Sáng kiến kinh nghiệm THCS: Rèn kỹ năng tự học Ngữ văn cho học sinh THCS qua hoạt động tự học ở nhà

Sáng kiến kinh nghiệm THCS Rèn kỹ năng tự học Ngữ văn cho học sinh THCS qua hoạt động tự học ở nhà với mong muốn rèn kỹ năng tự học, phát triển năng lực học tập cho học sinh, nâng cao chất lượng dạy học. Học sinh không chỉ học tri thức của mà còn học cả cách tìm ra tri thức và những kỹ năng cần thiết để có thể tự học tập một cách tích cực, chủ động và độc lập. Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo nội dung chi tiết tại đây.

h c đ   h p tác, cùng chung s ng và h c đ  làm ngọ ể ợ ố ọ ể ười”,  hướng  t i xây d ngớ ự  

m t xã h i  h c t p. Mu n th c hi n độ ộ ọ ậ ố ự ệ ược đi u này, trong d y h c hi n nay,ề ạ ọ ệ  

m t trong nh ng  m c tiêu quan tr ng là ph i hình thành phộ ữ ụ ọ ả ương pháp t  h c ự ọ ở 

ngườ ọi h c. H c sinh không ch  h c tri th c c a mà còn h c c  cách tìm ra triọ ỉ ọ ứ ủ ọ ả  

th c và nh ng k  năng c n thi t đ  có th  t  h c t p m t cách đ c l p và chứ ữ ỹ ầ ế ể ể ự ọ ậ ộ ộ ậ ủ 

đ ng. Nh  v y, ki n th c ch a ph i là đích cu i cùng mà thông qua ki n th cộ ư ậ ế ứ ư ả ố ế ứ  

h c thúc đ y đọ ẩ ược đ ng c , hình thành độ ơ ược phương pháp, k   năng  h c.ỹ ọ

Hi n nayệ , Đ ng ả và Nhà n c ướ ta cũng r t ấ coi tr ng ọ s c  ứ m nh  ạ n i ộ l c  ự –  tự 

h c c a ọ ủ con ng iườ  Ngh  ịquy t Trung ế ương II khóa VIII (12/1996) đã kh ng ẳ đ nh:ị  

“Đ i   ổ m i ớ phương pháp giáo d c đào t o, ụ ạ kh c ắ ph c ụ l i ố truy n ề th  ụ m t ộ chi u,ề  rèn  luy n  ệ thành  n p  ế t  ư duy sáng  t o  ạ c a  ủ ng i  ườ h c;  ọ t ng  ừ bướ áp  d ng  c   ụ các 

phương pháp tiên ti n, ế hi n ệ đ i ạ vào quá trình d y h c, đ m b o ạ ọ ả ả đi u ề ki n ệ và th iờ  gian t   ự h c,  ọ t p  ậ trung nâng cao ch t ấ l ng, ượ phát tri n ể phong trào t  ự h c, ọ t  ự đào 

t o ạ th ng ườ xuyên,  r ng ộ kh p ắ trong toàn dân, nh t ấ là thanh nhiên…”.  Mu n th cố ự  

hi n đệ ược đi u này, trong d y h c hi n nay, m t trong nh ng  m c tiêu quanề ạ ọ ệ ộ ữ ụ  

tr ng là ph i hình thành phọ ả ương pháp t  h c   ngự ọ ở ườ ọi h c. H c sinh không chọ ỉ 

h c tri th c c a mà còn h c c  cách tìm ra tri th c và nh ng k  năng c n thi tọ ứ ủ ọ ả ứ ữ ỹ ầ ế  

đ  có th  t  h c t p m t cách ể ể ự ọ ậ ộ tích c c, ch  đ ng và đ c l pự ủ ộ ộ ậ  Nh  ư v y, ậ có thể nói t  ự h c ọ là m t ộ trong nh ng ữ kĩ năng quan tr ng ọ c a ủ giáo d c, ụ là năng l c ự c n ầ có 

c a m i h c ủ ỗ ọ sinh. Đ c ặ bi t, ệ đ i v i ố ớ chương trình ph  ổ thông m i ớ thì vi c ệ t  ự h c ọ là 

m t ộ trong năng l c ự quan tr ng ọ và c n ầ thi t ế đ i ố v i ớ h cọ  sinh

2. C  s  th c ti nơ ở ự ễ

Tuy nhiên, đ i ố v i ớ h c ọ sinh nói chung và h c ọ sinh THCS nói riêng, kh  năngả  

t  ự h c ọ còn ch a t t, các ư ố em ch a ư có ý th c, ứ kĩ năng, phương pháp cũng nh  ư kinh nghi m. ệ Đi u ề đó d n đ n ẫ ế ho t ạ đ ng ộ t  ự h c c a h c ọ ủ ọ sinh hi n ệ nay v n ẫ còn nhi uề  

b t c p. Trong  ấ ậ ho t  ạ đ ng d y h c nói  ộ ạ ọ chung và  d y h c môn  ạ ọ Ng  ữ văn  c pấ  THCS nói riêng, h c ọ sinh v n ẫ h c ọ theo l i ố ghi chép máy móc, h c ọ nh i ồ nhét,  thụ 

đ ng. ộ Kh  ả năng t  ự h c ­ ọ y u ế t  ố n i ộ l c ự ở ọ sinh v n  h c  ẫ ở ướ d ng    d i  ạ ti m  ề năng. 

Vi c  ệ rèn phương pháp t  ự h c cho h c ọ ọ sinh trong môn Ng  ữ văn còn g p ặ không ít khó khăn. Th c ự t  ế hi n ệ nay cho th y, ấ s  ố h c ọ sinh yêu thích môn Ng  ữ văn ngày càng ít đi, m t ộ s  ố ít b  ộ ph n ậ h c ọ sinh có ý th c ứ h c ọ thì chúng ta l i ạ ch a ư phát huy 

đượ ni m c  ề đam mê h c ọ Văn   các ở em

Trong hai năm h c v a quaọ ừ , do tình hình đ i d ch Covid di n bi n ph cạ ị ễ ế ứ  

t pạ  nên ho t đ ng d y h c đã b   nh hạ ộ ạ ọ ị ả ưởng r t l n. Thay vì d y h c tr c ti pấ ớ ạ ọ ự ế  

nh  trư ước, đã có nhi u th i đi m trong năm h c chúng ta ph i chuy n   sangề ờ ể ọ ả ể  hình th c  d y h c tr c tuy n. Trong b i c nh d y h c tr c tuy n, vi c  t   h cứ ạ ọ ự ế ố ả ạ ọ ự ế ệ ự ọ  

l i càng tr   nên  c n thi t và c p bách.ạ ở ầ ế ấ  Theo tinh th n ầ Công văn 4040/BGDĐT – GDTrH ngày 16/9/2021, hướng d n th c hi n Chẫ ự ệ ương trình giáo d c ph  thôngụ ổ  

c p THCS, THPT năm h c 2021 – 2022  ng phó v i d ch Covid –   19 thì sấ ọ ứ ớ ị ự 

gi m t i đã đả ả ược th  hi n r t rõ   t t c  các môn h c. Trong đó, b  môn Ngể ệ ấ ở ấ ả ọ ộ ữ văn có r t nhi u các  đ n v  bài h c đã đấ ề ơ ị ọ ược chuy n thành hình th c t  đ c, tể ứ ự ọ ư 

h c, t  làm nên càng làm cho vai trò c a ho t đ ng t  h c tr  nên quan tr ngọ ự ủ ạ ộ ự ọ ở ọ  

h n bao  gi   h t. Làm th  nào đ  h c sinh THCS có thói quen t  h c? Đây làơ ờ ế ế ể ọ ự ọ  

m t bài toán mà các giáo viên c n đ c bi t quan tâm và cũng là v n đ  mà  b nộ ầ ặ ệ ấ ề ả  thân tôi vô cùng trăn tr , khi giáo viên và h c sinh ch  có th  tở ọ ỉ ể ương tác v i nhauớ  qua màn hình nh  Nh m đáp  ng đỏ ằ ứ ược nh ng đòi h i đó và góp ph n vào vi cữ ỏ ầ ệ  nâng cao ch t lấ ượng h c t p cho h c sinh hi n nay, tôi đã th c hi n đ  tài: “Rènọ ậ ọ ệ ự ệ ề  

k  năng t  h c Ng  văn cho  h c sinh trung h c c  s  (THCS) qua ho t đ ng tỹ ự ọ ữ ọ ọ ơ ở ạ ộ ự 

h c   nhà” v i mong mu n góp m t s  ý ki n nh  c a mình trong vi c rèn kọ ở ớ ố ộ ố ế ỏ ủ ệ ỹ năng t  h c, phát tri n  năng l c h c t p cho h c sinh, nâng cao ch t lự ọ ể ự ọ ậ ọ ấ ượng d yạ  

h c.ọ

I Nh ng n i dung lí lu n liên quan tr c ti p đ n v n đ  nghiên c uữ ộ ậ ự ế ế ấ ề ứ

