(Luận văn Đại học Thương mại) Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về rủi ro và công tác quản trị rủi ro trong kinh doanh của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang bao gồm: nhận dạng rủi ro, phân tích

Trong thời gian thực tập tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang , nhận thấy công tác quản trị rủi ro của công ty còn nhiều bất cập, do

đó em đã lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang” làm đề tài nghiên cứu trong

quá trình làm khóa luận tốt nghiệp Đề tài được trình bày theo các phần:

Phần mở đầu: Chỉ rõ tính cấp thiết, tình hình nghiên cứu tổng quan của đề tài cũng như mục tiêu, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu của đề tài.

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về rủi ro và công tác quản trị rủi ro trong kinh doanh của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang bao gồm: nhận dạng rủi ro, phân tích rủi ro, kiểm soát rủi ro và tài trợ rủi ro.

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong cung ứng dịch vụ của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang Trên cơ

sở khái quát về công ty, khóa luận đã tập trung nghiên cứu về nhận dạng rủi ro, phân tích rủi ro, kiểm soát rủi ro và tài trợ rủi ro tại công ty trong những năm gần đây; dựa vào đó làm căn cứ để đề xuất giải pháp ở chương 3.

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

Đề tài của em nghiên cứu tìm hiểu thực tế hoạt động quản trị rủi ro trong kinh doanh của công ty Trong đề tài này em tập trung tìm hiểu thực trạng nội dung:

nhận dạng, phân tích, kiểm soát và tài trợ rủi ro thông qua các tài liệu thứ cấp thu được Trên cơ sở đó chỉ ra các vấn đề khó khăn tồn tại và nguyên nhân của các vấn

đề đó Đồng thời em cũng xin đưa ra một số giải pháp đối với công ty và các kiến

nghị với nhà nước để cho công tác quản trị rủi ro của công ty trong hoạt động kinh doanh đạt kết quả tốt hơn.

Trước hết, em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường, phòng đào tạo Trường Đại học Thương Mại, các thầy cô trong Khoa quản trị kinh doanh, các thầy cô giáo thuộc bộ môn Quản trị học cùng toàn thể các thầy cô giáo trong trường Đại học Thương Mại đã tạo điều kiện cho em học tập, bổ sung kiến thức để

có nền tảng nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận này.

Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới thầy giáo ThS.Trịnh Đức Duy, giáo viên trực tiếp hướng dẫn em thực hiện đề tài này Sự hướng dẫn tận tình của thầy đã giúp em hoàn thành khóa luận này.

Em xin gửi lời cảm ơn đến các anh chị công tác tại Công ty TNHH Thương mại

và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang đã nhiệt tình chỉ bảo, giúp đỡ và tạo điều kiện rất nhiều cho em trong quá trình tìm hiểu thực tế về công tác quản trị rủi ro tại công ty.

Nhưng do kiến thức thực tế còn nhiều hạn chế nên khóa luận tốt nghiệp không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp, chỉ bảo của thầy cô để em có điều kiện bổ sung, nâng cao kiến thức cũng như phục vụ cho công tác thực tế sau này.

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Sinh viên

Đỗ Thị Hà Giang

MỤC LỤC

TÓM LƯỢC i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG BIỂU vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ vi

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của quản trị rủi ro trong công ty 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 1

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Kết cấu đề tài 6

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA DOANH NGHIỆP 7

1.1 Các khái niệm liên quan đến rủi ro và quản trị rủi ro của doanh nghiệp 7

1.1.1 Rủi ro 7

1.1.2 Rủi ro kinh doanh 7

1.1.3 Quản trị rủi ro 8

1.2 Các nội dung lý luận cơ bản về quản trị rủi ro của doanh nghiệp 8

1.2.1 Phân loại rủi ro trong kinh doanh 8

1.2.2 Vai trò của quản trị rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp 10

1.2.3 Các nguyên tắc quản trị rủi ro 11

1.2.4 Quy trình quản trị rủi ro của doanh nghiệp 12

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động quản trị rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp 16

1.3.1 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp 16

1.3.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp 17

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÁC RỦI RO TRONG KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ CAO HÀ TRANG 19 2.1 Giới thiệu khái quát về Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ

cao Hà Trang 19

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 19 2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 20 2.1.3 Ngành nghề kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang: 21 2.1.4 Cấu trúc tổ chức của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang: 21 2.1.5 Kết quả hoạt động kinh doanh của công Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang: 22

2.2 Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 23

2.2.1 Một số rủi ro đã xảy ra trong thực tiễn của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang : 24 2.2.2 Các nguyên tắc quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 25 2.2.3 Thực hiện quy trình quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 27 2.2.4 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 31

2.3 Kết luận về thực trạng của công tác quản trị rủi ro của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 34

2.3.1 Ưu điểm và nguyên nhân 34 2.3.2 Nhược điểm và nguyên nhân 35

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÔNG TY TNHH TM VÀ DV CÔNG NGHỆ CAO HÀ TRANG 37 3.1 Phương hướng hoạt động của công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang trong thời gian tới 37

3.1.1 Chiến lược phát triển chung của công ty đến năm 2023 37 3.1.2 Mục tiêu phát triển của công ty trong thời gian tới 37

3.2 Quan điểm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 38

3.2.1 Công tác quản trị rủi ro phải mang tính chủ động, tích cực 38 3.2.2 Có ý thức phòng hơn chống trong việc thực hiện công tác quản trị rủi ro tại công ty 38

3.3 Một số đề xuất và kiến nghị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của công

ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 39

3.3.1 Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho công ty

39

3.3.2 Kiến nghị với Nhà nước 41

KẾT LUẬN 43 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Công ty TNHH Thương mại

và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 22 Bảng 2.2 Giá một số nhóm hàng của công ty 24 Biểu đồ 2.1: Biểu đồ đánh giá công tác nhận dạng rủi ro tại công ty Hà Trang 27 Biểu đồ 2.2: Khả năng phân tích về mức độ tổn thất do rủi ro có thể gây ra của công

ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 28 Biểu đồ 2.3: Đánh giá sự hiểu quả các biện pháp kiểm soát rủi ro mà công ty Hà Trang triển khai 29 Biểu đồ 2.4: Khả năng tài trợ rủi ro của công ty 30 Biểu đồ 2.5:Biểu đồ đánh giá mức độ hưởng của các yếu tố tới hoạt động quản trị rủi ro của công ty 31

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Hình 1.1 Quy trình quản trị rủi ro 12 Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang 21

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của quản trị rủi ro trong công ty

Thế giới đã bước sang một trang mới với sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật tiên tiến và sự hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ đối với nền kinh tế của nước ta Nhất là khi Việt Nam đã hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới thì cũng là lúc các doanh nghiệp Việt càng cần phải chuẩn bị cho mình những hành trang vững chắc để phục vụ cho trận chiến gay gắt trên thương trường, nơi mà không nhân nhượng cho bất kỳ một sai lầm nào Để nắm thế chủ động và có sự chuẩn bị tốt nhất thì đòi hỏi công tác quản trị rủi ro phải được quan tâm đúng mức Ở các nước phát triển, công tác quản trị rủi ro đã được nghiên cứu và áp dụng từ những năm 70-90 của thế kỷ XX, còn tại Việt Nam, tuy đã

có sự hiểu biết về quản trị rủi ro nhưng việc áp dụng một cách hiệu quả vào trong kinh doanh vẫn còn chưa tốt dẫn tới doanh nghiệp Việt luôn phải đối mặt với rất nhiều những nguy cơ rủi ro.

