Các nhà trường cần quan tâm bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị cho phòng dạy, học ngoại ngữ; bồi dưỡng việc sử dụng thiết bị, phòng dạy, học ngoại ngữ, phương pháp giảng dạy tiếng An
Trang 1TIẾNG NÓI CỦA NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
Trang 2Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Ngô Thị Minh tặng quà cho học sinh Trường THPT DTNT tỉnh
Ảnh: Hồ Lài
Trang 3Nhân dịp T ết Nguyên đán Tân Sửu 2021, Ban biên tập
Bản tin Giáo dục Nghệ An xin trân trọnggửi tới các nhà
giáo, cán bộ, nhân viên đã và đang công tác trong ngành Giáo
dục và Đào tạo Nghệ An cùng các quý vị phụ huynh và các
em học sinh lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công!
BAN BIÊN TẬP
Bản tin Giáo dục Nghệ An
Trang 4Vượt qua nhiều khó khăn thử thách
của dịch bệnh và thiên tai bất
thường, trong năm học 2019-2020
và học kỳ 1 vừa qua, giáo dục Nghệ An đã
đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, là một
trong những đơn vị xuất sắc của ngành giáo
dục cả nước
Cùng với việc thực hiện các văn bản hiện
hành về giáo dục, Sở GD&ĐT đã tham mưu
cho HĐND tỉnh thông qua nghị quyết quyđịnh mức thu tối đa các khoản thu dịch vụ hỗtrợ hoạt động giáo dục; tham mưu để UBNDtỉnh ban hành quyết định phê duyệt đề án
“Nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữtrong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnhNghệ An, giai đoạn 2020-2025, định hướngđến năm 2030”
Để thực hiện tốt Chương trình giáo dục
Giám đốc Sở GD&ĐT Thái Văn Thành nghe học sinh thuyết minh dự án
tại cuộc thi KHKT cấp tỉnh năm 2020 - Ảnh tư liệu
Trang 5phổ thông 2018, Sở đã tổ chức bồi dưỡng
cho 100% cán bộ quản lý trường tiểu học và
giáo viên dạy lớp 1 năm học 2020-2021,
100% cán bộ quản lý và giáo viên THCS
chuẩn bị dạy chương trình lớp 6 năm học
2021-2022; 100% giáo viên, cán bộ quản lý
đã tự bồi dưỡng dưới sự hỗ trợ của đội ngũ
cốt cán trên hệ thống LMS;
Nhiều giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy xây
dựng môi trường giáo dục và nâng cao chất
lượng giáo dục được triển khai: ký hợp tác
với Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ - ETS
và Tập đoàn Certiport-Peason Vue; ký các
chương trình phối hợp giữa Sở GD&ĐT với
các ngành, đoàn thể cấp tỉnh liên quan; đẩy
mạnh thực hiện các mô hình: “Phòng giúp
phòng, trường giúp trường”, “Trường xanh
sạch đẹp, an toàn”; “Tiếng trống học bài”;
và tạo được các sân chơi về giáo dục hướng
nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp, sáng tạo khoa
học,… thu hút nhiều học sinh tham gia Sở
cũng đã tiếp tục thí điểm xây dựng 14 trường
trung học trọng điểm chất lượng cao; hoàn
thành việc xây dựng tài liệu Giáo dục địa
phương;
Công tác cải cách hành chính tiến bộ vượt
bậc: việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và trả
kết quả được thực hiện trên cổng dịch vụ
công trực tuyến; sổ điểm, học bạ, sổ liên lạc
điện tử được triển khai rộng rãi; việc đối
thoại giữa lãnh đạo ngành với cán bộ, giáo
viên được duy trì và phát huy hiệu quả cao;
Bằng sự nỗ lực của toàn ngành với nhiều
giải pháp đột phá, giáo dục Nghệ An đã hoàn
thành được các chỉ tiêu do Đại hội Đảng bộ
tỉnh nhiệm kỳ 2015-2020 đề ra Nghệ An tiếp
tục giữ vững vị trí tốp đầu toàn quốc về học
sinh giỏi; chất lượng giáo dục đại trà từng
bước được nâng lên Vừa qua, chúng ta đã
có 81 học sinh đạt giải trong kỳ thi chọn học
sinh giỏi quốc gia với 07 giải Nhất, 25 giải
Nhì, 27 giải Ba và 22 giải Khuyến khích; 01
em dành được Huy chương vàng Olympic
Hóa học quốc tế; 01 em dành giải Nhất cuộcthi sáng tạo của thanh thiếu niên, nhi đồngtoàn quốc; 02 dự án của học sinh trung họcđạt giải Nhất và giải Ba tại cuộc thi khoa học
kỹ thuật do Bộ GD&ĐT tổ chức
Phát huy những kết quả đã đạt được, giáodục Nghệ An quyết tâm hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ năm học 2020-2021 và chuẩn bịtốt cho năm học 2021-2022, năm học đầutiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ XIII của Đảng Để đạtđược yêu cầu này, trong thời gian tới, giáodục Nghệ An tập trung thực hiện một số giảipháp cơ bản sau đây:
Trước hết, tập trung xây dựng, tham mưu
để lãnh đạo tỉnh ban hành chiến lược pháttriển giáo dục bền vững trên địa bàn Nghệ
An giai đoạn 2021-2030; quy hoạch mạnglưới trường phổ thông dân tộc nội trú, trườngphổ thông dân tộc bán trú vùng miền núiNghệ An giai đoạn 2021-2025 Đồng thời ràsoát, bổ sung quy hoạch mạng lưới trườnglớp phù hợp với thực tế của địa phương, tạođiều kiện tốt cho việc triển khai thực hiệnChương trình giáo dục phổ thông 2018
Một giải pháp hết sức quan trọng, có tínhđột phá là thực hiện nhanh việc chuyển đổi
số trong ngành để giúp mọi người tiếp cậnthông tin nhiều hơn, tiết kiệm về thời gian,đạt hiệu quả công việc cao hơn Để thực hiệnchuyển đổi số trong ngành, các cấp quản lýgiáo dục sẽ tổ chức tuyên truyền, nâng caonhận thức và trách nhiệm cho cán bộ quản
lý, giáo viên; đẩy mạnh triển khai Chính phủđiện tử, đẩy mạnh các dịch vụ công trựctuyến; số hóa triệt để, sử dụng văn bản điện
tử, sổ sách điện tử thay thế văn bản, tài liệugiấy;… Đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầngmạng đồng bộ, thiết bị công nghệ thông tinphục vụ hoạt động giáo dục; đào tạo, bồidưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên vềkiến thức, kỹ năng công nghệ thông tin, antoàn thông tin cần thiết;
Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục là nhân
Trang 6tố quyết định việc đổi mới giáo dục hiện nay.
Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới giáo dục,
đội ngũ cán bộ quản lý hiện nay của chúng
ta còn bộc lộ nhiều bất cập, đòi hỏi phải bồi
dưỡng, nâng cao năng lực cho họ Trong việc
bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho cán bộ
quản lý giáo dục phải tập trung vào một số
nội dung: kiến thức, kỹ năng cần thiết để xác
định tầm nhìn, xây dựng chiến lược phát
triển giáo dục; năng lực quản lý và nâng cao
chất lượng nhân lực; năng lực phân công
nhiệm vụ, đánh giá giáo viên, nhân viên
trong một nhà trương; kiến thức về quản lý
tài chính để bảo đảm tính hiệu quả trong sử
dụng kinh phí; kiến thức công nghệ thông tin
để số hóa, quản trị nhà trường;
Chất lượng giáo dục của Nghệ An đã có
tiến bộ, nhưng chất lượng dạy, học ngoại ngữ
chưa khá lên được bao nhiêu Bởi vậy, việc
đẩy mạnh dạy, học ngoại ngữ phải được coi
là một nhiệm vụ trong tâm của từng nhà
trường, của giáo dục Nghệ An Các nhà
trường cần quan tâm bổ sung cơ sở vật chất,
trang thiết bị cho phòng dạy, học ngoại ngữ;
bồi dưỡng việc sử dụng thiết bị, phòng dạy,
học ngoại ngữ, phương pháp giảng dạy tiếng
Anh cho giáo viên; xây dựng môi trường dạy
học tiếng Anh trong đơn vị của mình, như:
tổ chức các hoạt động tập thể có sử dụng
tiếng Anh; phát động phong trào dạy, học
Toán và các môn khoa học tự nhiên bằng
tiếng Anh; xây dựng các chuyên đề tích hợp
dạy tiếng Anh với các môn học khác như:
Lịch sử, Địa lý; tổ chức thi học sinh giỏi
Toán và các môn khoa học bằng tiếng Anh;
tổ chức các câu lạc bộ học tiếng Anh, nói
tiếng Anh, hát tiếng Anh; tổ chức thi hùng
biện bằng tiếng Anh;…
Tiếp tục chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số
29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo, đáp ứng nhu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và
hội nhập quốc tế Triển khai thực hiệnnghiêm túc các văn bản của cấp trên về giáodục, đặc biệt là Luật Giáo dục 2019 và Nghịquyết số 31/NQ-HĐND ngày 13/12/2020của HĐND tỉnh quy định mức thu tối đa cáckhoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt độnggiáo dục của nhà trường đối với các cơ sởgiáo dục công lập; mức thu dịch vụ tuyểnsinh các cấp học trên địa bàn tỉnh Nghệ An.Tiếp tục thực hiện các chương trình phốihợp xây dựng môi trường giáo dục an toàn,lành mạnh, phòng chống tai nạn, thương tích,
tệ nạn xã hội Đặc biệt, các nhà trường cầntriển khai thực hiện tốt các biện pháp phòngchống dịch bệnh Covid-19 và phối hợp vớicác lực lượng xã hội, các đoàn thể có liênquan đẩy mạnh xây dựng văn hóa học đườngnhằm giúp các cán bộ quản lý nhà trường,giáo viên, cha mẹ học sinh và học sinh có cácsuy nghĩ, tình cảm, hành động tốt đẹp; xâydựng trường học lành mạnh, tạo cơ sở quantrọng để đảm bảo chất lượng giáo dục thựcchất Trên cơ sở xây dựng văn hóa họcđường, các nhà trường nâng cao chất lượnggiáo dục đạo đức lối sống cho học sinh; bảođảm trường học an toàn, không có bạo lực Một nội dung nữa cần được quan tâm làtiếp tục triển khai thực hiện Chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018 Trong đó chú trọngđánh giá nghiêm túc kết quả thực hiện thaysách giáo khoa lớp 1; rút kinh ngiệm để triểnkhai tốt hơn việc thay sách giáo khoa lớp 2
và lớp 6 vào năm học 2021-2022
Chỉ còn 4 tháng nữa là kết thúc năm học,mong rằng từng thầy cô giáo, từng cán bộ,nhân viên, từng nhà trường, từng cơ quanquản lý giáo dục nỗ lực tối đa, tập trung sứchoàn thành tốt nhiệm vụ của mình để toànngành giáo dục và đào tạo Nghệ An có thểhoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2020-
2021, làm tiền đề tốt cho việc thực hiệnnhiệm vụ năm học 2021-2022 với nhiềuniềm tin và hy vọng./
Trang 7bạo lực học đường, tạo điều kiện thực
hiện hiệu quả hoạt động giáo dục của các
trường phổ thông là trách nhiệm của tập thể
cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh - chủ
thể của quá trình giáo dục, trong đó hiệu
trưởng đóng vai trò hết sức quan trọng, có ý
nghĩa quyết định
Trong những năm qua, trên địa bàn Nghệ
An, nhiều hiệu trưởng đã tâm huyết, trách
nhiệm, không ngừng học hỏi nâng cao năng
