Lịch sử 7 bài 13 nước đại việt ở thế kỉ XIII

Việc nhà Trần thay nhà Lý có thể nói là một sự kiện lịch sử đặc biệt.. Trong lịch sử, việc thay thế một triều đại đều phải qua các cuộc đấu tranh.. Nh ng ở thời Trần, việc thay đổi tri

CHƯƠNG III: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN

(THẾ KỈ XIII- XIV)

BÀI 13 NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII

I/ NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

Bấy giờ nhà vua vẫn cứ tiến hành mọi việc thổ mộc không ngừng, nghe nói ngoài kinh thành có giặc cướp, cũng giả vờ làm ngơ để bưng bít đi, chỉ ham thích của cải Các bầy tôi (quan lại) đều bắt chước, tranh nhau bán quan buôn ngục, ngoài ra không còn nghĩ đến việc gì”.

(Khâm định Việt sử thông giám cương mục)

Cuối thế kỉ XII tình hình nhà Lý như thế nào?

1/ Nhà Lý sụp đô.

- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu.

- Nguyên nhân: chính quyền

không còn quan tâm đến đời sống nhân dân,

quan lại ăn chơi sa đọa

Điều này ảnh hưởng ra sao đến đời sống nhân dân?

Em có suy nghĩ gì về việc nhà Trần lên thay thế nhà Lý?

- Kinh tế khủng hoảng, nhân dân

ly tán.

- Một số thế lực phong kiến địa

phương nổi dậy.

- Tháng 12/1226 nhà Trần thành lập.

Triều Lý tồn tại sau 215, trải qua 9

đời vua thỡ tan rã Việc nhà Trần thay nhà Lý có thể nói là một sự kiện lịch

sử đặc biệt Trong lịch sử, việc thay thế một triều đại đều phải qua các cuộc đấu tranh Nh ng ở thời Trần,

việc thay đổi triều đại không xảy ra

đổ máu Mọi việc đều diễn ra d ới sự sắp đặt khôn khéo của Trần Thủ ẹộ nên rất êm thấm, nhẹ nhàng, hợp lý ẹiều đó chứng tỏ Trần Thủ ẹộ là một nhà chính trị sáng suốt, tài ba và

khôn ngoan.

Triều Lý được thành lập từ năm 1009 trải qua 9 đời vua, tồn tại trong 215 năm:

- Lý Thái Tổ (1009-1028): 19 năm

- Lý Thái Tông (1028-1054): 27 năm

- Lý Thánh Tông (1054-1072) : 17 năm

- Lý Nhân Tông (1072-1127) : 56 năm

- Lý Thần Tông (1128-1138) : 10 năm

- Lý Anh Tông (1138-1175) : 37 năm

- Lý Cao Tông (1176-1210) : 35 năm

- Lý Huệ Tông (1211-1224): 14 năm

- Lý Chiêu Hoàng (1224-1225): 1 năm

2.Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền

• Sau khi lên nắm quyền điều Sau khi lên nắm quyền điều

đầu tiên nhà Trần làm là gi?

Thăng Long

-Thêi Đinh,TiỊn Lª

ĐÌo ngang

- Thêi Lý

Đảo cån

TrÇn

Đèo H¶i V©n

Ngµy nay

LÃNH THỔ ĐẠI VIỆT THẾ KỈ XIII

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN

Cấp triều đỡnh

Các đơn vị hành chính trung gian

Các đơn vị hành chính Cơ

sở

Quan

văn

(Họ Trần)

Quan võ

(Họ Trần)

Các cơ quan

Quố

c

Sử

viện

Thái Y viện

Tôn nhâ

n phủ

Các chức quan

Hà

đê sứ

Khuyế

n nông sứ

đồn

điề

n Sứ

12 lộ

( Chánh, phó An phủ

sứ) Phủ ( Tri phủ)

Châu, huyện ( Tri châu, tri huyện))

Xã

( Xã quan)

Vua Thái Th ợng Hoàng

THẢO LUẬN NHÓM

(Thái Th ợng Hoàng)

Quan văn

(Họ Trần)

Quan võ

(Họ Trần)

Các cơ quan Các chức quan

Quốc

sử

viên

Thái

y viên

Tôn nhân phủ

Hà

đê sứ

Khuyế

n nông sứ

đồn

điề

n sứ

12 lộ (Chánh, phó an phủ sứ)

Phủ (Tri phủ)

Châu, huyện (Tri chậu tri huyện)

Xã

(Xã quan)

Vua

Quan

24 lộ, phủ (Tri phủ, tri châu)

Huyện

H ơng, Xã

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI lý

? So với bộ mỏy nhà nước thời Lý, thời Trần cú gỡ giống và khỏc? Nhận xột?