Lĩnh vực thương mại dịch vụ là một lĩnh vực đang ngày càng phát triển tại Việt Nam Tuy nhiên, do đặc tính ngành này nhạy cảm nên những rủi ro tiềm ẩn của

nó lại càng khó đoán, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có sự đầu tư nghiên cứu, tìm tòi cũng như học hỏi kinh nghiệm để có thể đưa ra các biện pháp giải quyết rủi ro hợp lý Công ty TNHH TM và DV công nghệ cao Hà Trang chuyên cung cấp thiết bị y

tế với giá trị lớn và dịch vụ sửa chữa thiết bị công nghệ cao cho các phòng khám, bệnh viện cần sự uy tín, chuẩn xác cao một rủi ro nhỏ cũng gây tổn thất rất lớn cho công ty Cũng như các công ty khác, công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang đã có sự quan tâm tới công tác quản trị rủi ro của mình nhưng vẫn còn nhiều hạn chế Thực tiễn công ty đã gặp rủi ro từ phía khách hàng do làm hợp đồng chưa chặt chẽ, rủi do khi gặp phải nhà cung ứng sản phẩm không chất lượng và nhiều rủi ro tiềm tàng khác như rủi ro từ đối thủ cạnh tranh, rủi ro do nhân lực, rủi ro trong quá trình vận chuyển,… Xuất phát từ thực tiễn trên, em đã chọn đề tài: “ Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang” để nghiên cứu trong khóa luận tốt nghiệp của mình.

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

2.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Có thể nêu một số tài liệu quan trọng có liên quan và tham khảo như:

- Enterprise Risk Management (Integrated Framework, Internal Auditors Institute, 2004) đề cập tới quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) trong kinh doanh bao gồm các phương pháp và quy trình được sử dụng bởi các tổ chức để quản lý rủi

ro và nắm bắt cơ hội liên quan đến việc đạt được các mục tiêu của họ ERM cung cấp một khuôn khổ cho quản lý rủi ro, thường liên quan đến việc xác định các sự kiện đặc biệt hoặc các trường hợp có liên quan đến các mục tiêu của tổ chức (rủi ro

và cơ hội), đánh giá chúng về khả năng và mức độ ảnh hưởng, xác định một chiến lược phản ứng, và theo dõi sự tiến bộ.

2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Đối với đề tài quản trị rủi ro, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập tới công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Qua nghiên cứu trên thư viện trường, qua các tạp chí cũng như các nguồn dữ liệu thông tin từ internet, sách báo … em có tổng hợp một số nghiên cứu có liên quan như:

- Nguyễn Thị Phượng (2016), “ Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Đông Á” – Luận văn tốt nghiệp – Khoa quản trị doanh nghiệp – Trường đại học Thương mại Trong đề tài này, tác giả đã tập trung phân tích lý thuyết, từ lý thuyết liên hệ tới thực tiễn của công ty rồi từ đó tìm ra những tồn tại của công ty trong công tác quản trị rủi ro và đề xuất những giải pháp giúp công ty khắc phục những tồn tại ấy.

- Cao Thanh Xuân (2016), “ Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty cổ phần kỹ thuật xây dựng Thăng Long” – Luận văn tốt nghiệp – Khoa Quản trị doanh nghiệp – Trường đại học Thương mại Trong bài nghiên cứu, tác giả tập trung nghiên cứu lý thuyết, phân tích thực trạng thực hiện các bước trong quản trị rủi ro tại công ty Từ đó tìm ra các điểm yếu, nguyên nhân và đưa ra biện pháp khắc phục.

- PGS.TS Trần Hùng, “Giáo trình Quản trị rủi ro” Trường đại học Thương mại, NXB Hà Nội (2017) Trong cuốn giáo trình này, các thầy cô đã đưa ra lý thuyết về quản trị rủi ro cùng những ví dụ, minh chứng về rủi ro và rủi ro trong kinh doanh.

- PGS.TS Nguyễn Thị Liên Diệp, TS Võ Tân Phong, TS Ngô Quang Huân, TS Trần Anh Minh, ” Quản Trị Rủi Ro Doanh Nghiệp” NXB Nhà Xuất Bản Hồng Đức

(2018) chỉ ra Việt Nam đang trong xu thế ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế quốc tế mang đến nhiều cơ hội và thách thức để tồn tại và phát triển một cách vững chắc, các doanh nghiệp phải thay đổi việc quản trị rủi ro từ suy nghĩ đến hành động.

Ngoài những đề tài nghiên cứu trên còn rất nhiều những công trình nghiên cứu khác có liên quan tới công tác quản trị rủi ro tại doanh nghiệp thương mại Tuy nhiên, đến hiện nay vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu về công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang.

Do đó, việc thực hiện nghiên cứu nội dung công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang để đề xuất ra những giải pháp khắc phục các tổn tại là hoàn toàn mới mẻ, hy vọng sẽ đưa ra các thông tin hữu ích cho công ty.

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận là đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại giúp Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang hoàn thiện nội dung công tác quản trị rủi ro Để hoàn thành mục tiêu này thì khóa luận thực hiện những nhiệm vụ sau:

-Hệ thống lên một số lý luận cơ bản về công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp.

-Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro trong cung ứng dịch vụ của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang thời gian qua.

-Đề xuất và một số giải pháp để hoàn thiện quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu

Là những vấn đề lý luận và thực tiễn về rủi ro và công tác quản trị rủi ro của công ty TNHH TM và DV công nghệ cao Hà Trang.

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian nghiên cứu: đề tài nghiên cứu rủi ro và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang.

- Phạm vi thời gian nghiên cứu: đề tài nghiên cứu thực trạng công tác quản trị rủi ro của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang từ năm

2016 đến năm 2018, đề xuất giải pháp đến năm 2023.

- Phạm vi nội dung nghiên cứu: Trong khóa luận này, chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng công tác quản trị rủi ro trong cung ứng dịch vụ tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang, từ đó đề xuất các giải pháp giải quyết tồn tại để hoàn thiện trong thời gian tới.

5 Phương pháp nghiên cứu 5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

5.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Dữ liệu thứ cấp thu thập được từ việc nghiên cứu tài liệu có sẵn có ở sách, tài liệu tham khảo, tài liệu do công ty cung cấp cụ thể là:

Phần chương 1: thu thập dữ liệu thứ cấp từ nguồn tài liệu có sẵn có ở sách tham khảo, giáo trình Quản trị rủi ro, internet, các công trình nghiên cứu trước đó

có đề tài liên quan, Dựa vào nguồn tài liệu đó, em lựa chọn các lý luận cơ sở đề trình bày thực trạng tại chương 2.

Phần chương 2: dữ liệu thứ cấp sử dụng như bản báo cáo tài chính quan các năm 2016 – 2018, bảng báo cáo nhân sự của phòng Nhân sự.

5.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Thu thập dữ liệu sơ cấp bằng phương pháp sử dụng phiếu điều tra, phỏng vấn.

Câu hỏi phỏng vấn được thiết kế cho các trưởng phòng và giám đốc Bảng câu hỏi phỏng vấn được đính kèm trong phụ lục của luận văn.

