Mời quý thầy cô và các em học sinh tham khảo “Đề thi Olympic môn Địa lí lớp 11 năm 2019 có đáp án - Sở GD&ĐT Quảng Nam”. Hi vọng tài liệu sẽ là nguồn kiến thức bổ ích giúp các em củng cố lại kiến thức trước khi bước vào kì thi sắp tới. Chúc các em ôn tập kiểm tra đạt kết quả cao!
Trang 1S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ở Ụ Ạ K THI OLYMPIC QU NG NAM NĂM Ỳ Ả
QU NG NAM Ả
(Đ thi có 01 trang) ề
Môn: Đ a lí L p 11 ị ớ
Th i gian: ờ 150 phút (không tính th i gian giao đ ) ờ ề
Ngày thi: 21/3/2019
Câu I (4,0 đi m) ể
1. T i sao toàn c u hóa là m t xu th t t y u c a n n kinh t th gi i trong giai ạ ầ ộ ế ấ ế ủ ề ế ế ớ
đo n hi n nay? ạ ệ
2. Trình bày đ c đi m đô th hóa c a các n ặ ể ị ủ ướ c Mĩ La tinh. Đ c đi m đó nh h ặ ể ả ưở ng như
th nào đ n phát tri n kinh t xã h i c a các qu c gia khu v c này? ế ế ể ế ộ ủ ố ự
Câu II (4,0 đi m) ể
1. Phân tích nh ng thu n l i và khó khăn c a dân c Hoa Kì trong phát tri n kinh t ữ ậ ợ ủ ư ể ế
xã h i. ộ
2. Vì sao ph i xây d ng Đông Nam Á thành m t khu v c hòa bình, n đ nh ả ự ộ ự ổ ị V m t kinh t , ề ặ ế khi gia nh p ASEAN n ậ ướ c ta có nh ng c h i và thách th c gì? ữ ơ ộ ứ
Câu III (4,0 đi m ể ).
1. Nêu các thành t u v kinh t Liên Bang Nga t sau năm 2000 và gi i thích nguyên ự ề ế ư ̀ ả nhân đ t đ ạ ượ c thành t u đó. ự
2. Gi i thích t i sao Nh t B n, lúa g o là cây tr ng chính nh ng di n tích tr ng lúa ả ạ ở ậ ả ạ ồ ư ệ ồ ngày càng gi m? ả
Câu IV (4,0 đi m) ể
1. Trình bày nh ng thu n l i, khó khăn v t nhiên c a Trung Qu c trong phát tri n ữ ậ ợ ề ự ủ ố ể kinh t ế
2. Ch ng minh công nghi p Trung Qu c có s phân hóa v m t lãnh th Gi i thích ứ ệ ố ự ề ặ ổ ả nguyên nhân c a s phân hóa đó ủ ự
Câu V (4,0 đi m) ể Cho b ng s li u sau ả ố ệ
Giá tr xu t kh u, cán cân th ị ấ ẩ ươ ng m i hàng hóa, d ch v c a m t s ạ ị ụ ủ ộ ố
qu c gia năm 2015 ố
( Đ n v : t USD) ơ ị ỉ
Qu c gia ố Hoa Kì Trung Qu c ố Nh t B n ậ ả Hàn Qu c ố
(Ngu n: Niên giám Th ng kê VN, năm 2016)ồ ố
D a vào b ng s li u đã cho, hãy: ự ả ố ệ
Trang 21. Tính giá tr nh p kh u và t tr ng xu t kh u, nh p kh u hàng hóa, d ch v c a các ị ậ ẩ ỉ ọ ấ ẩ ậ ẩ ị ụ ủ
qu c gia. Đ th hi n c c u giá tr xu t kh u, nh p kh u hàng hóa, d ch v c a các ố ể ể ệ ơ ấ ị ấ ẩ ậ ẩ ị ụ ủ
