Bộ công cụ đánh giá doanh nghiệp vừa và nhỏ của bộ kế hoạch đầu tư

Bộ công cụ đánh giá doanh nghiệp vừa và nhỏ của bộ kế hoạch đầu tư

HUỲNH ANH TUẤN | LÊ VÕ THÚY ÁI

BỐI CẢNH

Tư vấn

thông qua mạng lưới chuyên gia tư vấn mới thành lập, cung cấp hỗ trợ liên quan đến nhân sự, tài chính, sản xuất, kinh doanh, thị trường, quản lý nội bộ và các nội dung liên quan khác.

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

bao gồm khởi nghiệp và quản trị doanh nghiệp, sản xuất và chế biến, kỹ năng nghề nghiệp ở trình độ sơ cấp hoặc đào tạo ngắn hạn tối đa 3 tháng.

Để Tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu thì thường trải

qua các bước sau:

Tham Gia Chuỗi cung ứng toàn cầu

Thăm dò

Bao gồm việc thăm hỏi, thông tin hoặc thăm trực tiếp nhà máy của bên mua hàng

Báo GiáPhân tích giá, báo giá

CƠ SỞ, NỀN TẢNG LÀM NÊN

SỔ TAY HƯỚNG DẪN

Dựa vào sự tổng hợp của:

Các đánh giá nhà cung cấp của các ngành

Đánh giá nhà cung cấp của các

tổ chức hỗ trợ phi lợi nhuận

Dựa trên phản hồi của các BSO

2.1 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Tham khảo hơn 60 bài nghiên cứu gần đây nhất thì đa số các yêu cầu choviệc đánh giá một doanh nghiệp để đưa vào chuỗi cung ứng tập trung vàocác khía cạnh sau:

Công suất Năng lực Tính

nhất quán

Kiểm soát quá trình

Cam kết Chất lượng

Dòng tiền Chi phí Văn hóa Sạch sẽ Hiệu quả

2.2 CÁC ĐÁNH GIÁ NHÀ CUNG CẤP CỦA CÁC NGÀNH

Ngành thực phẩm

Ngành cơ khí

Ngành thiết bị y tế

Ngành điện tử

2.3

2.4

2.1

2.4 DỰA TRÊN PHẢN HỒI CỦA CÁC BSO

2.1

2.2

2.3

1

Phát triển một công cụ đánh giá và sổ tay hướng dẫn sẽ được

sử dụng để xác định xem một DNVVN có đủ điều kiện hưởng lợitheo chương trình hỗ trợ chuỗi giá trị và cụm của chính phủhay không

2 Bộ công cụ đánh giá cần đơn giản, dễ hiểu, dễ triển khai cho

các địa phương trên toàn quốc

3 Bộ công cụ phải có nội dung liên quan, làm tiền đề cho các

dự án chuyển đổi số liên quan

4 Và dựa trên kết quả khảo sát của 20 đơn vị liên quan

ĐỀ XUẤT BỘ CÔNG CỤ

ĐÁNH GIÁ - PHIÊN BẢN 1

3 ĐỀ XUẤT

Bộ công cụ đánh giá - phiên bản thứ 1

BỘ CÔNG CỤ

LinkSME, JICA

Yêu cầu của

AED, BSO, LinkSME

3.1 Cơ sở nền tảng của bộ tiêu chuẩn

3.2 Những phần chính của bộ tiêu chuẩn

9 Năng lực phát triển sản phẩm mới

10 Sức khỏe, An toàn và Môi trường

11 Công nghệ, Chuyển đổi số

National Consultants for Technical Assistance to Component 3 - C3-1-001 Trang 12

3.3 Chỉ tiêu đánh giá

Mỗi câu hỏi sẽ có 3 mức đánh giá khác nhau, và được mô tảnhư phía dưới

• 2 điểm: Thực hiện đầy đủ các yêu cầu và có bằng chứng

• 1 điểm: Chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu, hoặc không cóbằng chứng

• 0 điểm: Không thực hiện

A Điểm đánh giá

A

• A: Tổng số điểm đánh giá cho từng hạng mục

• B: Tổng số điểm tối đa qui ước cho từng hạng mục

B PHƯƠNG PHÁP TÍNH ĐIỂM (M)

M = (A / B) *

100

3.3 Chỉ tiêu đánh giá

C

• Loại A: Tổng điểm đánh giá từ 80%-100%: Doanh nghiệprất tiềm năng, và sẵng sàng tham gia vào dự án

