tổ chức kỷ luật cao nhất

Theo V.I.Lênin, Đảng phải là đội tiên phong của giai cấp, là người đưayếu tố tự giác vào phong trào cách mạng của công nhân và nhân dân lao động,

là người giáo dục và tổ chức cho quần chúng hành động cách mạng Do vấy,không được lẫn lộn Đảng tức là đội tiên phong với toàn bộ giai cấp.Đảng tiênphong trên 3 phương diện:

Thứ nhất, Đảng tiên phong trên phương diện lý luận

Theo V.I.Lênin “Chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò người chiến sỹ tiền phong”6

Có lý luận cách mạng và khoa học, Đảng mới có cơ sở để xác địnhnhiệm vụ chính trị đúng đắn cho từng thời kỳ, từng giai đoạn của cách mạng,

do đó Đảng mới định đường lối, chủ trương, chính sách đúng Có lý luận cáchmạng và khoa học mới giúp Đảng nâng cao được trình độ trí tuệ, có khả năngnhìn xa trông rộng các vấn đề trong nước và quốc tế đã và đang đặt ra, có thểphân tích, đánh giá đúng tình hình và đưa ra được dự báo chính xác

Có lý luận cách mạng và khoa học, Đảng mới nắm bắt, nhận thức đượcquy luật khách quan của xã hội, từ đó giúp cho Đảng tránh và hạn chế đượcnhững sai lầm trong việc xây dựng đường lối, chính sách và trong tổ chứcthực hiện đường lối, chính sách đó

Để giữ vững được vai trò tiên phong, Đảng phải nắm vững bản chấtcách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, kế thừa di sản quý báu về

tư tưởng và lý luận cách mạng của Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo vào thựctiễn cách mạng nước ta, để xây dựng và bổ sung, hòan chỉnh đường lối, chủtrương, chính sách, bảo đảm đúng đắn và phù hợp với từng thời kỳ cáchmạng

V.I.Lênin khẳng định:" Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể cóphong trào cách mạng”7

Để nâng cao trình độ lý luận, Đảng cần:

+ Tăng cường tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận

+ Đổi mới việc giáo dục lý luận chính trị, đưa học tập lý luận chính trịthành chế độ bắt buộc

+ Phát hiên và xử lý kịp thời những vấn đề mới nảy sinh trong thựctiễn, đặc biệt là trong nền kinh tế thị trường

6 Lênin: Toàn tập, Tập 6, Nxb Tiến bộ, M.,1978, tr.32.

Thứ hai, Đảng tiên phong trên phương diện tổ chức.

Tính tổ chức do tính tiên phong quy định, và muốn làm tròn vai trò tiênphong thì Đảng phải được tổ chức hết sức chặt chẽ, khoa hoc Đảng là hiệnthân của tính tổ chức, tính kỷ luật chặt chẽ và nghiêm minh Chỉ có như vậy,mới đảm bảo được sự thống nhất về ý chí và hành động của toàn Đảng

Tổ chức biến quyền uy về mặt tư tưởng thành quyền uy về mặt tổ chức.Thông qua tổ chức đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng biến thànhhành động cách mạng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân laođộng Tổ chức là cốt vật chất để đảm bảo cho sự thống nhất về chính trị, tưtưởng của Đảng Tổ chức làm cho sức mạnh của Đảng nhân lên gấp bội

Lênin nói: "Hãy cho chúng tôi một tổ chức những người cách mạng, vàchúng tôi sẽ đảo ngược cả nước Nga lên"8

Đảng ta nhờ được tổ chức hết sức chặt chẽ nên khi mới 15 tuổi với

5000 đảng viên đã lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc cách mạng tháng Támthành công, lập ra Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

Lênin nói: “Tính tự giác của đội tiên phong, còn biểu hiện ở chỗ là nó biết tự tổ chức- mà sau khi đã được tổ chức, nó có một ý chí thống nhất, và ý chí thống nhất ấy của một nghìn, một trăm nghìn, một triệu người tiên tiến sẽ trở thành ý chí của giai cấp”9

Thứ ba, Đảng tiên phong trên phương diện hành động.