qu c gia trên th gi i năm 2015, thì lo i bi u đ nào thích h p nh t? ố ế ớ ạ ể ồ ợ ấ
2. Nh n xét cán cân th ậ ươ ng m i hàng hóa, d ch v c a các qu c gia năm 2015. Gi i ạ ị ụ ủ ố ả thích cán cân th ươ ng m i c a Hoa Kì? ạ ủ
H T Ế
Thí sinh đ ượ ử ụ c s d ng t p b n đ Đ a lí th gi i và các khu v c đ làm bài ậ ả ồ ị ế ớ ự ể
S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ở Ụ Ạ K THI OLYMPIC QU NG NAM NĂM 2019 Ỳ Ả
(Đáp án có 04 trang)
Th i gian: 150 phút ờ (không tính th i gian giao đ ) ờ ề
Ngày thi: 21/3/2019
H ƯỚ NG D N CH M CHI TI T Ẫ Ấ Ế
L u ý: Giám kh o ch m đúng HDC, n u thí sinh trình bày ý khác v i HDC nh ng đúng thì ư ả ấ ế ớ ư cho đi m nh ng không đ ể ư ượ ượ ổ c v t t ng s đi m c a ý ho c câu đó ố ể ủ ặ
I
4,0đ
1
Toàn c u hóa l i là ầ ạ
m t xu th t t y u ộ ế ấ ế
c a n n kinh t th ủ ề ế ế
gi i trong giai đo n ớ ạ
hi n nay, vì: ệ
2,0
Khái ni m: ệ Toàn c u ầ hóa là quá trình liên k t ế các qu c gia trên th ố ế
gi i t kinh t , chính ớ ừ ế
tr , văn hóa, khoa h c, ị ọ công ngh , môi ệ
tr ườ ng… có tác đ ng ộ
m nh m đ n m i ạ ẽ ế ọ
m t kinh t xã h i ặ ế ộ
th gi i ế ớ
0,25
Do s khác bi t v ự ệ ề
đi u ki n t nhiên, s ề ệ ự ự phát tri n không đ ng ể ồ
đ u v kinh t và khoa ề ề ế
h c kĩ thu t nên có s ọ ậ ự
0,5
Trang 3khác nhau v đi u ề ề
ki n tái s n xu t gi a ệ ả ấ ữ các qu c gia ố
M i m t qu c gia ỗ ộ ố không th có đ y đ ể ầ ủ
t t c các ngu n l c ấ ả ồ ự
đ phát tri n kinh t ; ể ể ế kinh t xã h i th ế ộ ế
gi i có nhi u bi n đ i ớ ề ế ổ sâu s c, tình hình chính ắ
tr th gi i có nhi u ị ế ớ ề
bi n đ ng ph c t p ế ộ ứ ạ nên có s h p tác trên ự ợ quy mô toàn c u ầ
0,5
Quá trình phát tri n ể kinh t t t y u d n ế ấ ế ẫ
đ n s phân công lao ế ự
đ ng, xu t hi n m t ộ ấ ệ ộ yêu c u khách quan là ầ
c n ph i ti n hành ầ ả ế chuyên môn hóa s n ả
xu t. Đi u đó đòi h i ấ ề ỏ
ph i m r ng ph m vi ả ở ộ ạ trao đ i qu c t ổ ố ế
0,5
S đa d ng trong nhu ự ạ
c u tiêu dùng c a m i ầ ủ ỗ
qu c gia nên quy mô ố trao đ i th ổ ươ ng m i ạ ngày càng l n ớ
0,25
2
Trình bày đ c đi m ặ ể
đô th hóa c a các ị ủ
n ướ c Mĩ La tinh. Đ c ặ
đi m đó nh h ể ả ưở ng
nh th nào đ n phát ư ế ế tri n kinh t xã h i ể ế ộ
c a các qu c gia khu ủ ố
v c này? ự
2,0
a) Đ c đi m đô th hóa ặ ể ị
c a các n ủ ướ c Mĩ La tinh
Hi n t ng đô th ệ ượ ị
T l dân thành th ỉ ệ ị tăng nhanh.