• Loại B: Tổng điểm đánh giá từ 60%-80%: Doanh nghiệp

có tiềm năng tham gia vào dự án

• Loại B: Tổng điểm đánh giá dưới 60%: Doanh nghiệpcần rất nhiều thời gian để phát triển, và không phùhợp tham gia dự án vào giai đoạn này

C ĐÁNH GIÁ KẾT QUÁ

National Consultants for Technical Assistance to Component 3 - C3-1-001 Trang 14

THÔNG TIN CƠ BẢN NHÀ CUNG CẤP

Sản xuất Chất lượng Mua hàng Bán hàng Nhân sự Q.trị

6 Doanh thu hàng năm (USD): 2021: 2020: 2019:

7 Khách hàng trọng điểm:

8 Thông tin máy móc/ thiết bị chính:

Mô tả máy Nhà sản xuất Mẫu NSX Số lượng máy

HƯỚNG DẪN

CỤ

1 LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN TRỊ

1 1 1.

2

1 3 1.

4

1 5

Định hướng, dẫn dắt tổchức đi đúng hướng, đạtthành công như kì vọng

Mỗi thành viên đều biết

rõ trách nhiệm và nghĩa

vụ của mình, đều hiểu rõmục tiêu của tổ chức

Cùng phấn đấu vì một mụctiêu chung

Triết lý kinh doanh của công ty

Chưa có triết lý kinh doanh

Có triết lý kinh doanh và được truyền đạt cho toàn

Có tầm nhìn sứ mệnh và được truyền thông, thấu hiểu trong toàn bộ tổ chức

Tầm nhìn

sứ mệnh giúp DN

Tầm nhìn và sứ mệnh giúp doanh nghiệp xác định được mục đích lâu dài và cách thức đạt được mục đích đó

Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp

đã được hoàn thiện và phân chia theo chức năng nhiệm vụ của các phòng ban chưa?

Đã được phân chia, và có sơ đồ tổ chức

Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp cần thiết nhằm:

- Phân công lao động cho từng thành viên, đảm bảo tính chuyên môn;

- Thống nhất về quyền lãnh đạo, từ lãnh đạo cấp cao nhất đến lãnh đạo từng

bộ phận chức năng nhằm tạo nên trật tự trong tổ chức

Công ty có quy định về vai trò, nghĩa vụ, quyền hạn của người quản lý không? (Phân công, phân quyền trong công việc)

Không có quy định về phân công, phân quyền trong công việc

Có quy định về phân công, phân quyền trong công việc nhưng không xem xét/ cập nhật đồng thời cùng với cơ cấu tổ chức

Công ty có thiết lập mục tiêu cho cả tổ chức

và chia nhỏ đến từng phòng ban hay không?(hàng năm)

Có thiết lập mục tiêu cho tổ chức, và chi tiết đến các phòng ban

Chưa có mục tiêu tổ chức (kiểm chứng bằng văn bản)

Có thiết lập mục tiêu cho tổ chức, nhưng chưa chia nhỏ đến các phòng ban

Tạo nên cam kết

Theo dõi đo lường

Thiết lập mục tiêu

Thúc đẩy sự phát triển

2 TÀI CHÍNH, KẾ TOÁN

2 1

2.

2

2 3 2.4

Một hệ thống tài chính kếtoán tốt sẽ giúp chodoanh nghiệp tồn tại lâudài, tránh những rủi ro,

và nâng cao tính minhbạch

Đã từng bị phạt trên 2 lần vì đóng thuế trễ hoặc thiếu báo cáo tài chính.

Có đóng thuế đầy đủ theo quy định của pháp luật, có báo cáo tài chính.

Công ty có đóng thuế đầy đủ, các báo cáo tài chính có được thực hiện và lưu trữ không?

Nghĩa vụ về thuế và minh bạch tài chính thông qua báo cáo tài chính là một trong những yếu tố quan trọng mà khách hàng tiềm năng đánh giá cao đối tác của mình

Không sử dụng dịch vụ kiểm toán

Đang sử dụng dịch vụ kiểm toán độc lập và tiến hành xem xét/ rà soát lại các quyết toán… căn cứ theo ý kiến của kiểm toán độc lập

Công ty có sử dụng dịch vụ kiểm toán độc lập (kiểm toán thuê ngoài) không?

