Tạp chí Nông Thôn Việt số 76 - Tháng 05.2022

Tạp chí Nông Thôn Việt số 76 - Tháng 05.2022

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 1

2 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Ngày 17/04, Bí thư Tỉnh ủy hoàng

Trung Dũng, Chủ tịch UBnD

tỉnh Võ Trọng hải dẫn đầu đoàn

công tác lãnh đạo tỉnh hà Tĩnh đến tham

quan một số mô hình nông nghiệp hữu cơ

của Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm tại tỉnh

Thừa Thiên huế

Cùng đi có Phó Chủ tịch Thường

trực hĐnD tỉnh Trần Tú Anh, Trưởng ban

Tuyên giáo Tỉnh ủy hà Văn hùng, Phó

Chủ tịch UBnD tỉnh Đặng ngọc Sơn; lãnh

đạo các sở, ban, ngành liên quan và các

huyện, thành phố, thị xã

Sau khi tìm hiểu và khảo sát các mô

hình của Tập đoàn Quế Lâm, cả Bí thư

Tỉnh ủy hoàng Trung Dũng cũng như các

lãnh đạo của địa phương đều thống nhất

quan điểm, những “bài toán” của nông

nghiệp hà Tĩnh sẽ có lời giải nếu hợp tác

với Quế Lâm phát triển nông nghiệp hữu

cơ, nông nghiệp tuần hoàn

“So sánh đơn giản nhất là thời điểm

này, trong khi hà Tĩnh cũng như nhiều

địa phương khác đang gồng mình chống

phân bón, chuyển giao kỹ thuật, thu mua, bao tiêu sản phẩm sau thu hoạch cho các

hộ dân trên địa bàn tỉnh Cung ứng vật tư

để sản xuất nông nghiệp hữu cơ như phân bón, chế phẩm sinh học, đặc biệt là nghiên cứu đầu tư xây dựng dựng nhà máy sản xuất phân bón vi sinh, nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi hữu cơ phục vụ nhu cầu sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn của người dân

hỗ trợ các hộ dân, hợp tác xã, tổ hợp tác nông nghiệp cung ứng, bán các loại phân bón, vật tư với hình thức liên kết Đầu

tư xây dựng, hình thành các chuỗi cửa hàng tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ; kết nối với hệ thống các hệ thống cửa hàng nông sản, siêu thị nông sản của Tập đoàn Quế Lâm

dịch bệnh trên gia súc, gia cầm thì tại Tổ hợp 4F cũng như các mô hình chăn nuôi liên kết của Quế Lâm đều an toàn Lần đầu tiên tôi đi vào các khu chuồng trại mà không phải mang các thiết bị bảo hộ Điều

đó cho thấy quy trình chăn nuôi của Quế Lâm thực sự khoa học và an toàn sinh học”, Bí thư Tỉnh ủy hà Tĩnh phân tích

Sau những khảo sát thực tiễn, làm việc với Tập đoàn Quế Lâm, Bí thư Tỉnh

ủy hà Tĩnh mong muốn tập đoàn xây dựng phương án và tổ chức sản xuất liên kết, bao tiêu sản phẩm nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn hà Tĩnh Tổ chức liên kết sản xuất, phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ đối với những sản phẩm của hà Tĩnh theo hình thức liên kết, hợp tác từ khâu cung cấp giống,

thành nam

tẬP ĐOàn QUẾ L Âm

Số 39, đường Thân Văn nhiếp, phường An Phú, quận 2, TP.hCM Điện thoại: 028 35352234 - Fax: 028 35352054 Email: pbquelam@gmail.com Website: phanbonquelam.com

Hà Tĩnh mong muốn hợp tác với Quế Lâm phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 3

Được triển khai từ ngày 01/04/2022

Tổng đài CSKH 24/7 (Miễn phí)

4 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

BàI VỞ XIn GỞI VỀ

Kim Hoatoasoan@nongthonviet.com.vn

VỚI SỰ tham GIa CỦa:

TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phạm Hải Vũ, Đào Thế Anh, Lê Đại Anh Kiệt, Nguyên An, Chu Khôi, Minh Huy, Trần Trọng Triết, Tuấn Anh, Vĩnh Tường, Nguyễn Việt Hưng, Bình Nguyên, Tráng Xuân Cường, Lập Phương, Tân Thành, Cẩm Hà, Đông Khánh,

Trần Như Đăng Tuyên, Ánh Tuân, KS Ngô Đức Thọ, Đặng Tuấn, Di Linh, Lộc Sâm - Thành Huy, Phương Loan, Thành Long, Lê Công Phượng, Đào Thị Thanh Tuyền - Kim Duy, Hồng Lâm,

Lê Kiên, Phương Minh, Tường Nguyễn, Minh Quân Diệp Bình, Thảo Vi, Minh Minh,

Lê Diệp, Hòa Bình, Đoàn Minh, Hải Triều, Thanh Huyền

Ảnh bìa: nhà đón grand World Phu Quoc Công trình xanh với kỹ thuật kết nối tre độc đáo.

-Ảnh: hiroyuki Oki

GIÁ: 30.000 ĐỒnG www.nongthonviet.com.vn

cấp ngày 7/1/2016 Công văn

chấp thuận tăng lên 76 trang số

3993/BTTTT-CBC do Bộ TT&TT

cấp ngày 08/11/2019

In tại CT TNHH Quảng cáo và

Thương mại Dương Phong

Khổ in (21 x 29)cm

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 5

100 95

Mô hình nào thay thế

cho tăng trưởng thuần gDP?

nông trại sạch làm sản phẩm chế biến

nông nghiệp sinh thái, “linh hồn”

của nông nghiệp bền vững

Bình hòa Đông, Mộc hóa: Đường lớn chờ cầu lớn!

Cần khơi thông nguồn lực xã hội đầu tư vào nông nghiệp xanh, giảm phát thải

Quy chế pháp lý

Cơ hội vàng cho hàng xuất khẩu Việt nam đến Trung Đông sau đại dịch

6 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

6 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Vụ xuân bội thu của

chè Shan hữu cơ Bản Liền

Độc đáo phong tục kể chuyện

nhà đón grand World Phu Quoc:

Công trình xanh với kỹ thuật kết nối tre độc đáo

Thủy tinh có vị… mặn

Cây xanh trên đất “trắng” nông nghiệp kỹ thuật số hay chuyện nông dân hết thời

32 30 28

46 50

VIET RICEOrganic

CÔNG TY CỔ PHẦN HIM LAM

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 7

Thời LUận

H iện nay ở nước ta, hơn 84% các hộ dân ở

thành thị được dùng nước máy Thế nhưng,

số hộ dân được dùng nước máy ở nông thôn

chỉ là gần 35% Một sự chênh lệch quả thực quá lớn

Thực tế cho thấy, do thiếu hụt đầu tư công, nhiều

địa phương đã tìm cách xã hội hóa việc cung cấp nước

sạch Tuy nhiên, mọi việc vẫn có vẻ không hề suôn sẻ

Một loạt vấn đề đang được đặt ra liên quan đến giá cả;

đến quyền và nghĩa vụ của nhà nước, của nhà cung

cấp nước sạch và người dân hệ lụy là tỷ lệ người dân

không được tiếp cận dịch vụ cung cấp nước sạch, đặc

biệt ở nông thôn vẫn rất cao Trong bối cảnh này, một

quy chế pháp lý xác định rõ ràng trách nhiệm của nhà

nước, các doanh nghiệp cung cấp nước và người tiêu

dùng (người dân) là rất cần thiết

Để xây dựng được một quy chế pháp lý phù hợp,

một khuôn khổ khái niệm rõ ràng, mạch lạc là điều đầu

tiên chúng ta cần có Khuôn khổ này bắt đầu từ việc

xác định cho rõ nước sạch có phải là hàng hóa công

hay không (cung cấp nước sạch có phải là dịch vụ

công hay không)?

Theo kinh tế học, hàng hóa công là loại hàng hóa

có hai tính chất cơ bản sau đây:

1 người này tiêu dùng không loại trừ việc tiêu dùng

của người khác người này được hưởng thụ an ninh -

trật tự không loại trừ người khác cũng được hưởng thụ

an ninh - trật tự

2 hàng hóa không bị tiêu hao sau khi được tiêu

dùng Sau khi một người hưởng thụ an ninh - trật tự,

thì an ninh - trật tự vẫn còn đó

Với các tính chất như vậy, thì công lý, quốc phòng,

điện chiếu sáng… đều là những hàng hóa công

Tuy nhiên, cũng với các tính chất như vậy, thật sự

rất khó kiếm tiền bằng cách kinh doanh các hàng hóa

công Chính vì vậy, hàng hóa công phải do nhà nước

cung cấp

Vấn đề đặt ra là nước sạch có phải là hàng hóa

công hay không? Xét từ góc độ kinh tế học, tuy hành

tinh của chúng ta có đến ¾ là nước, nhưng nước ngọt

quả thực là đang ngày càng trở nên khan hiếm Ở rất nhiều nơi, người này dùng nước ngọt sẽ không còn phần cho người khác Và cũng khác với an ninh - trật

tự, mỗi người tiêu dùng đều làm cho nước ngọt bị tiêu hao Chính vì vậy, xét từ góc độ kinh tế học, nước ngọt khó lòng được coi là hàng hóa công

Tuy nhiên, từ năm 2010 Liên hiệp quốc đã coi quyền sử dụng nước sạch là một quyền con người

Đã là một quyền con người, thì nhà nước phải đứng

ra bảo đảm Cung cấp nước sạch để bảo đảm quyền con người vì vậy là trách nhiệm của nhà nước nước sạch cũng vì vậy là một loại hàng hóa công Vấn đề là quyền con người được sử dụng nước sạch phải được định nghĩa một cách rõ ràng Dùng nước sạch để rửa

xe ô tô, để tưới cây, để đổ đầy bể bơi… có phải là quyền con người hay không? E rằng câu trả lời phải là không!như vậy, nước sạch chỉ là hàng hóa công trong trường hợp phục vụ đời sống hàng ngày như ăn uống, tắm rửa, vệ sinh… thôi Và trong trường hợp này, nhà nước phải đứng ra cung cấp hoặc hợp tác với tư nhân

để cung cấp (PPP)

nước còn có thể được coi là hàng hóa bán công

Ví dụ, nước trong bể bơi công cộng là hàng hóa bán công Mặc dù, một người xuống bơi sẽ không làm tiêu hao bớt nước, nhưng đến một mức độ nhất định, một người xuống bơi sẽ loại trừ một người khác được bơi nước để tưới tiêu nông nghiệp cũng có thể được coi là hàng hóa bán công Mặc dù một người dùng tưới nước không loại trừ người khác cũng được, nhưng lại làm tiêu hao nước Trong hai trường hợp, nước ngọt

là hàng hóa bán công nói trên, thì nhà nước có thể không đứng ra cung cấp, nhưng cần can thiệp để chất lượng và đặc biệt là giá cả được xác lập hợp lý.nước sạch như hàng hóa tư rõ nhất là nước đóng chai Trong trường hợp này, người này uống rõ ràng

sẽ loại trừ người khác và đã uống là tiêu hao nước Trong trường hợp nước sạch là hàng hóa tư thì nhà nước không nhất thiết phải can thiệp Có chăng chỉ là

áp đặt các tiêu chuẩn về chất lượng nước

tS nGUYỄn SĨ DŨnG

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 7

8 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Việt nam tạm dừng việc áp dụng khai báo y tế với

Covid-19 tại tất cả các cửa khẩu của Việt nam đối với

người nhập cảnh kể từ ngày 27/04/2022

Tính đến ngày 29/04, Việt nam ghi nhận 10.638.632 ca

nhiễm Covid-19 Trong đó 9.242.303 ca đã khỏi bệnh

và 43.037 ca tử vong

Thủ tướng nhật Bản Kishida Fumio thăm chính thức

Việt nam ngày 30/04 đến 01/05 theo lời mời của Thủ

tướng Việt nam Phạm Minh Chính

Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng nhà nước chi

nhánh TP.hCM yêu cầu các tổ chức tín dụng, ngân

hàng chỉ cấp tín dụng đáp ứng nhu cầu thực về nhà

ở và siết cho vay đầu tư bất động sản cao cấp, du lịch

nghỉ dưỡng, đầu cơ

Việt nam ký thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại

giao với Quần đảo Cook, quốc gia nằm ở nam Thái Bình

Dương Đến nay, Việt nam đã có quan hệ ngoại giao với

190 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới

Đại sứ Marc Knapper cho biết Mỹ đã sẵn sàng chuyển

giao tàu tuần tra thứ ba như một phần trong cam kết

giúp Việt nam tăng năng lực an ninh hàng hải

ngày 14/04, Bộ Công an khởi tố và bắt tạm giam Thứ

trưởng Bộ ngoại giao Tô Anh Dũng, sau tiến trình điều

tra mở rộng vụ án đưa hối lộ, nhận hối lộ xảy ra ở Cục

Lãnh sự (Bộ ngoại giao) và các tỉnh, thành phố liên

quan

ngày 17/04, một máy bay của Vietnam Airlines vẫn

bay đến Phú Quốc dù bị móp vỏ do xe nâng gây ra khi

đang bảo dưỡng nhân viên kỹ thuật bảo dưỡng máy

bay đã bị rút giấy phép do không phát hiện ra sự cố

ngày 21/04, Cảnh sát Tokyo bắt hai người Việt sau khi

họ nhận thùng trà với nhiều gói ma túy có tổng trọng

lượng 1 kg giấu bên trong với giá trị 468.000 USD

ngày 25/04, Công an tỉnh nam Định khởi tố và bắt tạm

giam đối với giám đốc và 4 cán bộ của Trung tâm Kiểm

soát bệnh tật (CDC) tỉnh nam Định sau khi nhận tiền

“lại quả” 3.135.000.000 đồng từ công ty Việt á

ngày 27/04, tuyến cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận dài

51km chính thức khánh thành sau 13 năm khởi công và

nhiều lần phải tạm dừng vì nhiều lý do, rút ngắn khoảng

cách từ TP.hCM đi Vĩnh Long xuống còn 1,5 tiếng

Chỉ số chứng khoán Việt nam Vn-index giảm sâu

trong tháng 04 do nhà đầu tư xả hàng bởi nhiều thông

tin tiêu cực trong việc huy động trái phiếu, nâng giá

chứng khoán thu lợi bất chính từ các công ty niêm yết

Tính đến 29/04, thế giới ghi nhận 510.138.045 ca nhiễm Covid-19 Trong đó 463.449.004 ca đã khỏi bệnh và 6.245.953 ca tử vong ngày 10/04, lần đầu tiên trong lịch sử Pakistan, một thủ tướng bị phế truất khi ông imran Khan thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội

ngày 12/04, Sri Lanka tuyên bố vỡ nợ khi không đủ khả năng trả khoản nợ nước ngoài 51 tỷ USD và đang chờ gói hỗ trợ từ Quỹ Tiền

tệ Quốc tế

Lầu năm góc xác định Mỹ để lại số khí tài quân sự trị giá hơn 7 tỷ USD sau khi rút lực lượng khỏi Afghanistan hồi tháng 08/2021 nga tung đòn đầu tiên trong cuộc đối đầu khí đốt với châu Âu bằng cách khóa vòi sang Ba Lan và Bulgaria, qua đó cảnh báo các thành viên khác của EU

nga dồn lực vào Donbass trong tháng thứ hai của chiến dịch quân

sự tại Ukraine, trong khi Kiev tăng cường kháng cự và tuyên bố gây nhiều thiệt hại cho đối phương Mỹ và các đồng minh tăng cường chuyển vũ khí hạng nặng cho Kiev ngoại trưởng nga bác

đề xuất của Kiev về tổ chức đàm phán tại thành phố Mariupol Theo ước tính sơ bộ, thiệt hại của Ukraine do cuộc chiến với nga đến nay đã lên tới 600 tỉ USD hơn 32 triệu m2 không gian sống, hơn 1.500 cơ sở giáo dục và hơn 350 cơ sở y tế đã bị phá hủy hoặc hư hại Thủ tướng Thụy Điển và Phần Lan thông báo đang cân nhắc khả năng gia nhập nATO

hàn Quốc công bố kế hoạch hợp tác với Liên hợp Quốc để xây dựng thành phố nổi đầu tiên trên thế giới với diện tích 6,3ha cho 12.000 người gần cảng Busan

Singapore thi hành án tử bằng hình thức treo cổ với công dân Malaysia nagaenthran, người có chỉ số iQ ở mức thiểu năng trí tuệ,

vì tội buôn bán heroin

ngày 24/04, Cảnh sát biển nhật Bản thông báo ít nhất 10 người chết và 16 người mất tích trong vụ chìm tàu du lịch ở vùng biển Đông Bắc nước này

ngày 25/04, Ông Emmanuel Macron tái đắc cử Tổng thống Pháp với 58,8% phiếu bầu và trở thành tổng thống Pháp đầu tiên tái đắc

cử kể từ năm 2002

ngày 27/04, Lưỡng viện quốc hội Mỹ thông qua dự luật giúp Đài Loan (Trung Quốc) lấy lại vị thế quan sát viên ở WhO, dự kiến được Tổng thống Biden sớm ký thành luật

Cựu tổng thống honduras Juan Orlando hernandez, 53 tuổi, bị dẫn độ sang Mỹ để xét xử cáo buộc bảo kê buôn lậu hàng trăm tấn cocain và nhận hối lộ nhiều triệu USD

nga thông báo đã đóng các lãnh sự quán của Latvia, Litva và Estonia để đáp trả động thái tương tự của ba nước này

Trung Quốc thông báo nước này đã ký hiệp ước an ninh với Quần đảo Solomon, khiến nhiều chính phủ phương Tây lo ngại

Thời Sự TrOng Kỳ

8 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 9

Thời Sự nÔng nghiệP

MÔ HÌnH nÀo THAY THế cHo TĂng TrưỞng THuẦn gDP?