Để có được thông tin thực tế nghiên cứu đề tài khóa luận thì em đã sử dụng phương pháp phiếu điều tra Phiếu điều tra phỏng vấn được thiết kế phục vụ cho việc lấy thông tin từ nhân viên công ty Trong quá trình điều tra em đã lấy thông tin nhằm tìm hiểu thực trạng công tác quản trị rủi ro của công ty, từ đó phát hiện những vấn đề thiếu sót và hướng giải quyết Kết quả của phiếu điều tra phỏng vấn chính là nguồn dữ liệu phân tích thực trạng vấn đề nghiên cứu cùng với việc quan sát thực tế hoạt động kinh doanh của công ty thì việc sử dụng phiếu điều tra phỏng vấn sẽ giúp thu thập được thông tin chính xác hơn, khách quan hơn Tổng hợp phiếu điều tra được gửi tới cán bộ nhân viên phòng kinh doanh, phòng kế toán,

phòng nhân sự, phòng dịch vụ và bảng câu hỏi phỏng vấn ban lãnh đạo công ty sẽ là

cơ sở phân tích thực trạng, tìm ra bất cập vấn đề đề tài nghiên cứu và từ đó tìm hiểu nguyên nhân rồi đưa ra giải pháp để giải quyết tồn tại

* Cách thức tiến hành: Theo 4 bước:

+ Bước 1: Xây dựng mẫu phiếu điều tra + Bước 2: Phát phiếu cho các đối tượng cần điều tra, tổng số phiếu đã phát là 20 phiếu.

+ Bước 3: Thu hồi các phiếu đã phát, đồng thời kiểm tra các câu trả lời trên các phiếu điều tra đã phát.

Thông tin điều tra: thông tin được cung cấp đầy đủ trên mẫu phiếu điều tra (phụ lục).

5.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

5.2.1 Phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp

số tuyệt đối và số tương đối giữa các năm 2016, 2017,2018 để thấy được sự khác biệt giữa các năm.

- Phương pháp phân tích Sau khi thu thập được những dữ liệu thứ cấp cần thiết, em đã tiến hành đọc và phân tích những dữ liệu đó để rút ra được các rủi ro có thể gặp phải trong kinh doanh của các doanh nghiệp nói chung cũng như các rủi ro đã gặp phải và kết quả quản trị rủi ro trong cung ứng dịch vụ của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang.

5.2.2 Phương pháp phân tích dữ liệu sơ cấp

Trên cơ sở dữ liệu sơ cấp thu thập được từ phiếu điều tra, em đã tổng hợp lại theo các chỉ tiêu Sau đó tiến hành thống kê các câu trả lời theo chỉ tiêu và phương

án trả lời theo tỷ lệ.

Trên cơ sở các câu trả lời của các chuyên gia có thể bổ sung làm rõ thêm các vấn đề sau:

-Nguyên nhân dẫn đến những tồn tại yếu kém trong hoạt động quản trị rủi ro trong cung ứng dịch vụ của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng các rủi ro trong kinh doanh của

Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của

Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang.

.

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI

RO CỦA DOANH NGHIỆP

1.1 Các khái niệm liên quan đến rủi ro và quản trị rủi ro của doanh nghiệp

1.1.1 Rủi ro

Rủi ro là một thuật ngữ có nhiều cách định nghĩa và hiện nay tồn tại nhiều khái niệm về rủi ro Các khái niệm về rủi ro được đưa ra từ rất sớm, quan điểm về rủi ro dưới các góc độ tiếp cận khác nhau cũng rất đa dạng.

Hiểu một cách thông thường, chung nhất: Rủi ro được cho là những sự không may mắn xảy đến một cách bất ngờ để lại hậu quả không tốt.

Theo Alan H.Willent (1951) cho rằng: “Rủi ro là sự không chắc chắn về tổn thất” Nghĩa là khi một sự việc không nắm chắc nó có xảy xa hay không thì nó được gọi là rủi ro (Giáo trình Quản trị rủi ro – Trường Đại học Thương mại – trang 8) Theo John Haynes (1995) và Irving Pfeffer (1956) định nghĩa: “Rủi ro là khả năng xảy ra tổn thất” Theo ông, rủi ro khi xảy ra thì thường sẽ đi kèm với tổn thất (Giáo trình Quản trị rủi ro – Trường Đại học Thương mại – trang 8).

Theo Frank H.Knight (1997) thì “Rủi ro là sự không chắc chắn có thể đo lường được” ( Giáo trình Quản trị rủi ro – Trường Đại học Thương mại – trang 8).

Từ những quan điểm trên đây có thể hiểu rủi ro như sau: Rủi ro là những sự kiện bất ngờ, không chắc chắn sẽ xảy ra mà nếu xảy ra thì sẽ gây tổn thất cho con người hoặc tổ chức nào đó.

Rủi ro hiện diện trong hầu hết hoạt động của con người do sự vận động ngẫu nhiên và bất ngờ của sự vật, hiện tượng, hạn chế trong tầm nhận thức của con người Người ta có thể dự đoán một số khả năng xảy ra của rủi ro nhưng không thể chính xác hoàn toàn nó có thực hay không và cụ thể nó sẽ mang lại tổn thất như thế nào Đó là mối nguy lớn khi rủi ro có thể xảy ra bất cứ lúc nào và gây ra tổn thất cho người gánh chịu nó.

Bài khóa luận nghiên cứu chủ yếu dựa trên lý luận của PGS.TS Trần Hùng, Giáo trình Quản trị rủi ro – Trường Đại học Thương mại, NXB Hà Nội (2017).

1.1.2 Rủi ro kinh doanh

Rủi ro có thể xảy ra với bất kỳ ai, bất kỳ tổ chức nào và ở bất cứ đâu trong mọi hoạt động Trong kinh doanh, bất cứ tổn thất không mong muốn nào trong quá trình hoạt động kinh doanh đều ảnh hưởng tới lợi nhuận, ảnh hưởng tới mục tiêu kinh doanh Những tổn thất không mong đợi đó thường đến từ các rủi ro trong kinh doanh.

Rủi ro trong kinh doanh là một biến cố không chắc chắn trong kinh doanh mà nếu xảy ra thì sẽ gây tổn thất cho các cá nhân hoặc tổ chức tham gia hoạt động kinh doanh Vì vậy, các nhà kinh doanh thường sẽ phải cố gắng để phòng ngừa, giảm thiểu một cách tối đa tổn thất có thể có từ rủi ro Tuy nhiên cũng có những trường hợp họ chấp nhận rủi ro để đánh đổi lấy lợi ích lớn hơn.

1.1.3 Quản trị rủi ro

Tuy rủi ro được biết tới từ rất sớm nhưng trong thời gian gần đây quản trị rủi

ro mới được quan tâm và nghiên cứu nhiều hơn Từ đó cũng khẳng định được vai trò của quản trị rủi ro ngày càng quan trọng.

Theo Olaf Passenheim (2010), Quản trị rủi ro bao gồm các hoạt động: Nhận dạng rủi ro, phản ứng đối với rủi ro và kiểm soát rủi ro.