lực chỉ đạo, điều hành; chủ động phối hợp với
các lực lượng xã hội ở địa phương và với cha
mẹ học sinh trong các hoạt động giáo dục,
xây dựng môi trường giáo dục
Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận các
hiệu trưởng trường phổ thông chỉ quan tâm
đến việc dạy văn hóa, chưa quan tâm đúng
mức đến việc xây dựng môi trường giáo dục
của nhà trường; còn để xẩy ra tai nạn thương
tích, để giáo viên, học sinh vi phạm pháp luật
gây hậu quả nghiêm trọng; cơ sở vật chất
xuống cấp không được tu sửa kịp thời; … Một
số hiệu trưởng chưa chú trọng đến tích hợp
trong xây dựng kế hoạch nhà trường, kế hoạch
hiệu trưởng, duyệt kế hoạch của các bộ phận;
chưa chủ động phối hợp với gia đình học sinh
và các lực lượng xã hội trong hoạt động giáo
dục của nhà trường; chưa quan tâm tham mưu
cho chính quyền địa phương về xây dựng cơ
sở vật chất, điều kiện đảm bảo an ninh trật
tự… Có hiệu trưởng còn ngại đổi mới, chưachịu khó học hỏi, chậm áp dụng những thànhtựu giáo dục để tạo sự chuyển biến tích cựctrong nhà trường Do vậy hiệu quả hoạt độnggiáo dục, xây dựng môi trường giáo dục củanhà trường chưa đạt được như kỳ vọng củanhân dân và cha mẹ học sinh Mặt khác, nănglực, kinh nghiệm quản trị nhà trường của một
số hiệu trưởng chưa đáp ứng được yêu cầu đổimới căn bản toàn diện giáo dục
Từ thực trạng ấy, chúng tôi đề xuất một
số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của hiệutrưởng trong việc xây dựng môi trường giáodục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòngchống bạo lực học đường trong các trườngphổ thông ở Nghệ An như sau:
1 Luôn quan tâm đến tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của nhà trường
Mỗi trường phổ thông đều có tầm nhìn và
sứ mệnh riêng Các mục tiêu của nhà trườngsau khi xây dựng cần được phóng to, niêmyết ở một nơi dễ nhìn để toàn thể cán bộ, giáoviên, nhân viên, học sinh đều nhìn thấy để ýthức về mục đích chung Hiệu trưởng thườngxuyên đề cập về tầm nhìn, sứ mệnh và giá trịcốt lõi của nhà trường trong các buổi sinhhoạt toàn trường và đưa ra các ví dụ về nhữnghọc sinh hoặc lớp học đang đại diện cho cácgiá trị đó Phải xác định đúng đắn sứ mệnhcủa nhà trường là tạo môi trường giáo dụchiện đại, kỷ cương với một đội ngũ nhà giáotâm huyết, đoàn kết để mỗi học sinh đều có
Một số giải pháp nâng cao vai trò của hiệu trưởng
TRONG VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC AN TOÀN,
LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN, PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
NguyễN VăN KhoA
Phó Giám đốc Sở GD&ĐT
Trang 8cơ hội phát triển toàn diện về nhân cách và trí
tuệ Xây dựng tầm nhìn có tính dự báo tốt,
khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn và xu
thế phát triển của địa phương Luôn cố gắng
gìn giữ những giá trị cốt lõi của nhà trường,
đó là: sự tôn trọng; sự trung thực; sự lắng
nghe; tính kỹ luật; tinh thần hợp tác
2 Tuyên truyền, nâng cao nhận thức
cho giáo viên, học sinh về ý nghĩa của việc
xây dựng môi trường giáo dục an toàn,
lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo
lực học đường
Nội dung tuyên truyền tập trung vào mối
nguy hiểm và hậu quả của bạo lực học đường;
về trách nhiệm phát hiện, tố giác hành vi bạo
lực học đường; ngăn ngừa và can thiệp kịp
thời đối với các hành vi bạo lực học đường
phù hợp với khả năng của bản thân; kiến
thức, kỹ năng về phòng, chống xâm hại người
học; bạo lực trẻ em trên môi trường mạng;
kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ của người học;
kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường và
các kênh tiếp nhận thông tin, tố giác về bạo
lực học đường; biện pháp hỗ trợ người học
có nguy cơ bị bạo lực học đường; biện pháp
can thiệp khi xảy ra bạo lực học đường…
Hình thức tuyên truyền phải đa dạng, linh
hoạt, đảm bảo tính hấp dẫn và có sức thuyết
phục cao như nói chuyện chuyên đề, thi tìm
hiểu, sân khấu hóa,…
3 Lập kế hoạch tạo dựng mối quan hệ
tốt đẹp giữa giáo viên với học sinh
Hiệu trưởng cần xây dựng kế hoạch tổ
chức học tập truyền thống của nhà trường
cho học sinh và giáo viên mới trước khi tham
gia giảng dạy, học tập để giúp giáo viên và
học sinh được hòa vào truyền thống của nhà
trường, tạo nên cảm giác mình thuộc về cộng
đồng nhà trường ngay từ những ngày đầu
tiên bước chân vào trường Thường xuyên tổ
chức sinh hoạt tập thể, giao lưu nhằm tăng
cường sự hiểu biết, chia sẻ giữa giáo viên và
kế hoạch hiệu trưởng và kế hoạch từng bộphận đảm bảo cụ thể, súc tích, dễ làm, dễ theodõi, dễ kiểm tra, đánh giá; xây dựng bộnguyên tắc ứng xử chuẩn mực trong nhàtrường; chú trọng phân công, hướng dẫn, đônđốc, động viên kịp thời và khen chê xứngđáng; xây dựng và duy trì nề nếp làm việckhoa học
Công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo và hội nhập quốc tế hiện nayđặt ra cho nhà trường phổ thông những cơ hội
và thách thức mới, đòi hỏi người hiệu trưởngphải đổi mới tư duy và phương thức quản lý;phải nắm vững lý luận quản lý giáo dục hiệnđại và vận dụng sáng tạo vào hoạt động quản
lý Lãnh đạo nhà trường phải dám chịu áp lực,dám làm; phải biết hợp tác, chia sẻ,… Nếukhông, nhà trường sẽ trì trệ, tụt hậu,… Muốn xây dựng môi trường giáo dục antoàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạolực học đường, hiệu trưởng cần tích cực họctập, nghiên cứu để trang bị cho mình kỹ năngứng xử và giải quyết tình huống; chủ động, linhhoạt, mềm dẻo, đúng việc, kịp thời; phối hợpkhéo léo, chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể,các lực lượng xã hội vì sự tiến bộ của học sinh
5 Quan tâm nâng cao trình độ, phẩm chất, năng lực cho đội ngũ giáo viên
Vấn đề hàng đầu các hiệu trưởng quantâm là cải thiện quá trình học tập của học sinh
Vì vậy, việc nâng cao trình độ, phẩm chất,năng lực cho đội ngũ giáo viên được đặt ở vịtrí hàng đầu của danh sách ưu tiên Giáo viên
là nhân tố đầu tiên có tác động đáng kể đến
sự thành công của nhà trường, góp phần quantrọng cơ bản để xây dựng môi trường trườnghọc tích cực, năng động Nói như nhà giáodục Usinxki: “Nhân cách của người thầy là
Trang 9sức mạnh có ảnh hưởng to lớn đối với học
sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng
bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ câu
chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ một hệ
thống khen thưởng hay trách phạt nào khác”
6 Phát huy tính gương mẫu, thực hiện
nêu gương trong quản lý, chỉ đạo, điều
hành đơn vị
Nêu gương là giá trị đạo đức nhân văn sâu
sắc, văn minh của nhân loại, là truyền thống
đạo lý của dân tộc; nêu gương chính là hành
động của mình tạo ra những giá trị tốt đẹp cho
xã hội có tính thuyết phục, thuận lòng người
Nêu gương có vai trò dẫn dắt mọi người làm
theo Hiệu trưởng, cán bộ quản lí phải là
những “mẫu hình lí tưởng”, là tấm gương
sáng để toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh
noi theo “Lấy nhân cách để giáo dục nhân
cách” (Usinxki)
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Một tấm
gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài
diễn văn tuyên truyền” Người đã chỉ rõ về
nội dung nêu gương, đó là phải thể hiện được
ba mối quan hệ: đối với mình, đối với người
và đối với việc Vì vậy, để vận dụng đúng
đắn, hiệu quả và sáng tạo phong cách nêu
gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào môi
trường giáo dục, cần chú trọng:
- Tăng cường tuyên truyền, giáo dục, nâng
cao nhận thức về vai trò, nội dung nêu gương;
con người chọn để nêu gương cụ thể về từng
công việc
- Thực hiện tốt nguyên tắc, phương pháp
nêu gương: nói đi đôi với làm Hiệu trưởng
và cán bộ quản lý nên gương trước cán bộ,
giáo viên, nhân viên; thầy cô nêu gương cho
học sinh noi theo; nêu gương thế hệ trước cho
thế hệ sau; nêu gương người trong ngành và
trên các phương tiện truyền thông
Riêng đối với hiệu trưởng, vai trò nêu
gương trở thành một yêu cầu quan trọng; hiệu
trưởng phải tâm huyết, trách nhiệm và chấp
nhận hy sinh; luôn đề cao giá trị trung thực,lòng tự trọng nghề nghiệp;…
7 Tổ chức các buổi họp hoặc sinh hoạt toàn trường
Thường xuyên tổ chức sinh hoạt với quy
mô toàn trường để định hướng mục tiêu hànhđộng và ghi nhận, tôn vinh thành tích của giáoviên và học sinh; chú trọng xây dựng tinhthần học tập và đoàn kết Tổ chức đối thoạivới đội ngũ giáo viên, nhân viên, học sinh vàđối thoại với cán bộ, nhân dân địa phương,cha mẹ học sinh thông qua các diễn đàn: tiếpxúc cử tri, họp HĐND nhằm tiếp thu, giảitrình các ý kiến đóng góp xây dựng nhàtrường Việc đối thoại sẽ giúp hiệu trưởngnắm bắt thông tin; tìm cách tháo gỡ khó khăn,vướng mắc; tạo động lực xây dựng môitrường tích cực để quản lí, điều hành nhàtrường thành công
8 Tăng cường kiểm tra việc thực hiện xây dựng môi trường giáo dục
Kiểm tra, giám sát là khâu quan trọngkhông thể thiếu để hiệu trưởng kịp thời đônđốc, uốn nắn, định hướng và kịp thời có biệnpháp xây dựng hội đồng sư phạm, tập thể họcsinh đoàn kết, nâng cao chất lượng giáo dục.Xây dựng môi trường thân thiện đã khó; giữgìn mối quan hệ hài hòa lại càng khó hơn, nênviệc kiểm tra, giám sát đòi hỏi phải tiến hànhthường xuyên
Tóm lại, vai trò của hiệu trưởng là vôcùng quan trọng Nếu theo N.Manđela: “Giáodục là vũ khí mạnh nhất mà người ta có thể
sử dụng để thay đổi cả thế giới” thì ngườihiệu trưởng là người cầm vũ khí mạnh nhất
ấy ở mỗi trường học Thiết nghĩ, cùng với sự
nỗ lực của hiệu trưởng, việc thực hiện đồng
bộ, thống nhất và có sự phối hợp, chung taygiữa nhà trường, gia đình và xã hội sẽ tạo nênsức mạnh tổng hợp lớn lao Được như vậy,môi trường giáo dục ở mỗi trường học sẽ trởnên nhân văn hơn và thực sự mỗi ngày đếntrường với thầy và trò “là một ngày vui”./