Với mức tăng trưởng gDP dao

động quanh 6% trong suốt thập

niên vừa qua, Việt nam nằm

trong nhóm các quốc gia năng động kinh

tế nhất thế giới Xuất khẩu nông sản đóng

góp đáng kể vào kết quả này Tuy nhiên,

bước vào thế kỷ 21, mô hình kinh tế dựa

trên tăng trưởng gDP thuần túy đang dần

thoái trào trên toàn thế giới Từ cuối thế kỷ

20, khái niệm phát triển bền vững ra đời

cùng với triết lý mới là đi tìm tăng trưởng

kinh tế nhưng đồng thời gìn giữ, bảo tồn

các nguồn lực và nguồn tài nguyên để các

thế hệ sau có thể tiếp tục sử dụng chúng

(Báo cáo Brundland, 1987)

NhữNg thách thức

do biếN đổi khí hậu

nông nghiệp chuyên canh hiện đại

cho phép tăng năng suất, đạt sản lượng

cao Tuy nhiên, nó cũng đồng thời gây

những tác hại lên môi trường, ví dụ như

hủy hoại môi trường sống của nhiều

sinh vật, làm ô nhiễm nguồn đất, nước và

không khí nông nghiệp chuyên canh đặc

biệt sử dụng phân đạm urê để tăng năng

suất cây trồng Từng được coi là chìa khóa

thần của cuộc cách mạng xanh trong

nông nghiệp, đạm urê góp phần lớn gây

ra khí thải nhà kính vì quy trình sản xuất

công nghiệp yêu cầu nhiệt độ cao, đến từ

việc đốt xăng dầu và hoặc các chế phẩm

có nguồn gốc dầu mỏ Theo tính toán của

Cơ quan bảo vệ môi trường của Mỹ, nông

nghiệp trực tiếp góp khoảng hơn 10% vào

khối lượng khí thải nhà kính phát tán vào

môi trường (gES), nhưng nếu tính cả các quá trình gián tiếp ở đầu vào và đầu ra để duy trì hoạt động nông nghiệp, ví dụ như sản xuất đạm urê, hay duy trì các chuỗi đông lạnh sau khi chế biến, (tức là tính

cả phát thải của nông nghiệp và các khâu trước và sau trên toàn hệ thống) thì con số này lên đến 23% tổng khối lượng gES của nước Mỹ (Weber and Matthews, 2008)

nông nghiệp góp một phần lớn gây biến đổi khí hậu Sau đó, chính nó lại trở thành “nạn nhân”, hứng chịu những ảnh hưởng xấu của biến đổi khí hậu nhiệt độ tăng cao đồng nghĩa với việc nước bốc hơi nhiều hơn, dẫn đến sản xuất nông nghiệp sụt giảm vì không đủ lượng nước cần thiết cho cây trồng tăng trưởng (cả cây lương thực và cây chăn nuôi) Một số giống cây trồng không có khả năng thích ứng với

nông nghiệp Việt nam đang đứng trước thách thức kép: đảm bảo an ninh lương thực và phát triển bền vững Chuyển đổi hệ thống và đi theo một mô hình mới bền vững hơn là vô cùng

cần thiết Để làm được điều này, cần phải rời khỏi logic tăng trưởng duy nhất dựa trên gDP.

nhiệt độ mới, không thể sống được tại những khu vực bị nóng lên Việc chọn lọc gen sinh học cho các cây chịu hạn

có thể đem lại một số kết quả nhất định, nhưng khó có thể tìm thấy các gen sinh học trội có khả năng thích ứng với một thay đổi “đột ngột” trong thời gian 20 - 30 năm Cần nhớ tiến trình chọn lọc sinh học Darwin luôn diễn ra nhưng là trong một khoảng thời dài Trong thời gian ngắn, nếu

có chọn lọc sinh học thì không hẳn là các loài có lợi cho con người

Một ảnh hưởng khác là nước biển sẽ dâng lên do nước biển co giãn theo nhiệt

độ và băng ở các cực tan ra Một phần lớn các vùng đồng bằng ven biển sẽ biến thành vùng ngập mặn Việc thay đổi hình thức sản xuất, như nuôi tôm nước mặn thay vì trồng lúa, có thể được coi là lời

Phạm hẢI VŨ

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 9

10 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Thời Sự nÔng nghiệP

giải nếu dừng lại ở quy mô một trang trại

nhưng ở mức vĩ mô thì không phải là đáp

án cho một quốc gia, vì đằng sau những

dịch chuyển này có thể là rủi ro mất an

toàn lương thực

Mô hình nông nghiệp chuyên canh đã

từng giúp giải bài toán lương thực, tránh

nạn đói nhưng khi sức ép lên an ninh

lương thực không còn như trong quá khứ,

đã đến lúc phải nhìn nhận lại Việc chuyển

đổi sang một mô hình khác sớm muộn

cũng phải diễn ra Chúng ta nên chuẩn bị

một chương trình chuyển đổi thay vì thụ

động ngồi chờ và thay đổi theo hướng

thích ứng bị động

những báo cáo gần đây nhất của iPCC

về biến đổi khí hậu cho thấy tình trạng bề

mặt trái đất nóng lên xảy ra ngày càng

nhanh hơn so với dự kiến (iPCC, 2021)

nguyên nhân chính là lượng khí thải nhà

kính bị phát tán vào môi trường vẫn tiếp

tục tăng chứ không dừng lại Tới 2030,

nhiệt độ bề mặt trái đất sẽ gần ngưỡng

tăng trung bình 2,50C hơn là ở mức 1,50C

như trong báo cáo cách đây 8 năm Khu

vực Đông nam á nằm trong nhóm các

quốc gia chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng mạnh

bởi biến đổi khí hậu Các báo cáo mới nhất trong chương trình gEMMES Vn - một dự

án khoa học quốc tế lớn đang đánh giá toàn cảnh ảnh hưởng lên môi trường, kinh

tế, xã hội của biến đổi khí hậu tại Việt nam

- khẳng định lại điều này bằng những con

số rất đáng lo ngại

hỗ trợ tài chíNh NôNg Nghiệp, chìa khóa

mở cáNh cửa đầu tiêN hiện tại, nông dân Việt nam phần lớn

có thu nhập thấp, không đảm bảo được cuộc sống người nông dân theo đuổi lợi nhuận là vì một mặt họ phải tự hạch toán các chi phí đầu vào, mặt khác phải đối mặt

với nhiều rủi ro đầu ra Được mùa và mất mùa song hành, thậm chí khi được mùa lại lo rớt giá Do đó, tâm lý nông dân là phải tranh thủ tối đa để thu lợi mỗi khi có thể

Vì vậy, họ sẵn sàng sử dụng các phương thức canh tác không an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng, không thân thiện môi trường, nếu điều đó cho phép sản xuất nhanh và nhiều hơn

Tại nhiều quốc gia trên thế giới, rất nhiều hình thức hỗ trợ nông nghiệp được

sử dụng, mà mục đích chính là nhà nước đưa tiền cho các nông hộ tham gia sản xuất nông nghiệp Các gói hỗ trợ này được lấy từ tiền thuế của người dân, từ tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế Đổi lại, xã hội yêu cầu người nông dân sử dụng các phương pháp canh tác an toàn, không gây hại cho môi trường, không đẩy các-bon vào khí quyển như vậy, cả hai bên đều có lợi, không ai phải hy sinh vì người khác Đây là xuất phát điểm để từng bước thoát khỏi mô hình tăng trưởng nông nghiệp thuần túy theo gDP Theo một nghiên cứu của FAO (trong báo cáo của FAO năm 2021) tại hơn 80 quốc gia trên thế giới, hầu như tất cả các nước đều hỗ trợ cho lĩnh vực nông nghiệp

MUốn ThAy Đổi, Cần PhẢi XÂy Dựng CáC KhOẢn hỗ Trợ Tài Chính Với nÔng nghiệP, nếU Có MộT KhOẢn ThU nhậP ThêM, Dù ThấP nhưng ổn Định, Thì SứC éP Lên Phương ThứC CAnh TáC Cũ Sẽ ThấP Đi,

Và Sẽ Có Cơ hội ThAy Đổi ViệC này Chỉ KhẢ Thi nếU nÔng DÂn ĐượC Xã hội hỗ Trợ Đúng MứC

10 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 11

Thời Sự nÔng nghiệP

Tại ViệT nAM, Khó Khăn Lớn nhấT Là ngUồn LựC Tài Chính Để Tiến hành hỗ Trợ, nhưng ThậT rA,

hỗ Trợ KhÔng PhẢi Là “ChO KhÔng” người nÔng DÂn Tiền,

Mà Chính Là ĐầU Tư Để ThÔng QUA nÔng nghiệP TiếP TụC DUy Trì CáC hàng hóA DịCh Vụ CÔng íCh như SẢn XUấT An TOàn, ĐiềU hòA Khí hậU, BẢO Vệ hệ Sinh Thái Cần COi nó như Là MộT hợP Đồng Với Xã hội, Mà nhà nướC Chỉ Là người TrUng giAn ĐẢM BẢO, ThÔng QUA ViệC Tái PhÂn

Bổ CáC ngUồn LựC Tài Chính

thấp Điều này có nghĩa là so với nông dân của các quốc gia khác, nông dân Việt nam là những người phải tự lực cánh sinh nhiều nhất Dễ hiểu vì sao nhiều người nông dân không thể chuyên tâm vào thực hiện sản xuất an toàn, hay quan tâm đến môi trường Dù họ có quan tâm, nhưng khi thu nhập là vấn đề sinh tồn thì họ thật sự không có lựa chọn hỗ trợ tài chính cho người nông dân chính là một đòn bẩy

xã hội mà chúng ta chưa nghĩ đến (hoặc chưa thể) sử dụng

Cũng cần phải nói tuy hỗ trợ tài chính

là quan trọng, nó không đơn giản chỉ là đưa tiền cho người nông dân Tiền chỉ là điều kiện cần Còn điều kiện đủ, và quan trọng nhất, là phải có định hướng để nông dân đi đúng hướng

Thực tế, nhiều quốc gia thực hiện hỗ trợ, nhưng thường chỉ là hỗ trợ mục tiêu

an ninh lương thực, và khuyến khích sản xuất Ví dụ như trường hợp của Trung Quốc hay indonesia Trong bối cảnh an ninh lương thực chưa được đảm bảo, các quốc gia này chỉ đưa tiền để người dân tiếp tục sản xuất Việt nam có lợi thế là một quốc gia đã có an ninh lương thực

Do đó, chúng ta có thể hỗ trợ để tiến hành một chuyển đổi thông minh hơn

hướng đi của chúng ta phải là tìm những phương thức canh tác thân thiện với môi trường nông nghiệp hiện là một trong nhiều thủ phạm gây biến đổi khí hậu nhưng nếu thay đổi phương thức canh tác, nó sẽ lại là lời giải cho bài toán môi trường Các cây lương thực, dù là cây ngắn ngày cũng góp phần hút khí

CO2 thông qua quang hợp ngoài ra, đất cũng có khả năng tích trữ các-bon, làm giảm lượng khí thải nhà kính Các tính toán trong chương trình 4 phần ngàn tại Pháp cho thấy, nếu tăng khả năng hấp thụ các-bon của đất, (chỉ ở 30cm bề mặt) thêm bốn phần ngàn thông qua trồng cây, không để đất trống đồi trọc (điều này khả thi), thì nông nghiệp Pháp góp phần đáng

kể vào giảm thải các-bon sản xuất nghĩa

là một phần lớn khối lượng CO2 mà nông

nếu coi mức hỗ trợ 100% nghĩa là cứ mỗi 1

USD mà nông nghiệp đóng góp vào gDP

thì trung bình người nông dân cũng được

nhận 1 USD hỗ trợ, thì na Uy, hàn Quốc

và nhật Bản là những quốc gia nỗ lực hỗ

trợ cho nông nghiệp nhiều nhất thế giới

Mức hỗ trợ của na Uy và hàn quốc cho

nông nghiệp đều vượt quá 100% Châu

Âu và Trung Quốc lần lượt hỗ trợ tương

ứng với khoảng 24% và 20% giá trị nông

nghiệp Mỹ là một quốc gia chủ chốt theo

đuổi kinh tế thị trường cũng hỗ trợ tới mức

8% Cần biết rằng dù chỉ 8% nhưng đây là

những khoản tiền khổng lồ vì giá trị mà

nông nghiệp đóng góp vào gDP tại Mỹ lớn

hơn nhiều so với các quốc gia đang phát

triển khác, tính theo con số tuyệt đối

Cũng trong báo cáo này của FAO, Việt

nam đứng trong nhóm các quốc gia ít

nỗ lực hỗ trợ cho nông dân nhất Tổng

mức hỗ trợ ước tính khoảng 3% giá trị gia

tăng của lĩnh vực nông nghiệp Con số

này thấp hơn nhiều so với một nước láng

giềng khác là indonesia (ở mức 26%) hay

Philippines, Trung Quốc (trên 20%) Số liệu

của tổ chức OECD cũng khẳng định quỹ

hỗ trợ nông nghiệp của Việt nam vô cùng

nghiệp phát tán vào khí quyển sẽ được bù đắp lại bởi khả năng hấp thụ CO2 của toàn

bộ diện tích đất nông nghiệp bề mặt trên lãnh thổ nước Pháp

Vì vậy, nếu có một định hướng thông minh - ví dụ thông qua nông nghiệp sinh thái - thì nông nghiệp có thể sẽ là lối ra cho các lĩnh vực khác của nền kinh tế, nhất là các ngành công nghiệp đang phát thải nghĩa là khi chu trình các-bon trong nông nghiệp tiến tới cân bằng không vay nợ, thì các tích trữ các-bon thêm trong lòng đất

sẽ gánh bớt cho các khu vực khác như công nghiệp và vận tải, giúp giảm sức ép tổng thể lên môi trường Trường hợp này, thậm chí có thể yêu cầu các doanh nghiệp phát thải có trách nhiệm trực tiếp “trả tiền” cho “dịch vụ” lưu trữ các-bon của nông nghiệp (carbon farming), và như vậy

là bài toán thu nhập của người nông dân

sẽ có thêm đáp án

Việc chuyển đổi hệ thống nông nghiệp hiện giờ vẫn còn là một lựa chọn của chúng ta nhưng biến đổi khí hậu thì vẫn diễn ra, đặc biệt là nếu chúng ta không làm gì Cần phải dũng cảm lựa chọn trước khi biến đổi khí hậu trở nên khốc liệt và không cho chúng ta cơ hội được lựa chọn theo mong muốn trong 30 năm tới! Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 11

12 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

nông nghiệp sinh thái, “linh hồn” của nông nghiệp bền vững

côNg cụ chiếN lược

nói đến phát triển nông nghiệp bền vững là nói

đến nông nghiệp sinh thái, một nền nông nghiệp

cùng lúc áp dụng cả khái niệm và nguyên tắc sinh

thái, xã hội vào việc quản lý các hệ thống nông

nghiệp, lương thực và thực phẩm; tối ưu hóa quan

hệ tương tác giữa thực vật, động vật, con người và

môi trường, đồng thời chú ý đến các khía cạnh xã

hội cần được giải quyết để đạt được hệ thống lương

thực, thực phẩm bền vững và bao trùm

Về cơ bản, nông nghiệp sinh thái mềm dẻo trong

các lựa chọn về qui mô (lớn - nhỏ) và tính chất (tích

hợp một phần hoặc toàn phần), bởi vậy giúp cung

cấp các giải pháp phù hợp với bối cảnh và giải quyết

các vấn đề của địa phương, khu vực

Trên cơ sở mục tiêu bảo vệ và khai thác hoạt

động chức năng của hệ sinh thái (dịch vụ sinh thái),

nông nghiệp sinh thái có lợi thế thành công ở qui

mô lớn, bởi vậy hình thức sản xuất nông nghiệp này

thường dựa trên sự đồng sáng tạo kiến thức, kết

hợp khoa học với kiến thức truyền thống và thực

tiễn tại địa phương của các nhà sản xuất Bằng cách

tăng cường khả năng tự chủ và năng lực thích ứng

của nhà sản xuất, nông nghiệp sinh thái tăng quyền

cho các nhà sản xuất và cộng đồng - đóng vai trò là

tác nhân tạo ra thay đổi

Về mặt kỹ thuật, nông nghiệp sinh thái áp dụng

các nguyên tắc sinh thái trong thiết kế hệ thống sản

xuất nhằm tăng cường lợi ích sinh thái (như kiểm

soát sinh học, thụ phấn, tái tạo dinh dưỡng, bảo vệ

đất, nước…) theo các qui mô khác nhau Các tiến trình sinh thái sẽ được đẩy mạnh trên cơ sở áp dụng công nghệ Bởi vậy thâm canh nông nghiệp sinh thái hiện đại có thể kết hợp với nông nghiệp chính xác và ứng dụng công nghệ số

gần đây, nông nghiệp sinh thái đã được các tổ chức quốc tế và Liên hợp Quốc đưa vào thảo luận như là một công cụ chiến lược để đạt mục tiêu phát triển bền vững vào năm 2030

giải pháp cho NôNg Nghiệp Việt

Để phát triển nông nghiệp bền vững, sản xuất nông nghiệp hiện đại của Việt nam trong giai đoạn tới sẽ phải là một nền nông nghiệp sinh thái thông minh dựa trên ứng dụng đổi mới sáng tạo của các

hệ thống nông nghiệp sinh thái, kết hợp với các phương thức quản trị thông minh, chính xác, áp dụng công nghệ số nhằm sản xuất ra nhiều sản phẩm hơn trong điều kiện sử dụng tiết kiệm, bền vững và hiệu quả các nguồn lực tự nhiên

Để nông nghiệp sinh thái có điều kiện phát triển, việc tích tụ, tập trung ruộng đất thành các trang trại trung bình là một trong những giải pháp quan trọng, tạo tiền đề để sản xuất trên quy mô lớn và hình thành

Việt nam đang cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững, tối ưu hoá chi phí sản xuất có tính đến các yếu tố mới nảy sinh như tự do hóa thương mại, biến đổi khí hậu, rủi ro dịch bệnh, kiểm soát thất thoát lương thực thực phẩm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường…

ĐàO thẾ anh

12 • Tạp chí • số 75 (Tháng 04/2022)

Thời Sự nÔng nghiệP

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 13

Tạp chí • số 75 (Tháng 04/2022) • 13

Thời Sự nÔng nghiệP

thế hệ nông dân chuyên nghiệp làm chủ các doanh nghiệp gia đình, biết ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất, hiệu quả sản xuất giữa các trang trại cần được hỗ trợ bởi liên kết, hợp tác trong khuôn khổ các hTX nông nghiệp và các dịch

vụ chuyển đổi số nhằm tăng hiệu quả Cần cải thiện các chính sách và quy định về sử dụng đất nông nghiệp để giúp nông dân dễ dàng tạo ra các hệ thống sản xuất bền vững và đa dạng hơn, như chuyển từ thâm canh lúa hoặc ngô sang các hệ thống hỗn hợp (ví dụ: lúa - tôm, trái cây, rau hữu cơ, hệ thống nông lâm kết hợp, hệ thống chăn nuôi kết hợp trồng trọt, nông nghiệp bảo tồn, VAC…) Các hệ thống này cần

có chiến lược phát triển dài hạn, quản lý một cách hệ thống liên ngành, tích hợp kiến thức khoa học và kiến thức địa phương để tránh rủi ro trong chuyển đổi tự phát gây mất cân bằng cung cầu thực phẩm và sử dụng không hiệu quả nguồn tài nguyên đất

gia tăng việc tiếp cận với các thị trường có yêu cầu chất lượng cao để gia tăng hiệu quả sản xuất và giảm thất thoát sau thu hoạch thông qua áp dụng

cơ giới hóa, canh tác nông nghiệp chính xác, nông nghiệp kỹ thuật số

Chính quyền và cơ quan chuyên môn cần ban hành các hình thức khuyến khích để thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và áp dụng các giống cải tiến thích ứng tốt hơn với tác động của biến đổi khí hậu

và thiên tai, đồng thời, chú trọng công tác thu thập, bảo tồn và phát triển nguồn gen cây trồng, vật nuôi quý bản địa làm vật liệu chọn tạo giống cả bằng hình thức tại nông hộ và ngân hàng gen; hỗ trợ người nông dân gìn giữ các giống cây, con quý thông qua

hỗ trợ phát triển các giống địa phương thành sản phẩm đặc sản, nâng cao giá trị kinh tế sản xuất, giúp người dân gắn bó với sản xuất nông nghiệp Bên cạnh đó, cần nghiên cứu các chính sách và chương trình hỗ trợ kỹ thuật để khuyến khích áp dụng các hệ thống sản xuất sinh thái, bền vững hơn (ví dụ: thực hành nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp chính xác, nông lâm kết hợp ) và trồng rừng đặc biệt trên các vùng đất bạc màu, ven biển

hệ thống sản xuất tại những vùng có điều kiện khắc nghiệt cần được đầu tư kết hợp với các ngành nghề đi kèm (ví dụ: ngành bảo quản, chế biến, thu mua và phân phối sản phẩm ) Phát triển và thí điểm các biện pháp khuyến khích để mở rộng quy mô mô hình thông minh với khí hậu nhằm giảm thiểu phát thải nhà kính từ nông nghiệp và góp phần tăng lưu trữ các-bon Thúc đẩy mở rộng mô hình nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng ở các vùng miền núi, khó khăn nhằm khắc phục tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em Khuyến khích mô hình nông nghiệp đô thị theo hướng sinh thái kết hợp du lịch nhằm góp phần đảm bảo an ninh lương thực thực phẩm đô thị và cải thiện môi trường đô thị Các doanh nghiệp, người sản suất cũng phải áp dụng tư duy kinh tế nông nghiệp, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất nông nghiệp chính xác, tối ưu giá thành sản xuất, đảm bảo thu nhập cho người sản xuất

Chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái sẽ góp phần giúp Việt nam đa dạng hóa cây trồng, nâng cao năng lực của nông dân trong việc đảm bảo an ninh lương thực, cung ứng sản phẩm an toàn thực phẩm và tăng cường đa dạng sinh học nông nghiệp, cải thiện khả năng phục hồi của hệ thống sản xuất trước biến đổi khí hậu

Theo “Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030” đã được Chính phủ ban hành, nông nghiệp Việt nam sẽ hướng tới cách tiếp cận đa mục đích nhằm tiếp tục chuyển đổi thành quốc gia cung ứng hàng hóa nông sản ngày càng lớn mạnh, phục vụ nhu cầu về khối lượng

và chất lượng ngày càng tăng của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu; thích ứng thông minh với khí hậu, bảo vệ tài nguyên, các hệ sinh thái và

đa dạng sinh học; cung cấp nguồn sinh kế bền vững trong khi vẫn phải đảm bảo an sinh xã hội, đặc biệt là cho người nghèo ở những vùng nông thôn

Sản xuất nông nghiệp

hiện đại của Việt nam

trong giai đoạn tới

14 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Thời Sự nÔng nghiệP

cần khơi thông nguồn lực xã hội đầu tư vào nông nghiệp xanh, giảm phát thải

ChU khôI

ngành nông nghiệp Việt nam cần ưu tiên tăng cường sự tham gia của tư nhân vào phát triển nông nghiệp xanh, phát thải các-bon thấp Muốn vậy, cần rà soát các chính sách hiện có về hỗ trợ thâm canh nông nghiệp không bền vững, tăng cường khung pháp lý và các thể chế hỗ trợ nông hộ nhỏ.

Đặc biệt, hệ sinh thái nông nghiệp xanh được MEVi thiết lập, đang thu hút hàng chục nghìn hộ nông dân cùng hàng trăm doanh nghiệp nhỏ trên cả nước tham gia Bà nguyễn Thị Thu, giám đốc, Sáng lập MEVi cho biết, công ty được thành lập vào đầu năm 2020, đã chọn hướng đi tập trung vào việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp an toàn gắn với chế biến hiện tại, MEVi đang xây dựng 3 hệ sinh thái Một là, hệ sinh thái MEVi farm, với mục tiêu hỗ trợ các hộ nông dân, các trang trại xây dựng mô hình canh tác sinh thái hữu cơ, bền vững với môi trường và an toàn với sức khỏe của con người hai là hệ sinh thái MEVi factory, tập hợp các doanh nghiệp nhỏ có xưởng chế biến nông sản, nhằm tạo ra nông sản chế biến theo tiêu chí MEVi đặt ra, để thu mua nông sản từ các MEVi farm Các hoạt động chế biến không chỉ phải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, sản phẩm đạt chất lượng cao,

mà còn phải giảm phát thải khí nhà kính, không gây ô nhiễm môi trường Và ba là,

hệ sinh thái MEVi shop Đến nay, đã có

250 đại lý tham gia MEVi shop, phần lớn

họ là các cá nhân, trong đó có nhiều giáo viên thích kinh doanh, được MEVi đào tạo, trang bị những kiến thức về kinh doanh và tiêu dùng xanh, bền vững

Hoạt động sản xuất nông nghiệp

gây phát thải khí nhà kính rất

lớn Theo tính toán của các cơ

quan chức năng, sản xuất nông nghiệp

ở Việt nam phát thải khoảng 30% tổng

lượng phát thải khí nhà kính toàn quốc

Phát thải khí trong sản xuất nông nghiệp

tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực trồng lúa

nước, chăn nuôi và quản lý đất, sử dụng

phân bón và quản lý đất phát thải, đốt tàn

dư thực vật Các loại khí nhà kính phát

thải chính trong nông nghiệp bao gồm khí

Ch4, n2O và CO2

Nhiều mô hìNh caNh tác

giảm phát thải đã được

thiết lập

những năm qua, Bộ nông nghiệp và

Phát triển nông thôn đã thực hiện nhiều

giải pháp để phát triển nông nghiệp mang

lại năng suất cao, phát thải thấp và bảo vệ

môi trường, nhằm giảm phát thải khí nhà

kính Ở cấp độ của Bộ nông nghiệp và Phát

triển nông thôn, Dự án “Chuyển đổi nông

nghiệp bền vững tại Việt nam” (VnSAT) do

ngân hàng Thế giới tài trợ chính với tổng

số vốn tương đương khoảng 301 triệu USD

thực hiện từ năm 2015 - 2022, cũng đã có

tác động rất lớn thúc đẩy sản xuất nông

nghiệp giảm phát thải khí nhà kính Đối với

ngành lúa gạo, VnSAT giúp nông nghiệp Việt nam chuyển đổi theo hướng bền vững, đồng thời định hướng và giúp người dân thực hành nhiều tiến bộ kỹ thuật như

“1 phải 5 giảm”, “3 giảm 3 tăng”, vừa giúp tăng năng suất lúa gạo vượt trội, vừa giúp giảm phát thải khí mê tan (Ch4)

nhiều doanh nghiệp tư nhân cũng đã hưởng ứng tham gia sản xuất hàng hóa nông sản xanh, phát thải các-bon thấp

Điển hình như, iDh đã xây dựng cảnh quan bền vững cho sản xuất cà phê các tỉnh Tây nguyên; Tập đoàn Lộc Trời sản xuất lúa SrP; các hTX thanh long global gAP Bình Thuận; hTX tôm - lúa Bạc Liêu; hệ thống theo dõi dấu chân các-bon trong sản xuất lúa do TE, Oxfam, irri; hệ thống Biofloc trong nuôi tôm siêu thâm canh; hệ thống

sử dụng đèn LED cho đánh bắt xa bờ

hoạt động sản xuất

nông nghiệp gây phát

thải khí nhà kính rất lớn.

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 15

Thời Sự nÔng nghiệP

kỳ VọNg Về dự áN

“phát triểN chuỗi giá trị

NôNg Nghiệp các-boN thấp”

hiện tại Bộ nông nghiệp và Phát triển

nông thôn cùng các địa phương đang gấp

rút xây dựng kế hoạch để triển khai dự án

“Phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp các

bon thấp” với tổng kinh phí dự kiến 390

triệu USD

Ông nguyễn Thế hinh - Phó Trưởng

Ban Quản lý các dự án (CPO) nông nghiệp,

cho biết dự án “Phát triển chuỗi giá trị

nông nghiệp các-bon thấp” có tổng kinh

phí dự kiến 390 triệu USD Trong đó, vốn

vay từ ngân hàng Tái thiết và Phát triển

quốc tế (iBrD) là 300 triệu USD, vốn đối

ứng của Chính phủ 60 triệu USD, và vốn

viện trợ không hoàn lại 30 triệu USD Dự án

sẽ được triển khai trong 6 năm từ 2023 -

2029, gồm 3 hợp phần: nông nghiệp xanh

và các-bon thấp bền vững; Tăng cường

quản lý rủi ro khí hậu; Tăng cường khả

năng tiếp cận thị trường các-bon và phát

triển thị trường cho các sản phẩm nông

nghiệp xanh và các-bon thấp

Ban CPO nông nghiệp đề xuất một số

nhiệm vụ với Bộ nông nghiệp và Phát triển

nông thôn trong Dự án này, gồm: Xây dựng

cổng thông tin số quốc gia về đăng ký

nông dân bằng iD trang trại; Xây dựng các

trạm quan trắc và trung tâm giám sát nông

nghiệp quốc gia, khu vực để thu thập,

giám sát dữ liệu về khí hậu, nước và đất;

Xây dựng quỹ các-bon và cơ chế chia sẻ

lợi ích từ tín dụng các-bon cho nông dân

và doanh nghiệp nông nghiệp tham gia

Ở cấp địa phương, các hạng mục chủ

yếu nằm ở sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ

tầng; hỗ trợ các phòng thí nghiệm, trung

tâm nghiên cứu và dịch vụ đổi mới giống

và làm đầu mối kỹ thuật cho người dân;

Phát triển các nền tảng kỹ thuật số để

đăng ký nông dân bằng iD trang trại

doaNh Nghiệp tư NhâN

là độNg lực chíNh của

NôNg Nghiệp xaNh

Ông Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ

nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho

biết, hiện nay, Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang xây dựng Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính ngành nông nghiệp và Phát triển nông thôn giai đoạn

2021 - 2030, tầm nhìn 2050 Để thực hiện Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững, và các cam kết quốc tế hướng tới đưa phát thải khí nhà kính về “0”

vào năm 2050, Việt nam cần phải có những

mô hình tăng trưởng nông nghiệp “xanh, ít phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh

Bà Lê hoàng Anh, Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường, Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho hay nhu cầu tài chính cho ứng phó biến đổi khí hậu tại các nước đang phát triển lớn hơn gấp 5 -

10 lần các dòng tiền mà các quỹ tài chính công quốc tế hiện tại huy động được cho ứng phó biến đổi khí hậu Chi phí giảm phát thải các-bon theo tính toán của Cục Bảo vệ Môi sinh hoa Kỳ (EPA) vào năm

2021 ước khoảng 1000 USD/tấn Ch4 giảm phát thải (35,7 USD/tấn C02 tương đương)

Trong quản lý chất thải chăn nuôi, cần khoảng 1700 USD/tấn Ch4 giảm phát thải (60,7USD/tấn CO2 tương đương)

Theo ông Alfonso garcia Mora, Phó Chủ tịch Tổ chức Tài chính quốc tế (iFC) Khu vực

Châu á – Thái Bình Dương, việc xây dựng nền nông nghiệp giảm phát thải các-bon đòi hỏi chi phí không hề nhỏ và Việt nam cần kết hợp các chính sách chuyển đổi tham vọng với chiến lược định giá các-bon

“Mức thuế các-bon thấp như hiện nay - còn được gọi là Thuế Bảo vệ Môi trường (EPT) - cần được tăng dần trong thời gian sắp tới Việc kết hợp các chính sách ngành

và chiến lược định giá các-bon là điều kiện cần thiết để đưa nền kinh tế đi vào quỹ đạo tiến tới mức phát thải ròng bằng 0”, ông Alfonso garcia Mora nêu quan điểm.Ông Alfonso garcia Mora khuyến cáo, Việt nam cần thực hiện những cải cách và đầu tư để khắc phục tình trạng sản xuất lúa gạo và chăn nuôi phát thải nhiều các-bon Công cuộc chuyển đổi này đòi hỏi các doanh nghiệp nông nghiệp phải truy vết dấu chân sinh thái trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, đồng thời ứng dụng phương thức

kinh doanh xanh hơn, sạch hơn Để thực hiện thành công quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất lương thực tại Việt nam, cần có hướng dẫn rõ ràng về mục tiêu đề ra cũng như có các

cơ chế khuyến khích doanh nghiệp để áp dụng các thực hành mới theo hướng khử các-bon

Bà Dina Umali-Deininger, giám đốc Ban nông nghiệp của ngân hàng Thế giới cho rằng, Việt nam cần ưu tiên tăng cường sự tham gia của tư nhân vào phát triển nông nghiệp xanh, phát thải các-bon thấp Muốn vậy, cần rà soát các chính sách hiện có về hỗ trợ thâm canh nông nghiệp không bền vững, tăng cường khung pháp

lý và các thể chế hỗ trợ nông hộ nhỏ

“Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế tài chính các-bon để khuyến khích chuyển đổi sang các phương thức canh tác nông nghiệp phát thải các-bon thấp Cần phát triển hệ thống Đo lường, Báo cáo và Xác minh (MrV) đối với tín chỉ các-bon trong nông nghiệp”, bà Dina Umali-Deininger nhấn mạnh

“MứC ThUế CáC-BOn ThấP như hiện nAy - Còn ĐượC gọi Là ThUế BẢO Vệ MÔi Trường (EPT)

- Cần ĐượC Tăng Dần TrOng Thời giAn SắP Tới ViệC KếT hợP CáC Chính SáCh ngành Và Chiến LượC Định giá CáC-BOn Là ĐiềU Kiện Cần ThiếT Để ĐưA nền Kinh Tế Đi VàO QUỹ ĐạO Tiến Tới MứC PháT ThẢi ròng Bằng 0”, Ông ALFOnSO gArCiA MOrA nêU QUAn ĐiểM

hội mở rộng thị phần cho hàng hóa Việt nam còn rất lớn.

Theo ông nguyễn Mạnh Tuấn - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt nam tại Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE),

cơ hội xuất khẩu hàng hóa vào các quốc gia thuộc gCC đang mở rộng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt nam, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hoành hành khiến nguồn cung trên toàn cầu bị đứt gãy Khi dịch bệnh được khống chế, nhu cầu nhập khẩu các loại sản phẩm nông sản thiết yếu tăng cao hơn bao giờ hết để bù đắp sự thiếu hụt trong thời kỳ “tạm thời đóng cửa” những loại nông sản mà các nước này cần là ngũ cốc, hạt tiêu, hạt điều, chè, cà phê, thịt, sữa và sản phẩm sữa, rau củ quả các loại,

Nhiều dư địa cho xuất khẩu

Theo ông nguyễn Tuấn - Phó giám

đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và

Đầu tư TP.hCM (iTPC), Trung Đông có nhu

cầu nhập khẩu rất lớn đối với các mặt

hàng như đồ gỗ, ngũ cốc, giày dép, dệt

may giá trị mỗi loại ước tính từ 2 đến 8 tỷ

đôla Mỹ Đây đều là những mặt hàng thế

mạnh của Việt nam Tuy nhiên, tỷ trọng

các mặt hàng này của Việt nam trong cơ

cấu hàng nhập khẩu của các nước Trung

Đông vẫn còn thấp, chưa tương xứng với

tiềm năng riêng các mặt hàng nông sản

chế biến thì ngay trong thời gian khó khăn

do đại dịch Covid-19 vẫn đạt tăng trưởng

tốt Tại UAE, tổng kim ngạch xuất khẩu

nhóm hàng nông sản của Việt nam năm

2021 đạt trên 183 triệu USD, tăng 55,58%

so với năm 2020 (gần 117,6 triệu USD)

ngành nông nghiệp ở các nước Trung Đông chưa phát triển do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt Công nghiệp sản xuất cũng ít phát triển Do vậy, khu vực này vẫn phải nhập khẩu nhiều thực phẩm, hàng tiêu dùng Theo thống kê, các quốc gia Trung Đông nhập khẩu khoảng 80% lương thực, thực phẩm, tương đương khoảng

40 tỷ USD/năm Đến năm 2035, tổng giá trị nhập khẩu lương thực, thực phẩm của các nước vùng Trung Đông dự kiến

sẽ tăng lên 70 tỷ USD/năm Trong khi đó, năm 2020, kim ngạch nhập khẩu từ Việt nam của các nước gCC (gulf Cooperation Council - hiệp hội hợp tác các tiểu vương quốc Ả rập vùng Vịnh) chỉ đạt 4,9 tỷ USD, chiếm 1% tổng kim ngạch nhập khẩu của các nước gCC Tỷ trọng này cho thấy cơ

cơ hội vàng cho hàng xuất khẩu Việt nam đến Trung Đông sau đại dịch

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 17

Thời Sự nÔng nghiệP

thực phẩm hữu cơ, đồ uống, bánh mì, thảo

dược… Vấn đề là các doanh nghiệp xuất

khẩu nông sản Việt nam có chuẩn bị sẵn

sàng để vào thị trường này với những loại

sản phẩm phù hợp hay không

thuế Nhập khẩu thấp

Ông ngô Toàn Thắng - Đại sứ Đặc

mệnh toàn quyền Việt nam tại Kuwait,

cho biết quan hệ thương mại của Việt

nam với khu vực Trung Đông chủ yếu tập

trung vào các quốc gia thuộc gCC như

Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất

(UAE), Saudi Arabia, Kuwait, Bahrain,

Qatar và Oman với tổng dân số 65 triệu

người năm 2021 Sáu nước thuộc gCC nói

trên đều là thành viên của WTO nên Việt

nam sẽ có nhiều thuận lợi khi tham gia

thị trường này

Thêm nữa, Việt nam có quan hệ ngoại

giao, quan hệ hợp tác truyền thống hữu

nghị lâu dài với các nước gCC hai bên có

khuôn khổ pháp lý khá đầy đủ cho việc

phát triển và tăng cường quan hệ hợp tác

(Việt nam đã ký các hiệp định hợp tác

kinh tế, thương mại và khoa học kỹ thuật

với 5/6 nước, ký hiệp định thương mại 2/6

nước; hiệp định tránh đánh thuế hai lần

với 5/6 nước gCC; hiệp định khuyến khích

và bảo hộ đầu tư với 4/6 nước; hiệp định

về vận chuyển hàng không với 5/6 nước;

Thành lập Ủy ban liên Chính phủ/Ủy ban

hỗn hợp với 5/6 nước gCC)

Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt

nam sang các nước gCC gia tăng nhanh

chóng và có mức tăng đột biến từ năm

2012 đến nay nếu như năm 2012, kim

ngạch xuất nhập khẩu của Việt nam sang các nước gCC mới đạt 2,7 tỷ USD, thì tới năm 2021 đã tăng gấp 4,6 lần, đạt 12,5 tỷ USD Một thuận lợi nữa khi xuất khẩu sang Trung Đông là mức thuế nhập khẩu chỉ khoảng 0% - 5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài khối Đây là thuận lợi rất lớn đối với các doanh nghiệp Việt nam