Theo quan điểm : Quản trị rủi ro “toàn diện” của Kloman, Haims và các tác giả khác, Đoàn Thị Hồng Vân và các tác giả (2013) đã đưa ra định nghĩa về quản trị rủi

ro như sau: “Quản trị rủi ro là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn diện, liên tục và có hệ thống nhằm nhận dạng, kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu những tổn thất, mất mát, những ảnh hưởng bất lợi của rủi ro, đồng thời tìm cách biến rủi ro thành những cơ hội thành công”.

Không thể nhận dạng, dự đoán được trước tất cả các rủi ro bởi một yếu tố trong rủi ro đó là sự bất ngờ cho nên các nhà quản trị cần phải đưa ra cách giải quyết để tổn thất gây ra là ít nhất và có những biện pháp dự phòng trước để tài trợ khi rủi ro xảy ra để không gây ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh và sinh lời.

1.2 Các nội dung lý luận cơ bản về quản trị rủi ro của doanh nghiệp

1.2.1 Phân loại rủi ro trong kinh doanh

1.2.1.1Phân loại rủi ro theo nguyên nhân gây ra rủi ro Rủi ro sự cố: rủi ro khách quan khó có thể tránh khỏi, hậu quả của rủi ro sự cố thường rất nghiêm trọng như các yếu cố kinh tế, xã hội, tự nhiên, thiên tai,

Rủi ro cơ hội: rủi ro gắn liền với quá trình ra quyết định của nhà quản trị, quyết định đó có thể mang lại rủi ro cho doanh nghiệp cũng như cũng có thể đem lại lợi nhuận.

1.2.1.2Phân loại rủi ro theo kết quả hậu quả thu nhận được Rủi ro thuần túy: rủi ro này chỉ mang lại tổn thất cho doanh nghiệp mà không

có khả năng mang lại lợi ích nào khác.

Rủi ro suy đoán: rủi ro vừa có khả năng kiếm lời cũng vừa có khả năng sẽ mang lại tổn thất.

1.2.1.3Phân loại rủi ro theo nguồn gốc của rủi ro a) Rủi ro có nguồn gôc từ môi trường vĩ mô Rủi ro chính trị: những rủi ro có thể xảy ra dưới tác động của các yếu tố chính trị như bạo loạn, chiến tranh, sự thay đổi về luật pháp, sự can thiệp của nhà nước vào hoạt động của doanh nghiệp,

Rủi ro kinh tế: những rủi ro gắn liền với sự biến động trong kinh tế như khủng hoảng kinh tế, lạm phát, tỷ giá hối đoái, tình trạng thất nghiệp,

Rủi ro pháp lý: kinh doanh không thể tách rời với các hoạt động pháp lý do đó rất dễ có thể xảy ra rủi ro trong khi hoạt động kinh doanh.

Rủi ro văn hóa: mỗi một vùng miền sẽ có nét văn hóa khác nhau đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự tìm hiểu văn hóa kỹ lưỡng về văn hóa để giảm thiểu các rủi ro khi xâm nhập thị trường, quản lý nhân lực,

Rủi ro xã hội: những rủi ro gắn với yếu tố xã hội như vấn đề việc làm, quy mô

và cơ cấu dân số, những chuẩn mực xã hội,

Rủi ro công nghệ: sự phát triển của khoa học công nghệ ngày càng nhanh chóng, nếu không kịp thời cập nhật các kỹ thuật mới sẽ gây ra tổn thất to lớn bởi sự lạc hậu, bị đối thủ vượt mặt là điều không thể tránh khỏi.

Rủi ro thiên nhiên: là những biến cố xảy ra trong môi trường tự nhiên như các hiện tượng thời tiết, khí hậu hay sự thay đổi bất thường của thời tiết Nhà quản trị nên quan tâm tình hình thời tiết hằng năm để dự đoán một cách cơ bản tình hình thời tiết giúp giảm thiểu rủi ro có thể xảy ra.

b) Rủi ro có nguồn gốc từ môi trường vi mô Rủi ro từ khách hàng: Khách hàng là yếu tố quan trọng quyết định sự thành bại của doanh nghiệp, không có khách hàng sẽ không thể hình thành mối quan hệ mua – bán cốt lõi cho doanh nghiệp hoạt động Rủi ro khách hàng có thể do sự thay

đổi thói quen, nhu cầu của khác hàng mà doanh nghiệp chưa kịp thời nắm bắt được

để thỏa mãn họ.

Rủi ro từ nhà cung cấp: thường là những hoạt động liên quan đến việc thực hiện hợp đồng giữa bên mua và bên cung cấp: không đủ khả năng thực hiện hợp đồng hay cố ý vi phạm hợp đồng.

Rủi ro từ đối thủ cạnh tranh: có thể gây ra tổn thất cho doanh nghiệp về lợi nhuận, doanh thu, giảm lượng khách hàng, gia tăng chi phí,

Rủi ro từ các cơ quan quản lý công: các hoạt động như thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp; nhân viên hạch sách, thờ ơ, quyết định chậm trễ;

c) Rủi ro từ bên trong doanh nghiệp Rủi ro từ các yếu tố nguồn lực của doanh nghiệp như nhân lực, tài chính, công nghệ, sự lãnh đạo, đều có thể gây ra tổn thất cho doanh nghiệp.

1.2.1.4Phân loại rủi ro theo đối tượng chịu rủi ro Rủi ro nhân lực: con người vừa là tác nhân làm cho rủi ro có thể xảy ra trở thành sự thật, vừa là đối tượng chịu tác động của rủi ro đó mang lại.

Rủi ro tài sản: tài sản của doanh nghiệp như máy móc, thiết bị, nhà xưởng,tiền bạc, thương hiệu, đều có thể trở thành đối tượng chịu rủi ro.

1.2.1.5Phân loại theo khả năng giảm thiểu tổn thất Rủi ro có thể phân tán: rủi ro có thể giảm bớt tổn thất bằng cách chia sẻ rủi ro cho các bên tham gia bằng các thỏa thuận đóng góp.

Rủi ro không thể phân tán: rủi ro mà những thỏa thuận đóng góp về tiền bạc hay tài sản không làm giảm bớt tổn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung.

1.2.1.6Phân loại theo các giai đoạn phát triển của doanh nghiệp Rủi ro giai đoạn khởi sự: rủi ro không được thị trường chấp nhận do mục tiêu

ở giai đoạn này là được thị trường chấp nhận.

Rủi ro giai đoạn phát triển: rủi ro kinh doanh không thu được lợi nhuận.

Rủi ro giai đoạn trưởng thành: trong gia đoạn này doanh nghiệp mong muốn thu được doanh thu cao nhất với chi phí thấp nhất để thu được nhiều lợi nhuận nhất nhưng họ sẽ gặp phải rủi ro nếu sự tăng lên của doanh thu không tương xứng với tốc độ phát triển của chi phí Doanh nghiệp phải tìm biện pháp để kéo dài giai đoạn này.

Rủi ro giai đoạn suy vong: rủi ro phá sản.

1.2.2 Vai trò của quản trị rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp

Cùng với quản trị chiến lược và quản trị hoạt động, quản trị rủi ro ngày nay được coi là chức năng tất yếu của doanh nghiệp, tổ chức với các vai trò sau:

Thứ nhất, quản trị rủi ro giúp cho doanh nghiệp có thể dự đoán được phần nào những rủi ro có thể xảy ra và chuẩn bị trước những biện pháp đối phó với chúng giúp cho hoạt động kinh doanh trở nên trôi chảy, không ảnh hưởng tới lợi nhuận mục tiêu của doanh nghiệp.