0,5
Trang 4b) nh h ng Ả ưở
Tích c c: m t s ự Ở ộ ố
qu c gia, đô th hóa có ố ị tác đ ng chuy n d ch ộ ể ị
c c u kinh t theo ơ ấ ế
h ướ ng tích c c ự
0,5
Tiêu c c: Kìm hãm ự
s phát tri n kinh t và ự ể ế tình tr ng th t nghi p ạ ấ ệ gay g t, thi u nhà , ắ ế ở
qu n lí tr t t xã h i ả ậ ự ộ
ph c t p ứ ạ
0,5
II
4,0đ
1
Phân tích nh ng ữ thu n l i c a dân c ậ ợ ủ ư Hoa Kì trong phát tri n kinh t xã h i ể ế ộ
(HS nêu đ c đi m dân c , ặ ể ư không phân tích đ ượ c thu n ậ
l i thì cho n a s đi m c a ợ ử ố ể ủ
ý 1 Câu II)
2,0
Dân s đông, tăng ố nhanh t o nên m t th ạ ộ ị
tr ườ ng tiêu th r ng ụ ộ
l n, ngu n lao đ ng ớ ồ ộ
d i dào, đ c bi t là ồ ặ ệ
ng ườ i nh p c đem l i ậ ư ạ cho Hoa Kì ngu n lao ồ
đ ng có trình đ cao, ộ ộ giàu kinh nghi m ệ
0,5
T l gia tăng dân s ỉ ệ ố
t nhiên th p, t l dân ự ấ ỉ ệ
s trong đ tu i lao ố ộ ổ
đ ng cao, thu n l i đ ộ ậ ợ ể nâng cao đ i s ng, phát ờ ố tri n kinh t ể ế
0,5
Hoa Kì là qu c gia có ố thành ph n dân c ầ ư nhi u ch ng t c, t o ề ủ ộ ạ
đi u ki n đ đa d ng ề ệ ể ạ
b n s c văn hóa ả ắ
0,5
Phân b dân c có ố ư nhi u thay đ i đã t o ề ổ ạ thu n l i trong khai ậ ợ thác các ngu n l c đ ồ ự ể phát tri n kinh t ể ế
0,5
Trang 5a) Vì sao ph i xây ả
d ng Đông Nam Á ự
thành m t khu v c ộ ự
hòa bình, n đ nh ổ ị
0,75
T o d ng môi tr ạ ự ườ ng hòa bình, n đ nh trong ổ ị khu v c có ý nghĩa ự chính tr xã h i h t ị ộ ế
s c quan tr ng, là xu ứ ọ
h ướ ng chung c a th ủ ế
gi i ngày nay ớ
0,25
C s v ng ch c cho ơ ở ữ ắ cho s phát tri n kinh ự ể
t , xã h i t ng qu c ế ộ ở ừ ố gia, toàn khu v c và ự
th gi i ế ớ
0,25
Nâng cao v th c a ị ế ủ
kh i ASEAN trên ố
tr ườ ng qu c t ố ế
0,25
b) V m t kinh t , ề ặ ế khi n ướ c ta gia nh p ậ ASEAN có nh ng c ữ ơ
h i và thách th c gì? ộ ứ
1,25
C h i ơ ộ + M r ng th tr ở ộ ị ườ ng, tăng kh năng xu t ả ấ
kh u hàng hóa n ẩ ướ c ta.
0,25
+ Vi t Nam s có c ệ ẽ ơ
h i tăng c ộ ườ ng thu hút FDI, cũng nh ư mở
r ng c h i đ u t ộ ơ ộ ầ ư sang các n ướ c ASEAN
và c h i kinh doanh ơ ộ
t bên ngoài ừ
0,25
+ C h i t ơ ộ i p c n các ế ậ ngu n h tr v khoa ồ ỗ ợ ề
h ccông ngh , h c ọ ệ ọ
t p kinh nghi m qu n ậ ệ ả
lý tiên ti n ế
0,25
+ Ng ườ i tiêu dùng s ẽ
có nhi u l a ch n v ề ự ọ ề hàng hóa và d ch v ị ụ
v i giá c th p và ch t ớ ả ấ ấ
l ượ ng cao h n ơ
0,25
Trang 6 Thách th c: Thách ứ
th c l n nh t đ i v i ứ ớ ấ ố ớ
Vi t Nam là môi ệ
tr ườ ng c nh tranh gay ạ
g t h n do h i nh p ắ ơ ộ ậ kinh t khu v c mang ế ự
l i. (Ho c chênh l ch ạ ặ ệ
v trình đ phát tri n) ề ộ ể
0,25
III
4,0đ
1
a) Thành t u v kinh ự ề
t Liên Bang Nga đ t ế ạ
đ ượ c sau năm 2000
(HS nêu và gi i thích ả thêm m t ặ xã h i ộ ch cho ỉ
n a s đi m ý ử ố ể 1 – câu
III)
1,0
T c đ tăng tr ố ộ ưở ng
S n l ả ượ ng các ngành
D tr ngo i t l n, ự ữ ạ ệ ớ giá tr xu t siêu tăng ị ấ 0,25
Thanh toán xong các kho n n n ả ợ ướ c ngoài 0,25
LB Nga th c hi n ự ệ chi n l ế ượ c kinh t m i ế ớ
t năm 2000 ừ
0,5
Ti p t c xây d ng ế ụ ự
n n kinh t th tr ề ế ị ườ ng 0,25
M r ng ngo i giao, ở ộ ạ coi tr ng h p tác v i ọ ợ ớ châu Á.