V.I.Lênin khẳng định: tính Đảng không chỉ thể hiện trên lời nói mà cònthể hiện ở việc làm Những đảng viên hữu danh vô thực thì cho không cũngkhông lấy

Tiên phong trên phương diện hành động là nhằm biến các mục tiêu, lýtưởng cách mạng của Đảng thành hiện thực của cuộc sống Vì vậy, đòi hỏicán bộ, đảng viên của Đảng phải gương mẫu đi đầu trong cuộc đấu tranhchống lại mọi tập tục lạc hậu, những thói quen xấu đang cản trở quá trình thựchiện nhiệm vụ chính trị mà Đảng đặt ra

3 Đảng là hạt nhân lãnh đạo của chuyên chính vô sản

8 V.I.Lênin: Toàn tập, Tập 6, Nxb Tiến bộ, M., 1978, tr.162.

9 V.I.Lênin: Toàn tập, Tập 1, Nxb Tiến bộ, M., 1977, tr.47-48

- Khi có chính quyền, chuyên chính vô sản được thiết lập thì Đảng làhạt nhân lãnh đạo của chuyên chính vô sản Đó là một tất yếu khách quan,không phải do ý chí chủ quan áp đặt của những người cộng sản, V.I Lêninnhấn mạnh, Về nguyên tắc Đảng cộng sản phải giữ vai trò lãnh đạo, đó là điềukhông còn phải nghi ngờ gì nữa Bởi vì: Đảng là lực lượng duy nhất có đủ

bản lĩnh chính trị, năng lực và uy tín để lãnh đạo xã hội, đủ sức lãnh đạo và tổ

chức một xã hội mới, đủ sức làm thầy, làm người dẫn đường, làm lãnh tụ củatất cả những người lao động và những người bị bóc lột - để giúp họ tổ chứcđời sống xã hội mới

Đảng phải thống nhất lãnh đạo mọi mặt, phối hợp hành động và hướnghoạt động của nhà nước và các tổ chức khác vào mục tiêu chung theo đường

lố chính sách của Đảng

V.I.Lênin khẳng định: Đảng là đội tiên phong cầm quyền trực tiếp củagiai cấp vô sản, Đảng là người lãnh đạo Sự lãnh đạo của Đảng là điều kiệntiên quyết bảo đảm công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội thành công Buônglỏng sự lãnh đạo của Đảng là sai lầm về mặt nguyên tắc, là thủ tiên sức mạnhcủa Nhà nước, của hệ thống chuyến chính vô sản

Nguyên tắc chung về sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chuyên chính vô sản là :

- Đảng lãnh đạo mọi tổ chức trong hệ thống chuyên chính vô sản Đảnglãnh đạo nhà nước và các tổ chức quần chúng một cách toàn diện

+ Bằng đường lối và các chính sách của Đảng, bằng các nghị quyết, chỉthị của Đảng về mục tiêu phấn đấu, chủ trương và chính sách lớn, các biệnpháp chủ yếu, các vấn đề lớn về tổ chức và cơ chế hoạt động của nhà nước,quyết định những vấn đề quan trọng nhất về tổ chức và cán bộ

+ Bằng công tác giáo dục chính trị, công tác tổ chức, vận động quầnchúng và làm cho mọi đảng viên đứng ở vị trí tiên phong trong việc thực hiệnđường lối, chính sách của Đảng

+ Bằng kiểm tra tổ chức chính quyền và các tổ chức khác trong hệ thốngchuyên chính vô sản thực hiện đường lối, chính sách, các nghị quyết củaĐảng và pháp luật nhà nước Thông qua kiểm tra để biểu dương thành tích,

phát huy ưu điểm, phát hiện và uốn nắn kịp thời những nhận thức lệch lạc,những việc làm sai trái, những bất hợp lý trong cơ chế chính sách để có sựđiều chỉnh, bổ sung đường lối, chính sách, nâng cao chất lượng lãnh đạo Phối hợp chặt chẽ hoạt động của các tổ chức đảng., nhà nước và đoànthể, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chuyên chính vô sảnhướng vào mục tiêu chung.

