Kiến thức: Nắm được mối liên hệ giữa dấu của đạo hàm và tính đơn điệu của hàm số.. Hoạt động dạy_học: KTBC: không 10' Hoạt động 1: Nhắc lại các kiến thức liên quan tới tính đơn điệu củ
Trang 1GIÁO ÁN MÔN TOÁN LỚP 12
BÀI 1
§1 SỰ ĐỒNG BIẾN_NGHỊCH BIẾN CỦA HÀM SỐ
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Nắm được mối liên hệ giữa dấu của đạo hàm và tính đơn điệu của hàm số
Nắm được qui tắc xét tính đơn điệu của hàm số
2 Kỹ năng: Biết xét tính đơn điệu của một số hàm số đơn giản
Biết kết hợp nhiều kiến thức liên quan để giải toán
3 Giáo dục: Cẩn thận, chính xác
II Chuẩn bị:
Giáo án, sgk, phấn màu, thước
Bảng phụ h1,2; qui tắc
Bảng phụ củng cố
Ôn tập lại kn đb_nb của hs
Soạn bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy_học:
KTBC: không
10' Hoạt động 1: Nhắc lại các kiến thức liên quan tới tính đơn điệu của hàm số
I Tính đơn điệu của hàm số:
1 Nhắc lại định nghĩa tính đơn điệu của
hàm số (SGK)
+ Đồ thị của hàm số đồng biến trên K là
một đường đi lên từ trái sang phải
+ Đồ thị của hàm số nghịch biến trên K là
một đường đi xuống từ trái sang phải
_Nhắc lại định nghĩa tính đơn điệu của hàm số?
_Gv treo bảng phụ có hình
vẽ H1 và H2 SGK trg 4
Phát vấn:
_Các em hãy chỉ ra các khoảng tăng, giảm của các hàm số, trên các đoạn đã cho?
_Nhắc lại phương pháp xét tính đơn điệu của hàm số đã học ở lớp dưới?
_Nêu lên mối liên hệ giữa đồ thị của hàm số và tính đơn điệu của hàm số?
_Ôn tập lại kiến thức cũ thông qua việc trả lời các câu hỏi phát vấn của giáo viên
_Ghi nhớ kiến thức
_phát biểu lại phương pháp xét dấu 2 1
f x f x
x x
10' Hoạt động 2: Tìm hiểu mối liên hệ giữa tính đơn điệu của hàm số và dấu của đạo hàm
2 Tính đơn điệu và dấu của đạo hàm:
Định lí 1:
Cho hs y = f(x) có đạo hàm trên K
* Nếu f'(x) > 0 x Kthì hàm số y =
f(x) đồng biến trên K.
* Nếu f'(x) < 0 x Kthì hàm số y =
f(x) nghịch biến trên K.
Chú ý: nếu f’(x) = 0 trên K thì f(x) không
đổi trên K
_treo bảng phụ
_hướng dẫn hs thực hiện hoạt động 2
_giới thiệu ĐL 1
_các nhóm cùng hoạt động, lên bảng trình bày và nhận xét _biết mối liên hệ giữa dấu đạo hàm tính đơn điệu của hs
10' Hoạt động 3: Mở rộng định lí về mối liên hệ giữa dấu của đạo hàm và tính đơn điệu của hàm số
Chú ý: Giả sử hs y=f(x) có đh trên K Nếu
f '(x) 0 (f '(x) 0 ) x K và f’ (x) =
0 tại một số hữu hạn điểm thì hs đb (nb)
trên K
Vd: tìm các khoảng đơn điệu của hs y=
2x3+6x2+6x-8
y'=6x2+12x+6 y'=0x= -1
_Đặt vấn đề từ hs y=x3, nhận xét về tính đơn điệu và dấu của đạo hàm
_GV nêu định lí mở rộng và chú ý cho hs là dấu "=" xảy ra tại một số hữu hạn điểm thuộc K
_Hướng dẫn thực hiện, rút
_Dựa vào đồ thị và bảng biến thiên của hs để nhận xét
_đại diện hs lên bảng trình bày, hs khác nhận xét
Trang 2y’>0 với mọi x-1
HS đã cho luôn luôn đồng biến
kinh nghiệm
Hoạt động 4: Tiếp cận quy tắc xét tính đơn điệu của hàm số
II Quy tắc xét tính đơn điệu của hàm
số.
1 Quy tắc: (SGK)
Lưu ý: Việc tìm các khoảng đồng biến,
nghịch biến của hàm số còn được gọi là
xét chiều biến thiên của hàm số đó
_Từ các ví dụ trên, hãy rút ra quy tắc xét tính đơn điệu của hàm số?