Thứ hai, quản trị rủi ro giúp hạn chế và xử lý tốt nhất các tổn thất và những hậu quả không mong muốn khi rủi ro xảy ra mà doanh nghiệp không né tránh được, giúp cho doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi và phát triển ổn định, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Thứ ba, rủi ro có thể xảy ra ở bất cứ đâu do đó quản trị rủi ro là quản trị một cách toàn bộ tất cả các quá trình và hoạt động, giúp thực hiện tốt nhất mục tiêu đề

ra, tổ chức triển khai chiến lược các hoạt động của doanh nghiệp và chính sách kinh doanh.

Thứ tư, một doanh nghiệp thực hiện quản trị rủi ro tốt sẽ mang lại sự yên tâm làm việc cho nhân viên để họ có thể thoải mái đóng góp sức lực cho doanh nghiệp

mà không lo lắng có vấn đề gì xảy ra mà không có cách giải quyết đồng thời cũng làm cho đối tác tin tưởng hơn khi làm việc với doanh nghiệp đó, tăng lợi thế kinh doanh Khi hợp tác với một doanh nghiệp có ít rủi ro tất nhiên sẽ hài lòng và yên tâm hơn khi làm việc với một doanh nghiệp khả năng xảy ra rủi ro cao, gây ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh.

1.2.3Các nguyên tắc quản trị rủi ro

Nguyên tắc 1: Không chấp nhận các rủi ro không cần thiết, chấp nhận rủi ro khi lợi ích lớn hơn chi phí.

Có rất nhiều rủi ro khi hoạt động kinh doanh nhưng không phải lúc nào doanh nghiệp cũng bị động để chấp nhận rủi ro Khi rủi ro xảy ra mà doanh nghiệp có thể phòng tránh được thì nên phòng tránh để giảm thiểu tối đa tổn thất Có những rủi

ro khi chấp nhận lại mang lại lợi ích lớn mà có thể bù đắp được cả tổn thất khi chấp nhận rủi ro thì doanh nghiệp nên chấp nhận rủi ro đó để có được lợi nhuận tuy

nhiên việc chấp nhận rủi ro phải hợp pháp và đúng với chuẩn mực đạo đức của từng quốc gia, vùng miền Vì vậy, không phải rủi ro nào cũng nên chấp nhận.

Nguyên tắc 2: Ra các quyết định quản trị rủi ro ở cấp thích hợp

Quản trị rủi ro là công việc của tất cả các cấp quản trị, tất cả các nhà quản trị.

Tuy nhiên với từng cấp thì sẽ ra quyết định quản trị rủi ro khác nhau như nhà quản trị cấp cao thì thường tập trung quản trị rủi ro trong các vấn đề tầm chiến lược, liên quan tới tương lại của doanh nghiệp, nhà quản trị cấp thấp hơn sẽ thực hiện nhiệm vụ về hoạt động kiểm soát và tài trợ rủi ro.

Nguyên tắc 3: Kết hợp quản trị rủi ro vào hoạch định và vận hành ở các cấp Quản trị rủi ro không phải là một lĩnh vực độc lập với các lĩnh vực quản trị khác trong doanh nghiệp Nhiều rủi ro có nguồn gốc từ môi trường bên trong, bao gồm cac rủi ro cơ hội và rủi ro sự cố Vì vậy, để phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro trước hết các nhà quản trị phải làm tốt khâu hoạch định.

1.2.4 Quy trình quản trị rủi ro của doanh nghiệp

Quy trình quản trị rủi ro của doanh nghiệp bao gồm các nội dung sau đây:

Hoạt động quản trị rủi ro

Tài trợ rủi ro Nhận dạng rủi ro

Kiểm soát rủi ro Phân tích rủi ro

Hình 1.1 Quy trình quản trị rủi ro

( Nguồn: Giáo trình Quản trị rủi ro – Trường Đại học Thương mại – trang 32).

1.2.4.1 Nhận dạng rủi ro Nhận dạng rủi ro là việc xác định các đe dọa hoặc các cơ hội có thể xảy ra trong suốt thời gian thời gian tồn tại và hoạt động của các tổ chức, các doanh

nghiệp Có rất nhiều loại rủi ro rất dễ nhận dạng và giải quyết nhưng cũng có rất nhiều rủi ro rất khó nhận dạng được hoặc dễ gây nhận dạng sai, do đó nhiều rủi ro gây ra tổn thất vô cùng lớn cho doanh nghiệp, cá nhân cũng vì không nhận biết được chúng từ trước.

Có rất nhiều cách nhận dạng rủi ro:

Phương pháp xây dựng bảng liệt kê: liệt kê các tổn thất có thể xuất hiện trong tương lai theo nhóm các đặc trưng cơ bản của rủi ro (tần suất và biên độ) Từ bảng liệt kê này, các nhà quản trị có thể dự đoán được tổn thất có thể phải chịu trong tương lai để có sự chuẩn bị từ trước.

Phương pháp phân tích báo cáo tài chính: là cách phân tích bản báo cáo hoạt động kinh doanh, bản dự báo về tài chính và ngân sách để tìm ra những rủi ro tiềm năng Các rủi ro nhận dạng được bằng phương pháp này chủ yếu là những rủi ro thuần túy, nó không bao gồm rủi ro suy đoán.

Phương pháp thanh tra hiện trường: quan sát trực tiếp và bao quát các hoạt động diễn ra ở mỗi đơn vị, mỗi bộ phận, mỗi cá nhân trong doanh nghiệp, nhà quản trị tìm hiểu được các mối hiểm họa, nguyên nhân và các đối tượng rủi ro Những rủi

ro mà có thể sử dụng phương pháp này là những rủi ro đã xảy ra.

Phương pháp phân tích hợp đồng: do có quá nhiều rủi ro phát sinh từ hợp đồng nên để tránh rủi ro, các hợp đồng kinh doanh cần được nghiên cứu, xem xét một cách kỹ lưỡng về các điều khoản để tránh những sai sót dẫn tới kiện tụng, tranh chấp.

Phương pháp làm việc với các bộ phận khác bên trong doanh nghiệp: biện pháp này thực hiện bằng cách các nhà quản trị sẽ trao đổi với các cá nhân và bộ phận khác trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức không chính thức Bằng phương pháp này, thông tin thu được có thể bằng văn bản cũng có thể là tin truyền miệng.

Phương pháp làm việc với các bộ phận bên ngoài doanh nghiệp: thông qua sự tiếp xúc, trao đổi, bàn luận với các cá nhân, tổ chức bên ngoài doanh nghiệp có mối quan hệ với doanh nghiệp như: các cơ quan thuế, các cơ quan quản cáo, các văn phòng luật, nhà quản trị có thể bổ xung những rủi ro có thể xảy ra mà chưa nhận dạng được đồng thời học hỏi được cách giải quyết những rủi ro đó.

Phương pháp nghiên cứu các số liệu tổn thất trong quá khứ: các số liệu thống

kê cho phép các nhà quản trị rủi ro đánh giá được những xu hướng của các tổn thất gây nên Từ những số liệu những năm trước đó có thể nhận dạng được những rủi ro

có thể gặp phải trong tương lai.