Đảng lãnh đạo Nhà nước và lãnh đạo toàn xã hội, nhưng Đảng khôngđứng trên Nhà nước và xã hội, mà Đảng phải hoạt động trong khuôn khổ Hiếnpháp và Pháp luật Đảng đòi hỏi mọi tổ chức đảng, mọi cán bộ, đảng viênphải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và Pháp luật

Đảng không bao biện làm thay hay lạm dụng quyền lực, nhưng Đảngkhông buông lỏng sự lãnh đạo của mình đối với hệ thống chuyên chính vôsản

4.Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức, sinh

hoạt và hoạt động của Đảng

Tập trung dân chủ được coi là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng cộng sản, vì nó bắt nguồn từ bản chất và nhiệm vụ của Đảng Đảng là liên minh tự nguyện của những người cùng chung một tư tưởng, cho nên sức sống của Đảng là phát huy được trí tuệ của đảng viên,, nghĩa là phải phát huy cao nhất tinh thần dân chủ trong Đảng Không có dân chủ, Đảng không có sức mạnh và không thực hiện được chức năng lãnh đạo Nhưng Đảng là một tổ chức chiến đấu, nên dân chủ trong đảng phải dưới sự chỉ đạo tập trung thì ý chí và hành đông mới thống nhất, Đảng mới có sức mạnh cao nhất, chức năng lãnh đạo của Đảng mới được thực hiện đầy đủ nhất.

Tập trung dân chủ là điều kiện tăng cường sức chiến đấu của Đảng vàphát huy tính chủ động sáng tạo của các tổ chức đảng và từng đảng viên.Nguyên tắc tập trung dân chủ là sự thống nhất biện chứng giữa hai nhân tố:

tập trung và dân chủ.

Tập trung là nhằm tạo sự thống nhất cao về mục tiêu, lý tưởng, về quan

điểm, đường lối của Đảng trong toàn thể cán bộ, đảng viên; làm cho Đảngthống nhất về tư tưởng và hành động; tạo sự thống nhất từ Trung ương đến cơ

sở, có sự phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ giữa các tổ chức đảng và đảng viên

Nội dung của tập trung trong Đảng được hiểu như sau:

Đảng chỉ có một cương lĩnh chính trị chung nhất được tất cả các đảngviên, tổ chức đảng thừa nhận và hành động theo cương lĩnh đó Đảng chỉ cómột Điều lệ thống nhất, trong đó quy định rõ nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt vàhoạt động của Đảng và đảng viên Đảng chỉ có một cơ quan lãnh đạo duynhất Đảng chỉ có một kỷ tự giác nhưng là kỷ luật sắt áp dụng cho mọi đảngviên và tổ chức đảng

Tóm lại, tập trung trong Đảng là thể hiện ý chí của đa số, là quyền lực của

tập thể trao cho Tập trung đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động củaĐảng

Dân chủ là nhằm phát huy cao nhất trí tuệ và sáng tạo của các cấp bộ

đảng và của đảng viên Mọi quyết định của các cấp bộ đảng phải được hìnhthành và tổ chức thực hiện thông qua dân chủ để quyết định đó được đúngđắn, phù hợp với quy luật và ý chí của con người

Nội dung của dân chủ trong Đảng được hiểu như sau:

Đảng viên có quyền: được thông tin và thảo luận các vấn đề về cươnglĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng;được tham gia quản lý và biểu quyết các công việc của Đảng, phê bình chấtvấn về hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên ở mọi cấp trong phạm vi tổchức đảng và yêu cầu được trả lời; được quyền bảo lưu ý kiến đến cơ quanlãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội Đảng toàn quốc Cơ quan lãnh đạo cáccấp của Đảng do bầu cử lập ra, đảng viên được ứng cử, đề cử và bầu cử cơquan lãnh đạo các cấp của đảng theo quy định

Mối quan hệ tập trung và dân chủ:

Tập trung trên cơ sở dân chủ Tập trung là tiền đề, là điều kiện quy

định và mở rộng dân chủ chân chính Tập trung không trên cơ sở dân chủ thìvừa làm mất dân chủ, xa thực tế, vừa làm cho tập trung trở thành quan liêu,độc đoán và từ đó dẫn đến phá vỡ tập trung chân chính

cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng được quyền ra nghị quyết, chỉ thịbuộc cấp dưới phải chấp hành; kiểm tra, đôn đốc cấp dưới về việc chấp hànhnghị quyết, chỉ thị đó Nhưng cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng đều do bầu

cử dân chủ lập ra, chịu sự kiểm tra, giám sát của cấp dưới và đảng viên về các

hoạt động của mình Khi các cơ quan lãnh đạo tỏ ra không còn xứng đáng thìđảng viên có quyền đòi xử lý kỷ luật, thậm chí đề nghị bãi miễn chức vụ củacác đảng viên trong cơ quan lãnh đạo.