đượ th i c  ờ gian, có th  ể ti p  ế thu m t ộ l ng ượ ki n ế th c ứ l n ớ mà v n ẫ hi u ể và n m ắ ch cắ  bài h c. Qua ọ t  ự h c, ọ chúng ta bi t  ế ch  đ ng  ủ ộ luy n ệ t p ậ th c ự hành, giúp ta có thể nhanh chóng hình thành  kĩ  năng,  c ng ủ c  ố và nâng cao ki n ế th c ứ đã h c. ọ Vì v y,ậ  

ch  đ ng ủ ộ t  ự h c ọ s  ẽ giúp ta tìm ra đượ phc  ương pháp h c t t ọ ố nh t ấ mang l i hi uạ ệ  

qu  cao cho chính b n ả ả thân mình. T  ự h c ọ là cách t t ố nh t ấ giúp ta ti n ế b  ộ h n ơ trong 

h c t p, ọ ậ mang l i ạ m t ộ k t ế qu  h c ả ọ t p ậ cao nh t ấ có th  ể T  ự h c ọ s  ẽ giúp ta nh  ớ lâu 

và  v n  ậ d ng  ụ nh ng  ữ ki n ế th c  ứ đã  h c m t  ọ ộ cách  h u   ữ ích  h n  ơ trong  cu c s ng.ộ ố  Ngoài ra, t  ự h c ọ còn giúp con ng i ườ tr  ở nên năng đ ng, sáng t o,ộ ạ  tích c c,ự  không ỷ 

l i, ạ không ph  ụ thu c ộ vào  ng i ườ khác. Ng i bi t ườ ế t  ự h c ọ là ng i ườ có ý th c ứ cao, 

ch  đ ng ủ ộ trong cu c s ng c a chính ộ ố ủ mình, nh ng ữ ng i này ườ s  ẽ đi nhanh đ n ế thành công h n. ơ T  ự h c ọ giúp con ng i ườ ch  đ ng ủ ộ trong vi c ệ tìm ki mế  thông tin, ti p ế thu 

đượ nhi u ki n c  ề ế th c ứ b  ổ ích  và có  th    ể t  ự rút ra đượ nh ng c  ữ bài h c cho ọ riêng mình. 

II Th c tr ng v  v n đ  kĩ năng t  h c c a h c sinhự ạ ề ấ ề ự ọ ủ ọ

1. Th c tr ngự ạ

Trong đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c hi n nay, vi c rèn luy n k  năng tạ ọ ệ ệ ệ ỹ ự 

h c cho h c sinh là vô cùng c n thi t, quan tr ng.ọ ọ ầ ế ọ

Trong ho t ạ đ ng d y h c nói ộ ạ ọ chung và d y h c môn ạ ọ Ng  ữ văn c p THCSấ  nói riêng, h c ọ sinh v n ẫ h c ọ theo l i ố ghi chép máy móc, h c ọ nh i ồ nhét,  th  ụ đ ng.ộ  

Kh  ả năng t  ự h c ­ ọ y u ế t  ố n i ộ l c ự ở ọ sinh v n  h c  ẫ ở ướ d ng    d i  ạ ti m  ề năng.  Vi cệ  rèn phương pháp t  ự h c cho h c ọ ọ sinh trong môn Ng  ữ văn còn  g p ặ không ít  khó khăn. Th c ự t  ế hi n ệ nay cho th y, ấ s  ố h c ọ sinh yêu thích môn Ng  ữ văn ngày càng ít 

đi, m t ộ s  ố ít b  ộ ph n ậ h c ọ sinh có ý th c ứ h c ọ thì chúng ta l i ạ ch a ư phát huy đượ  c

ni m ề đam mê h c ọ Văn   các ở em. M t ặ khác, Ng  ữ Văn là môn h c ọ có kh i ố l ngượ  

ki n ế th c ứ khá r ng, ộ m i ỗ tu n ầ ở các kh i ố 6, 7, 8 chi m ế s  ố l ng ượ 4 ti t/tu n ế ầ riêng 

kh i ố 9 có 5 ti t/tu n. ế ầ V i ớ s  ố l ng ượ trên ta th y ấ môn Ng  ữ Văn  chi m ế s  ố l ng ượ ti tế  nhi u  ề nh t  ấ trong t t ấ c  ả các môn h c. Trong ọ khi đó,   các  ở ti t  ế d y ạ trên l p, ớ giáo viên tuy có dành th i ờ gian rèn k  ỹ năng t  ự h c cho  h c   ọ ọ sinh  nh ng  ư ch a ư nhi u,ề  

ch  ủ y u ế t p ậ trung h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh tìm ki m, ế khai thác ki n  ế th c   ứ m i,  gi iớ ả  quy t ế m t ộ s  ố bài t p ậ ở sách giáo khoa. Vì v y,   ậ đòi h i h c ỏ ọ sinh ph i ả có phươ  ngpháp  t  ự h c    ọ ở nhà th t ậ t t ố m i ớ có th  n m ể ắ ki n ế th c trên ứ l p,  ớ giáo  viên c n chúầ  

tr ng ọ rèn k  ỹ năng t   ự h c cho h c ọ ọ sinh, đ c ặ bi t ệ là t  ự h c   ọ ở nhà

Cùng v i ớ đ i ổ m i ớ chương trình, đ i ổ m i ớ sách giáo khoa và tr c ướ yêu c u ầ đ iổ  

m i ớ phương pháp d y h c ạ ọ hi n ệ nay, thì vi c ệ đ i ổ m i ớ phương pháp  d y h c mônạ ọ  

Ng  ữ văn bước đ u cũng ầ đã có nh ng thành ữ công nh t đ nh. ấ ị Nhi u ề th y ầ cô giáo d yạ  

Ng  ữ văn cũng đã r t ấ nhi t ệ tình,  tích c cự   tìm tòi nghiên c u, ứ đ  ề xu t ấ và th cự   hi nệ  

các phương pháp d y h c ạ ọ nh m ằ phát huy tính tích c c, ự ch  đ ng, sáng ủ ộ t o ạ c aủ  

h c  ọ sinh  trong  vi c ệ h c  ọ Ng  ữ văn c p THCS. Th c  ấ ự tr ng ạ lên l p ớ theo ki u ể th yầ  

gi ngả , trò nghe, th y đ c trò chép đã gi m đáng k , không khí  gi  Ng  văn đã cóầ ọ ả ể ờ ữ  

s  bi n đ i tích c c. Theo đó, khâu hự ế ổ ự ướng d n h c sinh h c và chu n b  bài ẫ ọ ọ ẩ ị ở nhà cũng được các th y cô quan tâm h n. Vì th , vi c rèn luy n k  năng t  h cầ ơ ế ệ ệ ỹ ự ọ  