Đang sử dụng dịch vụ kiểm toán độc lập nhưng không tiến hành xem xét/

rà soát lại các quyết toán…căn cứ theo ý kiến của kiểm toán độc lập

1 điểm

Có khả năng phân tích và đưa ra báo giá chính xác dựa trên phân tích giá

Có khả năng phân tích, nhưng dựa trên cơ sở kinh nghiệm, chưa có phương pháp

cụ thể

Công ty có khả năng bóc tách báo giá chi tiết thành từng hạng mục chi phí theo yêu cầu khách hàng hay không?

Định giá bán sản phẩm

Khả năng cạnh tranh về giá

Không có kế hoạch, báo cáo, không nắm bắt được tình hình tài chính của công ty một cách rõ

Công ty có kế hoạch đầu tư mới và kế hoạch tài chính rõ ràng để thực hiện việc đầu tư đó hay không?

Kế hoạch tài chính rõ ràng

giúp DN

Tồn tại lâu dài

Hạn chế rủi ro tài chính

Chưa có chứng nhận, nhưng đã xây dựng hệ thống và

quy trình Chưa có chứng nhận và chưa có cả quy trình

Có chứng nhận một trong các hệ thống quản lý chất lượng

Công ty có chứng nhận về hệ thống quản lý chất lượng không? ví dụ ISO 9001:2015, IATF 16949…?

Thông qua các chứng nhận, các doanh nghiệp chứng minh được mình đã đáp ứng

đủ điều kiện theo hệ thống quản lý chất lượng được công bố bởi các tổ chức quốc tế Các chứng nhận này được đánh giá và công nhận bởi một bên độc lập, đảm bảo tính trung thực khách quan khi đánh giá doanh nghiệp

Có mục tiêu chất lượng nhưng không được xem xét và theo dõi định kì

Mục tiêu chất lượng có được thiết lập,

đo lường và xem xét định kì không?

Không có mục tiêu chất lượng

Có mục tiêu chất lượng, được theo dõi và xem xét định kì

2 điểm

1 điểm

0 điểm

Có theo dõi và đo lường, phản hồi khách hàng

Có theo dõi nhưng không đầy đủ

Công ty có theo dõi và đo lường mức độ hài lòng của khách hàng không?

không Từ đó đề ra chiến lược kinh doanh và

kế hoạch cải tiến để khách hàng tiếp tục sử dụng sản phẩm/ dịch vụ của doanh nghiệp

Mức độ Hài lòng Khách hàng

4 KIỂM SOÁT NHÀ CUNG CẤP/ NGUYÊN VẬT LIỆU

National Consultants for Technical Assistance to Component 3 - C3-1-001 Trang 32

4 1 4.2

4.3

Chuỗi cung ứng ảnh hưởngtrực tiếp đến chất lượngsản phẩm và hoạt động sảnxuất liên tục của doanhnghiệp Do đó kiểm soátnhà cung cấp/ nguyên vậtliệu đầu ra là những yếu

tố quan trọng để đánh giádoanh nghiệp

Có quy trình, nhưng không có hồ sơ, bằng chứng

đánh giá Không có quy trình

Có quy trình và hồ sơ đánh giá nhà cung cấp

Công ty có quy trình kiểm soát, đánh giá nhà cung cấp hay không?

Đánh giá nhà cung cấp giúp cho doanh nghiệp có thể biết được tình hình hiện tại cũng như dự báo trước tương lai các rủi ro

có thể gặp phải của chuỗi cung ứng hàng hoá, dịch vụ Từ đó, nhà quản lý sẽ đưa ra các quyết định và biện pháp kịp thời để không làm gián đoạn nguồn cung cũng như giảm thiểu tối đa các rủi ro

Công ty có quy trình kiểm tra đầu vào của nguyên vật liệu hoặc quá trình thuê ngoài không?

Có quy trình nhưng không có hồ sơ, hoặc hồ sơ không đầy đủ

Có quy trình và hồ sơ kiểm tra đầu vào

Công ty có khu vực cách ly vật tư không đạt chuẩn, và có quy trình khiếu nại nhà cung cấp sau đó hay không?

Có khu vực cách ly, nhưng không đầy đủ

5 KIỂM SOÁT QUÁ TRÌNH

National Consultants for Technical Assistance to Component 3 - C3-1-001 Trang 36

5 1

5.