Nghị quyết, chỉ thị của cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng, chỉ có giá trịthi hành khi có hơn một nửa số thành viên trong cơ quan đó tán, khi nókhông trái với cương lĩnh, Điều lệ Đảng và nghị quyết Đại hội Đại biểu toànquốc của Đảng

Dân chủ dưới sự lãnh đạo của tập trung, làm cho dân chủ có mục đích,

có định hướng Mở rộng dân chủ mà không hướng tới tập trung là dân chủ vô

tổ chức, vô kỷ luật, dân chủ phường hội chứ không phải là dân chủ theonguyên tắc Đảng

Dân chủ mở rộng quyền cho đảng viên nhưng mọi lời nói, việc làm củađảng viên phải trong khuôn khổ tổ chức đảng.Đảng viên không được giảithích đường lối, chính sách của Đảng theo quan điểm riêng, trái với quanđiểm, đường lối, chính sách của Đảng và nghị quyết của chi bộ Khi vấn đềthảo luận đã thành nghị quyết thì đảng viên và tổ chức đảng phải chấp hành

vô điều kiện

Tóm lại, nói đến nguyên tắc tập trung dân chủ, mối quan hệ tập trung

với dân chủ là nói đến mối quan hệ thiểu số với đa số, mối quan hệ cấp dướivới cấp trên, mối quan hệ giữa cá nhân với tổ chức Đây là mối quan hệ biệnchứng của hai mặt trong một chỉnh thể thống nhất, thúc đẩy nhau cùng pháttriển

Vì vậy, không được coi nhẹ mặt nào của nguyên tắc này Nhấn mạnhtập trung dễ dẫn đến chuyên quyền, độc đoán, gia trưởng Nhấn mạnh dân chủ

dễ rơi vào tình trạng vô chính phủ, cục bộ địa phương, bè phái

Cả hai khuynh hướng nêu trên đều dẫn tới làm suy yếu sức chiến đấucủa tổ chức đảng và làm tan rã Đảng về mặt tư tưởng và tổ chức

Thực hiện nguyên tắc này giúp cho Đảng nâng cao trình độ trí tuệ đủsức lãnh đạo giai cấp hoàn thành sứ mệnh mà lịch sử giao phó

Vì vậy, tập trung dân chủ, là nguyên tắc tổ chức cơ bản, phân biệt chínhĐảng kiểu mới của giai cấp công nhân, Đảng cách mạng chân chính với cácĐảng khác Phủ nhận nguyên tắc này là phủ nhận Đảng Cộng sản từ bản chất.

5 Đảng là một khối thống nhất ý chí và hành động; tự phê bình và

phê bình là quy luật phát triển đảng

Thống nhất và tầm quan trọng của sự thống nhất trong Đảng đã đượcLênin lý giải một cách khoa học và sâu sắc trong nhiều tác phẩm: Làm gì,Một bước tiến hai bước lùi, Bệnh ấu trĩ “tả” khuynh trong phong trào cộngsản…và ngoài ra còn một số tác phẩm khác nữa

V.I.Lênin khẳng định, sự nghiệp đấu tranh giành chính quyền, cũng như sựnghiệp xây dựng xã hội mới, xã hội chủ nghĩa đều đòi hỏi phải có sự thốngnhất ý chí hết sức chặt chẽ, tuyệt đối, điều tiết được công việc chung của hàngtrăm, hàng nghìn và hàng vạn người

Ông còn nói: “Sự thống nhất của giai cấp vô sản dân chủ- xã hội, đó là điềukiện cần thiết cho thắng lợi của nó.Sự thống nhất của giai cấp vô sản dân chủ-

xã hội không thể có được nếu không có sự thống nhất của đảng của nó làĐảng công nhân dân chủ -xã hội Nga” Sđd t22, Tr314-315

Vì vậy, trong quá trình hoạt động lý luận và hoạt động thực tiễn, Lênin đặcbiệt quan tâm đến sự thống nhất của đảng Ông đã kiên trì xây dựng và đấutranh không mệt mỏi cho sự đoàn kết vững chắc của Đảng bôn sê vích Nga Kinh nghiệm của các Đảng cầm quyền đều đã chứng minh, đoàn kết thốngnhất của Đảng là nguồn sức mạnh vô địch, là nhân tố cơ bản để đảm bảothắng lợi của cách mạng, là nhân tố quyết định sự vững mạnh của nhà nước

xã hội chủ nghĩa và sự vững mạnh của khối đoàn kết toàn dân tộc

Trong điều kiện Đảng cộng sản trở thành đảng cầm quyền, nhất là ở nhữngnước mà giai cấp nông dân chiếm phần đông, giai cấp công nhân chiếm mộtphần nhỏ trong dân cư thì sự đoàn kết thống nhất lại càng quan trọng hơn

