2 6 THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Củng cố kiến thức đã họcNhân hóa gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối, … trở nên g

THỰC HÀNH TIẾNG

VIỆT

KHỞI ĐỘNG

Cho 3 ví dụ

1 Ta đi trên quảng trường

Bâng khuâng như vẫn thấy

Nắng reo trên lễ đài

Có bàn tay Bác vẫy

2 Có bao nhiêu khuôn mặt

Có bao nhiêu nụ cười

Có một điều tin chắc

Em có một mẹ thôi

3 Từ hồi về thành phố

quen ánh điện cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dung qua đường

Em hãy xác định biện pháp tu

từ trong 3 ví dụ trên.

Cho 3 ví dụ

1 Ta đi trên quảng trường

Bâng khuâng như vẫn thấy

Nắng reo trên lễ đài

Có bàn tay Bác vẫy

2 Có bao nhiêu khuôn mặt

Có bao nhiêu nụ cười

Có một điều tin chắc

Em có một mẹ thôi

3 Từ hồi về thành phố quen ánh điện cửa gương vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

-> So sánh, nhân hóa -> Điệp ngữ

-> Nhân hóa, so sánh

Tiết: 9

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT Giáo viên:………

HÌNH THÀNH KIẾN

THỨC

I Củng cố kiến thức đã

học

Chia lớp thành 3-4

nhóm, các nhóm ghi/đọc

câu (đoạn) thơ/ ca dao,

câu (đoạn) văn có sử

dụng biện pháp so sánh,

nhân hóa hoặc điệp ngữ

I Củng cố kiến thức đã học

Đối chiếu sự vật, sự việc, hiện tượng này với sự vật, sự việc, hiện tượng khác

I Củng cố kiến thức đã học

Nhân hóa

gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người

làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối, … trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

I Củng cố kiến thức đã học

Điệp ngữ

việc lặp đi, lặp lại một từ hoặc cụm từ nhiều lần trong một câu nói, đoạn văn, đoạn thơ

để gây sự chú ý, liệt kê, nhấn mạnh, khẳng định… một vấn đề nào đó.

LUYỆN TẬP

Thấy Gặp

=> Nhận xét

+ Nhóm 1: Câu 1

Thấy Gặp Nhận biết bằng mắt Giáp mặt, tiếp xúc với nhau

=> Lá cơm nếp không đơn thuần là vật vô tri vô

giác mà được coi như một con người- người bạn cũ

Vì thế chứa đựng cả cảm xúc vui mừng, trìu mến

Câu 1. Nhận xét gì về cách dùng từ gặp trong nhan đề bài thơ Gặp lá cơm nếp:

Nghĩa phổ biến của từ

thơm

Nghĩa trong câu thơ “Mà thơm suốt đường con.”

+ Nhóm 2: câu 2

Câu 2. Cách hiểu của em về cụm từ “thơm suốt đường con” trong khổ thơ sau:

Mẹ ở đâu, chiều nay

Nhặt lá về đun bếp

Phải mẹ thổi cơm nếp

Mà thơm suốt đường con

Nghĩa phổ biến của từ

thơm

Nghĩa trong câu thơ

“Mà thơm suốt đường con.”

Có mùi như hương của

hoa, dễ chịu, làm cho thích

ngửi

Không chỉ đơn thuần là mùi hương dễ chịu – được cảm nhận bằng khứu giác mà còn trở thành một biểu tượng cho hương vị quê nhà, tình cảm gia đình trìu mến, thân thương theo mỗi bước chân của người lính

Câu 2. 

Mùi vị trong mùi vị

thức ăn, mùi vị trái

Mùi vị trong mùi vị

thức ăn, mùi vị trái

chín, mùi vị của nước

Câu 3. 

+ Nhóm 4: câu 4

Em hãy tìm những từ có thể ghép với từ chia đều để tạo thành một cụm từ có nghĩa? Nhận xét về cụm

từ vừa tạo được?