Ng  văn cho h c sinh THCS đữ ọ ược nâng lên đáng k  Qua th c  t  gi ng  d y c aể ự ế ả ạ ủ  

b n thân và d  gi  đ ng nghi p, tôi nh n th y r ng   ti t h c nào  h c  sinh h cả ự ờ ồ ệ ậ ấ ằ ở ế ọ ọ ọ  bài,  làm bài   nhà t t dở ố ướ ự ưới s  h ng d n tích c c c a giáo viên thì ti t h c đóẫ ự ủ ế ọ  

h c sinh ho t đ ng sôi n i, tích c c, ch  đ ng h n, hi u qu  gi  h c cao h n.ọ ạ ộ ổ ự ủ ộ ơ ệ ả ờ ọ ơ  

Rõ ràng ti t h c đó phát huy đế ọ ược kh  năng t  h c c a h c sinh.ả ự ọ ủ ọ

Bên c nh nh ng đi m  đã làm  đạ ữ ể ược  nh  đã nêu trên,  vi c  rèn luy n kư ệ ệ ỹ năng t  h c   nhà môn Ng  văn cho h c sinh v n còn g p nhi u h n ch  Đự ọ ở ữ ọ ẫ ặ ề ạ ế ể 

ti n  hành th c hi n đ  tài này, tôi ti n hành kh o sát th c t  h c, làm bài t p ế ự ệ ề ế ả ự ế ọ ậ ở nhà c a h c sinh m t s  l p   trủ ọ ộ ố ớ ở ường tôi qua hình th c tr c nghi m và qua cácứ ắ ệ  bài t p, bài ki m tra. Sau đây là các s  li u kh o sát m t s  l p kh i ậ ể ố ệ ả ộ ố ớ ố 8 năm h cọ  

12/50 (24%)

10/50 (20%)8A2 21/51 (41,1%) 18/51 (35,3%) 7/51 (13,7%) 5/51 

(9,8%)8A3 14/45 (31,1%) 16/45 (35,5%) 8/45 

(17,8%)

7/45 (15,6%)

B ng 2: So n bàiả ạ

L pớ Không so n bàiạ So n chi u lạ ế ệ So n chu đáoạ So n nâng caoạ

8A1 15/50

(30%)

18/50(36 %)

12/50(24%)

5/50(10%)

(49%)

17/51(33,3%)

9/51(17,6%)

0/51(0%)

(20%)

15/45(33,3%)

16/45(35,5%)

5/45(11,2%)

15/50(30%)

8/50(16%)

(46%)

17/51(33,3%) 11/51 (21,5%)

0/51(0%)

(13,3%) 10/45 (22,2%)

24/45 (53,3%)

5/45 (11,2%)Qua k t ế qu  ả kh o ả sát, tôi th y th c ấ ự tr ng ạ h c bài cũ, so n bài, ọ ạ làm bài t pậ  

đ i  ố v i ớ b  ộ môn Ng  ữ Văn   các  ở l p ớ h c  ọ sinh c a ủ tr ng ườ tôi  còn  th p ấ và không 

đ ng đ u ồ ề gi a ữ các l p. ớ Đ c ặ bi t, ệ s  ố h c ọ sinh không làm và làm chi u ế l  ệ v n ẫ chi mế  

t  ỉl  ệ cao. Th c ự tr ng ạ đó s  ẽ làm cho h c ọ sinh có thói quen x u ấ nh : ư căn b nh ệ ỷ l i, ạ  thi u ế suy nghĩ, thi u ế chí ti n ế th , ủ thi u ế t  ự giác, thi u  ế tích  c c  ự trong  vi c  ệ chi mế  lĩnh  ki n ế th c, ứ rèn luy n ệ kĩ năng v n  ậ d ng ụ ki n ế th c, ứ phương pháp  đ  ể làm bài 

t p. ậ V i yêu ớ c u ầ đ i ổ m i ớ giáo d c, ụ th c ự tr ng ạ đó ch a đáp ư ứng được ch t ấ l ngượ  

h c ọ t p ậ c a h c ủ ọ sinh, m c ụ đích giáo d c c a ụ ủ ngành. Đ  ể kh c ắ ph c   ụ th c   ự tr ngạ  trên,  vi c  ệ đ t ặ v n ấ đ  ề rèn luy n ệ kĩ năng t  ự h c ọ và làm bài t p ậ ở nhà tr c   ướ khi đ nế  

l p   ớ và  sau bài h c,  ọ ti t ế h c  ọ là m t  ộ v n  ấ đ  ề có  tính c p bách  ấ đ i  ố v i  ớ h c  ọ sinh THCS hi nệ  nay

2. Nguyên nhân c a ủ th cự  tr ngạ

­ Đ i v i giáo viên ố ớ

Giáo viên ch a ư t o ạ cho h c ọ sinh ni m tin, ề tình yêu, s  ự đam mê đ i ố v i ớ văn 

h c. ọ Ch a ư tìm tòi nhi u ề phương pháp d y h c ạ ọ m i,  ớ phù h p  ợ kích thích tính tích 

c c, ự ch  đ ng c a h củ ộ ủ ọ  sinh

Giáo viên ch a ư th c   ự s    ự chú   tr ng ọ đ n ế t m ầ quan tr ng ọ c a ủ vi c   ệ rèn kỹ năng t  ự h c ọ Ng  ữ văn THCS thông qua ho t ạ đ ng ộ t  ự h c ọ và chu n ẩ b  ịbài   ở nhà c aủ  

h c ọ sinh. S  ố ti t ế h c ọ sinh h c bài ọ và chu n ẩ b  ịbài chu đáo dướ s  i  ự h ng ướ d n ẫ tích 

c c, ự c n ẩ th n ậ c a ủ giáo viên còn ít, h u ầ nh  ư ch  ỉt p  ậ trung   ở nh ng ữ ti t ế thao  gi ng,ả  

th c  ự t p. Tình ậ tr ng ạ giáo viên h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh h c    ọ ở nhà qua loa,  chi u ế lệ 

v n ẫ còn x y ả ra nhi u, ki u ề ể nh  ư “V  ề nhà các em nh   ớ h c  bài ọ cũ và  so n bài ạ m iớ  chu n ẩ b  ị cho ti t ế sau”, hay “Các em làm bài t p ậ còn l i ạ ở sách giáo khoa và đ c  ọ  

tr c ướ bài m i”, ớ … Làm nh  ư v y thì ậ giáo viên đ  ỡ v t  v ,  ấ ả m t  ấ ít công s c  ứ nh ngư  

ch a ư t o ạ đượ h ng c  ứ thú h c ọ t p ậ cho h c ọ sinh, ch a ư th  ể hi n ệ đượ s  c  ự ràng bu cộ  

v i ớ h c ọ sinh trong vi c giao nhi m ệ ệ v  ụ h c ọ t p v  ậ ề nhà, đ c   ặ bi t   ệ ch a cho  h cư ọ  sinh nh n  ậ th c ứ đượ t m c  ầ quan tr ng ọ c a ủ vi c ệ h c   ọ ở nhà, và đ ng ồ th i ờ ch a ư thể 

hi n ệ đượ vai trò, trách nhi m c  ệ c a ủ giáo viên trong vi c ệ h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh t  ự h c.ọ  

Vì  thế, vi c ệ hình thành và rèn luy n ệ k  ỹ năng t  ự h c qua ọ ho t ạ đ ng h c   ộ ọ ở nhà còn 

ch a ư th ng ườ xuyên và đ ng đ u   h c ồ ề ở ọ sinh, hi u ệ qu  h c ả ọ t pậ  môn Ng  ữ Văn ch aư  cao

M t ộ s  ố giáo viên còn quá c ng ứ nh c ắ trong vi c ệ h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh tự 

h c, ọ chu n ẩ b  ịbài   ở nhà nh : ư yêu c u h c ầ ọ sinh ph i ả gi i ả toàn b  ộ bài t p, ậ tr  ả l i ờ h tế  

t t ấ c  ả các câu h i ỏ có   ở sách giáo khoa không k  ể khó hay d , ễ không quan tâm đ nế  