Đơn cử như Kuwait, nơi tiêu dùng nội địa chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu

Kuwait hiện chưa áp dụng thuế VAT và thuế thu nhập cá nhân Đây là nước có lượng lao động nhập cư chiếm phần lớn dân số nên nhu cầu sản phẩm đa

dạng về chủng loại, chất lượng Cư dân Kuwait có mức thu nhập bình quân 25.000 USD/năm/người, nền kinh tế có nội lực, ít chịu tác động của suy thoái kinh

tế thế giới và đang tiếp tục tăng trưởng mạnh Ông ngô Toàn Thắng khẳng định hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm…

của Việt nam đã tạo được chỗ đứng tại thị trường Kuwait và có sức cạnh tranh cao so với hàng Trung Quốc, Malaysia

chuẩN bị gì để Vào thị trườNg Này

rào cản thương mại tại thị trường các

quốc gia hồi giáo là việc sản phẩm phải

có giấy chứng nhận về tiêu chuẩn, kiểm định chất lượng, nhãn mác… do Tổ chức tiêu chuẩn và Đo lường vùng Vịnh (gSMO) cấp và đặc biệt là phải có giấy chứng nhận

halal đối với các sản phẩm thực phẩm, thủy sản nhập khẩu.Theo bà nguyễn Thị ngọc hằng - giám đốc Marketing Văn phòng chứng nhận halal (hCA Việt nam), chứng chỉ halal là điều kiện quan trọng

để doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa vào được thị trường các quốc gia hồi giáo cũng như gia tăng cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng nguyên liệu và sản phẩm halal toàn cầu

hiện tại, các quốc gia hồi giáo chưa đồng nhất về chứng nhận halal mà có những yêu cầu và tiêu chuẩn halal riêng theo từng quốc gia như quy định của các nước vùng Vịnh (ggC), Quy định của UAE (ESMA)… Do vậy, các doanh nghiệp Việt cần chú ý và chuẩn bị đủ các chứng nhận halal phù hợp với từng nước

Việc tiếp cận thị trường Trung Đông chưa đầy đủ dẫn đến thiếu thông tin liên quan thanh toán hoặc logistics là trở ngại lớn cho nhiều doanh nghiệp Việt Do vậy, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ thông tin cũng như tham vấn về chính sách, về khảo sát thị trường, kết nối giao thương

và gặp gỡ các nhà phân phối hiện đại tại khu vực Trung Đông từ các cơ quan, tổ chức ngoại giao cũng như các cơ quan chuyên môn khác của Việt nam như iTPC, VCCi…

Chứng nhận hALAL Là Chương Trình Đánh giá ThEO ChUẩn MựC QUốC Tế ChO SẢn PhẩM/DịCh Vụ

Có TráCh nhiệM ThEO Đó, DOAnh nghiệP Cần ĐáP ứng ĐượC Đồng Thời 2 ĐiềU Kiện Là ngUyên LiệU hALAL Và DÂy ChUyền SẢn XUấT hALAL

những năm đây, kim ngạch xuất khẩu của TP.hCM sang các quốc gia Trung Đông tăng đều theo các năm Cụ thể, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2021 của TP.hCM và UAE ước đạt 340 triệu USD; trong đó xuất khẩu ước đạt 230 triệu USD, tăng 12% so với năm 2020 Xuất khẩu của TP.hCM sang iraq ước đạt trên 130 triệu USD năm 2021, tăng 21%.

CÁC ChươnG trình ChứnG nhẬn

hằng năm, nhu cầu vận chuyển hàng hóa xuất khẩu của

ĐBSCL lên đến hàng chục triệu tấn, song tỷ lệ đường bộ cao tốc của

vùng hiện thấp nhất cả nước, chỉ được 40km, chiếm 3,4%

khẩu Ông nguyễn Phương Lam - giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt nam chi nhánh tại Cần Thơ, nhận định: ĐBSCL còn thiếu các trung tâm logistics trọng điểm và các hệ thống trung tâm vệ tinh, thiếu bãi container rỗng, hệ thống kho

ở các cảng, thiếu đơn vị kiểm định vệ sinh

an toàn thực phẩm, chiếu xạ đạt chuẩn… Chính vì vậy, phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu từ ĐBSCL phải trung chuyển qua các cảng Cát Lái ở TP.hCM và Cái Mép - Thị Vải của Bà rịa - Vũng Tàu, làm tốn nhiều thời gian và chi phí, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh hàng hóa trên thị trường

Ông Phạm Tiến hoài - Tổng giám đốc hanh nguyen Logistics (đặt tại hậu giang) cũng cho rằng những yếu kém

về giao thông và luồng vào cảng biển đã khiến chi phí logistics của nông sản Việt nam rất cao, mất lợi thế so với Trung Quốc, Thái Lan, indonesia, Philippines Chi phí này chiếm 30% giá thành trong khi Thái Lan là 12,5%, thế giới là 14%

đầu tư mạNh hơN, NhaNh hơN cho logistics

Ông Võ Quốc Thắng - Chủ tịch hĐQT

ĐBSCL là vựa nông sản chủ lực

của cả nước, đóng góp khoảng

90% sản lượng gạo, 65% sản

lượng thủy sản và 70% sản lượng trái cây

cho xuất khẩu của cả nước Thế nhưng

nông sản trong vùng đang bị kìm hãm bởi

nhiều yếu tố, trong đó có gánh nặng về chi

phí logistics, hiện chiếm cao nhất và bất

hợp lý - lên đến 30% giá thành sản phẩm

NhữNg điểm NghẽN

khiếN logistics ì ạch

Theo ông Phạm Minh hải, Viện Chiến

lược và phát triển giao thông - Vận tải,

ngoài tỷ lệ đường cao tốc thấp nhất cả

nước, các tuyến trục ngang ĐBSCL hầu hết

đều nhỏ hẹp (quy mô đường cấp iV - V, 2 làn

xe); các trục liên kết nội vùng chưa được

đầu tư; hệ thống đường nội vùng (đường

tỉnh, đường huyện ) với khoảng 60% - 70%

số tuyến chưa đạt về cường độ yêu cầu và

tiêu chuẩn đường vào cấp quy hoạch Còn

hệ thống đường bộ kết nối đối ngoại đến

các cửa khẩu chưa hoàn chỉnh, đồng bộ

để đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách

và hàng hóa liên vận quốc tế Kết nối giao thông đường bộ với hệ thống cảng biển, cảng thủy nội địa còn nhiều hạn chế…

Tại ĐBSCL, giao thông đường thủy nội địa đóng vai trò then chốt nhưng thiếu đầu

tư trầm trọng Cảng biển tại ĐBSCL còn thiếu, nhất là cảng nước sâu cho tàu vận chuyển container xuất khẩu Đặc thù hàng hóa của ĐBSCL là hàng nông sản, trong khi hiện nay chưa hình thành các cảng biển tiếp nhận tàu có trọng tải lớn (từ 30.000 - 50.000 tấn) và cảng biển mang tính chất cảng cửa ngõ khu vực Phần lớn hàng hóa

đi biển xa đều phải tiếp chuyển đến khu vực cảng biển Đông nam bộ Đồng thời, trong khu vực cũng chưa hình thành các trung tâm logistics có quy mô lớn để phục

vụ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng logistics phân tán và manh mún, thiếu các trung tâm logistics đáp ứng toàn diện nhu cầu xuất

Cảng Cái Cui - một trong những cảng hoạt động tấp

nập tại ĐBSCL.

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 19

CÂU ChUyện nÔng nghiệP

Trồng mít Thái trên đất lúa: mừng hay lo?

nGUYỄn VIệt hưnG

hơn chục năm trở lại đây, mít Thái Lan ngày càng được nông dân các tỉnh miền Tây, miền Đông nam bộ và vùng Tây nguyên ưa chuộng, chọn trồng đại trà để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu

(Đồng Tháp) cũng chuyển 4 công đất lúa thành đất vườn để trồng mít Thái gần 6 năm nay Chị cho biết tiền đầu tư để trồng mít không phải ít nhưng bù lại, chỉ sau gần

2 năm tính từ lúc vườn mít Thái cho thu hoạch thì gia đình chị đã trả hết nợ vay Chị Tuyết kể: “Chỉ cần mỗi cây mít 1 năm cho 4 trái, mỗi trái nặng trung bình 10kg, với giá 20.000 - 25.000 đồng/kg thì đã thu được 800.000 đến 1 triệu đồng Làm 1 công ruộng mà không mất mùa, được giá thì cũng chỉ lời 1 - 1,5 triệu đồng/vụ” Trên thực tế, trong 10 năm trở lại đây, giá mít Thái xuất khẩu thu mua tại vườn dao động từ 20.000 - 25.000 đồng/kg, giúp người trồng mít có thể thu được cả trăm triệu đồng trên một công đất mỗi năm những lúc khan hiếm, giá mít lên tới 50.000 - 70.000 đồng/kg thì nguồn thu có thể đạt vài trăm triệu đồng/công/năm Không chỉ phát triển mạnh ở nam

bộ, Tây nguyên, thời gian gần đây một số địa phương như hưng yên, hải Dương, hà nam… ở phía Bắc cũng bắt đầu trồng mít Thái trên đất chuyên canh lúa trước đây Không thể phủ nhận hiệu quả kinh tế trước mắt của cây mít Thái, tuy nhiên, việc người dân đua nhau mở rộng diện tích mít Thái là điều cần cảnh báo, nhất là khi nông dân tự phát chuyển đất lúa thành đất trồng mít Điều cần lưu ý nữa là có tới 90% sản lượng mít của nước ta xuất khẩu sang một thị trường duy nhất là Trung Quốc Điều này khiến người trồng mít thường xuyên đối diện rủi ro vì chỉ cần thị trường này biến động, sản phẩm sẽ không tiêu thụ được - như đã từng xảy ra với nhiều loại nông sản khác Đã không còn sớm

để các cơ quan hữu quan cũng như chính quyền địa phương lưu ý và đưa ra những giải pháp hợp lý cho việc này!

Mít Thái không kén đất trồng, trái

ngọt, thơm và có trái quanh năm, thời gian từ lúc đặt hom giống tới khi mít

ra trái chỉ mất 1,5 - 2 năm

Theo những nông dân có thâm niên

“làm bạn” với cây mít Thái tại Long An, Tiền giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long…, trừ những lúc thị trường xuất khẩu sang Trung Quốc bị ngắt quãng, còn lại, mít Thái có nguồn tiêu thụ khá ổn định, mang lại cho người trồng thu nhập cao Do vậy, không chỉ tận dụng đất vườn để trồng mít mà những năm gần đây, nông dân ở nhiều địa phương còn chuyển đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng mít Thái Tại

xã Tân hiệp huyện Thạnh hóa (Long An), ông nguyễn Văn Tấn đã chuyển đổi 3 sào lúa canh tác không hiệu quả sang trồng mít Sau 17 tháng tính từ lúc đặt cây giống, vườn mít Thái của ông hiện bắt đầu cho trái Trái mùa đầu chưa nhiều, quả không lớn nhưng gặp đúng thời điểm giá mít hơn 20.000 đồng/kg mua tại vườn nên ông cũng thu được kha khá Tương tự, chị Lê Thị Tuyết ở xã Tân Kiều huyện Tháp Mười

Ông nguyễn Văn Tấn (Long An) bên cây mít cho trái mùa đầu tiên.

Đồng Tâm group, cho biết trong đại

dịch Covid-19, các cảng biển quá

tải do thiếu hụt nhân lực và thiếu vỏ

container rỗng, chi phí vận tải tăng

cao đã tác động lớn đến doanh

nghiệp xuất nhập khẩu và doanh

nghiệp logistics Ông kiến nghị Chính

phủ và các bộ ngành cần quan tâm

hoàn chỉnh hệ thống giao thông thủy

- bộ khu vực phía nam, góp phần giảm

chi phí logistics để thúc đẩy phát triển

kinh tế ĐBSCL và cả nước

Đồng quan điểm, ông Võ Thanh

Phong, Tổng giám đốc Công ty Tnhh

MTV Dịch vụ hàng hải hậu giang

(ViMC hậu giang) đề xuất Chính phủ

cần tiếp tục hoàn thiện, duy tu kênh

Quan Chánh Bố, đảm bảo cho tàu biển

có trọng tải lớn (10.000 tấn đầy tải,

20.000 tấn giảm tải) vào các cảng trên

sông hậu; mở rộng và nạo vét kênh

Chợ gạo (Tiền giang) trên tuyến thủy

lộ quốc gia, huyết mạch nối TP.hCM,

Long An với các tỉnh miền Tây nam bộ

Theo ông Lê Tiến Công - Phó Tổng

giám đốc Công ty CP Cảng Cần Thơ,

hệ thống kênh, rạch, sông ngòi khu

vực ĐBSCL rất đa dạng và thuận lợi

cho việc vận tải hàng hóa đường thủy

phục vụ chế biến và xuất khẩu Tuy

nhiên, với những độ sâu khác nhau,

hệ thống giao thông thủy không đồng

bộ đã khiến việc vận chuyển khó liên

thông, thường xuyên phải thay đổi

phương tiện vận tải khiến chi phí cho

việc xếp dỡ hàng hóa (từ phương tiện

nhỏ sang phương tiện lớn hoặc ngược

lại) tăng lên rất cao

Bên cạnh đó, theo ông Công,

ĐBSCL cũng cần có những điểm chứa

(depot) container, sửa chữa container

phục vụ cho việc vận chuyển hiện tại,

để đóng hàng lên container xuất đi

nước ngoài, chúng ta phải chuyển một

container rỗng từ TP.hCM xuống nếu

có điểm lưu chứa container tại đây,

việc đóng và xuất hàng sẽ nhanh hơn,

chi phí sẽ thấp hơn…

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 19

20 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

CÂU ChUyện nÔng nghiệP

nông trại sạch làm sản phẩm chế biến

Trong giai đoạn thị trường có

nhiều khó khăn do ảnh hưởng

dịch Covid-19, nhiều trang trại

sản xuất hữu cơ, sản xuất sạch tại Đồng

nai đã đầu tư chế biến sản phẩm từ nguồn

nguyên liệu do trang trại sản xuất Đây là

xu hướng mới giúp các trang trại sản xuất

chủ động được đầu ra, đa dạng sản phẩm

và gia tăng giá trị cho các sản phẩm tại

trang trại

đặc sảN aN toàN

nhiều năm qua, người tiêu dùng đã

biết đến sản phẩm rau, trái sạch của

trang trại sản xuất công nghệ cao, an

toàn có quy mô cả chục héc-ta của Công

ty Tnhh Trang Trại Việt ở xã Xuân Trường

huyện Xuân Lộc Sản phẩm của trang trại

đã được cấp chứng nhận globalgAP và

đang trong quá trình làm chứng nhận sản

phẩm hữu cơ

Tết nguyên đán 2022 vừa qua, Công

ty Tnhh Trang Trại Việt đưa ra thị trường nhiều loại đặc sản không đụng hàng, được chế biến từ nguồn rau, trái sạch trồng trong trang trại như dưa lưới non ngâm

5 vị; rượu dưa lưới; nước ép dưa lưới; rau, trái cây sấy lạnh… Ông Trần Quang Tính - giám đốc Công ty Tnhh Trang Trại Việt, chia sẻ: “Tôi mất 2 năm mới ra được sản phẩm rượu dưa lưới lên men tự nhiên Quá trình sản xuất, chúng tôi tuân thủ chặt chẽ quy trình tiệt trùng Sản phẩm này của chúng tôi không bị đụng hàng do nguyên liệu chế biến được trồng theo chuẩn hữu

cơ mới ra được hương vị, chất lượng riêng không đâu có”

Trang Trại Việt hiện đang tiếp tục nghiên cứu để có thể tung ra thị trường thêm nhiều sản phẩm chế biến độc, lạ, đảm bảo dinh dưỡng và nhất là an toàn

từ nguồn nông sản sạch do trang trại sản xuất Các sản phẩm chế biến của trang trại từ nguyên liệu đến quy trình chế biến

Quy trình sấy lạnh trái cây, rau quả ở Công ty Tnhh Trang Trại Việt, huyện Xuân Lộc Ảnh: Bình nguyên

Mô hình canh tác của Trang Trại Việt Ảnh: Bình nguyên

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 21

CÂU ChUyện nÔng nghiệP

sản phẩm giữ được độ tươi ngon mà vẫn

để được lâu không cần đến các chất phụ

gia, bảo quản

Tại xã gia Tân 3 huyện Thống nhất,

hTX nông trại Dốc Mơ (Dốc Mơ Farm) hoạt

động hoàn toàn tự cung tự cấp từ thịt, rau

quả, trái cây đến các loại dược liệu… nông

trại làm nông theo phương pháp thuận tự

nhiên không hóa chất, tự ủ phân xanh để

cải tạo đất và bón cho cây trồng; nuôi heo,

gà, vịt bằng cám, bắp, rau vườn Trong

sinh hoạt hằng ngày, nông trại sử dụng

các loại vật liệu thân thiện với môi trường

như chai thủy tinh, túi giấy thay cho đồ

nhựa; nước tắm, nước gội đều làm từ cây

cỏ, thảo dược trong vườn

gia tăNg giá trị cho sảN

phẩm Và khép kíN quy trìNh

sảN xuất

những nông trại sản xuất sạch đầu tư

cho chế biến tuy có sản phẩm, cách làm

khác nhau nhưng đều có chung mục tiêu

là cung cấp những sản phẩm tốt nhất cho

cộng đồng Đầu tư cho chất lượng cũng là

điều các trang trại kiên trì thực hiện nhiều

năm qua nhờ đó, sản phẩm của họ ngày

càng được người tiêu dùng đón nhận

như ở Dốc Mơ Farm, trang trại này

hiện đang xây dựng chuỗi liên kết từ sản

xuất, chế biến kết hợp với du lịch cộng

đồng để nâng cao giá trị nông sản tại nông

trại Theo đó, nông trại đã đầu tư xưởng

chế biến các loại nông sản từ nguyên liệu

sạch sản xuất tại chỗ như: xúc xích, lạp

xưởng, thịt xông khói, thịt lên men làm

theo phương pháp truyền thống của Đức;

một số sản phẩm trà thảo dược, tiêu hữu

cơ, mứt trái cây… Ông Phạm ngọc Thọ,

giám đốc hTX nông trại Dốc Mơ, chia sẻ:

“Trang trại không chỉ là nơi làm ra bó rau,

cân thịt hay trái cây sạch để bán mà còn

mang lại nhiều giá trị khác, chẳng hạn

như giúp du khách trải nghiệm mọi công

đoạn làm nông; tự thu hoạch và tham gia

vào quá trình chế biến”

Theo ông Thọ, “khách hàng tiêu thụ

sản phẩm sạch của chúng tôi chính là

những người đã từng về nông trại họ

đến trang trại, tự mình quan sát, tìm hiểu

về quy trình nuôi trồng đến chế biến nên tin tưởng vào chất lượng và sẵn sàng trả giá cao để mua sản phẩm ngon, an toàn

từ chúng tôi”