1.2.4.2 Phân tích rủi ro Phân tích rủi ro là quá trình nghiên cứu những hiểm họa, xác định nguyên nhân gây ra rủi ro và phân tích những tổn thất (Giáo trình Quản trị rủi ro – Đại học Thương mại – trang 66) Với những rủi ro đã xảy ra, doanh nghiệp cần tiến hành phân tích nguyên nhân gây ra rủi ro để nhận biết được nguồn gốc của chúng cũng như các dấu hiệu của rủi ro đó để tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Để chi tiết trong việc phân tích rủi ro sẽ phân tích các nội dung cụ thể: phân tích hiểm họa, phân tích nguyên nhân, phân tích tổn thất.

a) Phân tích hiểm họa Phân tích hiểm họa là quá trình phân tích những yếu tố tạo ra rủi ro hoặc những yếu tố làm tăng mức độ tổn thất khi rủi ro xảy ra Các bước phân tích hiểm họa bao gồm:

- Liệt kê tất cả các hiểm họa đã biết.

- Thu thập số liệu liên quan đến các hiểm họa đã biết này.

- Xác định những hậu quả có thể xảy ra.

- Thảo luận các biện pháp có thể sử dụng nhằm đề phòng và giảm nhẹ hiểm họa.

- Viết báo cáo phân tích hiểm họa.

b) Phân tích nguyên nhân rủi ro

Có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn tới rủi ro trong kinh doanh, nhưng cơ bản có thể chia thành các nhóm nguyên nhân:

Nguyên nhân liên quan tới con người: sự bất cẩn, chủ quan của con người trong quá trình làm việc; sự thiếu kinh nghiệm, thiếu kiến thức; tinh thần trách nhiệm khi làm việc; Dù là người có quen thuộc với công việc như thế nào đi chăng nữa thì chỉ cần lơ là, sai sót một chút thì cũng có thể dẫn tới thất bại.

Nguyên nhân liên quan tới yếu tố kỹ thuật: ngày nay việc áp dụng kỹ thuật tiên tiến, sự tự động hóa, con người làm việc với sự hỗ trợ của máy móc thiết bị ngày càng nhiều Nếu kỹ thuật gặp trục trặc có thể gây ra những rủi ro lớn trong kinh

doanh Do đó doanh nghiệp cần định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng để đảm bảo sự vận hành ổn định, giảm thiểu những biến cố bất ngờ có thể xảy ra.

Có những nguyên nhân rủi ro là do yếu tố con người gây nên, có những rủi ro

là do chủ yếu bởi kỹ thuật nhưng cũng tồn tại rất nhiều những rủi ro là do sự kết hợp của cả hai yếu tố này Do đó, khi phân tích nguyên nhân rủi ro cần phân tích đầy đủ cả hai phương hướng để tránh khỏi thiếu sót không đáng có.

c) Phân tích tổn thất Phân tích tổn thất đã xảy ra: bằng việc phân tích những tổn thất đã xảy ra để

có thể dự đoán được những tổn thất sẽ xảy ra Nó là cơ sở quan trọng để phân tích biên độ rủi ro Biên độ rủi ro càng lớn thì tổn thất sẽ càng cao nếu doanh nghiệp thực sự gặp phải rủi ro Với những rủi ro này nhà phân tích thường sử dụng phương pháp thống kê kinh nghiệm Nghĩa là các nhà quản trị sẽ sử dụng dữ liệu có được cùng kinh nghiệm của mình để đánh giá tổn thất.

Phân tích tổn thất dự báo: căn cứ vào nguyên nhân, hiểm họa, người phân tích

sẽ dự đoán những tổn thất có thể xảy ra của những rủi ro ngay cả khi chúng vẫn còn đang tiềm ẩn, thậm chí chưa từng có trong quá khứ.

1.2.4.3 Kiểm soát rủi ro Kiểm soát rủi ro là hoạt động liên quan đến việc đưa ra và sử dụng các biện pháp, kỹ thuật, công cụ khác nhau nhằm phòng ngừa và giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình hoạt động của tổ chức.

Để kiểm soát rủi ro một cách hợp lý thì phải dựa vào kết quả phân tích rủi ro

có được trước đó Từ phân tích rủi ro có thể biết được tần suất rủi ro xảy ra cũng như mức độ tổn thất, trên sơ sở đó, nhà quản trị có thể đưa ra biện pháp kiểm soát phù hợp với từng rủi ro như né tránh rủi ro, chuyển giao rủi ro, giảm thiểu rủi ro, chấp nhận rủi ro, phân tán rủi ro.

Né tránh rủi ro: khi doanh nghiệp đã nhận thấy được nguy cơ xảy ra rủi ro mà mình không mong muốn ở trong một phương án thì họ sẽ tìm một phương án khác thay thế để tránh rủi ro đó trước khi nó xảy ra hoặc loại bỏ nguyên nhân gây ra rủi ro đó.

Giảm thiểu rủi ro: áp dụng với những rủi ro không thể né tránh, mà doanh nghiệp chỉ có thể sử dụng biện pháp nào đó để làm giảm xuống thấp nhất mức độ tổn thất rủi ro gây nên như cứu vớt tài sản còn sử dụng được, chuyển nợ, xây dựng các kế hoạch phòng ngừa,

Chuyển giao rủi ro: là việc doanh nghiệp hành động như thế nào đó mà khi rủi

ro xảy ra thì người chấp nhận rủi ro là người khác chứ không phải doanh nghiệp.

Chấp nhận rủi ro: là việc doanh nghiệp chấp nhận đương đầu với khả năng rủi

ro có thể xảy ra mà đã dự đoán được nó từ trước với hy vọng nó sẽ không xảy ra.

Phân tán rủi ro: doanh nghiệp sử dụng biện pháp để làm giảm bớt mức tổn thất mà mình phải chịu thông qua việc không gánh chịu một mình nếu rủi ro xảy ra

mà để cho nhiều người cùng chịu.

1.2.4.4 Tài trợ rủi ro Tài trợ rủi ro là hoạt động cung cấp những phương tiện để đền bù tổn thất xảy

ra hoặc tạo lập quỹ cho các chương trình khác để giảm bớt tổn thất.

Tài trợ rủi ro là cần thiết vì cho dù doanh nghiệp có nỗ lực đến mức nào trong hoạt động kiểm doát rủi ro thì vẫn không thể kiểm soát được tất cả các rủi ro và khi

đó có thể xảy ra tổn thất.

Trong thực tế, có các biện pháp tài trợ rủi ro như sau:

- Tài trợ rủi ro bằng cách tự khắc phục rủi ro trong doanh nghiệp là việc người gặp phải rủi ro tự thanh toán chi phí tổn thất gặp phải Nguồn bù đắp rủi ro là nguồn tự

có của chính tổ chức đó cộng thêm với vay mượn mà tổ chức đó có trách nhiệm hoàn trả.

- Tài trợ rủi ro bằng biện pháp chuyển giao rủi ro: có thể thực hiện chuyển giao rủi ro bằng cách mua bảo hiểm, chuyển giao tài sản và hợp đồng có rủi ro đến một người hoặc một tổ chức khác.