đ i ố t ng ượ h c ọ sinh. Giáo viên không đ nh ị h ng ướ tr ng ọ tâm ki n ế th c, ứ k  ỹ năng cho 

h c ọ sinh

Ngoài ra,  giáo  viên tuy có h ng ướ d n ẫ h c ọ sinh h c    ọ ở nhà nh ng ư l i ạ l ng ỏ l o 

ở khâu ki m ể tra: giáo viên ch  ủ y u  ế ki m  ể tra s   ố l ng  ượ bài t p ậ h c ọ sinh hoàn thành 

mà ch a chú ư tr ng ọ đ n ch t ế ấ l ng ượ làm bài c a h c ủ ọ sinh t o ạ c  ơ h i cho các ộ em chép bài theo tài li u, ệ chép l i ạ bài c a b n ủ ạ đ  ể đ iố  phó

Giáo viên ch a ư có bi n ệ pháp đ  ể đ ng ộ viên kích thích s  ự h ng ứ thú h c ọ t pậ  

ho c ặ ch a ư có bi n ệ pháp nh c ắ nh , răn ở đe k p ị th i, ờ ch a ư t o ạ được đ ng ộ l c ự h c ọ t pậ  cho h c ọ sinh nên ch a ư phát huy được tính tích c c, ự t  ự giác, t  ự h c c a h c ọ ủ ọ sinh trong quá trình h c, ọ làm bài và chu n ẩ b  ịbài ở nhà.

Trong các ti t  ế d y h c, ạ ọ th i ờ gian  cho dành cho ho t ạ đ ng ộ h ng ướ d n ẫ t  ự h cọ   

ở nhà và ki m ể tra ho t ạ đ ng ộ này không nhi u. ề Vì v y, ậ nhi u giáo viên ề còn xem nhẹ khâu h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh t  ự h c   ọ ở nhà và ngay c  ả khâu ki m ể tra cũng còn qua loa, chi u ế l , ệ mang tính hình th c. ứ Đi u ề này d n đ n ẫ ế vi c ệ rèn k  ỹ năng t  ự h c ọ kém hi uệ  

qu ả

­ Đ i v i h c sinh ố ớ ọ

Nhi u ề em h c ọ sinh còn ch a ư xác đ nh ị đượ vai trò,  t m c  ầ quan tr ng ọ c a ủ v nấ  

đ  ề t  ự h c. ọ Ch a ư xác đ nh ị chính xác đ ng ộ c  ơ h c ọ t p vì ậ th  ế ch a ư n  ỗ l c, ự c  ố g ngắ  

h t ế mình trong quá trình t  ự h c ọ ở nhà

M t ộ b  ộ ph n ậ không nh  ỏ h c ọ sinh l i ườ suy nghĩ, h c ọ v t, ẹ không có kh  năngả  

v n ậ d ng ụ ki n ế th c, ứ không rèn t , ừ rèn câu, rèn vi t ế mà ch  h c ỉ ọ thu c ộ lòng văn m u,ẫ  bài m u ẫ và sao chép m t ộ cách r p  ậ khuôn máy móc  theo  m t bài ộ m u ẫ ho c  ặ dàn ý 

có s n ẵ v i ớ m c ụ đích là đ i ố phó. Kh  ả năng vi t ế bài, t o ạ l p  ậ văn b n ả gi ng nh  ố ư vi cệ  làm bài c a các môn ủ khoa h c ọ L ch ị s , ử Đ aị  lí

M t ộ s  ố n a thì ham ch i, ữ ơ l i ườ h c, cha ọ m  ẹ buông l ng ỏ không kèm c p ặ nên không t p ậ trung h c ọ bài, th m ậ chí  không h c bài   ọ ở nhà. Tình tr ng ạ h c ọ sinh đi h cọ  

v  không ề nhìn đ n ế sách v , ở hôm sau l i ạ mang c p đ n ặ ế tr ng ườ không ph i ả là hi mế  

g p. ặ Đi u ề này khi n ế cho vi c ệ rèn k  ỹ năng t  ự h c môn ọ Ng  ữ Văn g p ặ không ít khó khăn

­ Đ i v i ph  huynh ố ớ ụ

Ngày nay, do tâm lí chung c a m t ủ ộ b  ộ ph n ậ ph  ụ huynh b  ị nh h ng ả ưở b i ở xu 

th  ế phát tri n ể c a ủ n n ề kinh t  ế th  tr ng nên ị ườ ch   ỉ h ng  ướ vi c  ệ h c  c a ọ ủ con cái vào 

m t ộ s  ố môn khoa h c ọ t  ự nhiên, ngo i ạ ng , ữ tin h c Vì các b c ph  ọ ậ ụ huynh v n ẫ cho 

r ng ằ đó là nh ng ữ môn h c ọ có l i ợ cho công vi c,  ệ cho vi c  ệ ch n ọ ngh   ề sau này. Từ 

đó d n đ n ẫ ế vi c ệ các cháu ít ho c ặ không chú tr ng ọ đ n môn ế Ngữ văn

Ngoài nh ng ữ nguyên nhân xu t ấ phát t  ừ giáo viên   và h c   ọ sinh,   ta còn 

nh n  ậ th y ấ r ng ằ tài li u ệ h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh t  ự h c    ọ ở nhà môn Ng   ữ văn THCS 

nh m ằ rèn  k  ỹ năng t  ự h c ọ còn chung chung, còn ít,  còn hi m.  ế Đi u ề này cũng ph nầ  nào  gây khó khăn cho giáo viên trong quá trình d yạ  h c.ọ

Trên đây là th c ự tr ng ạ th ng th y ườ ấ khi h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh h c ọ bài, làm bài 

t p ậ ở nhà khi n   ế cho vi c ệ rèn luy n ệ k  ỹ năng t  ự h c cho h c ọ ọ sinh đ t ạ hi n ệ qu  ch aả ư  cao. T  ừ nh ng ữ h n ạ ch  ế nêu trên đòi h i ỏ ph i ả có bi n ệ pháp  kh c  ắ ph c  ụ nh m nângằ  cao ch t ấ l ng ượ ho t ạ đ ng ộ t  ự h c   ọ ở nhà môn Ng  ữ Văn c p THCS c a h c ấ ủ ọ sinh góp 

ph n ầ thúc đ y tính ẩ tích c c, ự ch  đ ng, sáng ủ ộ t o ạ c a h c ủ ọ sinh  trong quá trình h cọ  

t p, ậ phát huy đượ y u c  ế t  ố n i ộ l c ự c a b n ủ ả thân m i h cỗ ọ  sinh

III Rèn luy n ệ k  ỹ năng t  ự h c ọ Ng  ữ văn cho h c sinh ọ trung h c ọ c  sơ ở (THCS) qua ho t ạ đ ng t  ộ ựh c ọ ở  nhà