Từ đó nhận xét về cách kết hợp từ của Thanh Thảo và nêu hiệu quả nghệ thuật?

- Nhà thơ Thanh Thảo lại kết hợp từ chia đều với cụm từ chỉ khái niệm trừ tượng là nỗi nhớ thương

nhau.

Câu 4. 

=> Người đọc cảm nhận được nỗi nhớ thương một cách cụ thể, không còn là khái niệm trừu tượng, vô hình, không thể nắm bắt bằng giác quan, không thể đong đếm được Đồng thời cho thấy tình cảm của người con dành cho mẹ và đất nước đều sâu sắc, mãnh liệt và quan trọng như nhau.

Tên biện pháp Nhận diện biện

Tên biện

pháp

Nhận diện biện pháp tu từ Tác dụng

Điệp ngữ Điệp từ không Nhấn mạnh cảm xúc buồn,

nuối tiếc vì mất mát một cái

gì đó – một thứ rất mơ hồ, khó gọi thành tên

Điệp từ gấp rãi Nhấn mạnh hành động

khẩn trương, gấp gáp của nhân vật tôi khi phải chứng kiến bước đi vội vã của thời gian

Câu 5. 

a

đó đứng đằng xa ngoắc tay nhẹ một cái, như đang ngại ngần không biết

Giúp cho sự vật hiện lên sinh động,

cụ thể, gợi hình, gợi cảm, làm nổi bật tính chất nhẹ nhàng, dịu êm, trong trẻo của âm thanh

Nhân hóa Dùng các từ vốn để

chỉ con người: e dè, ngại ngần để miêu tả gió chướng

Biến gió chướng thành một con người có tâm lí, tính cách có phần nhút nhát, rụt rè Qua đó người đọc cảm nhận được tình yêu của nhà văn đối với gió chướng

Câu văn Nhận diện biện pháp

Trời lúc nào cũng mát liu

riu, nắng thức rất trễ, tầm

tám giờ sáng mới thấy mặt

trời ngai ngái lơi lươi, nắng

không ra vàng không ra

trắng, mây cụm lại rồi rã ra

từng chùm trên đầu

Sử dụng các từ chỉ trạng thái con người như thức, ngai ngái lơi lơi để miêu

tả nắng, mặt trời

Là cho sự vật hiện lên sống động, có hành động, tâm trạng như con người Qua

đó, người đọc cảm nhận được tình yêu quê hương, sự gắn

bó của tác giả với những cảnh sắc thiên nhiên của quê hương

Để rồi một sớm mai, bỗng

nghe hơi thở gió rất gần Hơi thở là thuộc trường nghĩa chỉ con người, tác

giả dùng để miêu tả gió

Câu 6

Câu văn Nhận diện biện pháp

Trời lúc nào cũng mát liu

riu, nắng thức rất trễ, tầm

tám giờ sáng mới thấy mặt

trời ngai ngái lơi lươi, nắng

VẬN DỤNG

Viết một đoạn văn khoảng 5-7 câu kể lại một cảnh đẹp của quê hương, trong đó

có sử dụng một trong 3 biện pháp so sánh, nhân hóa hoặc điệp ngữ

VẬN DỤNG

Mỗi dịp nghỉ hè, em lại được bố mẹ cho về quê chơi Em thích nhất là được thức dậy sớm và đón bình minh trên cánh đồng cùng ông nội Ông mặt trời từ từ vươn mình qua những dãy núi phía xa Những ánh nắng tinh nghịch chiếu xuống mọi sự vật như đang tô điểm thêm vẻ đẹp cho thiên nhiên Cánh đồng lúa bát ngát với những bông lúa xanh mơm mởn lắc lư trong gió Em hít một hơi thật sâu và cảm nhận sự thanh bình, êm ả của buổi bình minh trên quê hương Nó thật đẹp biết bao!

* Bài cũ: học bài, hoàn

thành bài bài tập.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài mới: chuẩn bị tiếp theo.

HẸN GẶP LẠI!

Giáo viên:………