Cùng quan điểm, chị Bùi Thị Thủy, chủ cơ sở Vườn thảo mộc nhà của Lá (Lá Farm) ở thị trấn Vĩnh An huyện Vĩnh Cửu chia sẻ: Lá Farm đang cung cấp hàng chục sản phẩm chế biến thủ công cho thị trường như trà hoa đậu biếc, trà bạc hà mật ong, túi lọc gội đầu, xà bông làm bằng than tre, xà bông lá tía tô, muối thảo mộc ngâm chân, nến thơm… hiện trang trại đang đẩy mạnh khai thác các sản phẩm chế biến mà địa phương dồi dào nguồn nguyên liệu như xà bông, dầu gội làm từ bưởi, bột bưởi rửa mặt, nguyên liệu xông

từ tinh dầu bưởi… Tuy thời gian qua việc tiêu thụ sản phẩm gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhưng Lá Farm vẫn quyết tâm mở rộng đầu tư cho sản xuất cũng như chăm chút hơn cho khâu đóng gói, bao bì Lá Farm đang mở rộng hợp tác với các điểm du lịch sinh thái tại địa phương để tiếp cận thêm đối tượng khách hàng mới là du khách

Đưa ra góc nhìn khác, ông Trần Quang Tính cho biết thêm: “Đầu tư chế biến giúp trang trại chủ động hơn về đầu

ra và tăng giá trị nông sản lên gấp nhiều lần so với bán nguyên liệu thô Tôi đang xây dựng quy trình sản xuất khép kín với việc chế biến sâu mọi sản phẩm thu hoạch được tại trang trại để gia tăng giá trị của sản phẩm Việc này tôi đã kiên trì nghiên cứu, thử nghiệm trong nhiều năm

để có được quy trình chế biến hoàn chỉnh nhất, đảm bảo chất lượng cao nhất” Thời gian qua, ngoài việc bày bán sản phẩm tại siêu thị do doanh nghiệp đầu tư ở TP.hCM, Trang Trại Việt còn cung cấp các đặc sản này cho những cửa hàng thực phẩm sạch, thực phẩm hữu cơ và cũng đang mở rộng cung cấp vào hệ thống quán ăn, nhà hàng tại các thành phố lớn Doanh nghiệp đã đầu tư trang trại quy

mô hàng trăm héc-ta tại tỉnh Bình Thuận theo mô hình tổng hợp chăn nuôi, trồng trọt và cũng đã nghiên cứu ra nhiều sản phẩm chế biến từ nguồn nguyên liệu sạch do trang trại sản xuất như các loại rau, trái cây sấy lạnh, gà đồi hun khói, vịt hun khói…

Chị Thủy giới thiệu sản phẩm chế biến thủ công của Lá Farm tại Khu trưng bày nông sản ở trụ sở của hội nông dân tỉnh Đồng nai Ảnh: Bình nguyên

22 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

hOạT Động Tổng hội Và Thành Viên

ngày 21/04, hội nn&PTnT Bắc ninh

(thành viên Tổng hội nn&PTnT Việt

nam) đã phối hợp Chi cục Trồng trọt và

Bảo vệ thực vật (Sở nn&PTnT tỉnh Bắc

ninh) tổ chức phổ biến chính sách hỗ trợ

phát triển sản xuất nông nghiệp đến hội

viên làm vườn trong tỉnh Cụ thể, các hội

viên đã được giới thiệu, phổ biến một số

Chiều 26/04, tại TP.hCM, Văn phòng

Lãnh sự Danh dự nam Phi tại TP.hCM

và Tổng hội nn&PTnT Việt nam đã ký

kết bản ghi nhớ hợp tác về việc thúc đẩy

thương mại giữa hai quốc gia, đặc biệt là

các sản phẩm nông nghiệp, nhằm khôi

phục và đẩy mạnh quan hệ hợp tác Việt

nam - nam Phi thời kỳ hậu Covid-19

Việc ký kết bản ghi nhớ này là một

hội nn&Ptnt Bắc ninh tổ chức phổ biến

chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp

tổng hội nn&Ptnt Việt nam đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại nam Phi

văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực trồng trọt, liên quan đến các vấn đề giống cây trồng, phân bón, sản xuất an toàn và quản lý chất lượng, quản lý đất lúa và sản xuất lúa, mã số vùng trồng; Các chính sách của tỉnh đối với sản xuất nông nghiệp như:

quy định hỗ trợ đầu tư xây dựng kết cấu

hạ tầng nông nghiệp - nông thôn, chính

“đòn bẩy”, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có thêm kênh tiếp cận với các đối tác thông qua các chương trình mà Tổng hội nn&PTnT Việt nam cùng Lãnh sự quán nam Phi tổ chức Theo đó, Tổng hội nn&PTnT Việt nam dự kiến tổ chức đưa đoàn doanh nghiệp Việt nam sang nam Phi để khảo sát thực tế và tìm hiểu thị trường, Văn phòng Lãnh sự Danh dự nam

sách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp - nông thôn; đề án chuyển đổi diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả sang sản xuất các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản có giá trị kinh tế cao, Chương trình OCOP cấp tỉnh… Bên cạnh

đó, các hội viên cũng đã được cán bộ kỹ thuật của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây trồng vụ xuân; cách phòng trừ một số đối tượng sâu bệnh hại cần lưu ý thẢO VI

Phi kết nối qua Bộ Công thương nam Phi (DTi) tổ chức hội thảo cho doanh nghiệp gặp gỡ và trao đổi trực tiếp Sau đó là chuyến thăm và làm việc của đoàn doanh nghiệp nam Phi với các đơn vị, công ty liên quan đến lĩnh vực sản xuất nông nghiệp do Tổng hội nn&PTnT giới thiệu tại Việt nam.Việc ký kết cũng là bước đầu khẳng định tinh thần hỗ trợ doanh nghiệp hai nước của Văn phòng Lãnh sự Danh dự nam Phi Tại buổi lễ, Madam Đỗ Liên - Lãnh

sự Danh dự nam Phi, cho biết: “Dù kinh

tế có phát triển đến đâu thì nông nghiệp vẫn đóng vai trò quan trọng liên quan đến

sự sống còn của một quốc gia Đại dịch Covid-19 càng cho thấy tầm quan trọng của an ninh lương thực và vai trò đặc biệt của ngành nông nghiệp, chuỗi cung ứng nông nghiệp địa phương và toàn cầu Việc khôi phục sức mạnh kinh tế của các nước giai đoạn hậu Covid, phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển của ngành nông nghiệp”

ĐẶnG thÙY

ngày 19/04, Tập đoàn Quốc tế năm Sao đã tổ chức Lễ Động

thổ Phòng Khám Quốc Tế Đa Khoa Sài gòn năm Sao - Saigon Five Star general Clinic tại Siêu đô thị Five Star Eco City Với quy

mô 9 tầng nổi, 1 hầm và sân thượng, Phòng khám Saigon Five Star general Clinic đạt tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu khám chữ bệnh, chăm sóc sức khoẻ và nâng tầm sống mới cho cư dân Five Star Eco City nói riêng và các khu vực lân cận nói chung Lê DIệP

tập đoàn năm Sao khởi công xây dựng Phòng khám Đa khoa Quốc tế Sài Gòn năm Sao

22 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 23

hOạT Động Tổng hội Và Thành Viên

Tại Đại hội đồng cổ đông 2022 của Công ty Cổ phần

Đầu tư Phát triển Công nghiệp và Vận tải (Tracodi;

hoSE: TCD) diễn ra vào ngày 14/04, giám đốc Tài chính

Tracodi đã thông tin kết quả kinh doanh quý i/2022 với

doanh thu hợp nhất 560 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế

hợp nhất 105 tỷ đồng

năm 2022, Tracodi đặt mục tiêu đạt 4.431 tỷ đồng

doanh thu, lợi nhuận sau thuế 507 tỷ đồng, lần lượt

tăng trưởng 42% và 51% so với 2021 Đây đồng thời là kế

hoạch cao kỷ lục của công ty nếu thực hiện thành công

như vậy, kết thúc quý i/2022, Tracodi đã thực hiện được

13% chỉ tiêu doanh thu và gần 21% kế hoạch lợi nhuận

năm Trong quý ii, công ty sẽ nỗ lực tăng cường hoạt

động đầu tư tài chính để thu hồi vốn cho hoạt động xây

lắp - vốn là mảng cốt lõi của công ty mInh mInh

tracodi hoàn thành 21% kế hoạch lợi nhuận năm 2022

Tập đoàn hoàng Anh gia Lai (hAgL

- Mã: hAg) vừa thông báo nghị

quyết hội đồng quản trị về việc triển

khai chào bán riêng lẻ 161,9 triệu cổ

phiếu để huy động vốn đã được Đại

hội đồng cổ đông thông qua ngày

08/04 giá chào bán là 10.500 đồng/

cổ phiếu, tương đương với số tiền dự

kiến thu về gần 1.700 tỷ đồng Thời

gian thực hiện trong năm 2022

Danh sách nhà đầu tư được chốt

chính thức bao gồm: Công ty Tnhh

glory Land (dự kiến mua vào hơn 95,2 triệu cổ phiếu, tỷ lệ 8,74%, tương đương gần 1.000 tỷ đồng), Công ty Cổ phần Quản lý quỹ Việt Cát (dự kiến mua hơn 47,6 triệu cổ phiếu, tỷ lệ 4,37%, tương đương gần 500 tỷ đồng) và ông nguyễn Đức Quân Tùng (dự kiến mua hơn 19 triệu cổ phiếu, tỷ lệ 1,75%, tương đương gần 200 tỷ đồng) như vậy, sau khi hoàn thành đợt chào bán, vốn điều

lệ của hAgL sẽ tăng từ 9.275 tỷ lên 10.893 tỷ đồng hòa Bình

3 nhà đầu tư “rót” 1.700 tỷ đồng vào hoàng anh Gia Lai

Đây là lần thứ 4 VinASEED được

cộng đồng doanh nghiệp Việt nam ghi nhận và vinh danh do có những thành tích kinh doanh và đóng góp xã hội nổi bật Bằng nỗ lực không ngừng, năm 2021, VinASEED đã khẳng định vị thế Tập đoàn nông nghiệp có quy mô và thị phần lớn nhất ngành giống cây trồng Việt nam với sản lượng đạt 113 nghìn tấn, tăng 6,8% so với năm 2020, chiếm 21% thị phần cả nước, doanh thu cao nhất từ trước đến nay, cán mốc gần 2.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 248,9 tỷ đồng

ĐOàn mInh

VInaSEED vinh dự được nằm trong tOP 100 giải thưởng Sao vàng Đất Việt

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 23

24 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Rất tình cờ trong chuyến về quê

ăn tết nhâm Dần, tôi gặp Phục,

đồng đội cũ hơn 40 năm trước

ở đơn vị tiểu đoàn 1 cơ động Long An Câu

chuyện hàn huyên ngẫu nhiên kết nối

những kỷ niệm thời xa lắc với nhưng bức

xúc thời sự hôm nay

ước mơ làm giàu từ

10 mẫu ruộNg!

Phục là nông dân nòi, quê ở Vĩnh Công

huyện Châu Thành gia đình 5 anh em

chỉ bám vô 5 công ruộng ngay những

ngày chiến tranh khói lửa ở biên giới Tây

nam, nó đã mê mẩn đất đai màu mỡ và

cánh đồng rộng mênh mông ở Đồng Tháp

Mười dù thời ấy cánh đồng chỉ bạt ngàn

cỏ xanh cao đến ngực, nửa năm khô cháy, nửa năm ngập úng những khoảnh khắc bình yên hiếm hoi giữa hai trận đánh, gối đầu lên báng súng, chúng tôi tỉ tê tâm sự

về ước mơ tương lai khi yên giặc Tôi mơ được trở lại mái trường tiếp tục việc học

dở dang Phục thì chắc nịch quyết tâm, sẽ quay lại vùng này khẩn 10 mẫu ruộng, sẽ làm giàu trên đất mới này

Cứ ngỡ đó là ước mơ lãng mạn của tuổi trẻ mỗi người sẽ nổi trôi theo dòng xoáy cuộc đời hơn 10 năm sau, tôi ra quân

đi học, ra trường làm báo Một lần tình cờ trên đường đi công tác ở Mộc hóa, tôi gặp Phục đang đi bộ trên đường đoạn Tân Lập

nó không đi một mình mà dắt theo một cặp trâu lớn và một con nghé Tôi dừng

xe gọi, Phục mừng rỡ, bỏ trâu chạy ôm lấy tôi Chưa kịp hỏi thì Phục đã huyên thuyên

kể, mấy năm qua nó đã khẩn hoang theo chính sách khuyến khích của tỉnh và mua thêm được 5ha ruộng ở Bình hòa Đông

gom hết vốn lợi của mùa lúa năm rồi, nó mua cặp trâu này để vừa làm ruộng nhà vừa cày thuê trong mùa tới Với đà này thì ước mơ làm giàu với 10 mẫu ruộng của nó không còn xa nữa Điều bất ngờ đến sững

sờ là nó đã đi bộ một ngày một đêm dẫn cặp trâu từ dưới quê lên đây, xa ngót 100 cây số nghe tôi xuýt xoa, nó lắc đầu: “Đi

CầU nÔng ThÔn

Bình Hòa Đông, Mộc Hóa:

Đường lớn chờ cầu lớn!

Lê ĐạI anh kIệt

Bình hòa Đông, xã biên giới huyện

Mộc hóa (tỉnh Long An), còn nhiều khó

khăn đang phấn đấu vươn lên thành

xã nông thôn mới Xã đã được tỉnh đầu

tư tuyến đường dài hơn 5km với mặt

đường rộng 3m, trải đá dăm, chịu tải

trên 8 tấn nhưng giao thông vẫn gặp

khó vì 5 cây cầu cũ trên trục đường

này chỉ rộng 1m và đã xuống cấp

những cây cầu nông thôn mới khang

trang đang là mong muốn, là khát vọng

của người dân và chính quyền sở tại.

xa nhưng đường bằng phẳng đâu có cực

Từ đây vô Bình hòa Đông chỉ hơn 10 cây

số nhưng cực hơn nhiều Không có cầu, không có đường, phải long (dẫn trâu hoặc đưa vật gì đó đi băng qua sông rạch) qua sông, qua kinh, phải lội đồng, lội trắp” Câu chuyện của nó nhắc tôi ý thức sâu sắc về khó khăn khắc nghiệt của vùng đất này là thiếu đường, thiếu cầu

có ruộNg VẫN khôNg giàu

Lần gặp mới đây, tóc Phục đã bạc trắng nhưng sắc da đỏ ửng, cơ thể vẫn rắn chắc như tuổi trung niên, chứng tỏ nó vẫn cần cù đánh vật với nắng mưa hỏi về ước

mơ làm giàu với 10 mẫu ruộng đã đạt được chưa nó nửa cười nửa mếu:

- “10 mẫu thì có nhưng giàu thì chưa!”

- Sao vậy?

- Một là được mùa mất giá; hai là thiếu cầu thiếu đường nên chi phí cao, giá bán thấp, không chủ động Thiệt đơn thiệt kép vậy thì sao giàu lên nổi?

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 25

hóa ra Phục đã bán trâu sắm máy cày,

máy cấy, áp dụng các kỹ thuật tiên tiến

nhưng thiếu đường, thiếu cầu nên chi phí

cao không giàu lên nổi Đôi mắt Phục long

lanh buồn buồn nói về tương lai “Định bán

ruộng về lại quê Lớn tuổi rồi đau yếu bệnh

hoạn, đi lại khó khăn cách trở, bệnh nhẹ

cũng thành nặng Con cháu đi lại học hành

bê trễ cũng thua sút người nơi khác!”

Cái lý lẽ của Phục làm tôi giật mình

Chuyện thiếu cầu, đường không chỉ là rào

cản phát triển kinh tế mà còn kéo trì cuộc

sống, sinh mạng người dân và sự phát

triển của thế hệ trẻ Một người yêu ruộng

đất, giàu nghị lực, ý chí dành cả cuộc đời

thực hiện ước mơ làm giàu với 10 mẫu

ruộng lại có thể dừng chân, từ bỏ ước mơ

chỉ vì cái ách tắc ấy Bao nhiêu con người,

bao nhiêu số phận đang bị kìm hãm bởi

giấc mơ cầu đường như Phục? Tôi chạnh

lòng hỏi: “Chính quyền thì sao, có kế hoạch

gì không?” Phục cười buồn thông cảm:

“huyện nghèo, toàn hộ nông dân, nguồn

thu đâu có gì đáng kể huyện cũng hết lòng

lo nhưng không đủ sức Tỉnh đầu tư cho

con đường rộng 3m nhưng cầu vẫn là cầu

cũ rộng 1m Đường đang phải chờ cầu!”

Phục hất hàm hướng mắt về phía xa

nói như một ước mơ: “Xã Bình Thạnh nằm

kế bên Bình hòa Đông nhưng may mắn

được chương trình Cầu nông thôn hỗ trợ

làm cầu trọn tuyến đường Bắc Kinh 61,

cuộc sống người dân bên đó nâng lên thấy

rõ nếu Bình hòa Đông có cầu, mình sẽ làm

giàu, sẽ sống chết với vùng đất này!”

huyệN Nghèo, có lòNg NhưNg thiếu VốN

ray rứt về câu chuyện của Phục, tôi

đã gặp và trao đổi với anh Vũ Đình Trúc, Trưởng Ban Quản lý đầu tư xây dựng huyện Mộc hóa và được biết: Sau khi chia tách địa giới hành chính, huyện Mộc hóa

đi lên từ xuất phát điểm thấp nhất trong khu vực và toàn tỉnh Kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, chuyên canh cây lúa Toàn huyện chỉ có 52 doanh nghiệp vừa và nhỏ, có 987 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, thu ngân sách huyện hàng năm chỉ đạt 22 tỷ đồng huyện đã có nhiều cố gắng huy động mọi nguồn lực từ việc tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương, tỉnh đến việc kêu gọi nguồn lực xã hội để đầu tư nâng cấp kết cấu hạ tầng, nhất là

hạ tầng giao thông để góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương

Thời gian qua, huyện Mộc hóa đã được nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang

CầU nÔng ThÔn

cùng Ban Biên tập Tạp chí nông thôn Việt quan tâm, vận động các doanh nghiệp tài trợ kinh phí xây dựng cầu giao thông nông thôn cho các xã biên giới trên địa bàn huyện Đã có 13 cây cầu trên trục đường Bắc Kinh 61, tuy là đường liên xã nhưng nối liền Mộc hóa với Kiến Tường - Thạnh hóa những cây cầu rộng 4m, kiên cố này

đã giúp xe ô tô, xe tải nhẹ đi lại thông suốt, thuận lợi cho sản xuất, sinh hoạt đời sống người dân nhưng hiện vẫn còn nhiều cầu giao thông nông thôn hư hỏng, xuống cấp

mà huyện chưa có nguồn lực để đầu tư xây dựng mới

Về thực trạng Bình hòa Đông, anh

Vũ Đình Trúc cho biết: “hiện tại, tuyến đường Lê Quốc Sản thuộc xã Bình hòa Đông, huyện Mộc hóa có chiều dài 5,3km

đã được Sở nn& PTnT tỉnh Long An đầu

tư xây dựng năm 2019 nhưng trên tuyến đường này có 5 cầu tạm làm bằng bê tông cốt thép với bề rộng mặt cầu chỉ 1m, hiện đã xuống cấp rất nghiêm trọng UBnD huyện đã lập phương án thiết kế, nhưng do nguồn kinh phí của huyện còn gặp nhiều khó khăn nên chưa bố trí được nguồn vốn để đầu tư xây dựng

nghe chuyện của Phục và những thông tin từ anh Vũ Đình Trúc, tôi càng hiểu

và thấm thía hơn ý nghĩa, giá trị của những cây cầu của Chương trình Cầu nông thôn

- Tạp chí nông thôn Việt nó làm thay da đổi thịt từng vùng đất, nó chắp cánh, khai thông bế tắc cho giấc mơ “Làm giàu trên

10 mẫu ruộng” của biết bao người lao động nhọc nhằn suốt đời như Phục bạn tôi

26 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

ChUyện L àng QUê

cỏ mọc mà đau ruột

- Còn ai không có đất cặp đường như anh, họ đi đâu?