Sự thống nhất của đảng trước hết phải là sự thống nhất về tư tưởng trên cơ

sở hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, vì “ Chúng ta không được quên rằngnếu không có cái tư tưởng chung thì không thể có vấn đề thống nhất” SĐD t5tr336

Nhưng sự thống nhất về tư tưởng phải được củng cố bằng sự thống nhất về

tổ chức, thống nhất hành động và kỷ luật phải nghiêm minh, bắt buộc đối vớimọi đảng viên, không có ngoại lệ Sự thống nhất của đảng còn được bảo đảmbằng việc kiên quyết lọai trừ mọi phe nhóm, bè phái dù là nhỏ nhất ra khỏiđảng chia rẽ bè phái là tội ác đối với đảng, với nhân dân

Thành công lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam là đã xây dựng được truyềnthống đoàn kết trong Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Đoàn kết thống nhất là nguồn sứcmạnh của Đảng Đoàn kết thống nhất là vấn đề cơ bản của cách mạng nước ta.Cán bộ, đảng viên phải giữ gìn sự đoàn kết thống nhất của đảng như giữ gìncon ngươi của mắt mình

Để đảm bảo sự đoàn kết, Đảng phải tuân thủ nghiêm túc nguyên tắc tậptrung dân chủ; phải thực hiện tốt chế độ tự phê bình và phê bình trong Đảng

Tự phê bình và phê bình là quy luật sinh hoạt và phát triển của Đảng

cộng sản Tự phê bình và phê bình giúp phát hiện những hình thức vàphương pháp hoạt động lỗi thời, kịp thời khái quát những cái mới, tiên tiếntrong sinh hoạt đảng Đảng sử dụng một cách có ý thức phương pháp tự phêbình và phê bình để giải quyết những nhu cầu chín muồi của sự phát triểnriêng của đảng và sự phát triển chung của xã hội xã hội chủ nghiã

V.I.Lênin đã nhiều lần nhấn mạnh: Tự phê bình là cần thiết không thể thiếuđược đối với bất kỳ một đảng chân chính và đầy sức sống nào

Ông cho rằng tự cao, tự đại không thấy những thiếu sót và sai lầm của mình,mưu toan che dấu những cái ấy trước quần chúng là hiểm họa lớn nhất đối vớimột đảng cách mạng vô sản Theo Lênin một trong những nguồn sức mạnh vôđịch của Đảng là việc công khai làm rõ những sai lầm và kịp thời sửa chữa Tại Đại hội lần thứ XI Đảng cộng sản (B) Nga, V.I.Lênin khẳng đinh: Tất

cả các đảng cách mạng mà cho đến nay đã bị diệt vong vì tự cao tự đại, khôngbiết tìm thấy sức mạnh của mình ở đâu và nói về những nhược điểm củamình, còn chúng ta thì sẽ không bị diệt vong, vì rằng chúng ta không sợ nói

về những nhược điểm của mình và chúng ta học cách vượt qua những nhượcđiểm

Có thái độ phê phán đối với những sai lầm và thiếu sót của bản thânmình là một trong những tiêu chuẩn của sự trưởng thành về chính trị của mộtchính đảng

V.I.Lênin chỉ rõ: "Thái độ của một chính đảng trước những sai lầm củamình là một trong những tiêu chuẩn quan trọng nhất và chắc chắn nhất để xét

xem đảng ấy có nghiêm túc không và có thực sự làm tròn nghĩa vụ đối với giai cấp mình và đối với quần chúng lao động không Công khai thừa nhận

sai lầm, tìm ra nguyên nhân sai lầm, phân tích hoàn cảnh đã đẻ ra sai lầm,nghiên cứu cẩn thận những biện pháp để sửa chữa sai lầm ấy- đó là dấu hiệuchứng tỏ một đảng nghiêm túc, đó là Đảng làm tròn những nghĩa vụ của

mình, đó là giáo dục và huấn luyện giai cấp, rồi đến quần chúng.”10

Yêu cầu:

Tự phê bình và phê bình không chỉ vạch ra sai lầm, thiếu sót mà còn phải

chỉ ra con đường, biện pháp khắc phục Nhưng điều quan trọng hơn là pháthiện ra những thành tích, ưu điểm của tổ chức và cá nhân để biểu dươngkhích lệ tư tưởng tiến bộ và hành động tiên phong

Tự phê bình và phê bình phải có tính Đảng, tính giáo dục và tính nguyên tắc cao Nghiêm cấm việc lợi dụng tự phê bình và phê bình để bôi nhọ, lăng

mạ, làm mất danh dự của nhau

Tự phê bình và phê bình phải đảm bảo tăng cường đoàn kết thống nhấttrong Đảng, tăng cường mối liên hệ Đảng với quần chúng

Tự phê bình và phê bình là nội dung thường xuyên của sinh hoạt Đảng vì

nó là quy luật phát triển của Đảng

Trong điều kiện có chính quyền, Đảng phải kiên quyết ngăn chặn nhữnghiện tượng đàn áp, trù dập người phê bình, hoặc nể nang, thành tích chủnghĩa, che giấu khuyết điểm

Tự phê bình và phê bình chỉ có hiệu quả trên cơ sở phát huy dân chủ,công khai và có tình thương yêu đồng chí

6 Đảng phải luôn luôn giữ vững mối liên hệ chặt chẽ với quần chúng, kiên quyết đấu tranh để ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa rời quần chúng

Đảng ra đời từ nhu cầu của cuộc đấu tranh giai cấp và để tổ chức, lãnhđạo giai cấp đấu tranh nhằm giải phóng họ khỏi áp bức bóc lột Quần chúngcần có Đảng lãnh đạo họ trong cuộc đấu tranh ấy (với tư cách là người dẫnđường, người tổ chức và lãnh đạo họ đấu tranh) Mọi đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng chỉ trở thành hiện thực khi được sự ủng hộ của quầnchúng.

Trong nhiều tác phẩm viết sau cách mạng tháng mười (1917) V.I.Lênin đãnhấn mạnh, nguồn gốc chủ yếu của sức mạnh của Đảng là mối liên hệ mậtthiết giữa Đảng với quần chúng, sự ủng hộ của giai cấp công nhân và quầnchúng đối với đường lối chính trị của Đảng

Như vậy, sức mạnh của đảng không chỉ ở bản thân đảng mà chính là vàchủ yếu là ở mối liên hệ chặt chẽ với quần chúng Điều đó hoàn toàn đúng vìtheo quan điểm duy vật lịch sử thì cách mạng là sự nghiệp của quần chúng

Và trong xây dựng chủ nghĩa xã hội, một sự nghiệp hoàn toàn mới mẻ, vôcùng khó khăn, phức tạp, nhất thiết phải là sự nghiệp sáng tạo của quầnchúng

V.I.Lênin khẳng định: Người cộng sản chỉ như giọt nước trong đại dươngnhân dân mênh mông Chỉ riêng với bàn tay những người cộng sản thì khôngthể xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Tính sáng tạo, sinh động của quầnchúng, đó là nhân tố cơ bản của xã hội mới Chủ nghĩa xã hội không phải làkết quả của những sắc lệnh từ trên xuống Tính chất máy móc, hành chínhquan liêu không dung hợp được với tinh thần của Chủ nghĩa xã hội Chủnghĩa xã hội sinh động, sáng tạo là sự nghiệp của bản thân quần chúng nhândân

Khi Đảng Bônsêvích Nga đã có chính quyền, V.I.Lênin nhấn mạnh:

Sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ mối liên hệ mật thiết với quần chúng, từ sự đồng tình và ủng hộ của quần chúng đối với Đảng Thiếu điều kiện đó không những không thể xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội mà còn có thể dẫn đến mất chính quyền.

Vì vậy, Đảng không có mục đích tự thân Mục đích của Đảng là lãnh đạo

quần chúng đấu tranh giải phóng giai cấp, dân tộc Nhiệm vụ của Đảng là

phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân Ngoài lợi ích của Tổ quốc, của nhândân, Đảng không có lợi ích nào khác Đảng tồn tại trong xã hội, xây dựng vàtrưởng thành trong nhân dân Đảng lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống ápbức, bóc lột và lại được nhân dân che chở, bao bọc.