2

5 3 5.4

Sản phẩm, dịch vụ là kết quảcủa các quá trình trong tổchức, do đó việc kiểm soát quátrình tốt, sẽ giúp cho tổ chứccung cấp sản phẩm và dịch mộtcách ổn định, chất lượng vàlâu dài

Có hướng dẫn công việc nhưng không tuân

thủ theo Không có quy trình

Có hướng dẫn công việc, và tuân thủ theo

Công ty có hướng dẫn công việc chi tiết cho từng quá trình không?

Hướng dẫn chi tiết mô tả cụ thể, rõ ràng từng bước một mà người vận hành phải tuân theo để thực hiện chính xác bất kỳ một hoạt động/ công việc/ nhiệm

vụ cụ thể

Thiết lập các hướng dẫn chi tiết này giúp nâng cao chất lượng công việc, nâng cao hiệu suất, dễ dàng đào tạo nhân viên, giúp phát hiện các sai hỏng

Công ty có sẵn các hướng dẫn công việc, tiêu chuẩn đóng gói, tiêu chuẩn sản phẩm khi cần thiết?

thường xuất hiện trong quá trình sản xuất

Công ty có thiết lập quy định/ thủ tục để kiểm soát sản phẩm không phù hợp không?

Khả năng cạnh tranh về giá

Có nhưng không đầy đủ

6 QUẢN LÝ SẢN XUẤT

6 1 6.2

6.3

Năng suất, và giao hàngđúng hẹn là những yếu tốrất quan trọng làm hàilòng khách hàng Do đóquản lý sản xuất là nhữngyếu tố quan trọng khiđánh giá doanh nghiệp

Công ty có kế hoạch sản xuất và tuân theo kế hoạch sản xuất không?

Lập kế hoạch sản xuất và tuân thủ kế hoạch sản xuất thể hiện năng lực sản xuất của doanh nghiệp

Có nhưng không tuân thủ theo

Tuân thủ kế hoạch sản xuất Lập kế hoạch sản xuất

Thể hiện năng lực sản xuất

Có đo đạt nhưng không ghi lại hoặc không đưa ra hành động/ kế

hoạch cải tiến Không đo đạt, không hành động/ lập kế hoạch cải tiến

Có đo đạt, ghi lại, có hành động/ kế hoạch để cải tiến

Trong năm gần đây nhất, công ty có ghi nhận tỉ lệ giao hàng không đạt hay không? Nếu có thì có hành động cải tiến không?

Chưa bị hoặc Có bị nhưng đã có hành động cải tiến rồi

Có bị nhưng không có hành động hoặc kế hoạch cải tiến nào

Công ty đã bao giờ mất hoặc giảm đơn hàng do không

đủ năng lực sản xuất chưa? Nếu có, Công ty đã làm gì để nâng cao năng lực sản xuất?

Có bị và có kế hoạch cải tiến

7 BẢO TRÌ VÀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ ĐO

7.

1 7.2

7.3

Sản phẩm có phù hợp vớiyêu cầu của khách hànghay không? Đều được đánhgiá thông qua thiết bị

đo, do đó bảo trì và quản

lý thiết bị đo đúng cách,

sẽ giúp cho doanh nghiệp,

tự tinh trong việc đảmbảo yêu cầu của kháchhàng

Có lịch bảo trì nhưng không làm theo

Công ty có bảo trì máy móc thường xuyên không?

Doanh nghiệp cần đảm bảo máy móc luôn trong tình trạng hoạt động tốt để đảm bảo kế hoạch sản xuất và hiệu suất công việc

Đảm bảo kế hoạch sản xuất

Hiệu suất công việc.

Có quy trình nhưng không có hồ sơ

đầy đủ Không có quy trình

Có quy trình và hồ sơ

Công ty có hiệu chuẩn thiết bị đo không?

Được hiệu chuẩn định kỳ

Đảm bảo độ tin cậy của kết quả

Có nhưng không có bằng chứng đầy đủ

Thiết bị đo không đạt

Kết quả đo không tin cậy

Có biện pháp xử lý hàng hoá được đo bằng thiết bị

không đạt

8 ĐÀO TẠO

8 1 8.2

8.3

Mỗi thành viên trong tổchức đều phải có năng lựcthích hợp để tạo ra kếtquả như mong đợi, do đóđào tạo, tập trung vàocon người là một trongnhững yếu tố quan trọng

để đánh giá doanh nghiệp,

Có quy trình và tuân thủ theo

Có nhưng không đầy đủ

Công ty có thiết lập quy định đào tạo/

bồi dưỡng cho nhân viên không?