- Ai siêng thì đi xa mua đất, làm nông tiếp Còn không thì sống vất va, vất vưởng, con nuôi

- Có ai vô khu công nghiệp làm công nhân không anh?

- Mấy đứa trẻ, đứa nào muốn làm thì vô, còn tụi này già mà làm gì? Mà ăn đi chú Tụi này không lo, chú lo làm

gì “Đói, đầu gối phải bò” tự nhiên mình phải lo cho gia đình, không đói đâu! Sống ở trên đời, nhứt là nông dân, sống giữa đồng đất, để đói là dở!

*

nhớ xưa cách nay hơn 50 năm, vườn bưởi nhà ông ngoại tôi ở hóc Môn toàn là bưởi dây Có lẽ, thấy sao đặt tên vậy Trái bưởi có cuống dài như sợi dây thả mình từ trên cao xuống từng chùm, từng chùm nên gọi bưởi dây Bưởi to bằng cái thúng kêu bưởi thúng Bưởi ngọt như đường kêu bưởi đường hồi đó chưa có bưởi 5 roi, bưởi da xanh như bây giờ…

Vườn bưởi nhà ông ngoại nhiều, gần như lúc nào cũng có bưởi trổ bông Dù dầu thơm (nước hoa) có đầy chợ, nhưng con gái nhà vườn vẫn thích bỏ lá bưởi và một ít bông bưởi vào nồi nước sôi, để gội đầu ra bến sông, cô gái thả tóc thề bay bay mà nghe hương bưởi thơm muốn nứt cái lỗ mũi

Ghé nhà quen ở huyện Củ Chi, dự đám giỗ, món

đầu tiên bánh tráng cuốn rau với khoai mì luộc,

cá con, tép rong Khoai mì chắc là không cần bỏ

thuốc kích thích tăng trưởng, cá con đủ loại và tép rong

thì không thể nuôi và chỉ sống ở dòng nước không ô

nhiễm Cuốn một cuốn, ăn vào miệng chút bột của khoai

mì, mùi vị cá tép non xanh và những thứ rau vườn nghe

như có tiếng hương đồng gió nội thanh bình nghĩ như

vậy thôi mà bỗng dưng nghe ngon cực kỳ!

người trong bàn nói: ăn vậy chứ vài năm nữa không

có ăn?

- Sao vậy?

- Cá, tép tự nhiên, có nuôi được đâu Khu công

nghiệp lấn hết, còn đồng bưng đâu mà có cá!

người bên cạnh: Bây giờ ông ăn cá này ở miệt Long

An, Tây ninh chứ đây nay còn đâu

nghe vậy chợt dừng tay, hỏi người bên cạnh:

- Ở đây giờ nông dân trồng cây gì “ngon” anh?

người kế bên nhìn mình như người từ hành tinh

khác xuống, rồi nói với vẻ buồn:

- Tui gác cuốc rồi chú! Khu công nghiệp đền tiền

xong lấy đất, giờ hết ruộng nên ở không nhà còn ít đất

cặp lộ, xây ki-ốt cho thuê Con cái lớn lên, tự bươn mà

sống Chiều chiều ra đứng ngõ sau, trông về miếng

ruộng hồi xưa, bây giờ là đất khu công nghiệp bỏ hoang,

Đi tìm hương bưởi…

nGUYên an

26 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 27

ChUyện L àng QUê

nhớ hồi xưa tuy thời chiến tranh loạn lạc, nhưng

nhà vườn như vườn ông ngoại vẫn tồn tại Ai sợ tên

bay đạn lạc chạy ra đô thành sống tạm bợ cũng có

Ai gan ở lại bám trụ, sống với ruộng vườn cũng có

luôn Chuối, cau, dừa, bưởi, cam, chanh, tắc cứ đến

lứa là thương lái đến bẻ, tự đếm trái, rồi trả tiền Một

lứa dừa bán cả thiên (ngàn trái), một lứa cau bán một

muôn (mười ngàn trái) là chuyện thường Dôi ra lẻ lẻ

là cho luôn khỏi tính tiền Không ke re, cắt rắt làm gì

Mua bán cây trái, rau củ, thứ nào cũng có mối

quen mua lâu năm, nên người mua, kẻ bán thân tình

như ông bà, cô bác, con cháu trong nhà

Bán bưởi, bán dừa, bán cau… nhiều vậy nên

khá nhớ khi xưa thời loạn lạc, đa số nông dân tiền

một ít giấu trong tủ thờ, còn nhiều nữa thì bọc trong

túi nilon, leo lên ngọn dừa giấu trong cái mo nang

Không sợ trộm, không sợ mưa nắng, nhưng chắc

là sợ chuột, vì chuột trên cây dừa, trái dừa nó gặm

còn lủng, mấy cái bao nilon ăn thua chi! nói với ông

ngoại, mua vàng rồi bỏ vô lon guigoz, giấu dưới đất là

xong Ông cười hấp háy mắt: Tao giấu cho mày lấy à?

nói vậy chứ, thừa biết ông tôi và các nhà nông

khác thời buổi loạn lạc thường mua vàng làm của,

thường chôn giấu dưới nền nhà, góc vườn… Có

chiến tranh, bom rơi đạn pháo, nhà có sập, hết chiến

trận rồi về… đào lên

*

Mấy chục năm sau, về thăm miếng vườn cũ của

ông ngoại, đứa em họ con cậu, gọi ông ngoại tôi là

ông nội nên được hưởng đất hương hỏa Chỉ mới 50 năm chứ mấy mà đám vườn xanh mượt chuối, cau, bưởi nay đã thành khu nhà trọ san sát Chắc cũng được gần 100 phòng Đứa em hằng tháng thu tiền nhà trọ cũng được bạc trăm triệu đồng hắn bảo: giờ này ai làm nông, làm vườn anh! Thu lợi bao nhiêu? Khu công nghiệp phát triển, công nhân thiếu nhà ở, xây phòng trọ cho thuê… Sống khoẻ hơn!

Đô thị hóa, vườn xanh hóa… nhà ở là điều tất nhiên! Chỉ tiếc là bóng cau, hàng dừa, hương bưởi… vườn xưa giờ chỉ còn tìm trong miền ký ức!

Đang chan chán chuyện vườn cây đất ông ngoại giờ hóa… phố nhà trọ, chợt xịch xuống một chút còn một ốc đảo xanh rì

Một đứa cháu khác tuổi 40, đang làm kỹ sư xí nghiệp bỗng bỏ phố về vườn, nghỉ hưu sớm hắn

có vườn nhà, lâu nay cha già, mẹ yếu không làm để vườn đất cỏ mọc, dế kêu Thế là, kỹ sư cởi áo thành nông dân hắn lại trồng dừa, trồng cau, trồng bưởi, trồng mai… Một loại vườn tạp như ông bà hồi xưa trồng nói về chuyên canh thì thời buổi hiện nay, khó có loại cây trồng nào đem lại lợi nhuận cao nên chuyện nông dân trồng vườn tạp, bán sản phẩm theo thị trường trồi sụt cũng là chuyện thường tình.năm nay, cau được mùa được giá 500 gốc cau

tơ đã trổ liên tục, khiến chủ vườn cau lượm bộn tiền Cau bây giờ không phải đếm trái mà là cân ký

cả quày nghe đâu xuất qua Trung Quốc, Đài Loan… ngoài chuyện ăn trầu như thường lệ, còn làm kẹo cau, thuốc chữa bệnh…

Đứa cháu nhẩm tính, nếu cau ổn định giá là hắn sống khoẻ hiện chủ nhân đã tính chuyện trồng dưới gốc cau là các dây tiêu lốp 500 gốc cau, 500 gốc dây tiêu lốp Một ký tiêu lốp tươi hiện bán gần trăm ngàn đồng Siêng năng phơi khô, giã bán tiêu khô giá gấp đôi, gấp ba…

Cũng miếng đất đó, người trồng cây, kẻ làm nhà trọ… Chuyện gì cũng có lợi nhuận, có chuyện hao công tốn sức khác nhau, ai tính hay, người ấy hưởng, đều tốt cả Chứ đừng bán đất xong, ôm mớ tiền sống hoang đàng, ăn chơi phung phí… cuối cùng đất hết, nhà tan, tiền đội nón ra đi… là không được thôi!

ra vườn thấy ngoài cau trồng ven mỗi giồng đất, chen ở giữa là bưởi, là mai… Bưởi đang ra bông trắng muốt, hương thơm nhè nhẹ như muốn nói: Đất không hề phụ người!

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 27

28 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

công nghệ cao thực hiện, khiến nạn nhân tin tưởng làm theo, dẫn đến mất tiền

Một phương thức phổ biến nữa là

kẻ gian mạo danh nhân viên ngân hàng hoặc công ty tài chính gọi điện mời chào các gói vay vốn, thậm chí còn lập fanpage, website và các tài khoản mạng xã hội như Facebook, Zalo có logo ngân hàng

để giới thiệu các gói vay lãi suất hấp dẫn, giải ngân nhanh, thủ tục đơn giản Sau khi đồng ý vay, đối tượng yêu cầu khách hàng nộp một khoản phí từ 500.000 đến 1 triệu đồng vào tài khoản (do đối tượng cung cấp) để được hưởng ưu đãi rồi chiếm đoạt

số tiền này Một số khác còn yêu cầu nạn nhân đóng phí 5 - 10 triệu đồng để được giải ngân các khoản vay lớn hơn hạn mức cho phép rồi chiếm đoạt toàn bộ

Chị hồng Liên (TP.hCM) cho biết, tháng 02/2022, chị nhận được tin nhắn dưới tên ngân hàng V với nội dung chị

từ giả daNh NgâN hàNg…

Các chiêu thức mà tội phạm hay

dùng thời gian gần đây là mạo danh ngân

hàng để gọi điện thoại hoặc gửi tin nhắn

SMS có hiển thị tên các ngân hàng (ACB,

Vietcombank, Sacombank…) đến thuê

bao di động của người dùng để cảnh báo

tài khoản đang có vấn đề về bảo mật; đồng

thời gửi một đường link mạo danh có tên

miền gần giống với trang web của ngân

hàng để yêu cầu người dùng truy cập và

tra soát giao dịch, xác nhận thông tin từ

đó dẫn dụ nạn nhân cung cấp tên truy cập,

mật khẩu, mật khẩu giao dịch một lần (mã

OTP) rồi chiếm đoạt tài khoản ngân hàng

trực tuyến và nhanh chóng chuyển toàn

bộ số tiền có trong tài khoản đến tài khoản

khác để rút ra chỉ trong tích tắc khiến nạn

nhân không kịp trở tay Việc tin nhắn hiển

thị đúng tên, đúng logo các ngân hàng

là do kẻ gian sử dụng thiết bị viễn thông

Tài Chính - ngÂn hàng

cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo

đang thực hiện một khoản vay tiêu dùng

50 triệu với lãi suất 18%/năm hiện số tiền đang bị treo và yêu cầu chị đăng nhập vào đường link kèm theo để nhận tiền Sau khi nhận được tin nhắn, chị Liên nhận tiếp một cuộc gọi từ người tự xưng là nhân viên ngân hàng này đồng thời đọc rõ tên

họ, địa chỉ, số chứng minh nhân dân của chị và yêu cầu chị truy cập vào đường link

để nhận tiền ngay hoặc từ chối khoản vay nếu không có nhu cầu, nếu không sẽ bị trả lãi suất rất cao “Sau khi bấm vào đường link, tôi nhập tên tài khoản, mật khẩu đăng nhập, nhập mã OTP vào thì ngay lập tức 230 triệu trong tài khoản của tôi bị rút sạch Tôi vội báo ngân hàng thì được biết đây là chiêu lừa đảo của hacker”, chị Liên buồn bã cho hay

Mới đây, VPBank gửi cảnh báo đến khách hàng về thủ đoạn “chuyển tiền nhầm” vào tài khoản rồi giả nhân viên

Với sự phát triển nhanh chóng của dịch vụ ngân hàng hiện đại, tội phạm công nghệ cao cũng ngày càng có nhiều chiêu thức lừa đảo tinh vi…

mInh hUY

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 29

ngân hàng hoặc công ty tài chính yêu cầu

hỗ trợ chuyển lại tiền Chiêu thức là khách

hàng bỗng dưng nhận được một khoản

tiền không rõ người gửi với nội dung cho

vay trong 40 ngày ngay sau đó, một tài

khoản Zalo liên hệ và thông báo đây là

khoản vay và yêu cầu thanh toán số tiền

vay kia theo lãi suất cao, còn nếu nhận

tiền nhầm thì phải truy cập vào đường link

(thực tế là link giả mạo có giao diện giống

với website của ngân hàng) để khai báo và

chuyển trả tiền nhiều nạn nhân làm theo

hướng dẫn, nhập tài khoản, mật khẩu và

mã OTP vào đường link và hậu quả là mất

quyền sở hữu tài khoản, đồng nghĩa với

việc mất hết tiền có trong tài khoản đó

“Khách hàng cần liên hệ với ngân

hàng để xác minh khi có nghi ngờ lừa đảo

Tuyệt đối không sử dụng số tiền chuyển

nhầm vào chi tiêu cá nhân hoặc chuyển

hoàn vào một tài khoản khác khi chưa có

kết quả xác minh của ngân hàng hay cơ

quan chức năng”, đại diện VPBank đưa

khuyến cáo

Mới đây, đối tượng lừa đảo còn mạo

danh Trung tâm thông tin tín dụng quốc

gia (CiC) với tên gần giống là CyC yêu cầu

khách hàng cung cấp thông tin cá nhân

Tài Chính - ngÂn hàng

người dân cần lưu ý việc lựa chọn thông tin khi chia sẻ công khai trên mạng xã hội nhằm tránh việc kẻ gian lấy cắp thông tin

cá nhân; thường xuyên thay đổi mật khẩu đăng nhập vào tài khoản internet banking, Smartbanking; cần ghi nhớ những trang web chính thức của các tổ chức tài chính hoặc ngân hàng ở Việt nam thường được đăng ký dưới tên miền có đuôi vn hoặc com.vn, do đó, cần cảnh giác khi thấy những trang web có tên miền có đuôi lạ như vip, top, cc Đây thường là những trang web giả mạo.

Phó thống đốc nhnn Đào minh tú

hàng hay công ty tài chính, kẻ lừa đảo còn giả mạo nhân viên các mạng viễn thông như Mobifone, Vinafone… gọi đến để hỗ trợ khách hàng nâng cấp SiM điện thoại từ 4g lên 5g Khi người sử dụng gửi tin nhắn theo cú pháp do kẻ gian hướng dẫn thì lập tức điện thoại bị mất tín hiệu, không sử dụng được nữa Cùng với đó là tiền trong

ví điện tử hoặc tài khoản ngân hàng cũng

“bốc hơi” Theo cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.hCM, đây là chiêu lừa đảo bằng cách chuyển hướng cuộc gọi, chiếm quyền sử dụng SiM của nạn nhân

Để không bị “sập bẫy” của kẻ gian, Công an TP.hCM khuyến cáo người dân không thực hiện các yêu cầu, hướng dẫn thông qua tin nhắn mà chưa kiểm chứng, không cung cấp mật khẩu và mã xác thực (OTP) của ví điện tử cho bất kỳ ai cũng như không bấm vào đường link lạ để nhập mật khẩu và mã OTP Đồng thời, luôn tra cứu, tìm hiểu thông tin để nắm chắc mục đích,

ý nghĩa của các cú pháp tin nhắn trước khi thực hiện

Các ngân hàng cũng khuyến cáo khách hàng cần xác minh trực tiếp với các đơn vị cung cấp dịch vụ khi nhận được điện thoại của người tự xưng là nhân viên ngân hàng hoặc công ty viễn thông Theo khẳng định của đại diện các ngân hàng, nhân viên ngân hàng không bao giờ gọi cho khách hàng để yêu cầu cung cấp mật khẩu và mã OTP với bất kỳ nguyên nhân nào Khi có nhu cầu vay tiêu dùng, khách hàng cần liên hệ trực tiếp với các chi nhánh ngân hàng và tuyệt đối không làm thủ tục vay với người tự xưng là nhân viên ngân hàng thông qua fanpage, website, Zalo, facebook… Khi nhận tin nhắn có gắn tên hoặc logo ngân hàng, khách hàng nên gọi trực tiếp cho ngân hàng để xác minh nhằm đảm bảo an toàn cho tài sản của mình

để nhận gói vay ưu đãi với điều kiện phải thanh toán tiền bảo hiểm hồ sơ vay qua đường bưu điện nhưng sau khi thanh toán xong, tiền mất mà không hề nhận được khoản vay nào

…đếN giả daNh Nhà mạNg

Không chỉ mạo danh nhân viên ngân

30 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tài Chính - ngÂn hàng

Tính đến 31/12/2021, dư nợ đối với các

dự án “xanh” đạt hơn 451.000 tỷ đồng, chiếm 4,32% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, tăng 35,56% so năm 2020, gấp 2,5 lần so với năm 2017, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp sạch và năng lượng tái tạo Dư nợ tín dụng đã được đánh giá rủi

ro môi trường và xã hội đạt hơn 1,8 triệu

tỷ đồng, gấp 8 lần so với năm 2017 của 696.133 khoản cấp tín dụng Bên cạnh đó,

có 30,70% ngân hàng đã xây dựng, ban hành các hướng dẫn/quy định nội bộ riêng

về quản lý rủi ro môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng

Không chỉ các ngân hàng trong nước, các ngân hàng nước ngoài cũng rất quan tâm tới tín dụng “xanh” Chẳng hạn hSBC Việt nam vừa công bố cam kết thu xếp nguồn vốn lên tới 12 tỷ USD tài trợ trực tiếp và gián tiếp cho các dự án bền vững

và các doanh nghiệp tại nước ta cho đến năm 2030 Trước đó, hDBank và Proparco (Tổ chức Tài chính phát triển của Pháp) cũng cho biết đã ký thỏa thuận hợp tác tài trợ tín dụng dài hạn trị giá 100 triệu USD để tài trợ các dự án năng lượng tái tạo tại Việt nam Các chương trình ưu đãi cho vay với doanh nghiệp để triển khai các dự án xanh

Ngành ngân hàng luôn nhận thức

được tầm quan trọng của tín

dụng và vai trò của hoạt động

ngân hàng trong phát triển bền vững

Điều này thể hiện rõ qua việc ngân hàng

nhà nước đã xây dựng và ban hành nhiều

chỉ thị, quyết định, thông tư để thúc đẩy

định hướng phát triển ngân hàng, thúc

đẩy tín dụng liên quan đến các dự án tiết

kiệm năng lượng, tái tạo năng lượng, nông

nghiệp sạch… tại Việt nam

NhữNg tíN hiệu Vui

Kết quả sau 3 năm thực hiện Đề án

“Phát triển ngân hàng “xanh” tại Việt nam”

theo Quyết định 1604/QĐ-nhnn, ngân

hàng nhà nước đã và đang tiếp tục hoàn

thiện các quy định về hoạt động ngân hàng

theo hướng lồng ghép các quy định về bảo

vệ môi trường, từng bước hình thành khuôn

khổ pháp lý cho các hoạt động tín dụng

“xanh” nhằm gia tăng hoạt động này

Quy mô dư nợ tín dụng “xanh” tăng

trưởng mạnh qua các năm Việt nam

được đánh giá là một trong 38 thị trường

đang phát triển có những bước tiến đáng

kể trong nỗ lực thúc đẩy ngành tài chính -

ngân hàng hướng tới phát triển bền vững

cần có chính sách hỗ trợ tăng trưởng tín dụng “xanh”

cũng được triển khai ở một số ngân hàng Điều này cho thấy nhiều tổ chức tín dụng

đã có sự quan tâm nhất định tới việc dành nguồn vốn cho sự phát triển bền vững

Vì sao NgâN hàNg thươNg mại cổ phầN chưa mặN mà?