Trang 10về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo
Đây là năm học Ngành
chuẩn bị triển khai Chương
trình GDPT 2018 đối với lớp
6; năm học dự báo nhiều khó
khăn do ảnh hưởng của thiên
phong trào dạy học ở các
nhà trường, địa phương
Phê duyệt kế hoạch giáo
dục
Tháng 8 năm 2020, Phòng
GDTrH đã tham mưu lãnh
đạo Sở GD&ĐT phê duyệt
kế hoạch giáo dục cho các
trường THPT trong toàn
tỉnh, đồng thời chỉ đạo cácPhòng GD&ĐT phê duyệt
kế hoạch giáo dục cho cáctrường THCS Qua hoạtđộng này, Sở đã nắm bắtđược cụ thể việc triển khaithực hiện Công văn4612/BGDĐT-GDTrH ngày03/10/2017 của Bộ GD&ĐT
về hướng dẫn thực hiệnchương trình giáo dục phổthông hiện hành theo địnhhướng phát triển phẩm chất
và năng lực học sinh; Côngvăn số 3280/BGDĐT-GDTrHngày 27/8/2020 của BộGD&ĐT về hướng dẫn thựchiện điều chỉnh nội dung dạyhọc cấp THCS, THPT Sở đãkịp thời góp ý, bổ sung nộidung, cách thức xây dựng kếhoạch giáo dục cho các đơn
vị, đáp ứng nội dung giảmtải, xây dựng kế hoạch giáodục phù hợp với tình hình,điều kiện cụ thể của các nhàtrường, địa phương Nghệ
An là một trong những tỉnh
đi đầu trong công tác phêduyệt kế hoạch giáo dục chocác trường THPT theohướng dẫn của Công văn5512/BGDĐT - GDTrH ngày18/12/2020 của Bộ GDĐT
về xây dựng, tổ chức thựchiện kế hoạch giáo dục củanhà trường
Kế hoạch giáo dục đãđược phê duyệt và điềuchỉnh là cơ sở để các nhàtrường thực hiện có hiệu quảviệc đổi mới phương phápdạy học, kiểm tra đánh giátheo định hướng phát triểnphẩm chất, năng lực họcsinh, tiếp cận Chương trìnhGDPT 2018 cho những nămhọc tiếp theo
Chỉ đạo, hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên
Tính đến tháng 12 năm
2020, Sở GD&ĐT đã triểnkhai bồi dưỡng các mô đun
1, 2, 3 của Chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018.Phòng GDTrH phối hợp vớiPhòng Tổ chức cán bộ cửchuyên viên, giáo viên cốtcán tham gia tập huấn các
mô đun Lãnh đạo và chuyênviên Phòng GDTrH vừa trựctiếp bồi dưỡng, vừa tham giagiám sát, hỗ trợ, đôn đốcgiáo viên hoàn thành các nộidung bồi dưỡng đúng kếhoạch, kịp tiến độ
Trong tháng 11 và đầutháng 12 năm 2020, PhòngGDTrH đã triển khai tậphuấn cho hơn 400 giáo viên
Trang 11huyện miền núi cao Qua tập
huấn, các giáo viên, giảng
viên đã giúp cho các giáo
viên dự tập huấn nắm vững
hơn phương pháp xây dựng
kế hoạch giáo dục môn học,
kế hoạch bài dạy, lựa chọn
nội dung dạy học, ôn tập, ôn
thi cho học sinh, cùng tháo
nâng cao chất lượng dạy học
ở địa bàn miền núi Nghệ An
trường về công tác thi học
sinh giỏi tỉnh, quốc gia
Phòng đã phối hợp Phòng
Khảo thí và kiểm định chất
lượng giáo dục trong công
tác ban hành cấu trúc đề thi
học sinh giỏi tỉnh cho lớp 12
dạy học chuyên sâu, đảm
bảo chất lượng mũi nhọn ở
các nhà trường và Trường
Chuyên Phan Bội Châu Về
kết quả thi học sinh giỏi
quốc gia năm học
2020-2021, Nghệ An tiếp tục làmột trong những tỉnh đạtthành tích cao nhất tại Kỳthi: Có 81/102 học sinh đạtgiải, trong đó có 7 giải Nhất,
25 giải Nhì, 27 giải Ba và 22giải Khuyến khích Trong số
7 giải Nhất đạt được trongnăm nay, có 1 giải Nhất mônToán, 1 giải Nhất môn Tin, 1giải Nhất môn Vật lý, 1 giảiNhất môn Lịch sử, 1 giảiNhất môn Ngữ văn và 2 giảinhất môn Sinh học, Nghệ An
sở giáo dục phổ thông
Hội thi triển khai từ21/10/2020 đến 13/11/2020,sau gần 1 tháng thực hiện đãthành công tốt đẹp Tham dựHội thi có 404 giáo viên của
14 môn học đến từ 21 phònggiáo dục và đào tạo của cáchuyện, thị xã, thành phố Hộithi có 2 phần: Báo cáo biệnpháp nâng cao chất lượnggiáo dục và thực hành thigiảng dạy Ở phần báo cáochất lượng giáo dục, cácgiáo viên đã xuất phát từthực tiễn dạy học bộ mônnhư công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi, các giải pháp nângcao chất lượng toàn diện,giáo dục miền núi, dạy họcgắn với thực hiện bảo tồn vàphát huy di sản văn hóa địaphương, giáo dục STEM,giáo dục kỹ năng sống thôngqua dạy học bộ môn, đổimới kiểm tra đánh giá… Cácgiáo viên tham gia dự thi cónăng lực chuyên môn, năng
Một tiết dạy Ngữ văn của cô giáo Uông Thị Quỳnh Nga
-Trường THCS Hưng Bình, TP Vinh
Trang 12nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục của nhà trường
Ở phần thi giảng dạy có
388 giáo viên dự thi Qua các
tiết dạy cho thấy kế hoạch
bài dạy được giáo viên chuẩn
bị công phu, phù hợp với
mục tiêu, đối tượng học sinh
và yêu cầu đổi mới giáo dục
Về phía học sinh, các em đã
sẵn sàng, chủ động trong
việc nhận nhiệm vụ học tập,
giải quyết vấn đề, thảo luận,
trao đổi và trình bày
Kết quả, có 380 giáo viên
được công nhận là giáo viên
dạy giỏi cấp tỉnh, 6 tập thể
và 52 cá nhân được khenthưởng về thành tích xuấtsắc, trong đó có giáo viênđến từ những vùng thuận lợinhư cô giáo Đặng Thị Thúymôn Ngữ văn Trường THCSĐặng Thai Mai và cũng có
cả những giáo viên đến từvùng khó khăn như cô giáo
Lê Thị Hạnh môn GDCD,Trường PTDTBT THCS Na
Ngoi vùng miền núi Kỳ Sơn
xa xôi Và đặc biệt có những
cô giáo đã vượt lên ốm đaubệnh tật, lũ lụt để hoàn thànhxuất sắc phần thi của mình
Những tấm gương đó gópphần cổ vũ, động viên đểkhích lệ tình yêu nghề nghiệp,nghị lực sống và làm việc
của đội ngũ giáo viên tỉnhnhà trong bối cảnh hiện nay
Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh cho học sinh trung học có 67 trường THPT
và 21 phòng giáo dục thamgia với 174 dự án thuộc 15lĩnh vực của 325 tác giảtham gia (124 học sinhTHCS và 201 học sinhTHPT) Điều này chứng minhrằng cuộc thi KHKT ngày
càng được hưởng ứng lantỏa khắp các vùng miền trênđịa bàn toàn tỉnh Đây làhoạt động có ý nghĩa tronggiai đoạn hiện nay khi toànngành Giáo dục đang đổi mớihình thức và phương phápdạy học, đánh giá kết quả họcsinh góp phần phát triển
Giám đốc Sở GD&ĐT tặng cờ cho các đơn vị xuất sắc nhất
tại Hội thao Giáo dục QP và AN năm 2020
Trang 13với thực tiễn triển khai giáo
dục STEM, gắn với nghiên
cứu KHKT, dạy học theo dự
án Cuộc thi là sân chơi bổ
ích, khích lệ tinh thần hăng
say học tập, nghiên cứu khoa
học sáng tạo của học sinh
trên địa bàn toàn tỉnh Kết
quả, cuộc thi đã chọn được
105 dự án đạt giải cấp tỉnh
trong đó có 02 dự án được
chọn dự thi cấp quốc gia Đó
là Dự án” Sử dụng tinh bột
gelatin chiết xuất để sản xuất
bao gói hữu cơ đựng gia vị”
của nhóm tác giả Lê Huy
Thành, Trần Phương Linh,
Trường THCS Đặng Thai
Mai - TP Vinh Dự án “Nghiên
cứu tách và sử dụng sợi thiên
nhiên từ lá cây lưỡi hổ” của
nhóm tác giả Nguyễn Thị
Anh Thư, Nguyễn Thị Lê Na
Trường THCS Hòa Hiếu 1
-thị xã Thái Hòa
Giải chạy “S - Race 2020”
dành cho học sinh sinh viên
toàn quốc do Bộ Giáo dục
và Đào tạo phối hợp với tỉnh
Nghệ An tổ chức vào ngày
27/12/2020 tại Quảng trường
Hồ Chí Minh Đây là hoạt
động thể thao trường học có
quy mô lớn nhằm phát động
phong trào, nâng cao nhận
thức, hình thành thói quen
rèn luyện sức khỏe, luyện
tập thể thao cho học sinh,
sinh viên trong toàn quốc
Tham dự giải chạy có
3500 vận động viên của cáctrường ở Nghệ An thay mặtcho học sinh, sinh viên toànquốc Đến dự và chỉ đạo có
Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo, Bí thư Tỉnh ủyNghệ An, cùng lãnh đạo củamột số Bộ, Ban, Ngành củaTrung ương và địa phương;
có các phóng viên, báo đàicủa Trung ương và địaphương tham dự và đưa tin
Hội thao giáo dục quốc phòng và an ninh học sinh THPT cấp tỉnh lần thứ nhất
được tổ chức vào những ngàycuối năm 2020 tại Trungđoàn 764 Bộ Chỉ huy Quân
sự tỉnh Nghệ An Tham dựhội thao có 621 học sinh của
69 trường THPT với 9 nộidung thi
Qua Hội thao cho thấycông tác quán triệt, tổ chức,triển khai chương trình giáodục quốc phòng an ninh củacác nhà trường phổ thông hếtsức chu đáo và chất lượng
Ban tổ chức đã xây dựng kếhoạch cụ thể, chi tiết cho hộithao Sở Giáo dục và Đào tạo
đã phối hợp với Ban Chỉhuy Quân sự tỉnh, Công antỉnh Nghệ An để chuẩn bịcác nội dung, điều kiện về
cơ sở vật chất, kỹ thuật,công tác an ninh trật tự đảmbảo cho Hội thao
Sau 4 ngày triển khai,Hội thao có kết quả thànhcông tốt đẹp Có 804 lượthọc sinh đạt giải ở 9 nội
dung cá nhân (31 giải nhất,
180 giải nhì, 188 giải ba,
405 giải khuyến khích) Vềnội dung đồng đội, côngnhận 75 lượt giải, với 05 giảinhất, 12 giải nhì, 22 giải ba
và 36 giải khuyến khích Vềthành tích toàn đoàn có 24đơn vị đạt giải với 01 giảinhất, 6 giải nhì, 7 giải ba và 8giải khuyến khích
Trên đây là một số hoạtđộng chuyên môn nổi bậtcủa lĩnh vực GDTrH gópphần thúc đẩy phong tràodạy học trong các cơ sở giáodục Để có được những kếtquả trên, bên cạnh công táctham mưu, chỉ đạo củaPhòng GDTrH, sự phối hợpcủa các phòng, ban Sở, là sự
nỗ lực của lãnh đạo, thầygiáo, cô giáo, các em họcsinh ở các nhà trường -những người trực tiếp thamgia các hoạt động chuyênmôn, làm nên chất lượng củamỗi cơ sở giáo dục Tronghọc kỳ II và thời gian tới,Phòng GDTrH tiếp tục đồnghành cùng với các nhàtrường để tháo gỡ những khókhăn, vướng mắc trong triểnkhai các hoạt động đổi mới;tiếp tục chỉ đạo các nhàtrường xây dựng môi trườnggiáo dục thân thiện, chuẩn bịcác điều kiện tốt nhất để triểnkhai Chương trình giáo dụcphổ thông 2018 đối với lớp 6năm học 2021-2022 và lớp 7,lớp 10 năm học 2022-2023./
Trang 14trong 14 trường trên địa bàn tỉnh
được chọn xây dựng thí điểm trường trung
học trọng điểm chất lượng cao của tỉnh
Nghệ An giai đoạn 2019 - 2023 Sau một
năm thực hiện thí điểm, trường đã đạt được
thành tích đáng ghi nhận trên nhiều phương
diện: Từ việc xác định sứ mệnh, tầm nhìn,
giá trị cốt lõi trong giai đoạn mới; xây dựng
chương trình giáo dục nhà trường; tu bổ cơ
sở vật chất; đổi mới phương pháp tổ chức
dạy học, kiểm tra đánh giá; đến việc bồi
dưỡng, hoàn thiện đội ngũ Đặc biệt trong
năm học vừa qua, tuy chịu ảnh hưởng của