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động quản trị rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp

1.3.1Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

1.3.1.1 Môi trường vĩ mô a) Môi trường chính trị pháp luật

Hệ thống chính trị không ổn định sẽ gây ra các rủi ro trong hoạt động kinh doanh như hàng bị mất, giao hàng chậm trễ, do có báo động, đình công gây ra Rủi

ro chính trị có ở tất cả các quốc gia nhưng mức độ cao thấp khác nhau Để kiểm soát rủi ro về chính trị, các doanh nghiệp thương mại cần phải quan tâm nghiên cứu và dự báo để xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp vừa tận dụng được cơ hội vừa đề phòng các nguy cơ gây ra rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

Sự thiếu chặt chẽ, đầy đủ, nghiêm minh của pháp luật cũng như sự thay đổi các quy định pháp luật như về thuế, hợp đồng mua bán hàng hóa, quy đinh về nhãn mác hàng hóa, đều có thể gây ra các rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như rủi ro vi phạm pháp luật quốc gia, rủi ro về thiếu chặt chẽ trong ký kết hợp đồng kinh doanh.

b) Môi trường kinh tế Mặc dù môi trường kinh tế thường được quyết định do môi trường chính trị,

sự phát triển rộng lớn của thị trường toàn cầu đã tạo ra một môi trường bao trùm tất cả các nước Doanh nghiệp hiện nay không chỉ gặp phải những rủi ro từ các đối thủ trong nước mà phần lớn là gặp phải sự khó khăn do những doanh nghiệp lớn của nước ngoài đầu tư vào Việt Nam Thị trường ngày càng khó tính và có tính cạnh tranh cao hơn làm cho tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp luôn luôn biến động đòi hỏi các doanh nghiệp phải có những biện pháp để kiểm soát rủi ro đúng đắn và kịp thời.

c) Môi trường văn hóa – xã hội

Mỗi một khu vực, vùng miền, quốc gia có phong tục tập quán, lối sống, khiếu thẩm mỹ khác nhau Do đó nếu không nắm rõ sự khác nhau của các yếu tố trên tại mỗi khu vực thì rất có thể sẽ gặp phải rủi ro hàng sản xuất ra không bán được, dịch

vụ cung ứng không ai dùng do không đáp ứng được thị hiếu của thị trường Để quản trị rủi ro này doanh nghiệp cần phải nâng cao nhận thức cho nhân viên kinh doanh về văn hóa địa phương ở các thị trường khác nhau.

d) Môi trường tự nhiên – cơ sở hạ tầng Các hiện tượng tự nhiên như động đất, bão, lũ quét, sóng thần hay hệ thống giao thông kém có thể dẫn đến hàng hóa bị hỏng, dịch vụ cung ứng bị sai lệch không đúng hợp đồng, Những rủi ro liên quan đến môi trường tự nhiên – cơ sở hạ tầng

là những rủi ro bất ngờ, khó đoán biết nhất Vì vậy, để thực hiện công tác quản trị rủi ro doanh nghiệp cần phải trú trọng đề ra các biện pháp giảm thiểu rủi ro khi xảy xa.

1.3.1.2 Môi trường vi mô a) Nhà cung ứng

Nếu doanh nghiệp mua nguyên vật liệu từ nhiều nhà cung ứng thì sẽ đảm bảo được số lượng nguyên vật liệu luôn đủ và ổn định với chi phí thấp, tránh được các rủi ro khi cần nguyên vật liệu để sản xuất, kinh doanh nhưng thiếu Từ đó sẽ có thể dẫn tới tình trạng mất khách hàng Ngược lại, nếu không tìm kiếm được nhà cung cấp đáp ứng khả năng hay chỉ có một nhà cung cấp duy nhất thì rủi ro gặp phải sẽ lớn hơn như bị nhà cung cấp chèn ép giá, thu mua không đủ hàng cần thiết hoặc chất lượng không được như kế hoạch.

b) Khách hàng Làm cho khách hàng không hài lòng, bị mất khách hàng cũng đồng nghĩa với việc doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp bị giảm Mà lợi nhuận là mục tiêu sinh tồn của doanh nghiệp do đó các nhà quản trị phải kiểm soát một cách chặt chẽ

để giảm thiểu tối đa rủi ro bị mất khách hàng.

c) Đối thủ cạnh tranh Những rủi ro có thể gặp phải do đối thủ cạnh tranh gây nên như mất khách hàng, bị chèn ép giá, mất nhà cung cấp, bị đối thủ giành mất những nhân lực cốt cán, Trên thị trường có vô số đối thủ cạnh tranh từ các doanh nghiệp nhỏ tới các

doanh nghiệp lớn đồi hỏi phải có chính sách kiểm soát chặt chẽ và hợp lý để có thể ngăn ngừa và giảm thiểu rủi ro một cách tốt nhất.

1.3.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp

- Nhận thức của nhà quản trị về quản trị rủi ro giúp cho hoạt động quản trị rủi ro đạt được thành công hoặc có thể làm cho hoạt động quản trị rủi ro không đạt kết quả.

- Trình độ, kiến thức, kỹ năng kinh nghiệm của những người thực hiện công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp.

- Thái độ của những người thực hiện công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp cũng ảnh hưởng tới hoạt động này Sự sơ xuất bất cẩn thiếu trách nhiệm sẽ dẫn đến những rủi ro trong kinh doanh của công ty.

- Việc áp dụng công nghệ thông tin, ứng dụng công nghệ vào thu thập và xử

lý thông tin trong công tác quản trị rui ro của công ty.

Tất cả những nhân tố trên có ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản trị rui ro trong hoạt động kinh doanh của công ty Nếu nguồn lực công nghệ phục vụ cho hoạt động kinh doanh và hoạt động marketing tốt thì sẽ giúp công ty nhận biết rõ các rủi

ro có thể gặp phải, các cán bộ nhân viên kinh doanh nắm rõ công việc mình phải làm, Từ đó có thể tránh được những sai sót, đề ra biện pháp để tránh rủi ro có thể xảy ra Ngoài ra, thương hiệu và uy tín được nâng lên giúp cho công ty có cơ hội ký kết được các hợp đồng với những khách hàng lớn hơn, giúp cho mối quan hệ hợp tác làm ăn với các đối tác lâu dài hơn giảm thiểu được phần nào những rủi ro không mong muốn

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÁC RỦI RO TRONG KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ

CÔNG NGHỆ CAO HÀ TRANG

2.1 Giới thiệu khái quát về Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty TNHH Thương mại

và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

* Một số thông tin cơ bản về doanh nghiệp Tên công ty viết bằng tiếng Việt: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ CAO HÀ TRANG

Tên giao dịch: HA TRANG HIGH TECHNOLOGY TRADING AND SERVICE COMPANY LIMITED.

Tên công ty viết tắt: HA TRANG CO.,LTD Địa chỉ: B18-TT18, Phường Phúc La, Hà Đông, Hà Nội.

Đại diện pháp luật: Đỗ Duy Tùy Chức vụ: Giám Đốc.

- Cung cấp trang thiết bị và vật tư y tế.

- Dịch vụ kĩ thuật và linh kiện thay thế.

- Tư vấn quản lí trang thiết bị y tế.

- Tư vấn và liên kết đầu tư các trang thiết bị y tế.