Bên cạnh những tín hiệu vui bước đầu như đã nói ở trên, có một thực tế là có không ít ngân hàng thương mại cổ phần chưa có định hướng chiến lược về phát triển tín dụng “xanh”, ngân hàng “xanh” hầu hết trong số này mới chỉ đang ở bước triển khai nghiên cứu để xây dựng chiến lược trong tương lai Dư nợ tín dụng “xanh” tại các ngân hàng nói trên chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn trong tổng dư nợ tín dụng

Cụ thể, 41,67% ngân hàng thương mại có tỷ trọng tín dụng xanh dưới 1%; 20,83% ngân hàng thương mại có tỷ trọng này từ 1 - 3%.nguyên nhân của việc “chưa mặn mà” trước hết là do các quy định về lĩnh vực tín dụng xanh cơ bản mới chỉ mang tính chất định hướng, khuyến khích các tổ chức tín dụng thực hiện mà chưa mang tính bắt buộc; nhiều ngân hàng chưa xây dựng được quy định nội bộ về quản lý rủi ro môi trường xã hội; cơ chế huy động tạo nguồn

hệ thống tài chính - ngân hàng là kênh dẫn vốn và điều tiết nguồn lực không thể thiếu trong quá trình huy động, phân bổ nguồn vốn đầu tư cho hoạt động phát triển kinh tế nói chung, đặc biệt là các hoạt động phục vụ cho phát triển bền vững.

thS trần trọnG trIẾt

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 31

Tài Chính - ngÂn hàng

vốn cho tín dụng “xanh” còn hạn chế; việc

tiếp cận nguồn vốn ưu đãi dành cho tín dụng

“xanh” từ các tổ chức tài chính quốc tế còn gặp

nhiều khó khăn ngoài ra, nhiều ngành nghề

liên quan đến tăng trưởng “xanh” còn khá mới

mẻ ở Việt nam, kinh nghiệm của cả chủ đầu tư

lẫn các ngân hàng thương mại về lĩnh vực này

còn hạn chế dẫn đến sự e dè từ cả người vay

lẫn người cho vay Đặc biệt, hầu như chưa có

cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy các

tổ chức tín dụng đẩy mạnh tín dụng “xanh”

Để cải thiện tình hình trên, một chuyên

gia ngân hàng đề xuất nên có chính sách hỗ

trợ rõ ràng đối với các ngân hàng cho vay lĩnh

vực “xanh” như được cung cấp các khoản vay

ưu đãi hoặc áp dụng lãi suất thấp, cấp bù lãi

suất chênh lệch… Các ngân hàng có tỷ trọng

cho vay tín dụng “xanh” cao cũng nên được

ưu tiên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ các tổ

chức quốc tế, đối tác phát triển

Cùng với đó, trong thời

gian tới, cần tiếp tục hoàn

thiện khuôn khổ pháp lý cho

tín dụng “xanh”, ngân hàng

“xanh”; đẩy mạnh cơ chế hỗ

trợ tiếp cận vốn để cung cấp

tín dụng “xanh” như phát triển

thị trường trái phiếu “xanh”,

thu hút các nhà đầu tư nước

ngoài cung cấp vốn “xanh”

Về định hướng của cơ quan

quản lý, ngân hàng nhà nước

cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn các tổ

chức tín dụng tập trung bố trí nguồn vốn phù

hợp để cho vay ưu đãi, khuyến khích chủ đầu

tư thực hiện dự án thuộc danh mục phân loại

“xanh”; phối hợp với các Bộ, ngành liên quan

hỗ trợ các tổ chức tín dụng tiếp nhận nguồn

vốn viện trợ, cho vay ưu đãi nước ngoài…

Đồng thời, nghiên cứu, xây dựng kế hoạch

hành động của ngành ngân hàng thực hiện

chiến lược tăng trưởng “xanh” quốc gia giai

đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 Vụ

Tín dụng các ngành kinh tế (ngân hàng nhà

nước) sẽ trình lãnh đạo ngân hàng nhà nước

ban hành Thông tư hướng dẫn quản lý rủi ro về

môi trường trong hoạt động cấp tín dụng của

tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước

ngoài trong thời gian tới

“hè rộn ràng - Quà ngập tràn”

cùng kienlongBank

Trong quý ii/2022, KienlongBank cùng với AiA Việt nam sẽ tung

ra chương trình “hè rộn ràng - Quà ngập tràn” dành cho các khách hàng mới tham gia sản phẩm bảo hiểm AiA thông qua KienlongBank ngoài việc tiếp tục mang đến các giải pháp tài chính trọn vẹn, lấy khách hàng làm trung tâm, tham gia chương trình lần này của KienlongBank, khách hàng còn có cơ hội nhận được những voucher Urbox với giá trị từ 300.000 đồng lên đến 2.000.000 đồng Chương trình trao thưởng sẽ diễn ra trong 3 đợt: Đợt 1 vào 20/06/2022; đợt 2 vào 21/07/2022 và đợt 3 vào 21/08/2022 tại mạng lưới các phòng giao dịch hoặc chi nhánh của KienlongBank trên phạm vi cả nước

LienVietPostBank dành nhiều ưu đãi hấp dẫn khi thanh toán quốc tế

Từ nay đến hết ngày 31/12/2022, LienVietPostBank triển khai

chương trình ưu đãi hấp dẫn dành cho khách hàng là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa/dịch vụ sử dụng dịch

vụ thanh toán quốc tế (chuyển tiền đi/đến, nhờ thu, L/C…) Theo

đó, khách hàng sẽ được miễn/giảm phí chuyển tiền quốc tế và

ưu đãi tỉ giá mua bán ngoại tệ cho tất cả các giao dịch tại ngân hàng Cụ thể, miễn 100% phí phát hành lệnh chuyển tiền đối với

5 giao dịch chuyển tiền đi đầu tiên; miễn 100% phí nhận tiền đến đối với 5 giao dịch chuyển tiền đến đầu tiên; giảm 50% phí nhận tiền đến (áp dụng với cả mức phí min và max) đối với các giao dịch tiếp theo phát sinh trong vòng 6 tháng kể từ ngày phát sinh giao dịch đầu tiên…

Sacombank đặt mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu

ngày 22/4/2022, Sacombank đã tổ chức thành công Đại

hội đồng cổ đông thường niên năm tài chính 2021 Tại Đại hội, cổ đông cũng thông qua kế hoạch kinh doanh năm 2022 Sacombank đặt kỳ vọng cao trong 5 năm tiếp theo (2022 - 2026) với mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu cùng với chuyển đổi số hoá toàn diện thông qua nhiều giải pháp công nghệ trên mọi hoạt động chính Bắt đầu từ năm bản lề 2022, Sacombank đặt kế hoạch đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu, tài sản tồn đọng còn lại và sớm hoàn thành Đề án tái cơ cấu trước thời hạn Bên cạnh

đó, các chỉ số tài chính dự kiến tăng trưởng từ 10 - 20%, tổng tài sản tăng lên 573.500 tỷ đồng, tổng huy động vốn 512.700 tỷ đồng, tổng dư nợ tín dụng 435.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 5.280 tỷ đồng (tăng 20%), kiểm soát nợ xấu dưới 2% hẢI trIỀU

CáC ngÂn hàng Có

Tỷ Trọng ChO VAy Tín Dụng “XAnh”

CAO Cũng nên ĐượC ưU Tiên TiếP Cận ngUồn Vốn VAy ưU Đãi Từ CáC

Tổ ChứC QUốC Tế, Đối TáC PháT Triển

32 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Vụ xuân bội thu của chè Shan hữu cơ Bản Liền

trÁnG XUÂn CườnG

nhờ trồng cây chè Shan tuyết

hữu cơ theo đúng tiêu chuẩn

Vietgap, người trồng chè ở xã

vùng cao Bản Liền (Bắc hà -

Lào Cai) đã bán được búp chè

tươi với giá trung bình 17.000

đồng/kg, cao gấp đôi so với

giá búp chè tươi thông thường

trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Mỗi Xã MộT SẢn PhẩM

Thu hoạch chè xuân ở Bản Liền.

Câu chuyện thị trường tiêu thụ vẫn đang là bài

toán đau đầu cho những sản phẩm OCOP ở

Đắk nông Sản phẩm OCOP được các chủ thể

sản xuất và đạt các tiêu chuẩn xếp hạng hầu hết đang

mới tập trung ở khâu hình thành vùng nguyên liệu,

đầu tư chế biến và xây dựng thương hiệu Việc kết

nối thị trường được thực hiện sau cùng nên các sản

phẩm OCOP vẫn gặp khó khăn trong tiêu thụ

Công ty Tnhh MTV Cà phê hương Quê Đắk nông

ở Đắk Mil đầu tư sản xuất ca cao từ năm 2019, với vùng

nguyên liệu tại chỗ quy mô lớn Sản phẩm ca cao

nguyên chất “Ca cao hương Quê Đắk nông” đạt 3 sao

theo tiêu chuẩn OCOP nhưng đến nay, đầu ra của sản

phẩm vẫn còn khiêm tốn hầu hết sản phẩm chỉ xuất

bán cho các đại lý bán lẻ với số lượng ít Cuối năm 2021,

sản phẩm “Ca cao hương Quê Đắk nông” mới được

đưa vào trưng bày, giới thiệu tại gian hàng của Siêu thị

Co.opmart Đắk nông Theo ông nguyễn Văn Quý, giám

đốc Công ty, đây là cơ hội tốt để sản phẩm OCOP của Công ty có thể tiếp cận được với nhiều khách hàng khác nhau hơn

Tương tự, Công ty Tnhh MTV Phát triển nông nghiệp công nghệ cao nấm vàng và hoa có 2 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao vào cuối năm

2021, trong đó có sản phẩm đông trùng hạ thảo hiện tại, mỗi tháng Công ty sản xuất được 70 - 100kg đông trùng hạ thảo tươi, trong đó, doanh nghiệp bán tươi một phần, một phần sấy khô và một phần ngâm rượu đông trùng hạ thảo hiện Công ty đang mong muốn sản phẩm có mặt tại hệ thống siêu thị trong và ngoài tỉnh Theo ông nguyễn Xuân nhu, đại diện Công ty, đơn vị có nhu cầu làm việc với Siêu thị Co.opmart Đắk nông để xây dựng một cơ chế ưu đãi phù hợp nhất cho sản phẩm OCOP của tỉnh khi vào hệ thống

Từ cuối năm 2021, Co.opmart Đắk nông đã xây dựng một gian hàng OCOP để giới thiệu nông sản

Đắk nông tìm đầu ra cho sản phẩm ocoP

LẬP PhươnG

Siêu thị được xem là kênh phân phối, bán lẻ uy tín, giúp các sản phẩm OCOP tiếp cận tốt hơn với người tiêu dùng.

Giữa tháng 4, dù đã vào cuối vụ nhưng

vùng chè Shan tuyết hữu cơ của xã Bản Liền vẫn nhiều cây sai búp Vụ chè xuân sản lượng cao, chè tươi lại được giá nên các hộ trồng chè không phải tự phơi khô, sao suốt để mang chè búp khô ra bán ở chợ phiên như trước họ tập trung chăm sóc, hái chè búp tươi bán cho hTX Chè hữu cơ Bản Liền Anh Vàng A Tịnh ở thôn Đội 3 xã Bản Liền cho biết:

“nhà mình trồng 3ha chè Shan được 3 năm tuổi

Mình trồng chè sạch, không sử dụng hóa chất

theo đúng tiêu chuẩn, kỹ thuật trồng chè hữu

cơ do hTX hướng dẫn hái được bao nhiêu hTX Chè hữu cơ Bản Liền thu mua hết theo giá 17.000 đồng/kg giá chè cao, hTX làm ăn uy tín nên bà con mình ai cũng tin tưởng và lo cải tạo, chăm sóc cây chè Shan hữu cơ cho tốt” gia đình chị Lâm Thị Luyến cũng ở thôn Đội 3 trồng hơn 1ha chè Shan tuyết hữu cơ 3 năm nay, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nên việc tiêu thụ nông sản khó khăn trong khi giá vật tư, phân bón đều tăng riêng búp chè tươi giá bán vẫn cao và được hTX

32 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 33

của tộc người Tày và phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ đang mở ra cơ hội mới cho Bản Liền trong việc phát triển loại hình du lịch cộng đồng khi ngày càng có nhiều du khách tìm đến đây để thưởng ngoạn phong cảnh, trải nghiệm lối sống của cộng đồng dân tộc Tày, tham quan vườn chè, hái và chế biến chè…

TrAng ThÔng Tin này Có Sự Phối hợP CỦA Văn Phòng ĐiềU Phối nÔng ThÔn Mới TrUng ương

Mỗi Xã MộT SẢn PhẩM

“Ca cao hương Quê Đắk nông”

vào siêu thị

bao tiêu hết nên bà con trong xã yên tâm

“Vụ xuân này nhà tôi bán được gần 10 triệu đồng tiền chè búp tươi hTX thu mua tận nơi, thanh toán nhanh gọn, giá lại cao hơn chè búp tươi ở nhiều xã khác nên phấn khởi lắm”, chị Luyến cho biết

nằm cách trung tâm huyện Bắc hà gần 30km, xã Bản Liền có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp cho việc trồng chè Cây chè trồng ở Bản Liền khá lâu đời và vùng chè của xã hiện có diện tích trên 500ha, trong đó có hơn 400ha chè hữu cơ Chè Shan ở Bản Liền ngon nhất là vụ xuân khi búp chè vụ này cho màu nước xanh đẹp, vị ngọt hậu và hương thơm tự nhiên

Chè Shan tuyết Bản Liền được công nhận

là sản phẩm OCOP 5 sao đầu tiên ở Lào Cai từ năm 2019 Để nâng cao hiệu quả kinh tế từ cây chè, năm 2021, xã Bản Liền phối hợp với hTX Chè hữu cơ Bản Liền xây dựng vùng chè Shan tuyết hữu cơ trên gần 100ha chè còn lại của xã Theo ông nguyễn hùng Cường, Chủ tịch UBnD xã Bản Liền, nhờ bà con tuân thủ đúng quy trình cải tạo, đốn tỉa, chăm bón nên cây chè sinh trưởng

và phát triển tốt, búp chè đạt chất lượng

Bên cạnh đó, hTX tuân thủ đúng cam kết bao tiêu sản phẩm, giá lại cao nên bà con trồng chè trong bản được vụ chè xuân bội thu Cũng theo ông Cường, hiện xã có hơn

300 hộ dân là thành viên hTX Thời gian tới, chính quyền xã sẽ tiếp tục vận động các hộ còn lại tham gia hTX

Chè Shan tuyết Bản Liền đang là cây chủ lực giúp giảm nghèo cho người dân tại địa phương Cùng với cây chè, truyền thống văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

ngoài bán búp chè tươi cho hTX, gia đình anh Lâm A hà ở Đội

3 còn làm chè búp khô, chè ống lam bán cho khách du lịch.

nông dân Tuy nhiên, do khâu sản xuất các sản phẩm nói trên còn mang tính thời vụ nên nguồn cung hàng hóa không ổn định, sản lượng cũng không nhiều Để đảm bảo nguồn hàng, siêu thị phải nhập thêm các sản phẩm cùng loại từ các địa phương lân cận để bán…” Theo ông nguyễn Thanh Tòng, giám đốc Trung tâm Khuyến công & Xúc tiến thương mại (Sở Công thương Đắk nông), Trung tâm đang đẩy mạnh việc hướng dẫn các doanh nghiệp, hTX sản xuất sản phẩm OCOP nói riêng và các doanh nghiệp sản xuất, chế biến nông sản nói chung cách thức hoàn thiện thủ tục, hồ sơ để có thể nhanh chóng đưa sản phẩm vào bày bán tại các trung tâm thương mại, siêu thị Bên cạnh đó, Trung tâm cũng tiếp tục kết nối với các siêu thị tại TP.hCM để tìm thêm đầu ra cho sản phẩm OCOP cũng như các loại nông sản chủ lực khác của tỉnh

Đắk nông tìm đầu ra cho sản phẩm ocoP Đắk nông hiện có 52 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong

đó, có 6 sản phẩm đạt 4 sao, 46 sản phẩm đạt 3 sao Đến nay, Đắk nông đã có 14 sản phẩm được lên sàn thương mại điện tử.