dịch Covid-19 nhưng thầy trò Trường THCS
Lý Nhật Quang vẫn gặt hái được những
thành quả đáng biểu dương: chất lượng đại
trà được nâng cao, có 31 lượt em đạt giải
trong các cuộc thi, kì thi cấp tỉnh, cấp quốc
gia Những kết quả đó, bước đầu khẳng định
hướng phát triển đúng đắn của nhà trường
trong thời kì mới
Bước sang năm học 2020-2021, nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
hướng tới đáp ứng tiêu chí của một trường
trung học trọng điểm, góp phần tạo ra
những thế hệ học sinh “năng động, sáng
tạo, có tư duy độc lập, có ước mơ cao đẹp,
mạnh về trí lực, khoẻ về thể chất, có kĩ
năng sống tốt, có khả năng thích ứng cao”
nhà trường đã đa dạng hoá các hình thức tổchức dạy học Bên cạnh các phương phápdạy học truyền thống, nhà trường đã tăngcường tổ chức các hoạt động ngoài giờ lênlớp (HĐNGLL), trải nghiệm sáng tạo(TNST) lí thú, bổ ích
Đến với Trường THCS Lý Nhật Quangtrong giai đoạn này, một dấu ấn rõ nét là hoạtđộng tích cực của các Câu lạc bộ (CLB)trong nhà trường: CLB Văn học nghệ thuật,CLB Toán học, CLB STEM, CLB TiếngAnh, CLB Thể dục thể thao (bơi, bóngrổ ) Hiệu quả hoạt động của các CLB nàygắn liền với những cuộc thi, HĐNGLL,TNST nổi bật của nhà trường trong hơn mộtnăm vừa qua Chẳng hạn: các chương trìnhvăn nghệ do “CLB Văn học nghệ thuật”đảm nhận để chào mừng các ngày lễ lớn củadân tộc, của ngành; hoạt động “Em yêu khoahọc tự nhiên” do CLB Toán học tổ chức;Hoạt động “Ứng dụng tự động hoá trong đờisống” do CLB STEM tổ chức; hoạt động
“English speaking countries” (Các đất nướcnói tiếng Anh) do CLB tiếng Anh tổ chức;hoạt động “100% học sinh Lý Nhật Quangbiết bơi” do CLB TDTT tổ chức)
Bên cạnh hoạt động của các CLB, nhàtrường còn kết hợp với tổ chức Đoàn, Đội tổchức nhiều HĐNGLL đa dạng, phong phúnhằm giúp học sinh nâng cao cảm hứng họctập, khám phá thực tế và rèn luyện các kĩ
TRƯỜNG THCS LÝ NHẬT QUANG
TĂNG CƯỜNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP - TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TOÀN DIỆN ĐÁP ỨNG TIÊU CHÍ TRƯỜNG TRUNG HỌC TRỌNG ĐIỂM CHẤT LƯỢNG CAO
TrầN Thị hồNg hạNh
Trường THCS Lý Nhật Quang
Trang 15năng mềm quan trọng như: hoạt động Rung
chuông vàng, Hành trình tri ân (hát Quốc ca
ở các địa chỉ đỏ, thắp hương tưởng niệm tại
nghĩa trang liệt sĩ nhân ngày 27/7), An toàn
giao thông cho nụ cười ngày mai, Tôn sư
trọng đạo, vui Trung Thu, hay kết hợp với
các thế hệ học sinh cũ tổ chức Chương trình
giao lưu nghệ thuật Enchante 2020 với ý
nghĩa tri ân và truyền cảm hứng trong dịp
20/11 vừa qua
Ngoài ra nhà trường còn đẩy mạnh đổi
mới phương pháp, kĩ thuật dạy học thông
qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo được
tổ chức gắn liền với các môn học, các tiết
học, giờ trải nghiệm, thực hành ngoại khoá
như ở môn Tiếng Anh, Lịch sử - Địa lý, Toán
học, Hoá học, Sinh học, Vật lý, Tin học…
Với những hoạt động này học sinh không
chỉ được khơi gợi niềm đam mê học tập, tìm
tòi khám phá, mà còn giúp mỗi giờ học
không còn khô khan với những trang sách
Từ đó, tô điểm thêm nhiều màu sắc cho đời
sống học đường thú vị Những tiết học gắn
liền với hoạt động TNST bao giờ cũng giúp
học sinh tiếp thu bài trong tâm thế tự nhiên,
thoải mái góp phần nâng cao hiệu quả dạyhọc Bên cạnh đó, hoạt động TNST còn làmột hình thức quan trọng trong việc giảngdạy Kỹ năng sống - Giá trị sống Thông quamỗi hoạt động, học sinh phát triển cân bằng
về trí tuệ, tâm hồn, thể chất và khám pháđược tiềm năng bản thân
Có thể nói tăng cường tổ chức cácHĐNGLL, TNST là một giải pháp tối ưu màTrường THCS Lý Nhật Quang đã và đangthực hiện để góp phần nâng cao hiệu quảgiáo dục tại đơn vị Các hoạt động này luônnhận được sự chỉ đạo, định hướng sát saocủa Ban giám hiệu nhà trường, sự nhập cuộctích cực, chủ động của các tổ chức đoàn thể,
tổ chuyên môn, đặc biệt là sự ủng hộ nhiệttình của phụ huynh, sự hưởng ứng của đôngđảo học sinh trong toàn trường Từ đó tạo ramôi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh,tích cực giúp học sinh phát triển, rèn luyệntốt nhất năng lực, kĩ năng, phẩm chất củabản thân, góp phần giúp nhà trường phát huytruyền thống, thực hiện sứ mệnh, tầm nhìn,giá trị cốt lõi của một trường trọng điểm chấtlượng cao trong thời kì mới./
Trải nghiệm giờ mỹ thuật tại sân Trường THCS Lý Nhật Quang
Trang 16Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ
An là nơi đào tạo con em đồng bào dân
tộc thiểu số Thái, Thổ, H’Mông, Ơ Đu,
Khơ Mú, Đan Lai ở các huyện miền núi Tây
Nghệ An, với mục tiêu “Tạo nguồn cán bộ
chất lượng cao người dân tộc thiểu số”, góp
phần phát triển đời sống kinh tế, văn hóa cho
đồng bào miền núi tỉnh nhà Các thế hệ học
sinh nhà trường đều sinh ra và lớn lên trong
cái nôi văn hóa của các dân tộc miền Tây xứ
Nghệ với những phong tục tập quán, những
nét đẹp truyền thống mang đậm đà bản sắc
Bản sắc dân tộc là giá trị cốt lõi nhất củanền văn hóa, thể hiện tâm hồn, cốt cách, tìnhcảm, lý trí, sức mạnh của dân tộc, tạo nên sựkết nối các cộng đồng gắn bó, đoàn kết đểcùng tồn tại và phát triển Tuy nhiên, trongthời đại hiện nay nhiều giá trị văn hóa truyền
thống đang đứng trước nguy cơ bị lãng quên,mai một Là những người con sinh ra và lớnlên nơi núi rừng miền Tây xứ Nghệ, tình yêu
và trách nhiệm đã thôi thúc các em có hànhđộng thiết thực, góp phần vào việc gìn giữ vàphát huy các thuần phong mỹ tục của cộng
Câu lạc bộ nghệ thuật dân tộc Ethnic Art Club
và ý thức, trách nhiệm trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc dân tộc của học sinh
Trang 17đồng mình Đó là cơ sở đầu tiên để Câu lạc bộ
nghệ thuật dân tộc ra đời Việc thành lập Câu
lạc bộ nghệ thuật dân tộc cũng nằm trong kế
hoạch Giáo dục của Nhà trường, tạo ra một
sân chơi lành mạnh, đáp ứng nhu cầu sinh
hoạt, hưởng thụ và sáng tạo văn hóa nghệ
thuật của các em học sinh, hướng tới mục tiêu
đào tạo thế hệ học sinh phát triển toàn diện về
trí tuệ, phẩm chất, kĩ năng, năng lực tư duy,
sáng tạo Xuất phát từ những lý do đó, được
sự cho phép của Cấp ủy, BGH nhà trường,
Đoàn trường THPT DTNT Tỉnh đã thành lập
Câu lạc bộ nghệ thuật dân tộc Ethnic Art Club.
Câu lạc bộ nghệ thuật dân tộc được dẫn dắt
bởi thầy Trần Đình Huy - một người con của
núi rừng, là cựu học sinh trường, sau khi tốt
nghiệp Đại học đã về để công tác, cống hiến
cho trường Câu lạc bộ gồm có 45 thành viên,
chia làm 4 ban: Ban Đàn Hát, Ban Nhảy
-Múa, Ban Kịch - MC, Ban Truyền thông Các
em đều là những học sinh có năng khiếu về
các bộ môn nghệ thuật như: ca hát, múa lăm
vông, múa Mông, thổi khèn, thổi sáo, đánh
trống, đánh cồng, chiêng, … Các em có trách
nhiệm lưu giữ, biểu diễn, giao lưu văn hóa,
văn nghệ dân gian của dân tộc mình, hướng
tới mục tiêu quảng bá văn hóa đặc sắc của dân
tộc, góp phần giữ gìn, bảo tồn, phát huy có
hiệu quả vốn văn hoá truyền thống của các
dân tộc thiểu số tỉnh nhà
Khát vọng thành lập câu lạc bộ nghệ thuật
dân tộc đã được ấp ủ từ khi nhà trường mới
thành lập Song, sau thời gian dài nung nấu,
quyết tâm, đến ngày 1/11/2020, câu lạc bộ
chính thức được kí quyết định thành lập Và,
vào lúc 19h45’ ngày 19/12/2020, tại Trường
THPT Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An, Lễ ra mắt
Câu lạc bộ Nghệ thuật Dân tộc đã diễn ra
trong không khí sôi động và để lại ấn tượng
sâu sắc trong lòng khán giả
Trong Lễ ra mắt Câu lạc bộ, các thành viên
đã đem đến cho khán giả một chương trình
nghệ thuật với nhiều tiết mục đặc sắc Lễ cầu
mùa là một trong các lễ hội tiêu biểu của đồng
bào dân tộc Thái được tổ chức hàng năm vào
mùa lúa chín Lễ hội đã được tái hiện sốngđộng qua phần trình bày của các em học sinh
đến từ Ban Nhảy - Múa hát Tơm - làn điệu
dân ca được ưa thích nhất trong kho tàng văn nghệ dân gian của người Khơ Mú được thể hiện thực sự đem đến cho khán giả những
mới mẻ, thú vị trong mĩ cảm Phong tục tậpquán là nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộcH’ Mông trong những phiên chợ Xuân đãđược tái hiện qua tiết mục hát múa “BảnMông đón Xuân” do các bạn học sinhH’Mông biểu diễn Phần biểu diễn sôi động,cuốn hút, đầy chuyên nghiệp của các bạnthành viên CLB đã thực sự cho khán thính giảđược sống trong không gian văn hóa đặc trưngkhông dễ gì có được ngay giữa lòng thànhphố Màn trình diễn trang phục dân tộc hấpdẫn của các em học sinh đã thu hút sự chú ýcủa khán giả Mỗi dân tộc có những nét đẹpbản sắc văn hóa riêng, và trang phục chính là
sự kết tinh văn hóa của dân tộc đó Những đôinam sinh nữ tú trong trang phục người Kinh,H’Mông, Thái, Khơ Mú, Ơ Đu, Thổ đi lạiuyển chuyển, duyên dáng, tình tứ trên sânkhấu lớn khiến cho cả khán phòng không khỏitrầm trồ, xúc động Bởi, đó chính là hiện thâncho một nền văn hóa đa dạng, phong phú, đậm
đà bản sắc dân tộc, chính là hiện thân cho tinhthần đoàn kết của một đất nước nhiều dân tộcanh em
Lễ ra mắt Câu lạc bộ Nghệ thuật Dân tộc
Ethnic Art Club đã thành công rực rỡ, để lại
những dư âm tốt đẹp trong lòng khán giả Saumàn ra mắt đầy ấn tượng, Câu lạc bộ Nghệthuật Dân tộc đã hoạt động hiệu quả, thu hút,quy tụ được ngày càng nhiều bạn trẻ có năngkhiếu và niềm đam mê nghệ thuật để cùngnhau tìm hiểu, khai thác và góp sức làm chonghệ thuật dân tộc được bảo tồn, ngày càngphát triển và lan tỏa Tin rằng, với ý thức caotrong việc giữ gìn bản sắc văn hóa, cùng vớikhát khao thể hiện, lan tỏa nét đẹp văn hóacủa dân tộc mình, những mĩ tục, những giátrị truyền thống tốt đẹp sẽ còn được gìn giữ,phát huy./
Trang 18“Trong bầu trời không có gì
quý bằng nhân dân Trong
thế giới không có gì mạnh
bằng lực lượng đoàn kết của
nhân dân”, “Dễ trăm lần
không dân cũng chịu/ Khó
vạn lần dân liệu cũng xong”.