1. Đ nh ị hướng nh ng ữ bi n ệ pháp rèn k  ỹnăng t  ự h c ọ môn ng  văn choữ  

h c sinh THCS ọ qua ho t ạ đ ng t  ộ ựh c ọ ở nhà

Đ nh hị ướng cho các bi n pháp rèn k  năng t  h c môn Ng  ệ ỹ ự ọ ữ Văn THCS qua 

ho t đ ng h c, làm bài và chu n b  bài   nhà c a h c sinh.ạ ộ ọ ẩ ị ở ủ ọ

1.1 Đ nh  ị h ướ ng  phát tri n  ể năng l c  ự cho h c ọ  sinh

D  ự th o ả “Đ  ề án đ i  ổ m i ớ chương trình  và sách  giáo khoa (SGK)  giáo d cụ  

ph  ổ thông  sau  2015”  nêu  rõ  m t  ộ trong  nh ng  ữ quan  đi m  ể n i b t  ổ ậ là  phát  tri nể  

chương  trình nh m đ nh ằ ị h ng ướ năng l c ự cho h c ọ sinh nh m ằ đáp  ng ứ hi u ệ qu  m tả ộ  yêu c u ph c ầ ứ h p ợ c a ủ ho t ạ đ ng ộ trong b i ố c nh ả nh t đ nh. ấ ị Ngoài nh ng  năng  ữ l cchung nh : năng ư l c ự t  ự h c, ọ năng l c  gi i ự ả quy t ế v n ấ đ ,  ề năng l c  ự sáng t o, ạ năng 

l c  ự qu n  ả lý b n ả thân, năng l c giao ự ti p, năng ế l c ự h p ợ tác, … môn Ng  ữ Văn c pấ  THCS còn h ng ướ t i ớ hai năng l c ự đ c ặ thù là năng l c giao ự ti p  ti ng ế ế Vi t  ệ và năng 

l c  ự th ng th c ưở ứ Văn h c/c m ọ ả th  th m ụ ẩ m  ỹ Vì v y h ng  ậ ướ d n h c   ẫ ọ sinh  h c,ọ  chu n ẩ b  ịbài   ở nhà trong môn Ng  ữ văn THCS chú tr ng phát ọ tri n ể năng l c ự cho h cọ  

1.2 Xu t  ấ phát t   ừ các m c  ụ tiêu biên so n  ạ sách giáo  khoa

Sách giáo khoa là s  c  ự ụ th  ể hóa yêu c u ầ v  ề ki n ế th c ứ và k  ỹ năng quy đ nhị  trong chương trình giáo d c c a các môn h c, đáp ụ ủ ọ ứng yêu c u ầ phương pháp d yạ  

h c. ọ Đi u ề 32 Lu t ậ Giáo d c ụ năm 2019, kh ng ẳ đ nh: ị “Sách giáo khoa đ  ề s  ử d ngụ  chính th c ứ th ng ố nh t, ấ ổ đ nh n  ị trong gi ng ả d y, ạ h c ọ t p ậ ở nhà tr ng   ườ và các c  sơ ở giáo d c khác.” ụ Giáo viên h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh h c   ọ ở nhà c n bám sát ầ m c ụ tiêu c nầ  

đ t, các ạ ph n, ầ các m c ụ c a n i ủ ộ dung bài h c ọ và các h  ệ th ng ố câu h i ỏ g i ý, ợ tìm 

hi u ể ở sách giáo khoa. Tuy nhiên không quá l    ệ thu c hoàn ộ toàn vào sách giáo khoa

1.3 C n  ầ bám sát chu n  ẩ ki n  ế th c  ứ kỹ  năng

Đ  ho t đ ng d y – h c môn Ng  ể ạ ộ ạ ọ ữ Văn THCS nói chung và ho t đ ngạ ộ  

hướng d n h c sinh h c   nhà nói riêng đ t đẫ ọ ọ ở ạ ược nh ng yêu c u c  b n, t iữ ầ ơ ả ố  thi u v  ki nể ề ế

th c, ứ k  ỹ năng, d y – h c ạ ọ không quá t i và không ả quá l  ệ thu c hoàn ộ toàn vào sách giáo khoa; giáo viên c n bám ầ vào chu n ẩ ki n ế th c,  ứ k   ỹ năng  c a m i bài h c, ủ ỗ ọ ti tế  

h c. ọ Vi c ệ khai thác sâu v  ề ki n ế th c, ứ k  ỹ năng c n ầ ph i ả phù h p v i ợ ớ kh  năng ả ti pế  

nh n ậ c a ủ đ i ố t ng ượ h cọ  sinh

1.4 H ướ ng  d n  ẫ s   ử d ng  ụ ph ươ ng pháp  t   ự h c  ọ ph i phù  ả h p  ợ v i t ng phân ớ ừ

môn

Chương trình sách giáo khoa Ng  văn THCS có c u trúc tích h p ba phânữ ấ ợ

môn Văn, Ti ng ế Vi t, ệ T p ậ làm văn. H ng ướ d n h c  ẫ ọ sinh t  ự h c    ọ ở nhà,  giáo  viên 

c n chú ầ tr ng ọ tính tích h p ợ đó b i ở ba phân môn này không h  ề tách bi t mà luôn ế hỗ 

tr , ợ b  ổ sung cho nhau nh m ằ hình thành và rèn các k  ỹ năng c n ầ thi t ế nh  ư nghe, nói, 

đ c, ọ vi t, ế k  ỹ năng giao ti p, ế … Tuy nhiên cũng c n ầ l u ư ý đ n ế phương pháp h c ọ t pậ  cho t ng ừ phân môn b i m i ở ỗ phân môn có nh ng ữ nét đ c ặ thù  riêng

1.5 C n  ầ xu t  ấ phát t   ừ đ i  ố t ượ ng  h c ọ   sinh

Tuy cùng có chương trình h c ọ t p ậ gi ng ố nhau, đ  ộ tu i ổ t ng ươ đ i ố nh  nhauư  

nh ng m c ư ứ đ  ộ ti p ế nh n, ậ lĩnh h i ộ tri th c ứ c a m i h c  ủ ỗ ọ sinh  m i ỗ khác.  Ngoài ra, hoàn c nh, ả đi u ề ki n ệ đ  ể h c ọ t p ậ khác  nhau cũng ph n ầ nào  nh h ng ả ưở đ n ế th iờ  gian  và s  ự ti p ế nh n, ậ lĩnh h i ộ tri th c  ứ c a h c  ủ ọ sinh.  Vì  v y, ậ khi h ng ướ d n h cẫ ọ  sinh h c   ọ ở nhà, ng i ườ d y c n ạ ầ quan tâm đ n ế vi c ệ phân lo i  ạ h c ọ sinh đ  ể giao  bài 

và h ng  ướ d n các ẫ em phương pháp h c ọ t p ậ phù h p ợ tránh quá d  ễ ho c ặ quá khó gây tình tr ng nhàm ạ chán ho c ặ chán n n ả đ i ố v i ớ h cọ  sinh

2 Các bi n ệ pháp s  ử d ng ụ nh m ằ rèn k  ỹ năng t  ự h c ọ môn ng  văn cho h cữ ọ  sinh qua ho t ạ đ ng t  ộ ựh c ọ ở  nhà

2.1 B i ồ  d ưỡ ng  cho h c ọ  sinh tình yêu, lòng đam mê đ i ố  v i ớ  môn h c ọ

Trướ h t, c  ế mu n ố h c ọ sinh có ý th c ứ t  ự h c t t ọ ố đ i ố v i ớ môn Ng  ữ văn c nầ  

ph i ả các em ph i ả b i ồ dưỡng tinh yêu văn h c. ọ Vì v y, ậ giáo  viên  c n ầ t o  ạ cho h cọ  sinh ni m tin, ề s  ự yêu thích, đam mê. Mu n   ố làm  đượ đi u c    ề này không ch    ỉ ngày 

m t,  ộ ngày hai mà ph i ả là m t quá trình ộ kiên trì, b n ề b  ỉc a ủ ng iườ  d y.ạ