Nhà Lý Nhà Trần

Khác

nhau - Vua

- Quan đại thần

+ Quan văn + Quan võ

-Cả nước chia làm 24 lộ

-Thực hiện chế độ Thái

thượng hoàng.

-Các chức quan đại thần do

người họ Trần nắm giữ.

-Đặt thêm một số cơ quan

và chức quan để trông coi sản xuất.

- Cả nước chia làm 12 lộ

Giống

nhau Đều tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền.

•Nhận xét: Bộ máy nhà Trần hoàn chỉnh, chặt chẽ hơn nhà Lý Điều này chứng tỏ nhà Trần quan tâm tới nhiều mặt của đất

nước Năng lực quản lý của nhà Trần được nâng cao.

Nhà Trần đã ban hành bộ luật nào? Nội dung cơ bản

3/ Pháp luật thời Trần

- Ban hành bộ luật mới: Quốc triều

hình luật.

- Đặt cơ quan Thẩm hình viện đê

xét xưử̉ việc kiện cáo.

Luật Hình thư thời Lý và Quốc triều hình luật thời Trần có điểm gì giống và khác nhau ?

Khác

nhau

- Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.

- Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.

Giống

nhau Lập lại những điều ban hành ở thời Lý.

=> Pháp luật được tăng cường và hồn thiện hơn

Chuông ở điện

- Từ cuối TK XII - đầu TK XIII, nhà Lý bước

vào thời kì suy yếu, không đủ năng lực

quản lí đất nước, xã hội rối loạn, đời sống nhân dân cực khổ Trong bối cảnh đó, nhà Trần thay thế nhà Lý quản lí đất nước là

cần thiết đối với quốc gia, xã hội Đại Việt bấy giờ.

- Bằng nhiều biện pháp tích cực, nhà Trần

đã củng cố được chế độ quân chủ trung ương tập quyền, tăng cường pháp luật;

nhờ vậy quốc gia Đại Việt thời Trần đã có bước phát triển mới về nhiều mặt : quân đội, kinh tế …

Lời kết

2 Một chế độ đặc biệt chỉ có

ở triều nhà Trần :

a Chế độ lập Thái tử sớm.

b Chế độ Thái thượng hoàng.

c Chế độ lập nhiều hoàng hậu.

3 Điền vào chỗ trống:

-Bộ luật thành văn đầu tiên của nước

ta là ……… được viết dưới thời ………

-Đến thời Trần, ban hành bộ luật mới

gọi là ………

………

-So với pháp luật thời Lý, pháp luật

thời Trần ………

………

………

Bộ hình thư

Ly

triều

cường và hoàn thiện hơn.

hình

tăng

n a r T a h

n

à u

ê C

h n

ả

v

ầ

g

r

L

r

n i

i

y i

h

ệ

Trò chơi đoỏn ô chữ

1.Vị vua đầu tiên của nhà Trần là ai?

2 Vị vua cuối cùng của nhà Lý là ai?

3 Cơ quan nào chuyên việc ch a bệnh

trong cung vua?

4 Người đặt nền múng cho sự ra đời chớnh

thức của họ Trần là ai ?

5 Thời Trần ban hành bộ luật nào?

6 Tên một chức quan đứng đầu châu.

T

h

T

h ì

v

h ẩ m

T

n

i ệ T

T

u

n

ââ

r T à h n

h

l

7 Tên một địa ph ơng chuyên xét xử các vụ kiện

2 3

DẶN DÒ

- Học bài.

- Xem bài mới: Phần II/ Nhà Trần

xây dựng quân đội và phát triên kinh tế ( SGK/ 52).