Trong suốt quá trình hoạt
động cách mạng, Người
luôn xem dân chủ là chìa
khóa vạn năng để giải
quyết mọi khó khăn, là
phương pháp hiệu quả
nhất để huy động sức mạnh
đoàn kết của nhân dân làm
nên mọi thắng lợi Thấm
nhuần sâu sắc tư tưởng của
Người, Đảng và Nhà nước ta
đã ban hành nhiều văn bản
chỉ đạo thực hiện công tác
dân chủ nói chung và dân
chủ tại các cơ sở nói riêng để
phát huy quyền làm chủ của
nhân dân, tạo động lực cho
mọi thành công
Trong trường học, việc
thực hiện tốt quy chế dân
chủ cơ sở là giải pháp hữu
hiệu để khơi dậy và phát huy
trí tuệ, sức mạnh đoàn kếtcủa cán bộ, nhà giáo, ngườilao động, của học sinh; đồngthời huy động được các lựclượng xã hội cùng vào cuộc
để tạo nên sức mạnh tổnghợp thực hiện thắng lợinhiệm vụ chính trị, nâng caochất lượng giáo dục Thờigian qua, nhiều cơ sở giáodục trên địa bàn tỉnh đã chủđộng triển khai các giải pháp
để thực hiện hiệu quả côngtác dân chủ, tạo dựng đượcniềm tin, động viên khích lệđội ngũ cán bộ, giáo viên,nhân viên trong thực hiệnnhiệm vụ, nâng cao chấtlượng giáo dục Bên cạnh đóvẫn còn một số đơn vị chưaquan tâm đúng mức đếncông tác này, lúng túngtrong việc xây dựng kếhoạch và triển khai thực hiệnnên việc phát huy quyền dânchủ có nơi, có lúc chưa hiệuquả Nội dung công việctrong đơn vị chưa được đưa
ra thảo luận, trao đổi trongcán bộ, giáo viên, nhân viênhoặc đưa ra lấy ý kiến mộtcách chiếu lệ Một bộ phậncán bộ, giáo viên, nhân viênchưa mạnh dạn, thẳng thắn
trong việc đóng góp ý kiếnphê bình; có tư tưởng cả nể,ngại va chạm Việc thực hiện
kế hoạch kiểm tra nội bộ vàthông báo kết quả kiểm trathực hiện nghị quyết hộinghị CNVCNLĐ tại một sốtrường chưa thường xuyên; Qua thực tiễn tham mưuchỉ đạo công tác dân chủ cơ
sở trường học, chúng tôi đềxuất một số giải pháp để cácđơn vị tham khảo, vận dụngnhằm nâng cao hiệu quảcông tác này:
1 Nâng cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng, đặc biệt là vai trò của người đứng đầu cơ quan, đơn vị Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện QCDC cơ
sở nghiêm túc.
Để thực hành dân chủtrong trường học, trước hếtchi bộ đảng phải ban hànhnghị quyết về công tác dânchủ ở cơ sở, tập trung lãnhđạo các bộ phận, tổ chứcđoàn thể trong nhà trườngtriển khai thực hiện đầy đủ.Tập thể lãnh đạo nhà trườngphải thống nhất cả nhận thức
Trang 19mẫu trong đạo đức, lối sống;
luôn lắng nghe, tiếp thu ý
kiến góp ý của cán bộ, giáo
viên, nhân viên, học sinh và
nhân dân; thường xuyên
nắm bắt tâm tư, nguyện
vọng, động viên, chia sẻ, tạo
điều kiện giúp đỡ cán bộ,
giáo viên, nhân viên phát
huy vai trò, năng lực của mình
Hàng năm nhà trường
phải xây dựng kế hoạch thực
hiện quy chế dân chủ cơ sở;
đưa nội dung công tác này
vào kế hoạch công tác hàng
tuần, hàng tháng, hàng năm
của cấp ủy, lãnh đạo đơn vị
và các bộ phận, đoàn thể để
triển khai thực hiện
2 Phát huy hiệu quả vai
trò của ban thực hiện QCDC
cơ sở của đơn vị.
Thành lập ban thực hiện
QCDC ở cơ sở; củng cố,
kiện toàn ban khi có sự thay
đổi nhân sự; phân công cấp
ủy viên, lãnh đạo nhà trường
phụ trách công tác DCCS;
đảm bảo mỗi bộ phận, mỗi
đoàn thể đều có ít nhất 01
đại diện tham gia; xây dựng
quy chế làm việc của ban,
phân công nhiệm vụ cụ thể
cho từng thành viên; thực
hiện nghiêm túc chế độ họp,
sơ kết, tổng kết
3 Đẩy mạnh công tác
tuyên truyền, nâng cao nhận
thức cho cán bộ, giáo viên,
nhân viên về vai trò của
công tác dân chủ ở cơ sở.
Thường xuyên cập nhật,
phổ biến các văn bản về công
tác dân chủ cơ sở tới cán bộ,
giáo viên, nhân viên để họ
biết, hiểu và thực hiện (Nghịđịnh 04/2015/NĐ-CP, Thông
tư 11/2020/TT-BGDĐT…)
Gắn việc tuyên truyềnthực hiện QCDC cơ sở vớiviệc triển khai thực hiệnnghị quyết đại hội đảng bộcác cấp; đẩy mạnh thực hiện
“Học tập và làm theo tưtưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh”; phong tràothi đua “Dân vận khéo” vàcác cuộc vận động trongngành Lựa chọn xây dựngmột vài điểm sáng (tổ bộmôn, tổ công đoàn, ) vềthực hiện quy chế dân chủ cơ
sở để nhân rộng những môhình hay, cách làm hiệu quả
Công khai các nội dungtheo Nghị định 04/2015/NĐ-
CP của Chính phủ; Thông tư36/2017/TT-BGDĐT ngày28/12/2017 và Thông tư11/2020/TT-BGDĐT ngày19/5/2020 của Bộ GD&ĐT
Hình thức tuyên truyềnphải đa dạng: phổ biến, quántriệt nội dung tại hội nghị;
niêm yết trên bảng tin, đăngtrên trang mạng điện tử củađơn vị; Cử cán bộ tham giatập huấn các lớp nghiệp vụ
về công tác DCCS do cấptrên tổ chức để tiếp thu nộidung về truyền đạt lại chocán bộ, giáo viên, nhân viên
4 Tổ chức tốt hội nghị cán bộ, viên chức, người lao động hàng năm; thực hiện nghiêm túc chế độ hội họp, giao ban theo quy định.
Đây là hình thức dân chủtrực tiếp nhất để cán bộ, giáoviên, nhân viên đóng góp ýkiến xây dựng các chươngtrình, kế hoạch công tác, xâydựng và sửa đổi các quy chế,quy định… Lãnh đạo đơn vịcần phối hợp với tổ chứccông đoàn tiến hành hội nghịđúng quy trình; tổ chức từcác tổ, bộ phận sau đó mớitiến hành hội nghị toàn đơn
vị Các tổ chức, đoàn thểthực hiện nghiêm túc chế độhội họp, có sổ ghi chép biênbản các cuộc họp (ghi chépcác nội dung phổ biến, công
Hội nghị viên chức, người lao động Trường THPT Bắc Yên Thành
Trang 20khai, các ý kiến trao đổi,
thảo luận, thống nhất của các
thành viên dự họp và kết
luận của người chủ trì)
5 Xây dựng, sửa đổi, bổ
sung các quy chế quy định
của cơ quan, đơn vị.
Vào đầu năm học, cần rà
soát, xây dựng, sửa đổi các
quy chế, quy định của đơn vị
phù hợp với đặc điểm tình
hình (quy chế dân chủ cơ sở,
quy chế làm việc, quy chế
chi tiêu nội bộ, quy chế văn
hóa công sở, quy chế phối
hợp với các tổ chức, đoàn
thể…), đảm bảo tốt việc
thực hiện nhiệm vụ Đối với
các nội dung có đánh giá,
xếp loại, cần phải xây dựng
bộ tiêu chí rõ ràng, cụ thể để
làm căn cứ thực hiện
6 Tăng cường trao đổi,
phản biện tại các hội nghị;
tổ chức đối thoại với cán bộ,
nhà giáo, người lao động,
học sinh.
Trao đổi, phản biện là
việc làm rất cần thiết của
lãnh đạo cơ sở giáo dục
nhằm tạo sự đồng thuận
trong thực hiện nhiệm vụ
Đối thoại là giải pháp tạo nên
sự gần gũi, thân thiện; là dịp
hữu hiệu tháo gỡ những
vướng mắc, khó khăn trong
hoạt động giáo dục, không
để những bất cập kéo dài gây
bức xúc, căng thẳng làm mất
đoàn kết nội bộ Đối thoại
với học sinh giúp các emtháo gỡ những khó khăn về
tư tưởng, tâm lý để ổn địnhtinh thần, tập trung học tập,hạn chế xích mích, bất hòa
Tùy theo đặc điểm tình hìnhcủa đơn vị để lựa chọn phạm
vi, quy mô và đối tượng đốithoại Việc trao đổi, chia sẻ
và nắm bắt thông tin phảitiến hành thường xuyên, cóthể thực hiện theo định kỳhoặc theo yêu cầu cần thiếtcủa nhà trường Nội dung đốithoại cần được chuẩn bị kỹlưỡng để đảm bảo hiệu quả
7 Phát huy vai trò của các tổ chức, đoàn thể trong đơn vị; phối hợp tốt với cấp
ủy, chính quyền, đoàn thể ở địa phương; đẩy mạnh hoạt động của thanh tra nhân dân.
Tổ chức công đoàn,đoàn, hội, đội trong nhàtrường phải tạo được nhiềuhoạt động sôi nổi, bổ ích chocác thành viên tham gia;
tăng cường phối hợp với cấp
ủy, chính quyền và các đoànthể đóng trên địa bàn để xâydựng môi trường giáo dục antoàn, lành mạnh, thân thiện,phòng chống bạo lực họcđường; đồng thời tăng cườngvai trò giám sát, phản biệncủa các tổ chức, đoàn thể,các lực lượng xã hội đối vớicác hoạt động của nhà trường
8 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện QCDC cơ sở Thực hiện nghiêm túc chế độ tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân (nếu có).