Phương châm hoạt động của công ty: “Chúng tôi mong muốn mang đến cho khách hàng các sản phẩm chất lượng cao, giá thành hợp lý Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực thiết bị y tế và khoa học kỹ thuật, chúng tôi tự tin có thể tư vấn các giải pháp toàn diện, tiết kiệm và hiệu quả cho các phòng khám, bệnh viện Ngoài

ra, chúng tôi hiểu đối với các đơn vị sử dụng, do nhu cầu đặc thù là khám chữa bệnh

và nghiên cứu cần đặt yêu cầu cho hệ thống máy móc, thiết bị luôn hoạt động trơn

tru và liên tục Việc này đòi hỏi công tác lắp đặt, bảo dưỡng, bảo trì cần nhanh chóng, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và đáp ứng, vì vậy chúng tôi cung cấp các dịch vụ bảo dưỡng, bảo trì với cam kết chất lượng dịch vụ cao, đáp ứng tốt về thời gian và chất lượng Để làm việc này, chúng tôi kết hợp với các chuyên gia hàng đầu cả trong và ngoài nước để đưa ra giải pháp nhanh chóng và chính xác nhất.“

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

Với người lao động: Công ty cam kết tạo dựng cho cán bộ nhân viên một môi trường làm việc tốt, có cơ hội để phát triển năng lực, tạo dựng sự nghiệp.

Với cộng đồng: Công ty cam kết thực hiện tốt nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước, luôn quan tâm, chăm lo đến công tác xã hội, từ thiện nhằm chia sẻ khó khăn cùng cộng đồng Công ty góp phần vào sự phát triển của hệ thống dịch vụ chăm sóc y tế quốc gia và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

2.1.3 Ngành nghề kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang:

Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang bắt đầu hoạt động từ ngày 17/06/2015 với các lĩnh vực kinh doanh chính theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh bao gồm:

- Cung cấp trang thiết bị và vật tư y tế.

- Dịch vụ kĩ thuật và linh kiện thay thế.

- Tư vấn quản lí trang thiết bị y tế.

- Tư vấn và liên kết đầu tư các trang thiết bị y tế.

2.1.4 Cấu trúc tổ chức của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang:

Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao

Hà Trang ( Nguồn: Bộ phận Hành chính nhân sự)

Cơ cấu tổ chức của công ty bao gồm:

 Giám đốc: Là người đại diện theo luật pháp của Công ty; là người điều hành hoạt động hàng ngày của Công ty, chịu trách nhiệm cao nhất với hội đồng quản trị, Nhà nước và pháp luật.

 Bộ phận kinh doanh: Định hướng và là cách tay phải giúp giám đốc chỉ đạo công ty kinh doanh, tiến hành hoạt động nghiên cứu thăm dò để tìm ra thị trường tiềm năng cho Công ty.

Giám đốc

Bộ phận Kinh

doanh

Bộ phận

Kế toán Bộ phận Hành

chính nhân sự

Bộ phận Dịch vụ

 Bộ phận tài chính - kế toán: Tham mưu giúp việc cho lãnh đạo Công ty trong các lĩnh vực như tài chính, kế toán, thống kê.

 Phòng nhân sự: đảm bảo nguồn lực của công ty, giúp cho Công ty có nguồn lực hiệu quả, đáp ứng các hoạt động của công ty trong các phòng của Công ty.

 Bộ phận dịch vụ: Đảm bảo nguồn nhân lực và trang thiết bị kỹ thuật cung cấp các dịch vụ bảo dưỡng, bảo trì với cam kết chất lượng dịch vụ cao, đáp ứng tốt

về thời gian và chất lượng.

 Nhận xét: Là mô hình xây dựng theo cấu trúc chức năng

Sơ đồ cấu trúc công ty được xây dựng theo cấu trúc chức năng, cấu trúc này phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ nhằm tăng cường vai trò của các nhà quản trị, đồng thời phát huy được trình độ chuyên môn riêng của từng bộ phận chức năng Tuy nhiên, việc chuyên môn hóa các bộ phận dẫn tới sự kém linh hoạt trong việc tương tác giữa các bộ phận Do vậy, công ty luôn có các chính sách hỗ trợ, sự quan tâm và thúc đẩy sự trao đổi giữa các thành viên, tăng cường sự đoàn kết giữa các thành viên cũng như các bộ phận để góp phần tạo môi trường làm việc năng động, phát triển hơn.

2.1.5 Kết quả hoạt động kinh doanh của công Công ty TNHH Thương mại

và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang:

Bảng 2.1: Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Công ty TNHH Thương

mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

(đơn vị:triệu VNĐ)

Các chỉ tiêu Năm

2016

Năm 2017

Năm 2018

2017/2016 2018/2017

Số tiền Tỷ lệ Số tiền Tỷ lệ

I Doanh thu 45.897 47.290 51.341 1.393 103,04 4.051 108,57 -DT hoạt động bán hàng 38.783 39.251 42.100 468 101,21 2.849 107,26

( Nguồn:BCKQKD Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang năm 2016-2018)

Nhìn vào bảng 2.1 về báo cáo kết quả kinh doanh, ta nhận thấy rằng, trong 3 năm từ 2016-2018 hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại và công nghệ cao Hà Trang có xu hướng tăng thể hiện qua các chỉ tiêu kinh tế Cụ thể, doanh thu bán hàng đều tăng qua mỗi năm, năm 2017 tăng 3,04% so với năm 2016, năm 2018 doanh thu bán hàng tăng 8,57% so với năm 2017 Thành tích đạt được này chứng tỏ khách hàng ngày càng tin dùng sản phẩm, dịch vụ mà công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang cung cấp Đồng thời cho thấy công

ty đã triển khai các chính sách và chiến lược kinh doanh phù hợp hơn với xu thế của thị trường, giảm bớt được một số khoản chi phí, chất lượng nguồn nhân lực cũng như cách sắp xếp nhân viên đã hợp lý hơn, tiết kiệm hơn.

Tốc độ tăng chi phí nhỏ hơn tốc độ tăng doanh thu, dẫn đến lợi nhuận tăng đều qua các năm Điều này chứng tỏ hoạt động kinh doanh của công ty đang tiến triển theo hướng khá tốt, tăng trưởng cả về mặt quy mô lẫn chất lượng, cả về doanh thu và lợi nhuận, đảm bảo sự phù hợp giữa lợi ích của khách hàng và lợi ích của công ty.

2.2 Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang

Hiện nay, công ty đã có sự quan tâm đặc biệt tới công tác quản trị rủi ro Minh chứng cho điều này là 100% số nhân viên trong công ty đều cho rằng quản trị rủi

ro có cần thiết, công ty đã thực hiện công tác quản trị rủi ro và tổ chức các chương trình đào tạo về quản trị rủi ro cho nhân viên Nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều hạn chế như nhiều rủi ro giải quyết chưa triệt để, rủi ro sảy ra không có biện pháp

xử lí hiệu quả mà phải chấp nhận rủi ro,… Ông Đỗ Duy Tùy_Giám đốc công ty TNHH Thương mại và dịch vụ công nghệ cao Hà Trang cho biết rủi ro công ty thường phải đối mặt đến từ các khoản nợ khó đòi từ khách hàng.

Đặc thù của ngành kinh doanh của Hà Trang là thiết bị y tế công nghệ cao nên giá trị của các sản phẩm khá lớn nếu xảy ra rủi ro công ty đối mặt với tổn thất rất nặng nề do vậy công ty cần hoàn thiện hơn nữa công tác quản trị rủi ro của mình.

Dưới đây là bảng giá sản phẩm của công ty: