Nhưng môn Giáo dục công dân là môn học trực tiếp giáo dục đạo đức, tư tưởng cho học sinh trong đó việc giáo dục lối sống cho học sinh là việc làm cần thiết giúp các em có nhận thức đúng
Trang 1BÁO CÁO GIẢI PHÁP GIÁO DỤC HIỆU QUẢ THI GVG
GIÁO DỤC LÍ TƯỞNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA GIỜ HỌC
NGOẠI KHÓA MÔN GDCD 9
I Phần 1: MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, với sự thay đổi về mọi mặt từ đời sống vật chất đến tinh thần đã làm cho diện mạo đất nước thay đổi trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Để đáp ứng nguồn nhân lực cho công cuộc đổi mới được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm Một trong những mục tiêu giáo dục ở nhà trường là giáo dục toàn diện Ở trường THCS học sinh được học rất nhiều bộ môn khác nhau Tất
cả các môn học đó đều góp phần giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách cho học sinh Bên cạnh đó còn có sự tác động mạnh mẽ nhất là học sinh được tham gia vào các hoạt động Đoàn, Đội Nhưng môn Giáo dục công dân là môn học trực tiếp giáo dục đạo đức, tư tưởng cho học sinh trong đó việc giáo dục lối sống cho học sinh là việc làm cần thiết giúp các em có nhận thức đúng đắn về những chủ trương của Đàng và Nhà nước ta;
Bởi vì hiện nay có một bộ phận thanh thiếu niên sống rất thực dụng thiếu hoài bảo sự cầu tiến, chỉ thích đua đòi, ăn chơi, hưởng thụ, sống dựa dẫm vào người khác Vì vậy nên tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm giúp các em thấy được
ý nghĩa của cuộc sống để phấn đấu, rèn luyện bản thân chứ không nên cắt bỏ tiết học đó là lí do tôi chọn đề tài này
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Việc thực hiện đề tài này về cơ bản nhằm đạt ®ược các mục tiêu sau:
Tạo được hứng thú cho học sinh trong học tập môn GDCD nói chung và các tiết ngoại khóa nói riêng, nhằm kích thích hoạt động sáng tạo, xây dựng cơ hội khám phá, ứng dụng tri thức bằng thúc đẩy hoạt động tìm hiểu thực hành, từ
đó các em tích cực tham gia vào bài học, cảm thấy: “ Học mà chơi, chơi mà học” tránh được sự nhàm chán;
Trang 2Đảm bảo tính chính xác, khoa học, tính rõ ràng về nội dung bài học Học sinh nhanh chóng nắm bắt nội dung bài học, nhận biết và sửa đổi các hành vi sai trái, có nhiều cơ hội phát huy tính tích cực hơn trong học tập và biết sử dụng những kiến thức đã học vận dụng vào thực tế cuộc sống hàng ngày;
Giáo viên chủ động, trong việc chuẩn bị đồ dùng trực quan trước khi lên lớp đồng thời bám sát yêu cầu với từng đối tượng học sinh lớp mình giảng dạy; Giáo viên vận dụng ứng dụng công nghệ thông tin, tạo trực quan sinh động gắn với nội dung cụ thể của từng bài dẫn dắt lôi cuốn kích thích tư duy để học sinh nhanh chóng nắm được bài, nhớ lâu, nhớ sâu nội dung bài học
Thuận lợi, giáo viên dễ dàng trong kiểm tra đánh giá khả năng nhận thức của học sinh, có biện pháp bồi dưỡng uốn nắn kịp thời đối với tất cả các đối tượng học sinh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a Đối tượng: Là học sinh lớp 9 ( Lớp 9A 1 và lớp 9A 2)
b Phạm vi nghiên cứu: Giáo dục đạo đức, tư tưởng lối sống cho học sinh trung học cơ sở thông qua giờ học ngoại khóa GDCD 9
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thực nghiệm
Công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh qua môn học GDCD muốn thực hiện được tốt, theo tôi cách dạy của giáo viên là quan trọng nhất Thầy là người gợi mở, học sinh tự do phát triển Giáo viên dẫn dắt vấn đề, đưa kiến thức và tình huống bên ngoài cuộc sống để cho giờ học thêm sinh động Giờ học, học sinh phải được“ Trao đổi phát biểu” theo sự hiểu biết của mình gắn với bài học, giúp học sinh say mê với môn học Giáo viên như một người bạn, người tâm giao, có vướng mắc là các em hỏi ngay mà không ngại
Trang 3Với SGK, giáo viên dựa vào khung sườn từ đó có cách gợi mở với mỗi bài học để HS chủ động Từ kiến thức nền đó, giáo viên “biến hóa” để học sinh hiểu bài, biết thế nào là tốt - xấu Tuy nhiên, cũng có cái khó là đồ dùng dạy học còn hạn chế, tranh ảnh minh họa ít, phần lớn giáo viên phải tự chuẩn bị, tự làm, việc sưu tầm tư liệu có thể mất khá nhiều thời gian
Thực tế, nếu rập khuôn theo SGK thì môn GDCD là khô cứng, giáo điều, học sinh rất khó hiểu Chương trình lớp 9 có nhiều bài liên quan đến chính trị, tư tưởng như “Lý tưởng sống của thanh niên”, hay “Tình hữu nghị các dân tộc trên thế giới” Kiến thức đưa vào thì giáo viên phải dạy và học sinh đều phải học, tuy nhiên, để minh họa rõ cho bài học thì khá khó khăn;
I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ĐỂ GIẢI QUYẾT ĐỀ TÀI
1.Cơ sở lý luận:
Như chúng ta đã biết ngành giáo dục đã trải qua rất nhiều cuộc cải cách giáo dục và đã phấn đấu thực hiện mục tiêu giáo dục, cụ thể mà ai cũng thấy rõ là môn GDCD học 2016-2017 đã Bộ Giáo dục và Đào tạo xếp vào môn thi tốt nghiệp THPT dù chỉ một năm học đầu tiên môn GDCD đã được giáo viên và học sinh quan tâm, một cách thận trọng, không còn xem môn GDCD là môn học phụ và không còn dạy - học đủ bài, đúng chương trình là đạt yêu cầu Thậm chí các tiết học ngoại khóa không còn bị cắt xén để làm việc khác Trong khi đó giờ ngoại khóa được giáo viên khai thác một cách có hiệu quả hơn;
Một vấn đề nữa là lượng thời gian dành cho bộ môn này còn ít (1 tiết/ tuần ) nếu giáo viên dạy bộ môn mà không có sự đầu tư, liên hệ, ứng dụng thực tiễn thì giờ học sẽ rất nhàm chán, thậm chí học sinh không chú ý lắng nghe Thực tế đã cho thấy hầu hết học sinh không hứng thú học bộ môn này
2 C¬ së thùc tiÔn :
Tôi nhận thấy điểm hạn chế tồn tại tập trung ở phương pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên cho học sinh Trước hết là sự đầu tư cho giờ dạy còn hạn chế dẫn đến giờ học khô khan, không đọng lại trong tâm trí học sinh một hình ảnh hoặc một ấn tượng nào Thứ hai vì trình độ chuyên môn về môn này của giáo viên còn
Trang 4hạn chế nên những nội dung bài dạy còn chưa sâu, chưa thu hút sự chú ý của học sinh;
III CÁC GIẢI PHÁP
Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy để tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học GDCD nói chung và tiết ngoại khóa nói riêng cần chú ý các biện pháp sau:
1 Các giải pháp đưa thực tiễn, tư liệu cuộc sống vào bài giảng, làm cho bài giảng phong phú sinh động, học sinh dễ hiểu và có ấn tượng sâu về bài học
Những tư liệu này phải phong phú, cập nhật những vấn đề mang tính thời sự
mà học sinh quan tâm Muốn vậy, đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên theo dõi những vấn đề của xã hội đặc biệt khi đọc các thông tin trên báo, mạng Internet, truyền hình giáo viên phải lưu lại những vấn đề có thể phục vụ cho bài giảng
2 Giải pháp nêu gương
Mỗi khái niệm đạo đức, pháp luật mỗi chủ đề cần đưa gương tốt về người thật, việc thật Đồng thời cả gương xấu nếu có để học sinh tránh Những tấm gương nêu
ra phải được nhiều học sinh biết, đặc biệt là những tấm gương ở địa phương mình
3 Giải pháp trong các hoạt động ngoại khoá học sinh tham gia
- Ngay từ đầu năm học sinh được nghe tuyên truyền về luật giao thông;
- Các em được tọa đàm,thi hái hoa dâng chủ tìm hiểu những quy định đi đường;
- Trong tiết sinh hoạt đầu tuần các em được nghe mẫu chuyện về Bác Hồ, gương người tốt việc tốt;
- Học sinh tham gia các hoạt động quyên góp giúp đỡ đồng bào bị lủ lụt;
Giải pháp các hoạt động này học sinh đã được tham gia để chuẩn bị cho tiết ngoại khóa giáo viên hướng dẫn học sinh tìm tư liệu, trước khi học sinh trình bày trước lớp
4 Giải pháp tổ chức cho học sinh đi tham quan các chủ đề đạo đức và pháp luật
Trang 5Giải pháp này phải được sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trường, giáo viên nên liên hệ địa điểm trước khi tham quan thông báo và được sự nhất trí của phụ huynh học sinh
ỨNG DỤNG TRONG BÀI DẠYCỤ THỂ: HOẠT ĐỘNG NGOẠI
KHÓA VỀ LÝ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN-TIẾT 16- GDCD 9
I Chuẩn bị của giáo viên
- Những tấm gương, những ví dụ thực tế
- Chuẩn bị băng hình chính diện và phản diện về lối sống của thanh niên hiện nay
- Các hình ảnh về hoạt động của thanh niên
- Tham khảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X
II Chuẩn bị của học sinh
- Tìm hiểu những tấm gương của thanh niên qua các thời kì lịch sử
- Chuẩn bị diễn đàn thanh niên
- Chuẩn bị câu hỏi tọa đàm, thảo luận
III Các biện pháp tiến hành
Đối với bài này, tôi xác định đây là một bài dạy khó, các kiến thức của bài rất trừu tượng đối với học sinh Vậy làm thế nào để học sinh dễ hiểu, bài dạy gây ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn học sinh Tôi suy nghĩ và vận dụng các biện pháp tích hợp để tạo hứng thú trong gìơ dạy Tuy nhiên yếu tố không thể thiếu để làm nên thành công trong giờ dạy đó là sử dụng công nghệ thông tin (trình chiếu Power Point)
1 Biện pháp đưa các tư liệu cuộc sống vào bài dạy để tạo ấn tượng cho học sinh Đối với mục 2 xác định lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên ngày nay, tôi đưa các tư liệu, hình ảnh trong cuộc sống vào bài giảng Những tư liệu này không chỉ giới thiệu học sinh quan tâm mà toàn xã hội đang quan tâm đó là tư liệu về hiến máu nhân đạo, hình ảnh thanh niên tình nguyện tham gia vào rất nhiều hoạt động, chung tay khắc phục lũ lụt
Trang 6Hỏi: Em nêu một số việc làm của đoàn viên, thanh niên đã tham gia?
Học sinh sưu tầm tư liệu qua báo đài, trên Internet
* Chiến dịch tình nguyện mùa hè xanh, thông tin tư liệu, hình ảnh
Ngày 10/6, tuổi trẻ Sóc Trăng đã ra quân chiến dịch thanh niên tình nguyện
hè năm 2017 với chủ đề “Tuổi trẻ Sóc Trăng chung tay xây dựng nông thôn mới và
đô thị văn minh”, với sự tham gia của trên 1.000 đoàn viên thanh niên
* Hình ảnh đoàn viên thanh niên tham gia hiến máu tình nguyện
* Hình ảnh tham gia quyên góp giúp đỡ người nghèo
* Hình ảnh đoàn viên thanh niên giúp đỡ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt
Trang 7Ngày 15.9, cơn bão số 10 ập vào bắc Trung bộ, gây nên nhiều thiệt hại Đã
có ít nhất 8 người thiệt mạng, hàng chục người bị thương; hàng trăm ngàn căn nhà
bị tốc mái, hư hỏng; hàng chục ngàn héc ta hoa màu bị tàn phá; nhiều trường học, công trình công cộng bị hư hỏng
Tôi cho các em đọc, quan sát ảnh và sau đó nêu câu hỏi: Sau khi quan sát những thông tin đó, em có suy nghĩ gì về hoạt động của thanh niên hiện nay?
Học sinh dễ ràng thấy được hoạt động của thanh niên rất đa dạng, phong phú, thiết thực Thanh niên tham gia vào rất nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội đến những nơi đất nước và nhân dân đang cần
Từ đó cho học sinh thấy được ý nghĩa việc làm của họ đó là đem đến cho con người cuộc sống ấm no, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hoá hiện đại hoá
Sau đó giáo viên cho học sinh tự rút ra lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên ngày nay là gì bằng câu hỏi phụ: "Theo em, thanh niên ngày nay cần phải sống như thế nào? ".Khi học sinh trình bày ý kiến của mình, giáo viên viết tóm tắt ý kiến
đó lên bảng, sau đó gạch chân các từ ngữ quan trọng và cuối cùng chốt lại - đây chính là lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên này nay
Với phần mục cách rèn luyện của bản thân tôi cũng đưa hình ảnh thiết thực để cho học sinh tự nhận thấy mình phải làm theo tấm gương nào, và không nên theo lối sống nào
Tôi đã đưa một hình ảnh về lối sống đua đòi, chạy theo mốt có lối sống buông thả dẫn đến nghiện ngập
Trang 8Sau khi xem hình, ảnh xong tôi hỏi: Nêu cảm nghĩ của em khi xem các hình ảnh trên?.
Từ các hình ảnh đó, học sinh biết mình phải làm theo tấm gương nào và không nên sa vào con đường tệ nạn.Có thể nói, hình ảnh trên đã tác động đến tâm lí,hành vi của các em và từ đó hướng các em đi đúng con đường mà xã hội đang cần và mong muốn
Kết quả là học sinh rất thích thú khi xem các hình ảnh đó, có em nói đó là một ấn tượng sâu đậm đối với các em, có học sinh còn xin đoạn băng hình đó Còn người
dự giờ cũng cảm thấy rưng rưng, có một sự xúc động thật sự trong tâm hồn Để làm các Files Video hình ảnh này tốn không nhiều thời gian
2 Biện pháp nêu gương
Những tấm gương mà tôi nêu ra rất gần gũi với học sinh đó là những tấm gương ngay ở trường, địa phương đơn vị chúng tôi, học sinh biết rất rõ
Ví dụ: Hãy nêu tấm gương thanh niên ngày nay ở quê hương em sống có lí tưởng?
Sau khi học sinh nêu xong tôi giới thiệu thêm một số tấm gương người tốt, việc tốt được quảng bá trên đài, báo, truyền hình , để học sinh thấy tấm gương sáng ngưòi thật, việc thật mà học tập, noi theo
Trang 9Bẩm sinh chỉ có 'một bàn tay rưỡi' và không ngón tay nhưng cậu học trò Trần Trí Thức (lớp 9A1, Trường THCS Kế Sách, Huyện Kế Sách Sóc Trăng) luôn được thầy cô, bạn bè quý mến bởi tính cần cù, nghị lực vượt khó học giỏi
Cũng có thể là những tấm gương trong thời kì kháng chiến, hoặc trong sử sách mà gây một làn sóng trong giới thanh niên làm thay đổi cách sống, suy nghĩ của thanh niên đó là Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thuỳ Trâm Ví dụ: tôi đã đưa cả hình ảnh 2 cuốn nhật kí của hai liệt sĩ này
Trang 10
3 Giải pháp hoạt động ngoại khóa toạ đàm
Học sinh được tổ chức một buổi toạ đàm nói về lí tưởng sống của thanh niên ngày nay (thời gian 20-25 phút)
* Nội dung toạ đàm gồm hai phần
- Phần 1: Chơi trò chơi ô chữ: Đoán tên nhân vật có nội dung: Học sinh tìm hiểu về các tấm gương thanh niên xưa và nay
Gv phổ biến luật chơi
* ô hàng dọc ( từ chìa khoá) là 1 từ gồm 8 chữ cái, tương đương với 8 ô hàng ngang: đây là 1 biểu hiện người sống có lí tưởng cao đẹp
Hs: Cống hiến
1, Hµng ngang số 1: 9 chữ cái là 1vị lãnh tụ đã làm nên lịch sử khiến Thế giới phải nghiêng mình Năm 1911- 21 tuổi mang trong mình lòng yêu nước nồng nàn, nhiệt huyết sôi sục, người thanh niên rời Bến cảng Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước và đưa đất nước VN thoát khoải ách nô lệ lầm than
Hồ Chí Minh
- Phần 2: Trao đổi toạ đàm về ước mơ của các em, về những sáng kiến đóng góp cho Đoàn thanh niên và quyết tâm thực hiện lí tưởng sống của mỗi người
IV Kết quả
Trang 11- Với những biện pháp mà tôi vận dụng trong bài dạy của mình, đa số học sinh hiểu và nắm được bài Các em biết vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống đặc biệt định hướng được sự thành kĩ năng sống của mỗi học sinh
- Điều quan trọng hơn đó là học sinh có hứng thú trong giờ học môn GDCD, nhất là trong tiết ngoại khóa các em thấy đây là môn học thực sự bổ ích, giúp các em hình thành tư tưởng đạo đức đúng đắn, biết sống có lí tưởng, có mục đích, sống là để cống hiến
Kết quả có so sánh đối chứng thu được sau bài dạy như sau:
LỚP SĨ SỐ HS HIỂU BÀI TỐT
H/S HIỂU BÀI
H/S KHÔNG HIỂU
So sánh với kết quả lớp 9B: (Lớp không áp dụng đề tài)
LỚP SĨ
SỐ
HS HIỂU BÀI TỐT
H/S HIỂU BÀI
H/S KHÔNG HIỂU
* Ý NGHĨA RÚT RA TỪ ĐỀ TÀI:
Thông qua ứng dụng các biện pháp trên sẽ phát huy việc đổi mới PPDH, đáp ứng được yêu cầu thực hiện cuộc vận động ứng dụng CNTT vào công tác giảng dạy mà Bộ GD phát động góp phần thúc đẩy phong trào giảng dạy ứng dụng CNTT trong nhà trường
Sử dụng triệt để các trang thiết bị đồ dùng dạy học hiện có và thực tế giảng dạy của nhà trường, phát huy năng lực tư duy, tích cực sáng tạo của HS rất phù hợp
và tiện dụng cho việc vận dụng phương pháp dạy học đổi mới hiện nay và xu hướng phát triển giáo dục nói chung
Tạo trực quan rất sinh động cho HS, các em có điều kiện phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo trong học tập,đồng thời có điều kiện làm quen và học tập ,ứng