Việc kiểm tra phải tiến
hành thường xuyên nhằmđôn đốc, nhắc nhở các bộphận, tổ chức, cá nhân thựchiện hiệu quả công tácDCCS theo chức trách,nhiệm vụ được giao, kịp thời
tư vấn, định hướng đối vớinhững việc chưa tốt, chưaphù hợp để đảm bảo việcthực hiện QCDC cơ sở ngàycàng tốt hơn Công tác kiểmtra thực hiện cần linh hoạt:theo kế hoạch; đột xuất; kếthợp trong kiểm tra thực hiệnnhiệm vụ chuyên môn;… Thực hiện tiếp dân thườngxuyên với thái độ ân cần,giải thích rõ những thắc mắccủa dân để dân hiểu, dânđồng tình cùng chung tayvới ngành giáo dục thực hiệnnhiệm vụ giáo dục học sinh.Việc đối thoại giải quyết đơnthư khiếu nại, tố cáo (nếu có)phải được tiến hành đúngquy định
Xu hướng xã hội ngàycàng văn minh, yêu cầu vềdân chủ đang đặt ra ngàycàng cao đối với tất cả các
cơ quan, đơn vị, đặc biệt làcác cơ sở giáo dục Vì vậy,lãnh đạo các nhà trường cầnnghiên cứu, vận dụng cácgiải pháp nói trên một cáchlinh hoạt, sáng tạo để côngtác dân chủ tại đơn vị ngàycàng đi vào thực chất, đểmỗi cán bộ, giáo viên, nhânviên, học sinh đều thực hiệnđầy đủ, đúng đắn quyền vànghĩa vụ của mình; luôn tintưởng, gắn bó, đoàn kết, nhấttrí, cùng tập thể vượt quamọi khó khăn, thực hiệnthành công mọi nhiệm vụ./
Trang 21Trong xu thế đổi mới
giáo dục, trải nghiệm là
hoạt động giáo dục thú
vị, bổ ích, có hiệu quả đối với
việc phát triển phẩm chất,
năng lực cho học sinh Tổ
chức hoạt động trải nghiệm
môn Ngữ văn là một trong
những biện pháp khuyến
khích, động viên và tạo điều
kiện thuận lợi cho học sinh
tích cực tham gia vào các hoạt
động thực tiễn, biến ý tưởng
thành hiện thực, định hình
cách nhìn nhận tích cực về con
người và cuộc sống Mỗi hoạt
động trải nghiệm sẽ là một bài
học, giúp các em sống tốt hơn,
hoàn thiện và phát triển nhân
cách, hình thành nên động cơ,
niềm tin và giá trị sống
Trường THPT Đô Lương
1 đang thực hiện thí điểm xây
dựng trường trọng điểm Chất
lượng cao giai đoạn 2019
-2023 theo kế hoạch của
UBND tỉnh Nghệ An Để đáp
ứng yêu cầu nâng cao chất
lượng giáo dục, nhà trường coi
trọng công tác đổi mới dạy
học theo hướng phát triển
năng lực, phẩm chất đối với tất
cả các môn học Xuất phát từ
đặc trưng bộ môn Ngữ văn,
trong các bài học cụ thể, đặc
biệt là các giờ Đọc văn tại
trường THPT Đô Lương 1,
chúng tôi thường xuyên quan
tâm việc rèn luyện, bồi dưỡng
cho học sinh khả năng kết nốivăn bản với thực tế đời sống,
có phong thái tự tin, chủ độngdiễn đạt, bày tỏ tình cảm, suynghĩ của mình thông qua một
số hình thức tổ chức hoạt độngtrải nghiệm đa dạng, thú vị, tạo
ấn tượng sâu sắc cho bài học
Các hình thức trải nghiệm màtôi đã thực hiện là hướng dẫnhọc sinh kiến tạo và tổ chứcbài học theo hình thức sânkhấu hóa, thiết kế các trò chơi,
tổ chức các cuộc thi trong quy
mô lớp học…
Sân khấu hóa tác phẩmvăn học là một hình thứctương tác dựa trên hoạt độngdiễn kịch Học sinh có cơ hộitiếp cận sâu hơn với tác phẩmthông qua việc chuyển thể,nhập vai nhân vật Phần trìnhdiễn của các em trở thành mộtcuộc chia sẻ, thảo luận giữanhững người thực hiện vànhững học sinh đóng vai trò làkhán giả Chúng tôi tổ dạy họcthông qua bàn giao nhiệm vụ
cụ thể cho các nhóm học sinhnghiên cứu tác phẩm, dựa trêncác tình huống cụ thể của tácphẩm tiến hành chuyển thể,xây dựng kịch bản, phân vai
Chúng tôi đã áp dụng hìnhthức trải nghiệm này ở các lớphọc với nhiều tác phẩm, tríchđoạn được chuyển thể : Truyện
An Dương Vương và Mị Châu
- Trọng Thủy, truyện cười
Nhưng nó phải bằng hai mày,Tam đại con gà, Chữ người tử
tù (Nguyễn Tuân), Chí Phèo(Nam Cao), Vợ nhặt (KimLân), Hồn Trương Ba, da hàngthịt (Lưu Quang Vũ)… Vớihoạt động sân khấu hóa, họcsinh được đặt vào không khíđặc trưng của thời đại mà vănbản phản ánh, lột tả cảm xúc,suy nghĩ của nhân vật màmình nhập vai, từ đó, các em
sẽ có sự nhận thức sâu sắc hơn
về tác phẩm Đối với nhữnghọc sinh đóng vai trò là khángiả, các em sẽ được thưởngthức tác phẩm bằng trực quansinh động, sẽ có những sosánh, đối chiếu giữa tác phẩm
và thực tế trình diễn để từ đókhắc sâu nhận thức về bài học.Hình thức trải nghiệm này cònthúc đẩy học sinh mạnh dạnđưa ra những quan điểm, suynghĩ, nhận thức riêng của các
em về tác phẩm Đồng thời,rèn luyện cho các em kỹ năng
xử lý, ứng phó với những tìnhhuống cụ thể xảy ra trongthực tế
Tổ chức các trò chơi là mộttrong những hình thức trảinghiệm khá phổ biến trong cáctiết học bộ môn Ngữ văn theokiểu “học mà chơi, chơi màhọc” Thông qua hình thứcnày, học sinh có thể phát huyđược sự chủ động, tích cực,sáng tạo, duy trì không khíhọc tập sôi nổi, hào hứng,đồng thời rèn luyện tác phongnhanh nhẹn, tư duy nhạy bén,giải toả căng thẳng, duy trì tâm
lí vui vẻ, phấn chấn, tạo điềukện học tập tốt hơn.Trongphạm vi lớp học, tổ chức trò
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
Trong giờ học Ngữ văn
ở Trường THPT Đô Lương 1
TrầN Thị BíCh LIÊN
Trường THPT Đô Lương 1
(Xem tiếp trang 52)
Trang 22Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định số 32/QĐ-BGDĐT ngày
26/12/2018 (CTGDPT 2018), thực hiện mục tiêu giáo dục hình thành, phát triển phẩm
chất và năng lực cho học sinh thông qua các nội dung giáo dục, hoạt động giáo dục.
Để việc triển khai thực hiện CTGDPT 2018 có hiệu quả, ngoài việc đổi mới chương trình,
sách giáo khoa, các nhà trường, thầy cô giáo và học sinh cần đổi mới mạnh mẽ cách dạy và
cách học Một tiết dạy học hướng tới phát triển năng lực, phẩm chất người học, việc tổ chức
dạy và học được biểu hiện bởi các đặc trưng:
Thứ nhất: Dạy học thông qua hoạt động
Việc tổ chức dạy học mà học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập thông qua chuỗi các hoạtđộng có chủ đích, được liên kết chặt chẽ nhằm đạt mục tiêu bài học Hoạt động có sự kết hợplinh hoạt giữa hoạt động “thân thể” như: nghe, nhìn, đếm, đo đạc, sắp xếp và các hoạt độngtrí tuệ như: tổng hợp, phân tích, khái quát hóa, mô hình hóa
Khi học sinh được trực tiếp tham gia hoạt động học tập, các em sẽ hứng thú, tập trung chú
ý cao, những kiến thức, kỹ năng các em thu nhận được chính là sản phẩm của chính mìnhtrong những hoạt động học tập mà các em tự thực hiện do đó việc tiếp nhận tri thức, hìnhthành kỹ năng một cách vững chắc, tự tin
Thứ hai: Dạy cách tự học
Bản chất của quá trình học tập là quá trình mỗi cá nhân tự động não kết hợp với các hoạtđộng “cơ bắp” để tích lũy và hình thành kiến thức, kỹ năng bổ sung cho kho tàng tri thức củabản thân Vì vậy, tự học giúp ta chủ động tìm hiểu, thu thập kiến thức, khám phá, là nhu cầucủa mỗi con người được diễn ra suốt đời
Vì vậy, phải chú trọng dạy học sinh cách tự học, trước hết học sinh phải có nhu cầu, động
cơ, hứng thú học tập Để tự học có kết quả, học sinh cần biết cách tự học, tự đặt câu hỏi và biếtcách tự giải quyết vấn đề; tự kiểm tra đánh giá, rút kinh nghiệm
Ví dụ: Bài học cộng trong
phạm vi 10 (SGK toán 1, bộ sách
Kết nối tri thức với cuộc sống)
Thông qua các hoạt động:
Quan sát, đếm học sinh tìm ra
3 quả bóng gộp với 2 quả bóng
thành 5 quả bóng
Bằng các hoạt động trí tuệ (thao
tác tư duy) mô hình hóa, khái quát
hóa để hình thành phép cộng
Trang 23Chính vì vậy, việc dạy cách tự học là dạy cách nghĩ, cách thực hiện, tự phát triển tạo cơ
sở và thói quen cho học tập suốt đời
Có nhiều quan điểm về các hình thức tự học, tuy nhiên có thể phân loại các hình thức cơbản như:
- Tự học hoàn toàn: thông qua kinh nghiệm, vốn sống bản thân, tìm hiểu thực tế, học kinh
nghiệm của người khác
- Tự học qua các phương tiện, tài liệu hướng dẫn: được nghe giảng giải minh họa, qua
các phương tiện truyền thông hoặc tự nghiên cứu qua tài liệu được trình bày nội dung, cáchxây dựng kiến thức, cách kiểm tra kết quả
- Tự học có hướng dẫn (của giáo viên): thực hiện một số hoạt động, nhiệm vụ học tập dưới
sự hướng dẫn, trợ giúp của giáo viên như trong từng giai đoạn học tập; như học cá nhân tại lớp;
tự hoàn thành các nội dung học tập ở gia đình, cộng đồng Hình thức này cũng đem lại kết quảnhất định, tuy nhiên giáo viên cần thường xuyên theo dõi, giám sát và hỗ trợ kịp thời
Tự học sẽ giúp học sinh có thói quen tốt, khi muốn thực hiện việc gì cần lên kế hoạch, nộidung cụ thể, chuẩn bị các điều kiện, sự hỗ trợ, thời gian…
Thứ ba: Dạy học tăng cường tương tác
Trong một lớp học trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không thể đồng đều tuyệt đối
Vì vậy, việc học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập cần có sự tương tác hỗ trợ lẫn nhau đểhoàn thành mục tiêu bài học
Hơn nữa trong học tập, không phải mọi tri thức, kĩ năng đều được hình thành bằng nhữnghoạt động độc lập cá nhân, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề khó phức tạp, cần có sựphối hợp để hoàn thành nhiệm vụ chung
Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng địnhhay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới
Tạo cơ hội giúp học sinh phát triển các kỹ năng giao tiếp, ứng xử, phối hợp để cùng hoànthành một nhiệm vụ chung Học sinh biết lắng nghe và trình bày ý kiến một cách rõ ràng, biếtthừa nhận ý kiến của người khác, biết ngắt lời một cách hợp lí, biết phản đối một cách lịch sự
và đáp lại lời phản đối
Thông qua việc tương tác giữa thầy-trò để kịp thời tư vấn hỗ trợ giúp các em vượt qua cáckhó khăn trong học tập, cũng như động viên khích lệ các em
Khi tổ chức học theo nhóm cần lưu ý giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm phải rõ ràng, ngắn gọn, đủ
Ví dụ: Tách ra còn lại mấy?
Toán lớp 1 (bộ sách Kết nối tri thức
với cuộc sống)
Để tự học, tự khám phá:
Học sinh biết mình phải làm
việc gì? (trả lời có mấy Sóc bông)
Biết cách tìm số gấu bông
(bằng cách đếm)
Hình thành phép trừ (thông qua
phép tách, sử dụng khái quát hóa,
mô hình hóa)
Trang 24Thứ tư: Dạy học gắn liền thực tiễn
Dạy học gắn liền với thực tiễn ngay trong các giờ học, giáo viên khai thác tối đa các dữ liệu,lấy ví dụ gần gũi, xung quanh cuộc sống hằng ngày của các em, tạo điều kiện để học sinh sửdụng kiến thức, kinh nghiệm vốn sống của mình để giải quyết vấn đề, hình thành kiến thức mới,
từ đó giúp các em thấy được giá trị của kiến thức đối với bản thân, thấy việc học có ý nghĩa.Dạy học trải nghiệm sáng tạo bằng các hoạt động ngoài giờ chính khóa theo các chủ đềphù hợp Bằng hoạt động trải nghiệm của bản thân, mỗi học sinh vừa là người tham gia, vừa
là người thiết kế và tổ chức các hoạt động cho chính mình, qua đó tự khám phá, điều chỉnhbản thân, điều chỉnh cách tổ chức hoạt động, tổ chức cuộc sống để sinh hoạt và làm việc có kếhoạch, có trách nhiệm
Trong CTGDPT 2018 cấp tiểu học, hoạt động trải nghiệm là các hoạt động giáo dục bắt
buộc Học sinh hình thành phẩm chất và năng lực dựa trên sự huy động tổng hợp kiến thức và
kỹ năng từ nhiều lĩnh vực giáo dục khác nhau.
Thứ năm: Dạy học gắn liền với đánh giá, nhận xét học sinh
Theo Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 về việc ban hành Quy định đánhgiá học sinh tiểu học, đánh giá, nhận xét học sinh là một khâu không thể tách rời trong quátrình dạy học (trước đây việc đánh giá thiên về việc xác định, công nhận kết quả học tập saumột giai đoạn học tập) Nhận xét, đánh giá học sinh trong suốt tiến trình hoạt động thực hiệnmục tiêu bài học (các yêu cầu cần đạt) và kết quả sản phẩm học tập của các em nhằm kịp thờikhuyến khích, hỗ trợ học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác Chú trọng pháttriển kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau với nhiều hình thức như theo mẫu (kết quả)hoặc tự xác định tiêu chí để nhận xét đánh giá, tìm được nguyên nhân và giúp nhau nêu cáchsửa chữa các sai sót
Thứ sáu: Tính tích cực học tập
Tính tích cực học tập là một đặc trưng của quá trình nhận thức, khát vọng hiểu biết, cốgắng trí lực và có nghị lực để khám phá, tìm hiều và là quá trình chiếm lĩnh tri thức Do vậy,
để phát huy tính cực học tập của học sinh trước hết tạo động cơ, gây hứng thú học tập Đây
là tiền đề của tự giác, nhằm giúp các em hình thành cách tư duy độc lập, khởi nguồn cho mọi
sự sáng tạo và phát triển.
Biểu hiện cụ thể ở những dấu hiệu như: hăng hái trả lời các câu hỏi của giáo viên, bổ sungcác câu trả lời của bạn, thích phát biểu ý kiến của mình trước vấn đề nêu ra; hay nêu thắc mắc,đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề chưa đủ rõ; chủ động vận dụng kiến thức, kĩ năng đãhọc để nhận thức vấn đề mới; tập trung chú ý vào vấn đề đang học; kiên trì hoàn thành cácnhiệm vụ học tập, không nản trước những tình huống khó khăn…
Sáu đặc trưng trên làm thành hình thể cấu trúc tự nhiên “lục giác” bền vững cho mỗi tiết
dạy, mỗi hoạt động giáo dục Để dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực ngườihọc một cách có hiệu quả thiết thực, các nhà trường, tổ chuyên môn và giáo viên cần thực hiện
có chất lượng việc sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại Công văn số1315/BGDĐT-GDTH ngày 16/4/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn sinh
hoạt chuyên môn thực hiện CTGDPT cấp tiểu học để cùng “suy ngẫm và chia sẻ” các kinh
nghiệm tổ chức dạy học với thầy cô đồng nghiệp./
Trang 25và Đào tạo đã triển khai thực hiện
chuyên đề “Nâng cao chất lượng bữa
ăn bán trú cho trẻ trong trường mầm non”
Mục tiêu của chuyên đề là nhằm nâng cao
nhận thức, ý thức trách nhiệm cho cán bộ,
giáo viên các trường mầm non, gia đình của
trẻ và cộng đồng đối với việc chăm sóc sức
khỏe cho trẻ; từ đó góp phần giảm tỷ lệ trẻ
suy dinh dưỡng, cải thiện tầm vóc, trí tuệ của
trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện
Để chuyên đề đạt hiệu quả cao, SởGD&ĐT đã tập trung chỉ đạo, tổ chức tậphuấn cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhânviên các trường mầm non Nội dung tậphuấn bao gồm: công tác chăm sóc, nuôidưỡng, bảo vệ sức khỏe cho trẻ; xây dựngthực đơn và vệ sinh an toàn thực phẩm; sửdụng phần mềm tính khẩu phần ăn cho trẻ;giao - nhận, xuất - nhập và kiểm tra chấtlượng thực phẩm; lưu mẫu thức ăn; phối hợpvới phụ huynh, cộng đồng trong việc tổ chứcbữa ăn, tổ chức cho trẻ vận động nhằm pháttriển thể lực;…
Các địa phương đã tổ chức hội thi “Giađình dinh dưỡng trẻ thơ” cấp trường, cấphuyện để phụ huynh cùng tham gia với cáccon, nhằm có thêm hiểu biết chế độ dinhdưỡng của trẻ, chủ động nâng cao chấtlượng bữa ăn cho trẻ
Các trường mầm non đã tìm nhiều biệnpháp để nâng chế độ ăn cho trẻ; thực hiệnthay đổi thực đơn theo mùa; tăng cường thayđổi bữa ăn phụ Đối với trẻ suy dinh dưỡng,nhà trường có chế độ chăm sóc riêng, có hồ
sơ theo dõi hàng tháng Việc dùng thựcphẩm chế biến sẵn hoặc dùng bánh kẹo chotrẻ ăn bữa phụ được hạn chế dần Nhữngvùng đặc biệt khó khăn, các trường đã làmtốt công tác tuyên truyền để tổ chức cho trẻ
ăn trưa dưới hình thức “bán trú dân nuôi”(hoặc phụ huynh mang cơm từ nhà tớitrường và cùng cô giáo nấu thêm thức ăncho trẻ ăn trưa tại trường; hoặc gia đình góp
Nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú cho trẻ
TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON
Bài và ảnh: NguyễN Thị hẢI yếN
Phòng Giáo dục Mầm non, Sở GD&ĐT
Một góc nhà bếp của Trường MN Hiến Sơn
(Đô Lương)
Trang 26giáo viên phối hợp với phụ huynh nấu ăn
cho trẻ tại trường)
Một điều đáng nói là việc hợp đồng cung
cấp thực phẩm sạch và công khai, minh bạch
chế độ ăn của trẻ được các trường mầm non
hết sức quan tâm Các trường còn phối hợp
với phụ huynh xây dựng vườn rau để cung
cấp nguồn rau an toàn cho bữa ăn của trẻ và
hiện đã có tới 98% số trường mầm non ở
vùng đồng bằng, miền núi có được vườn rau
như thế
Công tác xã hội hóa nhằm huy động
nguồn lực đầu tư cho việc tổ chức bán trú
tại các trường mầm non được phụ huynh
đồng tình ủng hộ; bếp ăn đúng tiêu chuẩn;
trang thiết bị phục vụ bán trú như tủ lạnh,
tủ sấy bát, tủ nấu cơm bằng ga, máy khử
trùng, máy lọc nước, xe đẩy cơm, tủ bếp,…
được đầu tư xây dựng, mua sắm Tại thờiđiểm năm học 2019-2020, đã có 80% bếp
ăn được trang bị đầy đủ các thiết bị phục vụbán trú; 90% bếp ăn được bố trí đúng theotiêu chuẩn bếp một chiều; 100% trường sửdụng phần mềm Vietec, Corp để tính khẩuphần ăn cho trẻ
Để chất lượng bán trú của các nhà trườngđược nâng lên phụ thuộc rất nhiều vào độingũ nhân viên nấu ăn Đến nay, 100% nhânviên hợp đồng nấu ăn tại các trường mầmnon đều có chứng chỉ nấu ăn; chế độ trả chođội ngũ này cũng được cải thiện (thấp nhất
là 2.700.00đ/tháng, cao nhất 4.000.000đ/tháng).Nghị quyết số 25/2019/NQ-HĐND ngày12/12/2019 của HĐND tỉnh về định mức hỗtrợ kinh phí để thuê khoán người nấu ănphục vụ bán trú tại các trường mầm noncông lập thuộc xã đặc biệt khó khăn trên địa
Vườn rau của Trường MN Long Sơn (Thái Hòa)
Trang 27Kết quả thực hiện chuyên đề “Nâng cao
chất lượng bữa ăn bán trú cho trẻ trong
trường mầm non” thật khả quan Trong 5
năm trở lại đây, chất lượng bữa ăn của trẻ
trong các trường mầm non được nâng lên,
mức ăn của trẻ ở vùng khó khăn đạt 15.000
đồng/trẻ/ngày; ở vùng thuận lợi từ 16.000
đồng/trẻ/ngày đến 25.000 đồng/trẻ/ngày; có
một số trường mầm non ngoài công lập ở
thành phố có mức ăn từ 30.000 đồng/trẻ/ngày
đến 50.000 đồng/trẻ/ngày Hình thức tổ chức
bữa ăn cho trẻ; giúp trẻ có thói quen tự phục
vụ, thói quen vệ sinh và có hành vi văn
minh trong ăn uống cũng được các trường
mầm non quan tâm chỉ đạo thực hiện
Thực hiện đề án “Thí điểm mở rộng
Chương trình Sữa học đường trên địa bàn
tỉnh Nghệ An”, năm học 2015-2016 có
17/21 đơn vị huyện tham gia, tỷ lệ trẻ được
uống sữa đạt 60%; năm học 2018 -2019 có
86% trường mầm non với 77% trẻ được
uống sữa Có thế nói Chương trình này cũng
đã góp phần tích cực vào việc nâng cao sức
khỏe cho trẻ
Theo thống kê của Sở GD&ĐT, ở độ tuổi
nhà trẻ, năm học 2011-2012 có 7,1% số
cháu ở thể nhẹ cân, 8,0% ở thể thấp còi,
nhưng năm học 2019-2020, thể nhẹ cân chỉ
có 01 giáo viên/lớp bán trú dân nuôi…Một số vùng do điều kiện kinh tế khókhăn, phụ huynh chưa quan tâm đến việcchăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ
Năm học 2019-2020 Nghệ An có tới 556trường mầm non và 156 nhóm lớp mầm nonđộc lập với 218.421 trẻ (32.825 cháu nhà trẻ;185.596 cháu mẫu giáo); trong đó có216.734/218.421 trẻ được tổ chức ăn bántrú, đạt tỷ lệ trên 99,23% Việc tiếp tục nângcao chất lượng bữa ăn bán trú cho trẻ là mộttrong những giải pháp góp phần giảm thiểu
tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, nâng cao tầm vóctrẻ em mầm non Để hoạt động bán trú ngàycàng hiệu quả, bên cạnh việc các cơ sở giáodục mầm non phải làm tốt hơn nữa nhiệm
vụ của mình, rất cần sự chung tay của giađình của trẻ, của cộng đồng; cũng rất cần sựquan tâm chỉ đạo của các cấp chính quyền,nhất là chính quyền cấp xã./
Trang 28khuya, và một số bài thơ khác của Hồ
Chí Minh, thuộc loại thơ vịnh cảnh,
một thể tài mang khá rõ dấu ấn truyền thống
của thơ cổ điển phương đông Cấu tứ của bài
thơ tuân thủ khá chặt mô tip truyền thống: từ
tả cảnh đến tỏ tình, tỏ chí Bài thơ lại được viết
theo lối thất ngôn bát cú, hằn dấu ấn Đường
Tống nói chung và thơ trung đại Việt Nam nói
riêng Ở đây, người ta đã thấy một hình ảnh
Việt Bắc có đời sống khá độc đáo qua sự cảm
nhận của chủ thể trữ tình Hồ Chí Minh, theo
đó là cái độc đáo của hình tượng tác giả
Đọc những bài thơ vịnh cảnh được Hồ
Chí Minh viết ở Việt Bắc, chúng ta không
mấy khi thấy hiện hữu hình ảnh một thủ đô
kháng chiến Việt Bắc ở đây không có cái vẻ
phong phú, rạo rực và ồn ào như Việt Bắc
trong bài thơ dài cùng tên của Tố Hữu Phải
chăng điểm khác là trong khi làm thơ, cái tôi
trữ tình thi sĩ của tác giả đã đủ bản lĩnh để
thoát khỏi ám ảnh chính trị, để tạo ra được sự
chiếm lĩnh hiện thực thơ - chứ không phải,
hoặc không chỉ là hiện thực kháng chiến Ở
đây luôn luôn hiển hiện vẻ đẹp hiền dịu, thanh
khiết tự nhiên của thiên nhiên: chỉ có trăng,
có tiếng suối, có cổ thụ và chim kêu vượn
hót Đó là tinh thần chung của những bài thơ
Hồ Chí Minh viết về Việt Bắc Bài Cảnh rừng
Việt Bắc có cái độc đáo ở vẻ tự tại, ở cái vẻ
như chơi, như không mà bày tỏ được tình yêu
thiên nhiên đắm say và trách nhiệm trước đại
cuộc, nó không những không có cái ồn ào của
thơ Tố Hữu, ngay cả cái vẻ đắm đuối dễ thấy
của Cảnh khuya cũng không
Hai câu đề:
Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay Vượn hót chim kêu suốt cả ngày
Thơ vịnh cảnh truyền thống ít khi có cáikiểu giới thiệu, kiểu “vào bài” nhẹ nhàng, tựnhiên như vậy Với câu giới thiệu này, cái tôitrữ tình xuất hiện kèm theo hành động trữtình: có thể hình dung nhà thơ đang vỗ vaimột người bạn, một khách quen mà nói mộtcách giản dị, như là khẩu ngữ Cái hànhđộng vừa như mời gọi, lại như vừa khích lệđối tượng tiếp nhận đến với Việt Bắc Câuthứ hai mở ra một thế giới vừa quen vừa lạ.Quen, bởi thế giới với những trúc, mai, viên,hạc như là sự gợi về kí ức văn chươngphương Đông; lạ, bởi vẫn chất liệu ấy, nghĩa
là cũng thứ thiên nhiên ấy, nhưng Hồ ChíMinh chỉ nhắc đến như là để giới thiệu vẻđẹp của nó Tác giả không muốn những tâm
sự của mình lôi kéo, làm mất đi cái thanhkhiết tự tại của tự nhiên Ta nghe vang cáirộn ràng của một thứ thiên nhiên hoang sơ,bản nhiên Ba chữ “suốt cả ngày” khôngmang nghĩa tạo ra giới hạn thời gian cụ thểmột ngày, mà ngược lại, gợi một vòng tuầnhoàn vận động miên viễn với tiếng vượn hótchim kêu rộn rã, vui vầy Tuy nhiên, ngaytrong cái âm thanh rỉ rả, hoặc rộn ràng củatiếng chim, tiếng vượn ấy ta cũng có thểhình dung được phần nào đó tâm trạng củanhững người đang phải cách li với cuộc sốngtiện nghi ở bên ngoài Nếu không nhầm thìchính tiếng vượn hót chim kêu ấy là tiếngnói nghệ thuật quan trọng tạo nên chiều sâu
Hình tượng tác giả trong bài
“Cảnh rừng Việt Bắc” của Hồ Chí Minh
TS LÊ ThANh NgA - Trường Đại học Vinh
Trang 29không cùng của không gian rừng núi, và đó
là điểm nhấn quan trọng làm nên vẻ đẹp của
thế giới Cảnh rừng Việt Bắc.
Hai câu thơ tiếp theo có lẽ nói lên được
phần nào cảnh, hay thói quen sinh hoạt của
con người kháng chiến Nhưng đó là những
sinh hoạt thường nhật, phi chính trị:
Khách đến thì mời ngô nếp nướng
Săn về thường chén thịt rừng quay
Tác giả phải chăng muốn ghi lại và chia
sẻ thật trọn vẹn những vẻ đẹp, những khoảnh
khắc thanh bình hiếm hoi ở miền đất gắn bó
nhiều năm này Hai câu thơ không vẽ nên
hình ảnh người chiến sĩ, nhà hoạt động cách
mạng mà chỉ thấy hiển hiện thật tự nhiên
những con người Việt Bắc ríu rít bên bếp lửa
để cời than, chuyền tay từng bắp ngô, miếng
thịt rừng quay
Nếu hình ảnh bắp ngô xuất hiện trong Việt
Bắc của Tố Hữu là để nói chuyện lao động
(nhằm phản ánh hiện thực cách mạng), thì ở
Cảnh rừng Việt Bắc lại gắn với sự hưởng thụ
- một sự hưởng thụ giữa hiện thực lam lũ, còn
đói nghèo nhưng theo cách nói và trong hoàn
cảnh bài thơ, lại mang đến cho người đọc sự
cảm nhận về một thú vui thật tao nhã
Hai câu luận:
Non xanh nước biếc tha hồ dạo
Rượu ngọt chè tươi mặc sức say
Thực tình thì ý thơ này vẫn tiếp tục cái
mạch thơ cố điển phương Đông nghìn năm:
lấy thiên nhiên, trà tửu làm thú tiêu khiển
trong những lúc nhàn rỗi hay có tâm sự khó
thoát ra lời Cái khác ở đây là cách nói
Trong thứ thi liệu cổ điển có vẻ trang nhã và
thâm trầm ấy, tác giả khéo léo đặt vào hai
chữ đầy tính khẩu ngữ “tha hồ”, “mặc sức”,
nghe có gì đó nhẹ không, như có gì đó bông
lơn, như là hành động “nhại” thơ cổ, thế mà
ta thấy được cái dung dị, cái gần gũi, hồn
nhiên, tự tại Ở chỗ này, có thể thấy chính
Hồ Chí Minh đã có công đưa những thứ cao
sang kia về gần với đời sống hiện thực trong
khát vọng được hoà nhập, gắn bó hoàn toàn
tự nguyện, không bị gò ép bởi tình thế nào
đó của hiện thực Và phong thái ung dung,chủ động chiếm lĩnh thực tại này vút lên ởhai câu kết:
Kháng chiến thành công ta trở lại Trăng xưa hạc cũ với xuân này
Câu thứ bảy trong bài thơ này độc đáo ởchỗ, nó vừa thể hiện được con người thi sĩ,vừa thể hiện được con người chiến sĩ, mặtkhác còn cho chúng ta thấy hai mẫu ngườiquân tử song song tồn tại trong nhân cáchcủa nhà thơ: kiểu người quân tử xuất và kiểungười quân tử xử Bốn chữ “kháng chiếnthành công” cho thấy con người với khátvọng nhập thế, gánh vác trọng trách trướclịch sử, ba chữ “ta trở lại” cho thấy mẫungười quân tử sẵn sàng xa lánh mọi tranhchấp thế tục khi công nghiệp đã hoàn thành.Câu thơ dễ khiến ta nhớ đến câu chuyện GiaCát Lượng khi rời khỏi lều tranh, có dặn em
là Gia Cát Quân ở nhà nhớ chăm việc cấycày, khi xong việc ông lại trở về sống cuộcđời nhàn nhã; một Phạm Lãi sau khi giúpPhù Sai phục quốc, bèn lênh đênh một conthuyền rong chơi, khước từ mọi ân sủng củađời thái bình Chỉ bảy chữ thôi mà toát lênthật rõ tinh thần, nhân cách một con người
Có thể sẽ không nhiều người đánh giá
cao Cảnh rừng Việt Bắc (trong tương quan
với những bài thơ đặc sắc khác của Hồ ChíMinh), bởi bài thơ viết thật giản dị, nghe như
là viết chơi, tiện tay Nhưng nếu đọc kĩ, ta sẽthấy ở đó hình tượng một nhân vật trữ tìnhvừa thấm nhuần đạo đức cách mạng, vừa cócái cốt cách Lão - Trang, lại vừa phảng phấttinh thần Khổng giáo Đó chính là những nỗlực vươn đến cái hài hoà trong tinh thần luônchủ động trước cuộc sống, trước hoàn cảnh.Cái hài hoà đó, rất đáng nói, lại là điểm độcđáo, vĩ đại trong nhân cách Hồ Chí Minh,người tập hợp được trong mình những tinhhoa của nhiều thời đại, nhiều nền văn hoá./
Trang 30Mười năm làm quản lí, trong đó sáu
năm làm Hiệu trưởng, cô giáo
Nguyễn Thị Liên, Hiệu trưởng
Trường THCS Diễn Kỷ (huyện Diễn Châu)
luôn dành tình yêu thương đặc biệt, thắp
sáng ước mơ cho những học sinh nghèo
Hằng ngày, ngoài những hoạt động
chuyên môn của nhà trường, cô luôn dành
một khoảng thời gian quý giá cho những học
sinh nghèo Ngay từ đầu năm học, cô cùng
các giáo viên chủ nhiệm, các tổ chức đoàn
thể của trường tìm hiểu những học sinh có
hoàn cảnh không may mắn Chính điều này
đã giúp nhà trường chủ động tìm cách quan
tâm giúp đỡ các em
Được biết, năm học nào cũng vậy, cô
Liên đã chủ động tổ chức chương trình
“Vòng tay bè bạn” tại trường để chia sẻ vớicác em học sinh khó khăn, đồng thời kết nối,liên hệ với các thế hệ cựu học sinh, các bậccha mẹ, các nhà hảo tâm để giúp đỡ nhữnghọc sinh nghèo Từ năm 2014, các thế hệcựu học sinh Trường THCS Diễn Kỷ đãthành lập Quỹ “Vì em nỗ lực” do cựu họcsinh, nhà báo Phạm Đình Thắng (Trưởngban Kinh tế - Xã hội, Báo Tiền Phong) làmđại diện Năm đầu tiên, Quỹ huy động được
42 triệu đồng, đây là con số không lớnnhưng rất có ý nghĩa, chứng tỏ việc làm củanhà trường đã được cựu học sinh ủng hộ.Năm 2015, nhân dịp ngày Quốc tế Phụ nữ8/3, thay vì các hoạt động thông thường như
Cô giáo Nguyễn Thị Liên (hàng sau, ngoài cùng bên phải) trong một lần trao học bổng “Vì em nỗ lực”cho học sinh nghèo