Thông qua các ti t ế h c ọ trên l p, ớ giáo viên  có th   ể gi i thi u,  ớ ệ kh ng ẳ đ nh ị về 

t m ầ quan tr ng, ọ giá tr  ị c a môn h c ủ ọ Ng  ữ Văn đ i  ố v i ớ b n ả thân m i ỗ ng i ườ nh :ư  môn Ng  ữ Văn giúp chúng ta hình thành và rèn luy n ệ k  ỹ năng nghe, nói,  đ c, ọ vi t;ế  

kh   năng ả giao ti p, ế ứng x  v i ử ớ m i ọ ng i; ườ hình thành,  b i ồ dưỡng nh ng  ữ tình c mả  

t t  đ p ố ẹ nh  ư tình yêu gia đình, quê h ng, ươ đ t nấ ước, tình yêu thiên nhiên, …; h ngướ  chúng ta t i ớ nh ng ữ v  ẻ đ p c a cu c s ng; hình ẹ ủ ộ ố thành nh ng ữ ph m ẩ ch t t t đ pấ ố ẹ  

nh  ư khiêm t n, ố t  ự tr ng, ọ gi n ả d , ị …  T  ừ đó  b i ồ dưỡng tình yêu,  ni m ề đam mê đ iố  

v i ớ văn h c.ọ

Đ  ể b i  ồ dưỡng ni m ề đam  mê môn h c,  ọ s  ự h ng ứ thú cho h c ọ sinh ngay từ 

vi c ệ t  ổ ch c ứ ho t ạ đ ng ộ kh i ở đ ng, ộ ki m ể tra vi c ệ h c bài ọ cũ và chu n ẩ b  ịbài m i,ớ  qua quá trình h c bài ọ m i, ớ ho t ạ đ ng ộ ngo i ạ khóa cũng ph i ả t o ạ được c m ả h ng,ứ  

s  ự lôi cu n ố ng iườ  h c.ọ

Ví d  sau khi d y xong văn b n “Nh ng câu hát v  tình c m gia đình” giáoụ ạ ả ữ ề ả  

viên có th  h i bài cũ:ể ỏ

+ Em hãy đ c ọ thu c ộ m t bài ộ ca dao v   ề tình c m ả gia đình và cho bi t ế tình 

c m ả đó đượ th  c  ể hi n ệ nh  ư th  nào ế trong bài ca  dao?

+ Sau khi đ c ọ và c m ả nh n ậ bài ca dao thu c ộ ch  ủ đ  ề tình c m ả gia đình em 

nh n ậ th y ấ tình c m c a  ả ủ mình đ i  ố v i  ớ nh ng ữ ng i thân ườ trong gia  đình  nh  ư thế nào?

T  ừ các ho t ạ đ ng ộ ấ giáo viên có th  y,  ể cho h c ọ sinh th y ấ cái hay, cái đ p, s cẹ ứ  

m nh ạ c a ủ Văn h c, ọ kh ng ẳ đ nh, nh n ị ấ m nh ạ vai trò c a môn h c ủ ọ và b i ồ dưỡng tình yêu đ i ố v i ớ môn Ng  ữ Văn cho h c ọ sinh. Khi h c ọ sinh đã có tình yêu, s  ự đam mê thì 

vi c ệ rèn luy n ệ k  ỹ năng t  ự h c   ọ ở nhà s  ẽ gi m ả b t ớ khó  khăn

2.2 Tăng c ườ ng giáo d c s  t  giác, tích c c h c t p và ý chí t  h c ụ ự ự ự ọ ậ ự ọ   cho h c sinh ọ

Xây d ng ự k  ế ho ch h c ạ ọ t p ậ là bướ quan tr ng trong c  ọ quá trình t  ự h c. ọ Kỹ năng này bao g m ồ k  ỹ năng th c ự hi n, ệ xác  đ nh ị và l a  ự ch n ọ v n ấ đ  ề t  ự h c.  Th  ọ ứ tự các vi c ệ c n ầ làm, s p ắ x p ế th i ờ gian cho  t ng  ừ công vi c  ệ m t ộ cách h p  ợ lý v i ớ đi uề  

ki n ệ và phương ti n ệ hi nệ  có

L p ậ k  ế ho ch ạ và th c ự hi n ệ k  ế ho ch ạ h p ợ lý s  ẽ giúp   h c ọ sinh tránh đượ  clãng phí th i ờ gian, nâng cao hi u ệ qu  h cả ọ  t p.ậ

N i ộ dung k  ế ho ch: Tùy ạ vào m c ụ đích c  ụ th  ể mà ng i ườ h c ọ có th  ể l p ậ kế 

ho ch dài ạ h n, trung ạ h n hay ạ ng n h n. K  ắ ạ ế ho ch dài ạ h n ạ đượ l p c ậ ra đ  ể th cự  

hi n ệ trong m t ộ th i ờ gian khá dài nh   ư m t ộ năm ho c  ặ m t ộ k   K  ỳ ế ho ch ạ trung h nạ  

th ng ườ là k  ế ho ch ạ th c ự hi n ệ trong m t ộ tháng ho c ặ m t ộ tu n.  ầ Còn k  ế ho ch ạ ng nắ  

h n ạ ch  ỉth c ự hi n ệ trong m t ộ ngày, t p ậ trung vào nh ng ữ nhi m ệ v  ụ c  ụ th ể

Đ i ố v i ớ h c ọ sinh THCS, đ c ặ bi t ệ là trong môn Ng   ữ Văn,  k  ế ho ch ạ th ngườ  nên xây d ng ự trong m t  ộ tu n ầ d a  ự trên k  ế ho ch c a ạ ủ nhà tr ng ườ và   phân   ph iố  

chương trình c a môn h c, ủ ọ kh i ố h c. Đ c  ọ ặ bi t ệ ph i ả d a ự trên c  s  s  ơ ở ự h ng ướ d nẫ  

vi c ệ h c ọ bài, chu n ẩ b  ịbài v  ề nhà c a ủ th yầ  cô

Giáo viên gi i thi u v  ph ng pháp t  h c, t m quan tr ng c a t  h c cho  h cớ ệ ề ươ ự ọ ầ ọ ủ ự ọ ọ  

sinh

Giúp h c sinh th y đ c vai trò c a vi c  t  h c   nhà, t  đó đ nh h ng cho h cọ ấ ượ ủ ệ ự ọ ở ừ ị ướ ọ  sinh c n ph i n  l c, tích c c, ch  đ ng, sáng t o trong h c t p, th ng xuyên rènầ ả ỗ ự ự ủ ộ ạ ọ ậ ườ  luy n k  năng t  h c tránh l i h c th  đ ng, máy móc; xác đ nh cho h c sinh r ngệ ỹ ự ọ ố ọ ụ ộ ị ọ ằ  rèn k  năng t  h c là  nh m  h ng  t i cái đích cao  h n là  hình thành năng l c tỹ ự ọ ằ ướ ớ ơ ự ự 

h c, đáp  ng đòi h i c a xã h i, giúp h c sinh có th  h c m i n i, m i lúc, m i hoànọ ứ ỏ ủ ộ ọ ể ọ ọ ơ ọ ọ  

c nh và có th  h c t p su t đ i nh  l i kh ng đ nh c a Lêả ể ọ ậ ố ờ ư ờ ẳ ị ủ  ­ nin “H c, h c n a, h cọ ọ ữ ọ  mãi”. Giáo d c  ý th c  t  h c  có th  th c  hi n qua khâu h ng d n h c sinh h cụ ứ ự ọ ể ự ệ ướ ẫ ọ ọ  bài, làm bài, chu n ẩ bài   ở nhà; qua các ti t ế h c ọ v  ề Chương trình đ a ị phương ph nầ  

T p ậ làm văn  ho c  ặ qua các ti t ế h c ọ văn Ngh  ịlu n ậ có   ở l pớ   Ng  ữ văn  l p ớ 7, l p ớ 8 

và l p ớ 9

Ví d  1: ụ

­ Hãy tìm hi u ể và trình bày v  ề v n ấ đ  ề t  ự h c c a h c ọ ủ ọ sinh   ở tr ngườ   em?