Doanh nghiệp cần có quy định đào tạo/ bồi dưỡng cho nhân viên mới, và tái đào tạo/ bồi dưỡng định kỳ cho nhân viên cũ nhằm xây dựng và duy trì nhận thức, năng lực cho nhân viên

viên

MỚI

CŨ

Công ty có lộ trình đào tạo và phát triển và giữ chân

nhân tài hay không?

Có nhưng không thực hiện

đầy đủ Không có đào

Phát triển nhân lực

Có nhưng không có bằng chứng đầy đủ

Có và có bằng chứng

Không có đào tạo

Công ty có thực hiện đào tạo tại chỗ cho công nhân khi họ thực hiện công việc mới?

Giúp công nhân nắm rõ nội dung

Công nhân được thực hành

Đào tạo tại chỗ

Đánh giá được khả năng hiểu

Đánh giá được khả năng thực hiện

9 NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM MỚI

9 1 9.2

Nhu cầu khách hàng thay đổi liên tục,

và Xu hướng dịch chuyển từ gia côngqua thiết kế, sản xuất hoàn thiện sảnphẩm Nên năng lực thiết kế và pháttriển sản phẩm là nhu cầu rất quantrọng của khách hàng

Có và có các bản vẽ, dự án, sản phẩm mẫu

Chưa có nhưng có kế hoạch thực hiện

Chưa có và không có kế hoạch thực hiện

Công ty có năng lực thiết kế sản phẩm mới hay không?

Thể hiện năng lực và kinh nghiệm thiết kế/ phát triển sản phẩm mới theo nhu cầu của khách hàng/ thị trường

Có nhưng chưa cung cấp được bằng chứng đầy đủ

Có, và có thể cung cấp bằng chứng, sản phẩm trước đó

Công ty có kinh nghiệm sản xuất hàng mẫu theo yêu cầu khách hàng hay không?

Chưa từng

2 điểm

1 điểm

0 điểm

10 SỨC KHỎE, AN TOÀN VÀ MÔI TRƯỜNG

National Consultants for Technical Assistance to Component 3 - C3-1-001 Trang 56

10.1

10.2

10 3

Việc phát triển doanhnghiệp một cách bền vữngtrên cơ sở bảo vệ môitrường, an toàn lao động

là một trong những yếu tốkhách hàng quan tâm hàngđầu

Công ty có đề ra Quy định về an toàn vệ sinh lao động không và

chỉ đạo nhân viên tuân thủ theo Quy định này như thế nào?

Đảm bảo điều kiện lao động an toàn vệ sinh cho người lao động

2 điểm

1 điểm

0 điểm

Có và có bằng chứng

Có thủ tục nhưng không có bằng chứng đầy đủ

Có thủ tục và bằng chứng

Tất cả nhân viên được huấn luyện an toàn tại nhà máy hay không?

Không có thủ tục

Có nhưng không tuan thủ theo tiêu chuẩn

Có và tuân thủ theo

Không có

Công ty có hệ thống xử lý chất thải theo tiêu chuẩn không?

Doanh nghiệp cần tuân thủ theo các tiêu chuẩn xử lý chất thải

Các tiêu chuẩn bao gồm: tiêu chuẩn chung của khu công nghiệp, tiêu chuẩn của khách hàng, luật sở tại, luật quốc tế

11 CÔNG NGHỆ, CHUYỂN ĐỔI SỐ

National Consultants for Technical Assistance to Component 3 - C3-1-001 Trang 60

11.1

11.2

Công nghệ và chuyển đổi số luôn làhai yếu tố giúp doanh nghiệp tồntại và phát triển bền vững, đáp ứngnhu cầu ngày càng cao và cạnh tranhkhắc nghiệt trên thị trường

Có và cung cấp được hồ sơ, bằng chứng liên quan.

Trong hai năm gần đây, công ty có cải tiến, áp dụng

công nghệ mới trong sản xuất hay không?

Có, nhưng chưa cung cấp được đầy đủ.

Chưa có và không có kế hoạch áp dụng.

Doanh nghiệp có đầu tư cải tiến sản xuất nhằm nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng hay không

Chưa có và không có kế hoạch áp dụng

Có kế hoạch nhưng chưa triển khai

Có và đã bắt đầu triển khai

Trong 1 năm gần đây, công ty đã có kế hoạch

và hành động cụ thể để chuyển đổi số hay chưa?

2 điểm

1 điểm

0 điểm