Để gắn bó được với quần chúng, Đảng phải tăng cường mối quan hệvới quần chúng Muốn làm được điều đó thì mọi chủ trương, đường lối củaĐảng phải phản ánh đúng ý chí và nguyện vọng của quần chúng lao động, ýĐảng phải hợp lòng dân Chỉ có như vậy Đảng mới huy động được sức mạnh

to lớn của quần chúng vào thực hiện những nhiệm vụ của cách mạng màĐảng đã đề ra Đảng phải tích cực làm việc trong các tổ chức và các đoàn thểcủa người lao động, quan tâm đến nhu cầu, tâm trạng của họ, nắm bắt kịp thờinhững tâm tư, nguyện vọng của họ để có điều chỉnh chủ trương, chính sách,

và giải pháp tháo gỡ để lãnh đạo, tổ chức họ trong cuộc đấu tranh giai cấp.Đảng phải kiên quyết đấu tranh để ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xarời quần chúng bằng biện pháp, tăng cường công tác kiểm tra Đảng, tăngcường công tác kiểm tra, giám sát của nhân dân đối với mọi hoạt động củacán bộ, đảng viên bằng một cơ chế được quy định chặt chẽ

Đảng phải lắng nghe ý kiến của quần chúng, khắc phục sửa chữa kịpthời những điều bất cập về cơ chế, chính sách, và xử lý kiên quyết những saiphạm của cán bộ, đảng viên trong quan hệ với quần chúng

7 Tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng, đồng thời thường xuyên đưa những người không còn đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng

7 1 Tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động vào Đảng.

Là để tiếp thêm sinh lực mới, cải thiện thành phần, nâng cao chất lượngcủa Đảng, là điều kiện quan trọng để nâng cao uy tín và giữ vững vai trò lãnhđạo của Đảng Vì vậy, theo V.I.Lênin điều kiện Người vào Đảng phải là : + Thừa nhận cương lĩnh của Đảng và suốt đời phấn đấu vì mục tiêu, lýtưởng của Đảng

+ Gắn bó chặt chẽ với Đảng, tự nguyện tham gia và hoạt động trongmột tổ chức của Đảng, chịu sự quản lý của tổ chức đảng đó.

+ Gương mẫu trong hành động cách mạng, là người đi đầu và có nănglực lôi cuốn quần chúng trong cuộc đấu tranh vì lợi ích của giai cấp và cả dântộc

+ Gương mẫu trong học tập và rèn luyện, không ngừng nâng cao trình

độ lý luận, năng lực thực tiễn để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cáchmạng

7 2 Thường xuyên đưa những người không còn đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng.

- Ở mỗi thời kỳ cách mạng, do nhiều nguyên nhân khác nhau, một sốngười, do trình độ nhận thức, năng lực hoạt động thực tiễn; do không kiênđịnh về chính trị, thiếu tính tổ chức kỷ luật, thoái hóa, biến chất, trở thànhnhững kẻ quan liêu, tham nhũng, ức hiếp quần chúng

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, có những phần tử cơ hội tìm cáchchui vào Đảng, mưu đồ đặc quyền, đặc lợi phá hoại sự thống nhất đội ngũ củaĐảng, làm niềm tin của quần chúng đối với Đảng bị giảm sút

Đảng là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, Đảng chỉ cóthể làm tròn vai trò tiên phong khi Đảng chỉ bao gồm những chiến sỹ tiênphong Do đó, một biện pháp đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là: phải thường xuyên đưa những ngườikhông còn đủ tiêu chuẩn đảng viên ra khỏi Đảng, phải đuổi ra khỏi Đảngnhững kẻ gian giảo, cơ hội, không trung thực và nhu nhược

Kinh nghịêm lịch sử phong trào cộng sản quốc tế đã chỉ ra rằng: Khiđội ngũ của Đảng có nhiều đảng viên không còn giữ được vai trò tiên phong

và có nhiều phần tử cơ hội, thì lúc gặp biến cố lịch sử- Đảng khó giữ vữngđược vai trò lãnh đạo của mình

Chất lượng chứ không phải số lượng đảng viên là yếu tố cơ bản quyếtđịnh sức mạnh của Đảng

8.Tính chất quốc tế của Đảng Cộng sản.