­ Suy nghĩ c a ủ em v  ề v n ấ đ  ề tự h c.ọ

2.3 H ướ ng   d n   ẫ h c   ọ sinh  xây  d ng   ự k   ế ho ch   ạ t   ự h c   ọ ở  nhà   và  th c ự  

hi n  ệ k   ế ho ch  ạ v ch ạ  ra

Xây d ng ự k  ế ho ch h c ạ ọ t p ậ là bướ quan tr ng trong c  ọ quá trình t  ự h c. ọ Kỹ năng này bao g m ồ k  ỹ năng th c ự hi n, ệ xác  đ nh ị và l a  ự ch n ọ v n ấ đ  ề t  ự h c.  Th  ọ ứ tự các vi c ệ c n ầ làm, s p ắ x p ế th i ờ gian cho  t ng  ừ công vi c  ệ m t ộ cách h p  ợ lý v i ớ đi uề  

ki n ệ và phương ti n ệ hi nệ  có

L p ậ k  ế ho ch ạ và th c ự hi n ệ k  ế ho ch ạ h p ợ lý s  ẽ giúp   h c ọ sinh tránh đượ  clãng phí th i ờ gian, nâng cao hi u ệ qu  h cả ọ  t p.ậ

N i ộ dung k  ế ho ch: Tùy ạ vào m c ụ đích c  ụ th  ể mà ng i ườ h c ọ có th  ể l p ậ kế 

ho ch dài ạ h n, trung ạ h n hay ạ ng n h n. K  ắ ạ ế ho ch dài ạ h n ạ đượ l p c ậ ra đ  ể th cự  

hi n ệ trong m t ộ th i ờ gian khá dài nh   ư m t ộ năm ho c  ặ m t ộ k   K  ỳ ế ho ch ạ trung h nạ  

th ng ườ là k  ế ho ch ạ th c ự hi n ệ trong m t ộ tháng ho c ặ m t ộ tu n.  ầ Còn k  ế ho ch ạ ng nắ  

h n ạ ch  ỉth c ự hi n ệ trong m t ộ ngày, t p ậ trung vào nh ng ữ nhi m ệ v  ụ c  ụ th ể

Đ i ố v i ớ h c ọ sinh THCS, đ c ặ bi t ệ là trong môn Ng   ữ Văn,  k  ế ho ch ạ th ngườ  nên xây  d ng  ự trong  m t  ộ tu n  ầ d a  ự trên  k  ế ho ch c a  ạ ủ nhà  tr ng  ườ và  phân   ph iố  

chương trình c a môn h c, ủ ọ kh i ố h c. Đ c ọ ặ bi t ệ ph i ả d a ự trên c  s  s  ơ ở ự h ng ướ d nẫ  

vi c ệ h c ọ bài, chu n ẩ b  ịbài v  ề nhà c a ủ th yầ  cô

Đây là K  ho ch h c bài   nhà cho h c sinh c a môn Ng  văn 7 tu n 12ế ạ ọ ở ọ ủ ữ ầ

th   c aơ ủ  Bác

­ Tham 

kh o  ả m tộ  

số  bài 

vi tế  về hai  bài 

th ,ơ  về

th   c aơ ủ  Bác

­ H cọ  các môn khác

­ Hoàn thành   bài 

t p  ậ ph nầ  

Ti ngế  Vi tệ

­ Ôn  t pậ  các 

ki nế

th c,ứ kỹnăng về

ti ngế Vi tệchu nẩ bị khi mể  tra

­Chu nẩ  

bị bài 

m i ớcho 

ti t ếThành 

ng ữ

­ H c ọcác môn khác

Chuẩ

n   bị bài 

m i.ớ

­ H cọ  các môn 

h c ọkhác

­ H cọ  các môn 

­ Đ cọ  thêm  sách tham

kh o ả Ngữ Văn

­ Xem l i ạ

vi c  ệchu nẩ bị bài m i.ớ

­ H c  ọ các môn  h cọ  khác

khác ­ H c  ọ các 

môn khác

­ H c  ọ các môn khác

hi u ki n ể ế th c ứ m i. ớ Khi có s  ự chu n ẩ b  ị  ở nhà, vi c ệ h c ọ trên l p ớ s  ẽ tr  ở nên hi u ệ quả 

h n.ơ

H ng ướ d n h c ẫ ọ sinh h c ọ t p  ậ ở nhà không nên ch     ỉ b ng ằ l i ờ nói trên l p,  ớ b iở  

r t ấ có th  ể “l i ờ nói gió bay”, nh t ấ là đ i ố v i ớ nh ng ữ em có ý th c ứ h c ọ t p ậ ch a caoư  

và cu i ố gi  ờ h c ọ th ng kém ườ t p ậ trung. Do v y,  ậ c n ầ t ng  ườ minh  hóa h ng  ướ d nẫ  

đó b ng ằ văn b n. ả Song song v i ớ t ng  ừ bài h c  ọ trong  t ng ừ tu n,  ầ giáo  viên nên thi tế  

k   h  ế ệ th ng ố câu h i ỏ đ  ể h c ọ sinh t  ự h c. ọ H  ệ th ng ố câu h i ỏ đó bao g m h i ồ ỏ cả 

nh ng  ữ ki n ế th c ứ bài cũ và c  ả ki n ế th c ứ bài m i ớ nh m ằ giúp h c  ọ sinh  v a  ừ có  thể 

ôn t p, ậ khái quát, luy n ệ t p,  ậ v n ậ d ng ụ th c  ự hành ki n  ế th c  ứ cũ v a ừ có nh ng đ nhữ ị  

h ng  ướ cho ki n ế th c ứ tr ng ọ tâm c a bàiủ   m i.ớ

Giáo viên nên chu n ẩ b  ịs n câu ẵ h i, ỏ bài t p  và  ậ giao  cho  h c ọ sinh vào  cu iố  

ti t ế h c ọ trong khâu c ng ủ c  ố và d n ặ dò h c ọ ở nhà

Yêu c u h  th ng câu h i bài t p:ầ ệ ố ỏ ậ

+ Đ i v i bài cũ c n chú tr ng phát tri n năng l c h  th ng, khái quát, t ngố ớ ầ ọ ể ự ệ ố ổ  

h p, năng l c gi i quy t bài t p, tình hu ng g n v i th c t ợ ự ả ế ậ ố ắ ớ ự ế

+ Đ i ố v i ớ vi c ệ chu n ẩ b  ịbài m i thì ớ câu h i đ a ỏ ư ra cho h c ọ sinh v a ừ có tác 

d ng ụ t o ạ s  ự h ng thú, ứ v a ừ có tác d ng ụ h ng ướ h c  ọ sinh  đi vào tr ng ọ tâm bài h cọ  

đ ng ồ th i ờ có tác d ng chu n ụ ẩ b  ịcho ho t ạ đ ng ộ khám phá c a ủ giáo viên và h c ọ sinh trên l p. ớ C  ụ th  ể nh  ư đ c ọ trướ bài h c, c  ọ tr  ả l i ờ các  câu h i, ỏ ở sách giáo  khoa, ho c  ặ  bài t p ậ mà giáo viên yêu c u.ầ

Trong th i ờ gian h c ọ tr c ự tuy n, ế đ  ể ki m ể tra ki n ế th c ứ và yêu c u h cầ ọ  

sinh t  ự h c   ọ ở nhà, tôi đã s  ử d ng ụ nhi u ề ph n ầ m m ề giao bài t pậ   nh :ư

­ Ph n ầ m mề  Azota:

Tôi th ng ườ s  ử d ng ph n ụ ầ m m ề Azota đ  ể g i ử các câu h i cho h c ỏ ọ sinh 

chu n ẩ b  ịbài t p ậ ở nhà và yêu c u h c   ầ ọ sinh th c ự hi n nhi m ệ ệ v  ụ h c ọ t p ậ theo 

nhóm ho c ặ cá nhân. Sau đó, h c ọ sinh g i ử s n ả ph m ẩ h c ọ t p ậ c a ủ nhóm  ho cặ  

c a ủ cá nhân  qua Azota đ  ể giáo viên ki m ể tra đánh giá

Hình  nh giáo viên g i câu h i trên ph n m m Azota đ  h c sinh chu n b  bài ả ử ỏ ầ ề ể ọ ẩ ị

Ví d  2: ụ

* Có th  ể s  ử d ng ụ h  ệ th ng ố câu h i sau ỏ đ  ể h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh 

chu n ẩ b  ịbài “Ti ng gà ế tr a” ư c a ủ nhà th  ơ Xuân Qu nh ỳ trong sách Ng  ữ văn 

(4) Hình  nh ng i ả ườ bà qua c m ả nh n ậ c a ủ ng i lính ườ hi n lên ệ ra sao?