0,25
2
Gi i thích t i sao ả ạ ở
Nh t B n, lúa g o là ậ ả ạ
cây tr ng chính nh ng ồ ư
di n tích tr ng lúa ệ ồ
ngày càng gi m? ả
2,0
Lúa g o là cây tr ng ạ ồ
+ Lúa g o là cây l ạ ươ ng
th c truy n th ng và ự ề ố trong m i b a ăn ỗ ư
th ườ ng có c m ơ
0,25 + Dân s Nh t B n ố ậ ả
đông nên nhu c u lúa ầ 0,25
Trang 7g o r t l n ạ ấ ớ + Đi u ki n t nhiên ề ệ ự
m t s vùng và công ộ ố ngh s n xu t gi ng ệ ả ấ ố lúa đã t o thu n l i cho ạ ậ ợ
Nh t B n tr ng lúa ậ ả ồ
g o ạ
0,25
Di n tích lúa gi m: ệ ả + Do quá trình đô th ị hóa nên đ t nông ấ nghi p b thu h p ệ ị ẹ
0,25
+ Do chuy n đ i c ể ổ ơ
c u cây tr ng: Nh t ấ ồ ậ
B n phát tri n các cây ả ể
tr ng khác có hi u qu ồ ệ ả kinh t cao h n tr ng ế ơ ồ lúa.
0,25
+ Do thói quen ăn u ng ố
c a ng ủ ườ i Nh t có ậ nhi u thay đ i theo ề ổ
h ướ ng đa d ng h n, rõ ạ ơ nét nh t là s xu t hi n ấ ự ấ ệ
c a bánh mì ủ
0,25
+ Nh ờ phát tri n theo ể
h ướ ng thâm canh, ng ứ
d ng nhanh ti n b ụ ế ộ KHKT và công ngh ệ
hi n đ i nên n ệ ạ ăng su t ấ lúa tăng.
0,25
IV
4,0đ
1
Trình bày nh ng ữ thu n l i v t ậ ợ ề ự nhiên c a Trung ủ
Qu c trong phát ố tri n kinh t ể ế
(HS ch nêu đi u ki n, ỉ ề ệ không nêu thu n l i thì ậ ợ cho n a s đi m c a ý ử ố ể ủ 1
– câu IV)
3,0
* Thu n l i ậ ợ
Mi n Đông ề + Đ ườ ng b bi n dài ờ ể thu n l i cho phát ậ ợ tri n kinh t bi n ể ế ể
0,25 + Các đ ng b ng châu ồ ằ 0,25
Trang 8th r ng l n, đ t phù ổ ộ ớ ấ
sa màu m thu n l i ỡ ậ ợ cho phát tri n nông ể nghi p ệ
+ Khí h u phân hóa đa ậ
d ng (B c Nam…), ạ ắ
là c s đ đa d ng ơ ở ể ạ hóa nông s n ả
0,25
+ M ng l ạ ướ i sông ngòi
v i nhi u h th ng ớ ề ệ ố sông l n có giá tr v ớ ị ề giao thông, th y s n, ủ ả
b i t phù sa, cung c p ồ ụ ấ
n ướ ả c s n xu t và sinh ấ
ho t. ạ
0,25
+ Vùng đ i núi có r ng ồ ừ
và đ ng c đ phát ồ ỏ ể tri n lâm nghi p và ể ệ chăn nuôi.
0,25
+ Khoáng s n: Giàu tài ả nguyên khoáng s n, ả
t o đi u ki n đ phát ạ ề ệ ể tri n công nghi p ể ệ
0,25
Mi n Tây ề + R ng và đ ng c đ ừ ồ ỏ ể phát tri n lâm nghi p ể ệ
và chăn nuôi.
0,25
+ Sông ngòi có giá tr ị
l n v th y đi n ớ ề ủ ệ 0,25 + Khoáng s n phong ả
phú, t o đi u ki n đ ạ ề ệ ể phát tri n công nghi p ể ệ
0,25
Mi n Đông: Th ề ườ ng
ch u nh h ị ả ưở ng c a ủ bão, l t ụ
0,25
Mi n Tây: Đ a hình ề ị núi cao, hi m tr gây ể ở
tr ng i cho giao ở ạ thông, s n xu t; Khí ả ấ
h u l c đ a kh c ậ ụ ị ắ nghi t ệ
0,25
nghi p Trung Qu c ệ ố
có s phân hóa v ự ề
1,0
Trang 9m t lãnh th Gi i ặ ổ ả
thích nguyên nhân
c a s phân hóa đó ủ ự
Ho t đ ng công ạ ộ nghi p có s phân hóa ệ ự
gi a mi n Đông và ữ ề
mi n Tây ề + Mi n Đông là n i có ề ơ
m c đ t p trung công ứ ộ ậ nghi p cao v i nhi u ệ ớ ề trung tâm công nghi p ệ
có quy mô l n và r t ớ ấ
l n (Thiên Tân, ớ
Th ượ ng H i ); đ c ả ặ
bi t là vùng duyên h i ệ ả ven bi n ể
0,25
+ Mi n Tây ho t đ ng ề ạ ộ
s n xu t công nghi p ả ấ ệ
r t th a th t, s l ấ ư ớ ố ượ ng trung tâm công nghi p ệ
ít, ch có m t s trung ỉ ộ ố tâm công nghi p v i ệ ớ quy mô nh h n ỏ ơ (Urumsi).
0,25
Gi i thích ả + Mi n Đông: M c đ ề ứ ộ
t p trung công nghi p ậ ệ cao do có s đ ng b ự ồ ộ
v các nhân t nh ề ố ả
h ưở ng (v trí đ a lí ị ị thu n l i, đi u ki n t ậ ợ ề ệ ự nhiên và đi u ki n ề ệ kinh t xã h i thu n ế ộ ậ
l i, có l ch s phát ợ ị ử tri n kinh t lâu đ i ) ể ế ờ
0,25
+ Mi n Tây: Ho t ề ạ
đ ng s n xu t công ộ ả ấ nghi p r t th a th t là ệ ấ ư ớ
do thi u đ ng b c a ế ồ ộ ủ các nhân t nh h ố ả ưở ng (v trí đ a lí khó khăn, ị ị
c s h t ng h n ơ ở ạ ầ ạ
ch ) ế
0,25
Trang 10(HS không ghi đ n v , ơ ị tên b ng s li u, sai s ả ố ệ ố
li u m i qu c gia thì ệ ỗ ố
V
4,0đ
Tính giá tr nh p ị ậ
kh u ẩ Giá tr xu t kh u, ị ấ ẩ
nh p kh u hàng hóa, ậ ẩ
d ch v c a m t s ị ụ ủ ộ ố
qu c gia ố
trên th gi i năm ế ớ
2015
(Đ n v : t USD) ơ ị ỉ
Qu c gia ố
Giá tr xu t kh u ị ấ ẩ Giá tr nh p kh u ị ậ ẩ
T ng giá tr xu t nh p ổ ị ấ ậ
kh u ẩ
Tính t tr ng xu t ỉ ọ ấ
T tr ng giá tr xu t ỉ ọ ị ấ
kh u, nh p kh u hàng ẩ ậ ẩ hóa, d ch v c a m t ị ụ ủ ộ
s qu c gia trên th ố ố ế
gi i năm 2015 ớ
(Đ n v : %) ơ ị
Qu c gia ố Hoa Kì
Xu t kh u ấ ẩ 44,8
Nh p kh u ậ ẩ 55,2
b) Bi u đ thích h p ể ồ ợ
nh t ấ : C t ch ng ộ ồ 0,5
th ươ ng m i hàng ạ hóa, d ch v c a các ị ụ ủ
qu c gia năm 2015 ố
Gi i thích cán cân ả
th ươ ng m i c a Hoa ạ ủ Kì?
1,5
Trang 11a) Nh n xét ậ
Hoa Kì, Nh t B n là ậ ả
nh ng qu c gia nh p ữ ố ậ siêu nh ng Hoa Kì có ư giá tr nh p siêu l n ị ậ ớ
h n Nh t B n (36,76 ơ ậ ả
l n) ầ
0,25
Trung Qu c, Hàn ố
Qu c là nh ng qu c ố ữ ố gia xu t siêu nh ng ấ ư Trung Qu c có giá tr ố ị
xu t siêu l n h n Hàn ấ ớ ơ
Qu c (4,9 l n) ố ầ
0,25
b) Hoa Kì là m t ộ
qu c gia nh p siêu vì: ố ậ
Hoa Kì là c ườ ng qu c ố kinh t l n, đông dân, ế ớ
m c s ng cao nên nh p ứ ố ậ
kh u đ đáp ng cho ẩ ể ứ nhu c u tiêu dùng và ầ phát tri n s n xu t. ể ả ấ
0,25
Giá thành nh p kh u ậ ẩ
c a hàng hóa r h n so ủ ẻ ơ
v i s n xu t trong ớ ả ấ
n ướ c.
0,25
Hoa Kì là qu c gia ố
đ u t ra n ầ ư ướ c ngoài nhi u ề
0,25
Hoa Kì là n ướ c đ ng ứ
đ u th gi i v ầ ế ớ ề chuy n giao khoa h c ể ọ công ngh ệ
0,25
Đi m toàn bài: Câu I + Câu II + Câu III + Câu IV + Câu V = 20 đi m ể ể
H T Ế