34 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Khô, mắm Vĩnh Thuận

Huyện Vĩnh Thuận (tỉnh Kiên giang) có truyền

thống nuôi tôm nông dân Vĩnh Thuận

không chỉ nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng

mà nuôi cả tôm càng xanh kết hợp với làm lúa một vụ

cho hiệu quả khá cao

tậN dụNg lợi thế địa phươNg

“Thế mạnh là vậy nhưng mỗi khi có khách phương

xa về Vĩnh Thuận, tìm một món gì đó đặc trưng của địa

phương để biếu tặng khách, thiệt không dễ hổng lẽ

tặng khách mấy ký tôm sống? rồi làm sao khách bảo

quản?”, chị Lê Thị Kim Thoa, Chủ tịch hĐQT kiêm giám

đốc hTX Dịch vụ nông nghiệp hiểu Phát, bộc bạch Từ

băn khoăn đó, chị quyết định phải làm tôm khô để vừa

giúp bà con nông dân tiêu thụ tại chỗ sản phẩm, vừa

hình thành được sản phẩm đặc biệt của địa phương

Tháng 10/2019, hTX Dịch vụ nông nghiệp hiểu Phát

với 8 thành viên ra đời tại ấp ruộng Sạ 2 của xã Phong

Đông huyện Vĩnh Thuận Vốn ban đầu của hTX được

hơn 1 tỷ đồng Là người địa phương nên chị Thoa và các

thành viên của hTX nắm rất rõ mùa vụ nuôi tôm Từ đó

chị lên kế hoạch thu mua nhằm đảm bảo “tiền tươi, thóc

thật” cho nông dân để có thể mua được tôm nguyên liệu

tươi ngon, chất lượng nhất Có nguyên liệu tốt, chị và các

thành viên hTX học hỏi thêm kỹ thuật phơi, sấy để có

được những con tôm khô đẹp mắt, ngọt thịt

Ban đầu, mỗi vụ hTX chỉ sản xuất vài trăm ký để gửi

đi các nơi giới thiệu sản phẩm Tôm khô Vĩnh Thuận lần

hồi được nhiều người biết đến hTX bắt đầu mở rộng thị trường và ngày nay, tôm khô Vĩnh Thuận có mặt ở hầu hết các tỉnh ĐBSCL, TP.hCM, hà nội… Từ vài trăm

ký, hiện nay, tôm khô Vĩnh Thuận đã đạt con số 8 tấn mỗi năm Cùng với tôm khô, hTX hiểu Phát còn chế biến thêm mắm tôm chua từ nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương; khô cá lóc, mắm cá lóc từ cá lóc nuôi tự nhiên trong ruộng lúa và khô cá kèo “Kiên trì học hỏi, thử nghiệm và lắng nghe ý kiến của người tiêu dùng, hiểu Phát hoàn thiện dần sản phẩm của mình nhờ chính quyền và các ngành chức năng ở tỉnh, huyện tạo điều kiện tham dự nhiều hoạt động quảng bá sản phẩm nên thị trường của hTX ngày càng rộng”, chị Thoa cho biết

hiện nay, bình quân mỗi năm hiểu Phát cung ứng

Mỗi Xã MộT SẢn PhẩM

tÂn thành

Chị Kim Thoa bên các sản phẩm OCOP của hTX Dịch

vụ nông nghiệp hiểu Phát.

hướng dẫn đan lục bình cho chị em phụ nữ.

ra đời chưa được 3 năm ở một ấp vùng sâu nhưng hTX Dịch vụ nông nghiệp

hiểu Phát lại có đến 5 sản phẩm được công nhận đạt OCOP 3 sao.

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 35

cho thị trường khoảng 12 tấn sản phẩm các loại gồm

tôm khô, khô cá lóc, khô cá kèo, mắm cá lóc và mắm

tôm chua với giá từ 200.000 đồng đến trên 700.000

đồng/kg tùy từng loại sản phẩm năm 2021, cả 5 loại

sản phẩm trên đều được công nhận đạt OCOP 3 sao

hTX đang phấn đấu để sản phẩm tôm khô Vĩnh Thuận

đạt OCOP 4 sao trong năm 2022 này

Đánh giá cao sự nhạy bén, năng động của hTX Dịch

vụ nông nghiệp hiểu Phát, mà đứng đầu là nữ giám

đốc Lê Thị Kim Thoa, ông nguyễn Văn Thoàn, Phó Bí

thư Thường trực huyện ủy Vĩnh Thuận, nhận định: “Dù

ra đời chưa lâu nhưng hTX hiểu Phát đã tạo được dấu

ấn với các sản phẩm OCOP Các sản phẩm này không

chỉ quảng bá thương hiệu của vùng quê Vĩnh Thuận

mà còn góp phần đáng kể trong việc tiêu thụ nguồn

nguyên liệu cho nông dân, giải quyết nhiều công ăn

việc làm cho người dân nông thôn”

Mỗi Xã MộT SẢn PhẩM

Giúp hànG trăm

phụ nữ nônG thôn có việc làm

nhằm tạo thêm việc làm cho chị em phụ nữ nông thôn của

huyện Vĩnh Thuận, chị Lê Thị Kim Thoa đã bỏ mấy tháng

trời sang hậu giang học nghề đan lục bình rồi về hướng

dẫn lại cho mọi người hiện tại, đã có hơn 300 chị em ở

các vùng nông thôn của Vĩnh Thuận nhận đan lục bình gia

công trong thời gian nhàn rỗi với thu nhập bình quân từ

100.000 - 150.000 đồng/ngày/người

Theo chị nguyễn Thị nhung ở xã Phong Đông, phụ nữ trong

các gia đình sống bằng nghề nuôi tôm thường chỉ bận bịu

nhiều khi đến kỳ thu hoạch, còn công việc thường nhật

ngoài đầm tôm đều do đàn ông đảm trách Do vậy, khi được

chị Thoa hỗ trợ nghề đan lục bình, chị và nhiều chị em khác

có thêm việc làm, thêm thu nhập hàng tuần, chị và nhiều

phụ nữ khác tới nhận lục bình rồi mang về đan giỏ, túi xách…

theo mẫu “Công việc không nặng nhọc và có thể làm bất

cứ lúc nào rảnh rỗi, mỗi tháng có thêm ba đến ba triệu rưỡi

đồng, sống khỏe”, chị nhung nói

nghề đan lục bình giúp nhiều phụ nữ

ở địa phương có thêm thu nhập.

tP Gia nghĩa (Đắk nông) hoàn thành xây dựng ntm

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã ký

Quyết định số 472/QĐ-TTg ngày 18/04/2022 công nhận TP gia nghĩa, tỉnh Đắk nông hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nTM Sau 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nTM, đến nay đời sống người dân trên địa bàn TP gia nghĩa có nhiều thay đổi tích cực; quốc phòng, an ninh được giữ vững; không còn hộ nghèo (theo chuẩn nghèo giai đoạn 2016 - 2020) Tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình xây dựng nTM trên địa bàn TP gia nghĩa giai đoạn 2011 - 2020 là hơn 3.000 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn trực tiếp từ Chương trình là 16,856 tỷ đồng; nguồn vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án khác hơn 1.455

tỷ đồng (chiếm 47,95%); nguồn vốn tín dụng để đầu tư phát triển sản xuất của người dân là 1.545,43 tỷ đồng (chiếm 50,91%)

hơn 320 gian hàng tại Diễn đàn kết nối sản phẩm OCOP vùng ĐBSCL

Tối 28/04, Bộ nn&PTnn phối hợp với UBnD tỉnh Đồng Tháp

tổ chức lễ khai mạc Diễn đàn Kết nối sản phẩm OCOP vùng Đồng bằng sông Cửu Long “Liên kết cùng phát triển - Đồng Tháp 2022” Diễn đàn là sự kiện thường niên về sản phẩm OCOP với quy mô cấp vùng, lần đầu tiên được tổ chức tại Đồng Tháp Diễn đàn thu hút sự tham gia của 32 tỉnh, thành phố; với trên 320 gian hàng của các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, các hTX, làng nghề, cơ sở sản xuất, các tổ chức xúc tiến thương mại trên cả nước, đặc biệt là các đơn vị, cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP Trong khuôn khổ Diễn đàn còn có các hội thảo, hội nghị kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP; các hội thi về sản phẩm OCOP…

Phú Yên có thêm 9 sản phẩm OCOP

ngày 19/04, UBnD tỉnh Phú yên đã công bố quyết định phê

duyệt kết quả đánh giá phân hạng và trao giấy chứng nhận sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đợt

1 năm 2022 Có 9 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP Trong đó có 8 sản phẩm của hTX nông nghiệp kinh doanh tổng hợp Đồng Din (huyện Phú hòa), gồm: 2 sản phẩm đạt 4 sao là trái khóm Đồng Din, khóm sấy Đồng Din và 6 sản phẩm đạt 3 sao gồm: bánh khóm Đồng Din, giấm dứa Đồng Din, rượu dứa Đồng Din, măng sấy, lá giang sấy, nước rửa chén sinh học Đồng Din Chỉ có sản phẩm nước mắm truyền thống Mỹ Quang của cơ sở chế biến nước mắm của gia đình bà nguyễn Thị Thúy hằng (3 sao) là của

xã An Chấn, huyện Tuy An

thanh hUYỀn

36 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

Tôi đã từng rất khâm phục khả năng chịu nóng của các nghệ nhân làng quỳ vàng Kiêu Kỵ khi họ phải ngồi làm việc tỉ mỉ trong phòng kín gió giữa tiết trời nắng nóng nhưng giờ mới biết, như thế vẫn chưa là gì so với cái nóng rát da rát thịt ở làng thổi thủy tinh giờ đây, mỗi lần nhìn thấy những sản phẩm thủy tinh lóng lánh, tôi lại nhớ đến những giọt mồ hôi.

Ngày xa VắNg

Khởi sự làm thủy tinh từ những năm 60 thế kỷ

trước, đến những năm 1980 - 1990 thì nghề thổi

thủy tinh đã trở thành nghề chủ lực ở xã Thống nhất

(huyện Thường Tín, hà nội) hợp tác xã thủy tinh

Thống nhất thời đó nổi tiếng với các sản phẩm như

ống thuốc philatop (một loại thuốc bổ, đựng trong

ống thủy tinh hàn kín hai đầu), ống thuốc tiêm, đèn

dầu, bóng đèn, nắp phích… Sau này, khi xã hội khá

giả hơn thì có thêm các đồ vật trang trí như con giáp,

chuông gió…

Theo cách làm truyền thống của người dân nơi

đây, thủy tinh phế liệu được rửa sạch, phân loại theo

màu, sau đó cho vào lò nung nóng chảy Tùy theo

yêu cầu của từng sản phẩm mà quy trình sản xuất

có thể khác nhau như thổi, ép, kéo, cuốn… Phương pháp gia công truyền thống là phương pháp thổi Khi nung “chín” thủy tinh trên lửa, người thợ dùng một ống sắt dài tới 2m, quết thủy tinh nóng chảy vào đầu ống, sau đó thổi vào ống để thủy tinh nở phình ra

L àng nghề ViệT

CẨm hà

Thủy tinh có vị… mặn

Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022) • 37

L àng nghề ViệT

Khéo léo điều chỉnh hơi thở, kết hợp với các dụng

cụ uốn tạo hình, người thợ có thể tạo ra sản phẩm

với độ dày, mỏng và hình dạng khác nhau Sau khi

thổi xong, để tránh thủy tinh bị co ngót hoặc giãn

nở đột ngột khi thay đổi nhiệt độ, sản phẩm cần

được ủ nguội bằng tro bếp

ngoài 70 tuổi, 50 năm trong nghề, nghệ nhân

hồ Văn gừng chia sẻ, thủy tinh rất nhanh nguội,

nên mọi thao tác phải nhanh nhẹn, chính xác Đặc

biệt, mặc dù phải ở gần ngọn lửa hơn 1.000 độ C (để

nung chảy thủy tinh), người thợ không được dùng

quạt hay bất cứ một luồng hơi mát nào để không

làm thủy tinh bị nguội và biến dạng gió có thể làm

lệch ngọn lửa, khiến thủy tinh mềm không đều, sản

phẩm chỗ dày, chỗ mỏng Có những lần sơ suất hít

ngược, thợ thổi còn bị bỏng rộp cả môi Môi trường

làm việc của người thợ thủy tinh còn khắc nghiệt vì

họ luôn phải chăm chú quan sát ngọn lửa và thủy

tinh để biết chắc khi nào thủy tinh chuyển màu, tức

là đạt đến độ “chín” lý tưởng để tạo hình

Vất vả là vậy, nhưng trời

cho sức khoẻ, ông gừng

đến nay là một trong những

người hiếm hoi còn làm nghề

theo lối truyền thống này

Ông kể, hai vợ chồng ông bà

đã nên duyên cũng từ nghề

thủy tinh Không chỉ làm các

món đồ gia dụng nhỏ, ông

gừng còn thổi được 12 con

giáp, các vật phẩm xinh xắn như ông già tuyết, cây

thông, tuần lộc, xe kéo trang trí noel, nhưng chỉ

khi ai đặt mới làm vì những món đồ này khó vận

chuyển, không làm được hàng loạt

Bao năm qua, nghề tuy không giúp ông giàu có,

nhưng duy trì được nguồn thu nhập ổn định, nuôi

nấng con cái học hành, phương trưởng Chiếc bễ lò

rèn để thổi thủy tinh của gia đình ông, có tuổi đời

hơn 50 năm - có lẽ là duy nhất còn lại trong làng

- có thể coi là chứng nhân của một thời rộn ràng

làng trên xóm dưới “nhà nhà đạp bễ, người người

thổi thủy tinh” Thiết tưởng trao danh hiệu “nghệ

nhân” cho người thợ tài hoa, một đời gắn bó với

nghề này cũng là rất hợp tình hợp lý

NhữNg “ôNg chủ Nhỏ”

Theo bà Vũ Thị hồng, Chủ tịch UBnD xã Thống

nhất, làng nghề thổi thủy tinh Thống nhất không

phải làng nghề truyền thống lâu đời, không được

hưởng chính sách gì đặc biệt; những thợ lâu năm tài khéo, chung thủy với nghề như ông gừng cũng không được gọi là nghệ nhân Không khác nhiều

so với xu hướng chung của các làng nghề, nếu như trước đây, trên địa bàn xã có đến hàng trăm

hộ làm nghề thổi thủy tinh thì đến nay toàn xã (với

3 thôn làm nghề) chỉ còn khoảng hơn chục hộ gia

đình giữ nghề

Điều đáng mừng là trong

số đó, một số người đã mạnh dạn đầu tư máy móc để sản xuất Anh Lương Văn Trãi xởi lởi chia sẻ, gia đình đã đầu

tư 200 triệu đồng sắm chiếc máy thổi thủy tinh Máy có thể thay thế 10 - 15 người làm, nên công việc có đỡ vất vả hơn Mặc dù vậy, công đoạn tạo ống thủy tinh thô vẫn phải thổi Và tất nhiên, chiếc máy chỉ có thể tạo

rất có thể, hình ảnh những người thợ thổi thủy tinh như ông gừng rồi đây sẽ chỉ còn là hoài niệm nhưng nếu nâng tầm chất lượng và tính nghệ thuật của sản phẩm, khéo léo kết hợp với du lịch thì biết đâu… “Của tin còn một chút này”…

những chứng tích sớm nhất còn lưu lại được đến nay về nghề sản xuất thủy tinh là ở Ai Cập khoảng năm 2000 trước Công nguyên Sang thế kỷ 1 trước Công nguyên, kỹ thuật thổi thủy tinh đã khá phát triển và tầng lớp trung lưu đã có thể mua được những sản phẩm trước kia được coi là quý hiếm.

Sản phẩm thủy tinh sau khi thổi.

38 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)

KhỞi nghiệP

“Tôi yêu gốm như chính bản

thân tôi” đó là câu cửa

miệng của anh Lưu Xuân

Khuyến, chủ cơ sở sản xuất gốm làng ngòi

tại xã Tư Mại huyện yên Dũng (Bắc giang)

Không chỉ là một nghệ nhân tài hoa, anh

Khuyến còn là một điển hình cho sự vươn

lên một các kiên nhẫn và đầy nghị lực

trong lao động nghệ thuật

tầm sư học Nghệ

Tung hoành ngang dọc khắp trong

nam, ngoài Bắc, cuối cùng nghệ nhân

Lưu Xuân Khuyến vẫn quay đầu về nơi cha

sinh mẹ đẻ để lập nghiệp bằng nghề làm

gốm trong khi ở làng ngòi quê anh dạo

đó, cả “nam phụ lão ấu” gần như chẳng ai

biết chút gì về gốm

“ăn gan giời”, người làng khi ấy nói

về anh như vậy khi thấy anh bỏ ngoài tai mọi can ngăn để “lao đầu” vào gốm Còn anh, chỉ đơn giản vì không cam tâm nhìn dân làng ngòi cứ hùng hục đào xới những thửa ruộng và chở đất sét qua sông Cầu bán cho các lò gốm bên Phù Lãng (Bắc ninh); vì khát khao thay đổi cuộc sống của mình và những người dân quê bằng chính điều mà anh tin tưởng: cụ tổ của nghề gốm Phù Lãng vốn là dân làng ngòi!

Anh cho hay anh luôn nhớ như in hơn 20 năm trước, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, khảo cổ học đã về làng ngòi điều tra, thám sát, khai quật và phát hiện được những hiện vật, dấu tích của các lò nung gốm

cổ và luôn bị ám ảnh bởi những giả định rằng làng gốm Phù Lãng - Bắc ninh bên kia sông chỉ là một phần “ngọn” của gốm làng ngòi “Chắc tại thế mà tôi cứ nhất mực theo đuổi cho kỳ được cái nghề thổ mộc đầy gian nan này”, anh nói

Sinh năm 1977, vốn là người có năng khiếu hội họa bẩm sinh, từ nhỏ anh Khuyến đã thích vẽ tranh, nặn đất những bức tượng, chú tễu, bức tranh do anh tạo

ra khiến lũ trẻ cùng trang lứa ngày đó rất thích học hết phổ thông, anh tự ôn thi

và đỗ vào khoa gốm trang trí Đại học Mỹ thuật công nghiệp hà nội Đỗ đại học ngày ấy là “ghê gớm” lắm, nhất là ở nông thôn Làng trên, xóm dưới ai cũng mừng cho anh nhưng cũng thấy lo cho anh, bởi

từ xưa đến nay ở cái làng quê nghèo xơ xác này chưa từng có người nào theo học

và làm nghệ thuật

Anh chia sẻ: các môn học trong trường

đã khó, lại cần phải kiên trì nên phần đông sinh viên trong lớp dần “rơi rụng” hoặc bỏ học Đến năm thứ 3 còn lại mình anh bám trụ năm 2000, sau khi tốt nghiệp, cầm trên tay tấm bằng đại học “loại ưu”, anh được một số doanh nghiệp mời về làm việc với mức lương khá cao nhưng chỉ được thời gian ngắn anh lại rũ áo ra đi Phiêu bạt mấy năm trời, nay ở Bát Tràng (hà nội), mai lại Phù Lãng (Bắc ninh), Đông Triều (Quảng ninh) rồi vào cả Bình Dương, toàn những nơi chuyên làm gốm, anh Khuyến vừa mưu sinh vừa học nghề Va vấp, trầy trật, mệt nhọc, tủi cực đủ cả Anh thủ thỉ: “Để học mót kinh nghiệm làm gốm không khó,

Phong cách sáng tạo, đề tài phong

phú, trang trí họa tiết bay bổng và

mang đậm màu sắc nghệ thuật dân

gian, đó là điểm nhấn quan trọng tạo

nên sự khác biệt của gốm làng ngòi,

dòng gốm có lịch sử chưa đầy 20 năm.

và gốm làng ngòi

và tác phẩm tranh gốm Vinh quy bái tổ.

ĐônG khÁnh

38 • Tạp chí • số 76 (Tháng 05/2022)