(5) Em th y ấ tình bà cháu trong bài th  ơ có gì đ cặ   bi t?ệ

(6) Nh n ậ xét v  ề cách s  ử d ng t  ụ ừ ng , ữ hình  nh, nh ng bi n ả ữ ệ pháp ngh  thu tệ ậ  

đ c s c ặ ắ trong bài th ơ

(7) Hãy tìm đ c ọ bài th  ơ “B p ế l a” ử c a ủ B ng  ằ Vi t  ệ và nh ng  ữ bài vi t  ế v  ề bài 

thơ này và nh nậ  xét về đi mể  gi ng,ố  khác nhau trong hai bài th ơ

Ví d  3: ụ

Đ  ki m tra bài cũ Văn b n “Mùa xuân nho nh ” c a Thanh H i trong sáchể ể ả ỏ ủ ả  

Ng  văn 9, giáo viên có th  s  d ng các câu h i sau, v i yêu câu tr  l i ng n g nữ ể ử ụ ỏ ớ ả ờ ắ ọ  

(3) Tâm ni m c a nhà th  Thanh H i trong bài th  là gì?ệ ủ ơ ả ơ

(4) T  ừ tâm ni m ệ c a ủ nhà th  ơ Thanh H i ả trong bài th , em ơ có suy nghĩ   gì  v  ề lý 

tưởng s ng c a ố ủ thanh niên hi nệ  nay

2.4.1. Tăng c ườ ng  rèn luy n, ệ  b i ồ  d ưỡ ng  ph ươ ng  pháp, k   ỹ năng tự h c ọ  ở 

nhà

Đ  ch t ể ấ l ng ượ và hi u ệ qu  h c ả ọ t p ậ Ng  ữ văn THCS đượ nâng lên  thì  h cc   ọ  sinh c n ầ có  k  ỹ năng t  ự h c t t. ọ ố Vi c ệ rèn luy n,   ệ b i  ồ dưỡng phương pháp và kỹ năng t  ự h c   ọ ở nhà là m t ộ y u ế t  ố quan tr ng ọ đem l i hi u ạ ệ quả cao

2.4.2 K   ỹ năng ghi chép, ghi nh   ớ ki n ế   th c ứ

Đ c ặ tr ng ư c a môn ủ Ng  Văn ữ th ng ườ ghi chép nhi u, ề khó nh  ớ M t ộ s  ố em đã 

r t ấ chăm ch  h c ỉ ọ t p ậ nh ng thành ư tích ch a cao. Các  ư em th ng ườ h c  bài ọ nào  bi tế  bài  n y, ấ h c  ọ ph n ầ sau  không bi t ế liên h  ệ ph n ầ trướ không bi t c,  ế h  ệ th ng ố ki nế  

th c, ứ liên k t ế ki n ế th c ứ v i ớ nhau, không bi t   ế tích h p   ợ ki n ế th c   ứ đã h c    bàiọ ở  

tr c  ướ vào bài sau. Vì v y, rèn ậ cho các em k  ỹ năng ghi chép, h  th ng, ệ ố t ng ổ h p  ợ là 

đi u ề c n ầ thi tế   giúp  các em h cọ  t pậ  t t,ố  phát huy t tố  vai trò tự h c,ọ  đ cặ  bi tệ  là tự 

h cọ  ở nhà

V y ậ làm th  nào ế đ  ể ghi chép, h  ệ th ng ố hóa ki n ế th c, ứ ghi nh   ớ ki n ế th c  ứ có 

hi u ệ qu ? ả S  ử d ng ụ s  đ , ơ ồ b ng ả bi u, ể dàn ý, đ c  ặ bi t  ệ là  b n ả đ  ồ t  ư duy đ  ề ghi chép, h  ệ th ng ố ki n ế th c ứ là nh ng ữ k  ỹ năng r t h u ấ ữ ích giúp h c ọ sinh t  ự h c    ọ ở nhà 

tương đ i ố t t. Sau m i bài h c, m i ố ỗ ọ ỗ ph n, ầ giáo viên h ng ướ d n, ẫ g i ợ ý cho h c ọ sinh 

t  ự h  ệ th ng ố ki n ế th c ứ tr ng ọ tâm, ki n ế th c  ứ c n ầ nh   ớ M i ỗ bài h c  đọ ượ ghi,  vẽ c  

l i ạ trên m t ộ trang gi y ấ r i ồ k p ẹ thành t p. ậ Vi c ệ làm này  s  ẽ giúp  các em d  ôn ễ t p,xem l i  ki n ạ ế th c ứ khi c n m t ầ ộ cách nhanh chóng, d  ễ dàng. Ngoài ra, có th  ể dùng 

nh ng ữ k  ỹ năng này đ  ể tìm hi u ể trướ bài m i, c  ớ ho c  ặ đ  ể tư  duy m t ộ v nấ   đ  ề m i.ớ  

Ta có  th  ể nh n th y, ậ ấ qua vi c ệ h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh s  ử d ng ụ s  đ , ơ ồ b ng ả bi u ể sẽ giúp h c  ọ sinh  phát  tri n ể t  ư duy  lôgic, c ng  ủ c ,  ố kh c ắ sâu  ki n ế th c,  ứ k  ỹ năng ghi chép,  t  ừ đó  k   ỹ năng t  ự h c c a h c ọ ủ ọ sinh qua ho t ạ đ ng h c   ộ ọ ở nhà cũng nâng cao 

hi u ệ qu ả

Ví d   ụ 3:

­ Trình bày dướ ại d ng b ng bi u:ả ể

Khi h ng ướ d n h c  ẫ ọ sinh chu n ẩ b  ị tr c ướ văn b n “Đánh  ả nhau v i ớ c i  ố xay gió” Ng  ữ văn 8, giáo viên h ng ướ d n h c ẫ ọ sinh tìm hi u,  ể so sánh hai nhân v t ậ Đôn ­ 

­ Trình bày b ng ằ b n ả đ  ồ tư duy

Đ  ể ti n ế hành ti t ế “Ôn t p v  th ” ậ ề ơ trong Ng  Văn ữ 9,  giáo  viên  có  th   ể g i ợ ý cho h c ọ sinh ôn l i ki n ạ ế th c ứ b ng ằ l p ậ b n ả đ  ồ t  ư duy như sau:

2.4.3. K   ỹ năng h p ợ  tác

Giáo viên yêu  c u h c sinh tham gia, đóng góp tr c ti p vào quá trình h cầ ọ ự ế ọ  

t p, đ ng th i yêu c u h c sinh ph i làm vi c cùng nhau đ  đ t đậ ồ ờ ầ ọ ả ệ ể ạ ược k t quế ả 

h c t p ọ ậ trung, trong quá trình h p tác m i cá nhân tìm th y l i ích cho mình vàợ ỗ ấ ợ  cho t t c  các thành viên trong nhóm. Trong hình th c h c t p này, ngoài vi cấ ả ứ ọ ậ ệ  

h c theo nhóm   trên l p,  ho t đ ng h c   nhà giáo viên cũng c n chia nhóm đọ ở ớ ạ ộ ọ ở ầ ể 

h c sinh có th  giúp  đ , h   tr  nhau h c t p.ọ ể ỡ ỗ ợ ọ ậ

Vi c  ệ chia nhóm h c  ọ sinh có th    ể d a  ự theo  đ a   ị bàn dân c , cũng  ư có th   ể d a ự   vào đ i  ố t ượ ng  h c  ọ sinh đ   ể thu n  ậ l i  ợ cho vi c  ệ h p tác  ợ trong h c ọ  t p ậ

Có th  ể kh ng ẳ đ nh r ng, ị ằ n u ế công vi c ệ này đượ giáo viên làm m t c  ộ cách đ uề  

đ n ặ và tâm huy t ế thì kh  ả năng t  ự h c, ọ t  ự nghiên c u c a h c  ứ ủ ọ sinh  s  ẽ đượ nâng c