_Nhấn mạnh các điểm cần lưu ý
_Tham khảo SGK để rút ra quy tắc
_Ghi nhận kiến thức
10’ Hoạt động 5: Áp dụng quy tắc để giải một số bài tập liên quan đến tính đơn điệu của hàm số
2 Áp dụng:
Bài tập 2: Xét tính đơn điệu của hàm số
sau: 1
2
x y
x
ĐS: Hàm số đồng biến trên các khoảng
; 2 và 2;
Bài tập 3:
Chứng minh rằng: tanx > x với mọi x
thuộc khoảng 0;
2
HD: Xét tính đơn điệu của hàm số y = tanx
x trên khoảng 0;
2
từ đó rút ra bđt cần chứng minh
_Ra đề bài tập
_Quan sát và hướng dẫn (nếu cần) học sinh giải bài tập
_Gọi học sinh trình bày lời giải lên bảng
_Hoàn chỉnh lời giải cho học sinh
_Giải bài tập theo hướng dẫn của giáo viên
_đại diện hs lên bảng trình bày lời giải, hs khác nhận xét
_Ghi nhận lời giải hoàn chỉnh
IV Củng cố: (4’)
Cho hàm số f(x) = 3x 1
1 x
và các mệnh đề sau:
(I) : Trên khoảng (2; 3) hàm số f đồng biến
(II): Trên các khoảng (- ; 1) và (1; +) đồ thị của hàm số f đi lên từ trái qua phải
(III): f(x) > f(2) với mọi x thuộc khoảng (2; + )
Trong các mệnh đề trên có bao nhiêu mệnh đề đúng?
A 1 B 3 C 2 D 0
V Dặn dò:(1’)
+ Nắm vững qui tắc xét tính đơn điệu của hàm số và ứng dụng
+ Giải các bài tập ở sách giáo khoa
Phụ lục
Bổ sung:
Trang 3Tiết 2_Tuần 1
NS: 3/8/2009
I_ Mục tiêu:
1 Kiến thức: Củng cố định nghĩa hàm số đồng biến, nghịch biến trên khoảng, nửa khoảng, đoạn
Củng cố điều kiện đủ để hàm số đồng biến, nghịch biến trên khoảng, nửa khoảng, đoạn
2 Kỹ năng: Có kỹ năng thành thạo giải toán về xét tính đơn điệu của hàm số bằng đạo hàm
Áp dụng được đạo hàm để giải các bài toán đơn giản
3 Giáo dục: Biết nhận dạng bài tập
Cẩn thận, chính xác
II_ Chuẩn bị:
Giáo án, sgk, phấn màu, thước
Bảng phụ qui tắc
Ôn tập lại qui tắc xét sự đb_nb của hs
Làm bài trước ở nhà
III_ Hoạt động dạy_học:
KTBC: (5’)
1 Cho hàm số y = f(x) có đạo hàm trên K, với K là khoảng, nửa khoảng hoặc đoạn Các em nhắc lại mối liên
hệ giữa sự đồng biến, nghịch biến của hàm số trên K và dấu của đạo hàm trên K ?
2 Nêu lại qui tắc xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số
3 Xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số y = 4 3x x 2
15' Hoạt động 1: sửa bài tập 1 SGK trang 9 (Xét sự đb_nb của hs)
b 1 3 2
3
Hs đb trên khoảng (-;-7) , (1;+) ; nb
trên (-7;1)
_ nhắc lại qui tắc xét sự đb_nb của hs trên khoảng K
_1 hs phát biểu qui tắc _hs1 câu b
c y = x4-2x2+3
Hs đb trên khoảng (-1;0), (1;+), nb trên
(-;-1) ; (0;1)
_Họi hs lên bảng trình bày bài tập đã giải ở nhà
_Hs khác nhận xét, góp ý kiến _hs 2 câu c
d y = -x3+x2-5
Hs đb trên khoảng (0;2/3), nb trên các
khoảng (-;0) ; (2/3;+)
_ nhận xét, rút kinh nghiệm
_hs 3 câu d
10’ Hoạt động 2: sửa bài tập 2 SGK trang 10 (Tìm các khoảng đơn điệu của hs)
a 3x 1
y
1 x
TXĐ: D = R\ 1
Hs đb trên các khoảng (-;1), (1;+)
_khi vẽ BBT của hs phân thức nhớ chú ý điều gì?
_Lưu ý chổ hs không xác định nếu có
_hs1 lên bảng _nhóm 1 nhận xét
b y x2 2x 20
TXĐ: ; 4 U 5;
Hs đb trên khoảng (5;+), nb trên
khoảng (-;-4)
_hs y f (x) xđ khi nào?
_nhận xét, nhấn lại cách xét dấu tam thức bậc 2 (nếu cần)
_xđ khi f(x) không âm _hs 2 lên bảng
_nhóm 2 nhận xét
10’ Hoạt động 3: sửa bài tập 3 SGK trang 10 (chứng minh hs đb)
Hs 2x
y
x 1
TXĐ: D = R
2 2 2
1 x
y '
x 1
y' = 0 x=1, x= -1
_hướng chứng minh?
_ nhấn lại pp chứng minh
_đh dương trên (-1;1), âm trên các khoảng còn lại nêu trên _hs1 tính đh
Trang 4Vậy hs đb trên khoảng (-1;1) và nb trên
các khoảng (-;-1),(1;+)
IV Củng cố: (4’)
1) Phương pháp xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số.
2) Áp dụng sự đồng biến, nghịch biến của hàm số để chứng minh một số bất đẳng thức
V Dặn dò:(1’)
+ Về nhà học bài kỹ lại pp xét sự đb_nb của hs
+ Soạn trước bài 2: thế nào là điểm cực trị và cách tìm
Bổ sung:
