Hi vọng Đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Ngữ văn lớp 12 năm 2021-2022 có đáp án - Sở GD&ĐT Lạng Sơn được chia sẻ dưới đây sẽ cung cấp những kiến thức bổ ích cho các bạn trong quá trình học tập nâng cao kiến thức trước khi bước vào kì thi của mình. Chúc các bạn thi tốt!
Trang 1S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ở Ụ Ạ K THI CH N H C SINH GI I C P T NH Ỳ Ọ Ọ Ỏ Ấ Ỉ
L NG S N L P 12 NĂM H C 2021 2022 Ạ Ơ Ớ Ọ Môn thi: Ng văn ữ l p 12 ớ
Chuyên
Đ ỀCHÍNH TH CỨ Th i gian: ờ 180 phút (không k th i gian giao đ ể ờ ề)
(Đ thi g m ề ồ 01 trang, 02 câu)
Câu 1 (8,0 đi m) ể
Gi a th k 20, nhà toán h c cũng đ ng th i là nhà khí t ữ ế ỉ ọ ồ ờ ượ ng h c Edward Norton ọ Lorenz đã nh p các ch s th i ti t vào máy tính theo ki u làm tròn con s Ví d ch s ậ ỉ ố ờ ế ể ố ụ ỉ ố 0,56123 đ ượ c ông nh p tròn l i thành 0,56 v i suy nghĩ nh ng con s còn l i là nh ng ậ ạ ớ ữ ố ạ ữ
ph n trăm li ti bé nh , không đáng k gì. y v y mà m t t p h p nh ng d li u đ ầ ỏ ể Ấ ậ ộ ậ ợ ữ ữ ệ ượ c làm tròn sau đó đã cho ra m t k t qu d báo hoàn toàn khác so v i d li u g c, dù ộ ế ả ự ớ ữ ệ ố giá tr làm tròn c a m i d li u là không đáng k T đây, Lorenz k t lu n: vi c c ị ủ ỗ ữ ệ ể ừ ế ậ ệ ố
g ng d báo th i ti t xa h n m t tu n là vô tác d ng, b i nh ng di n bi n c th c a ắ ự ờ ế ơ ộ ầ ụ ở ữ ễ ế ụ ể ủ
th i ti t v i h th ng d li u ban đ u có đ nh y c m r t cao. Sau đó, Lorenz phát ờ ế ớ ệ ố ữ ệ ầ ộ ạ ả ấ
bi u đi u này b ng câu nói n i ti ng: “Ch c n m t con b ể ề ằ ổ ế ỉ ầ ộ ướ m đ p cánh Brazil có ậ ở
th gây ra m t c n l c xoáy Texas.” ể ộ ơ ố ở
(Trích T i sao m t cánh b ạ ộ ướ m có th t o nên m t cu c cách m ng? ể ạ ộ ộ ạ ,
Phan Đăng, 39 câu h i dành cho ng ỏ ườ i tr ẻ, NXB Kim Đ ng, 2021, tr. 214)ồ
Hi u ng cánh b ệ ứ ướ m đ ượ c đ c p trong đo n trích trên g i cho anh/ch suy nghĩ ề ậ ạ ợ ị
gì v nh ng ề ữ cú hích nh ỏ trong cu c s ng? ộ ố
Câu 2 (12,0 đi m) ể
Nhà phê bình Hoài Thanh cho r ng: ằ Cu c đ i phù phi m và ch t h p c a cá ộ ờ ế ậ ẹ ủ nhân vì văn ch ươ ng mà tr nên thâm tr m và r ng rãi đ n trăm nghìn l n ở ầ ộ ế ầ
Trong di n t Nobel, nhà văn Peter Handke g i g m quan ni m: ễ ừ ử ắ ệ Văn ch ươ ng
b o v tâm h n ả ệ ồ
T nh ng phát bi u trên, anh/ch có suy nghĩ gì v s c m nh c a văn ch ừ ữ ể ị ề ứ ạ ủ ươ ng đ i v i ố ớ con ng ườ i?
- H t ế -
H và tên thí sinh: ……… S báo danh: ………… ọ ố
Trang 2
Ch kí giám th s 1:…… …… …Ch kí giám th s 2:… ……… ữ ị ố ữ ị ố
S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ở Ụ Ạ K THI CH N H C SINH GI I C P T NH Ỳ Ọ Ọ Ỏ Ấ Ỉ
H C 2021 Ọ
2022
HƯỚNG D N CH M MÔN NG VĂN L P 12 CHUYÊN Ẫ Ấ Ữ Ớ
(H ướ ng d n ch m g m 03 trang ẫ ấ ồ )
Chú ý: Nh ng cách gi i khác HDC mà đúng thì cho đi m theo thang đi m đã đ nh. ữ ả ể ể ị
I YÊU C U CHUNGẦ
1 Giám kh o c n n m đả ầ ắ ược n i dung trình bày trong bài làm c a thí sinh đ đánh giá độ ủ ể ược m tộ cách t ng quát, tránh đ m ý cho đi m. ổ ế ể
2 V n d ng linh ho t nh ng yêu c u c a Hậ ụ ạ ữ ầ ủ ướng d n ch m, khuy n khích nh ng bài vi t cóẫ ấ ế ữ ế
c m xúc và sáng t o. 3. Đi m toàn bài đ l đ n 0,25. ả ạ ể ể ẻ ế
II YÊU C U C TH Ầ Ụ Ể
Câu 1
(8,0 đi m ể ) I. V kĩ năng
ề : Bi t cách làm bài văn ngh lu n xã h i v t tế ị ậ ộ ề ư ưởng
đ o lí. L p lu n ch t ch ; di n đ t m ch l c, trong sáng, có ch t ạ ậ ậ ặ ẽ ễ ạ ạ ạ ấ văn, không m c l i chính t , dùng t , ng pháp.ắ ỗ ả ừ ữ
II. V ki n th c: ề ế ứ Thí sinh có th trình bày theo nhi u cách nh ngể ề ư
lu n đi m ph i rõ ràng, lí l và d n ch ng h p lí; làm rõ đậ ể ả ẽ ẫ ứ ợ ược các
ý chính sau:
Hi u ng cánh b ệ ứ ướ : m
+ m t con b ộ ướ m đ p cánh Brazil ậ ở : Hình nh nói đ n nh ng tác đ ng r t nhả ế ữ ộ ấ ỏ
bé, tưởng nh không đáng k ư ể
+ có thể gây ra m t c n l c xoáy Texas: ộ ơ ố ở Hình nh di n t tác đ ng d d i,ả ễ ả ộ ữ ộ
thay đ i m nh m c a th gi i xung quanh do l c đ p cánh c a con bổ ạ ẽ ủ ế ớ ự ậ ủ ướm t o ra dùạ
kho ng cách r t xa.
0,5
Cú hích nh : ỏ Là b t c nhân t nh bé nào (l i nói, hành đ ng, ) có tác đ ng l n,ấ ứ ố ỏ ờ ộ ộ ớ
làm thay đ i hành vi c a ngổ ủ ười khác và c ng đ ng, gây ra ộ ồ c n l c xoáy ơ ố trong đ iờ
s ng.ố => Ng li u trên nh n m nh hi u ng c a nh ng xu t phát đi m tữ ệ ấ ạ ệ ứ ủ ữ ấ ể ưởng như
nh nh t trong cu c s ng, dù r t nh bé, thoáng qua nh ng có th t o ra s thay đ iỏ ặ ộ ố ấ ỏ ư ể ạ ự ổ
l n lao.ớ
0,5
Ph i coi tr ng nh ng cú hích nh b i th gi i t nhiên và cu c s ng con ngả ọ ữ ỏ ở ế ớ ự ộ ố ườ i
luôn là m t th th ng nh t, hài hòa. đó, m i cá th , nhân t … đ u có ộ ể ố ấ Ở ọ ể ố ề m i liên h ố ệ
ch t ch , tác đ ng qua l i, ch u nh hặ ẽ ộ ạ ị ả ưởng l n nhau, không th tách r i, hành đ ngẫ ể ờ ộ
1,0
Trang 3nào dù nh bé cũng d n t i m t h qu nh t đ nh. Nh ng đi u vĩ đ i ho c kh ngỏ ẫ ớ ộ ệ ả ấ ị ữ ề ạ ặ ủ
khi p đ u b t đ u t nh ng gì nh bé, tinh vi nh t. ế ề ắ ầ ừ ữ ỏ ấ
Ý nghĩa c a nh ng cú hích nh : ủ ữ ỏ
+ Giúp m i ngỗ ười và c ng đ ng có ộ ồ c m h ng, ni m tin ả ứ ề hướng t i nh ng đi uớ ữ ề
m i m + Giúp ớ ẻ gi i phóng ả ngu n n i l c d ng ti m năng, t o nên nh ngồ ộ ự ở ạ ề ạ ữ
quy t đ nh táo b o, nh ng vi c làm phi thế ị ạ ữ ệ ường; nh ng bữ ước ti n nh y v t, n m b tế ả ọ ắ ắ
đượ ơ ộ ểc c h i đ thành công. + T o ạ đ ng ộ l c ự thúc đ y ẩ xã h i ti n bộ ế ước.
+ Có kh năng ả lan t a ỏ nh ng đi u t t đ p, t o nên hi u ng đám đông tích c c. ữ ề ố ẹ ạ ệ ứ ự
2,0
Bên c nh s c m nh, nh ng cú hích nh cũng có th t o nên ạ ứ ạ ữ ỏ ể ạ d ch n ư ấ d d i, gâyữ ộ
t n thổ ương sâu s c cho ngắ ười khác, t n th t l n cho xã h i. ổ ấ ớ ộ
L u ý: Thí sinh c n l y d n ch ng minh h a đ làm sáng t cho lu n đi m ư ầ ấ ẫ ứ ọ ể ỏ ậ ể
1,0
Nh ng cú hích nh thữ ỏ ường xu t hi n thoáng qua, trong nh ng c nh hu ng bình ấ ệ ữ ả ố 0,5
thường, quen thu c. Vì v y, đ t o nên hay n m b t độ ậ ể ạ ắ ắ ược cú hích tích c c khôngự
quá khó khăn nh ng c n nh y bén, táo b o; ta cũng có th vô tình t o ra cú hích tiêuư ầ ạ ạ ể ạ
c c n u thi u th n tr ng. ự ế ế ậ ọ
Phê phán thái đ phi n di n, ch chăm chú hộ ế ệ ỉ ướng t i nh ng đi u vĩ mô mà xemớ ữ ề
Coi tr ng nh ng cú hích nh trong cu c đ i không đ ng nghĩa v i thái đ c n tr ngọ ữ ỏ ộ ờ ồ ớ ộ ẩ ọ
thái quá, dè ch ng v i m i đi u nh nh t. ừ ớ ọ ề ỏ ặ 0,5
B n thân m i ngả ỗ ười hãy bi t t o ra nh ng cú hích và khi có cú hích đ n v i mình, ế ạ ữ ế ớ
hãy bi n nó thành l c đ y đ ti n nhanh, ti n xa h n. ế ự ẩ ể ế ế ơ 0,5
5. K t thúc v n đ ngh lu nế ấ ề ị ậ 0,5
Câu 2 (12,0 đi m ể )
I. V kĩ năngề : Thí sinh bi t cách làm bài văn ngh lu n v ý ki nế ị ậ ề ế bàn v m t v n đ lí lu n văn h c. L p lu n ch t ch , di n đ tề ộ ấ ề ậ ọ ậ ậ ặ ẽ ễ ạ
m ch l c, trong sáng, có ch t văn, không m c l i chính t , dùng t ,ạ ạ ấ ắ ỗ ả ừ
ng phápữ
II. V ki n th c:ề ế ứ Thí sinh có th trình bày theo nhi u cách khácể ề nhau nh ng c n đ m b o các yêu c u sau:ư ầ ả ả ầ
Văn ch ươ ng: tác ph m ngh thu t đẩ ệ ậ ược nhà văn sáng t o b ng ch t li u ngôn t vàạ ằ ấ ệ ừ
phương ti n là hình tệ ượng ngh thu t. ệ ậ 0,5
Cu c đ i phù phi m và ch t h p c a cá nhân vì văn ch ộ ờ ế ậ ẹ ủ ươ ng mà tr nên thâm tr m ở ầ
và r ng rãi đ n trăm nghìn l n: ộ ế ầ Nh văn chờ ương mà con người cá nhân v i gi i h nớ ớ ạ
nh t đ nh v nh n th c đấ ị ề ậ ứ ược tr i nghi m cu c s ng, s ng thêm nhi u cu c đ i,ả ệ ộ ố ố ề ộ ờ
bi t thêm nhi u th i đ i, khám phá nh ng đi u m i m v cu c s ng và chínhế ề ờ ạ ữ ề ớ ẻ ề ộ ố
mình, giúp tinh th n con ngầ ười thoát kh i s nghèo nàn, t nh t, đ n đi u. T đó, tríỏ ự ẻ ạ ơ ệ ừ
tu , tâm h n con ngệ ồ ườ ượi đ c m r ng ra, l n thêm lên, sâu s c h n. ở ộ ớ ắ ơ Văn ch ươ ng
giúp ta tr i nghi m cu c s ng nh ng t ng m c và nh ng chi u sâu đáng kinh ả ệ ộ ố ở ữ ầ ứ ữ ề
ng c ạ (Thanh Th o). ả
0,5
Văn ch ươ ng b o v tâm h n: ả ệ ồ Văn chương kh i d y ch t ngơ ậ ấ ười trong con ngườ i,
làm n y n nh ng xúc c m cao đ p, giúp con ngả ở ữ ả ẹ ườ ưới h ng thi n, vệ ươ ớn t i nh ngữ
giá tr cao c , ị ả giúp con ng ườ ố i s ng “ra ng ườ i” h n, s ng t t h n ơ ố ố ơ (Thanh Th o). ả
0,5
=> Hai ý ki n trên kh ng đ nh, đ cao các ế ẳ ị ề ch c năng nh n th c và ch c năng giáo ứ ậ ứ ứ
d c ụ c a văn h c: Văn chủ ọ ương có s m nh cao c là làm giàu nh n th c c a conứ ệ ả ậ ứ ủ
ngườ ề ế ới v th gi i xung quanh, v chính b n thân mình; b i đ p, giáo d c, nâng đ ,ề ả ồ ắ ụ ỡ
thanh l c tâm h n con ngọ ồ ười.
0,5
Trang 43. Bình lu n ậ 2,0
* Kh ng đ nh: ẳ ị Hai ki n đúng đ n, sâu s c, là s đúc k t t tr i nghi m văn h cế ắ ắ ự ế ừ ả ệ ọ
nh ng nhà phê bình, nhà văn l n trong quá trình nghiên c u, sáng tác văn chữ ớ ứ ương.
0,25
* Lý gi i: ả
a. Văn h c có kh năng giúp cho cu c đ i c a cá nhân tr nên “thâm tr m và r ng ọ ả ộ ờ ủ ở ầ ộ rãi đ n trăm nghìn l n” ế ầ vì:
Xu t phát t đ c tr ng n i dung c a văn h c: Văn h c ph n ánh cu c s ngấ ừ ặ ư ộ ủ ọ ọ ả ộ ố
m t cách t ng h p, toàn v n trong m i quan h Tác ph m văn h c là k t qu nh nộ ổ ợ ẹ ọ ệ ẩ ọ ế ả ậ
th c, khám phá m i m , sâu r ng c a nhà văn v cu c s ng, con ngứ ớ ẻ ộ ủ ề ộ ố ười. N i dungộ
c a tác ph m văn h c vô cùng phong phú, đa di n, văn h c là cu n bách khoa th vủ ẩ ọ ệ ọ ố ư ề
muôn m t ph c t p c a đ i s ng. Do đó, văn chặ ứ ạ ủ ờ ố ương có kh năng mang cho conả
người nh ng chân tr i tri th c ữ ờ ứ r ng rãi ộ v m i th i đ i, m i không gian. ề ọ ờ ạ ọ
Xu t phát t n i dung văn h c và quá trình ti p nh n: Ngoài hi n th c kháchấ ừ ộ ọ ế ậ ệ ự
quan, văn h c t p trung khám phá là th gi i tâm h n tinh vi, sâu kín khó n m b tọ ậ ế ớ ồ ắ ắ
c a con ngủ ười. Và ngườ ọi đ c không ch mu n tìm hi u v th gi i xung quanh màỉ ố ể ề ế ớ
còn có nhu c u hi u v con ngầ ể ề ườ ựi, t nh n th c v mình. Do đó, văn chậ ứ ề ương còn
ti m tàng kh năng giúp con ngề ả ườ ởi tr nên thâm tr m ầ , sâu s c h n. ắ ơ
0,75
b. Văn h c có kh năng “b o v tâm h n” ọ ả ả ệ ồ vì:
Xu t phát t đ c tr ng đ i tấ ừ ặ ư ố ượng c a văn h c: ủ ọ Văn h c là nhân h c ọ ọ (M. Gorki).
M t tác ph m chân chính ph i l y con ngộ ẩ ả ấ ười làm g c, hố ướng con ngườ ới t i chân
thi n mĩ ệ Văn h c là s v ọ ự ươ ớ n t i, s h ự ướ ng v , s níu gi mãi mãi tính ng ề ự ữ ườ i
trong m i con ng ỗ ườ (Nguyên Ng c). i ọ
1,0
Xu t phát t đ c tr ng c a quá trình sáng t o và ti p nh n: Nhà văn bao gi cũngấ ừ ặ ư ủ ạ ế ậ ờ
mu n trao g i đ n ngố ử ế ườ ọi đ c nh ng thông đi p nhân văn qua tác ph m. Còn đ c giữ ệ ẩ ộ ả
không ch có nhu c u hi u bi t, th hỉ ầ ể ế ụ ưởng giá tr th m mĩ mà còn có nhu c u hị ẩ ầ ướ ng
thi n.ệ T tư ưởng c a nhà văn có tác đ ng đ n suy nghĩ, thái đ c a ngủ ộ ế ộ ủ ườ ọi đ c, giúp
h đọ ược thanh l c, th c t nh. ọ ứ ỉ
Thí sinh l a ch n m t ho c m t s tác ph m tiêu bi u, phù h p v i v n ự ọ ộ ặ ộ ố ẩ ể ợ ớ ấ
đ Trong quá trình phân tích, ch ng minh c n làm rõ các đi m sau: ề ứ ầ ể
+ Văn h c giúp con ng ọ ườ i tr nên thâm tr m và r ng rãi: ở ầ ộ tác ph m mang l i choẩ ạ
ngườ ọi đ c nh ng tri th c, tr i nghi m v cu c s ng; giúp th u hi u v s ph n,ữ ứ ả ệ ề ộ ố ấ ể ề ố ậ
nhân cách, chi u sâu tâm h n con ngề ồ ười; giúp con người hi u v chính mình; ể ề
+ Văn h c b o v tâm h n ọ ả ệ ồ : giúp con người bi t ghê s , tránh xa cái ác, vế ợ ượt lên cái
x u; bi t trân tr ng, nâng niu cái đ p, cái thi n; đem l i cho con ngấ ế ọ ẹ ệ ạ ười ni m vuiề
trong sáng, thánh thi n, làm n y n trong tâm h n ta nh ng xúc c m cao đ p, nh ngệ ả ở ồ ữ ả ẹ ữ
ph m ch t nhân văn, ẩ ấ
2,5 2,5
M i quan h gi a hai ch c năng trên. ố ệ ữ ứ
Nh ng tác đ ng trên c a văn chữ ộ ủ ương ch th c s th m thía khi đỉ ự ự ấ ược chuy n ể
t i thông qua phả ương th c, phứ ương ti n đ c thù là hình tệ ặ ượng và ngôn t ngh thu từ ệ ậ
đ c đáo, sáng t o, giàu tính th m mĩ. ộ ạ ẩ
0,5 0,5
Hai ý ki n là kim ch nam cho ngế ỉ ười sáng tác đ t o nên tác ph m đích th c và đ nhể ạ ẩ ự ị
hướng cho ngườ ọi đ c khi ti p nh n văn chế ậ ương:
+ Nh n th c đậ ứ ược ch c năng c a văn h c, nhà văn ph i không ng ng tr i nghi m,ứ ủ ọ ả ừ ả ệ
tích lũy v n s ng, b i đ p tình c m, t tố ố ồ ắ ả ư ưởng, trau d i bút pháp đ mang l i nh ngồ ể ạ ữ
trang vi t ế thâm tr m và r ng rãi ầ ộ cho đ c gi , tr thành ngộ ả ở ườ ải b o v tâm h n b ngệ ồ ằ
ngòi bút.
+ Ngườ ếi ti p nh n c n ch đ ng lĩnh h i nh ng tri th c m i m , h p d n mà vănậ ầ ủ ộ ộ ữ ứ ớ ẻ ấ ẫ
h c mang l i; đ ng th i soi mình vào trang sách đ t “b o v tâm h n” thanh cao. ọ ạ ồ ờ ể ự ả ệ ồ
1,0
Trang 56. K t thúc v n đ ngh lu n ế ấ ề ị ậ 0,5
H t ế
