bài tập lớn tiểu luận hành chính so sánh

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI TÌM HIỂU MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH PHÁP CỦA NHÀ NƯỚC HOA KỲ VÀ CỦA NHÀ NƯỚC VIỆT NAM LIÊN HỆ SO SÁNH CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA CHÍNH PHỦ HAI QUỐC GIA.

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

HÀ NỘI - 2021

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài này trong quá trình nghiên cứu tôi đã nhận được sựgiúp đỡ hướng dẫn tận tình của giảng viên giảng dạy Nhân đây cho phép tôi bày tỏlòng biết ơn chân thành tới giảng viên Trong quá trình khảo sát và nghiên cứu tôigặp nhiều khó khăn mặt khác do trình độ nghiên cứu còn hạn chế và những nguyênnhân khác nên dù cố gắng song đề tài của tôi không tránh khỏi những thiếu sót Vìthế tôi mong nhận được sự góp ý của thầy cô và bạn đọc Những ý kiến đóng gópcủa thầy cô và bạn đọc sẽ giúp tôi nhận ra hạn chế qua đó tôi sẽ có thêm nguồn tưliệu mới trên con đường học tập và nghiên cứu sau này Tôi xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

LỜI CAM ĐOAN

Tôi thực hiện bài tiểu luận với tên đề tài là “Tìm hiểu mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của Nhà nước Hoa Kỳ và của Nhà nước Việt Nam Liên hệ so sánh chức năng, nhiệm vụ của Chính Phủ- hai quốc gia” tôi cam đoan đây là công trình

nghiên cứu của tôi trong thời gian qua, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm nếukhông trung thực về thông tin sử dụng trong công trình này

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trên thế giới hiện nay, có rất nhiều kiểu nhà nước khác nhau Tùy vào tiếntrình lịch sử hình thành mà mỗi kiểu nhà nước lại có một mô hình chính thể riêngbiệt Ví dụ như chính thể cộng hòa đại nghị, chính thể quân chủ lập hiến, thể chếcộng hòa lưỡng tính…Mỗi chính thể đều mang những đặc điểm, bản chất đặc thù

Để làm rõ sự khác nhau đó, có thể lấy ví dụ thông qua hai chính thể cộng hòa tổngthống (Hoa Kỳ) và chính thể cộng hòa xã hội chủ nghĩa (Việt Nam) Đặc biệt, sựkhác nhau giữa hai chính thể trên được thể hiện rõ nhất trong tổ chức, hoạt động của

bộ máy hành pháp Điều này đòi hỏi chúng ta phải có sự tập trung nghiên cứu đểhiểu rõ mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của hai nước được quy định, vận hànhnhư thế nào Đưa ra sự so sánh, lập luận, đánh giá về chức năng, nhiệm vụ giữaChính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ, từ đó liên hệ và rút ra những bài họcmới có thể áp dụng với Việt Nam

Với lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Tìm hiểu mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của Nhà nước Hoa Kỳ và của Nhà nước Việt Nam Liên hệ so sánh chức năng, nhiệm vụ của Chính Phủ- hai quốc gia.” làm đề tài nghiên cứu của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu: Khái quát đặc trưng cơ bản của bộ máy hành pháp; tìm hiểu

mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của nhà nước Hoa Kỳ và của nhà nước ViệtNam, liên hệ so sánh chức năng, nhiệm vụ của CP hai quốc gia; từ đó nhận xét đánhgiá, rút ra bài học kinh nghiệm trong tổ chức bộ máy hành pháp ở Việt Nam hiệnnay

- Nhiệm vụ nghiên cứu: Với mục đích nghiên cứu như trên, đề tài tập trung vào giải

quyết những nhiệm vụ chính như sau:

Thứ nhất, khái quát chung về bộ máy hành pháp và đưa ra một số mô hình

hành pháp của một số nước trên thế giới

Thứ hai, tìm hiểu mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của Nhà nước Hoa Kỳ

và của Nhà nước Việt Nam, từ đó liên hệ so sánh chức năng, nhiệm vụ của Chính

phủ hai quốc gia.

Thứ ba, đánh giá và rút ra bài học kinh nghiệm trong tổ chức mô hình bộ

máy hành pháp ở Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài có đối tượng nghiên cứu là mô hình tổ chức bộ máy

hành pháp của nhà nước Hoa Kỳ và của nhà nước Việt Nam thông qua các quy địnhcủa Hiến pháp và đặc biệt là chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ hai quốc gia

- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài lựa chọn hai quốc gia để nghiên cứu bao gồm nhà

nước Hoa Kỳ và nhà nước Việt Nam Trong đó Hoa Kỳ là quốc gia có một bản Hiếnpháp năm 1787 duy nhất và ở Việt Nam từ khi Hiến pháp năm 2013 được ban hànhđến nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài bao gồm nhữngphương pháp sau đây: phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương phápphân tích, phương pháp quy nạp

5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài

+ Ý nghĩa lý luận: Đề tài góp phần làm phong phú thêm những vấn đề lýluận về tổ chức mô hình hành pháp ở nhà nước Hoa Kỳ và ở nhà nước Việt Nam,đồng thời là cơ sở để rút ra những bài học kinh nghiệm trong tổ chức bộ máy hànhpháp ở Việt Nam hiện nay

+ Ý nghĩa thực tiễn: Với những kết quả đạt được, tôi hy vọng rằng, đề tài sẽ

là một trong những nguồn tài liệu tham khảo hữu ích đối với tổ chức bộ máy hànhpháp ở nước ta hiện nay và đối với việc học tập nghiên cứu

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chủ yếucủa đề tài được chia bố cục thành 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về tổ chức bộ máy hành pháp.

Chương 2: Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của nhà nước Hoa Kỳ và

mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của nhà nước Việt Nam So sánh chức năng, nhiệm vụ của Chính Phủ- hai quốc gia.

Chương 3: Đánh giá và bài học kinh nghiệm trong tổ chức bộ máy hành pháp ở Việt Nam hiện nay

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY

là tư tưởng tiến bộ, còn nguyên giá trị cho đến ngày hôm nay

Xét về mặt lịch sử thì hành pháp - quyền điều hành đất nước - là nhánhquyền hình thành sớm nhất so với các nhánh quyền khác, nó gắn liền với lịch sửhình thành của nhà nước Do vậy, trên thực tế quyền hành pháp luôn nổi lên là trungtâm của quyền lực nhà nước Thực tiễn đã chứng minh rằng, nền hành pháp mạnh lànền hành pháp biết quản lý, biết dẫn dắt các quá trình xã hội phát triển phù hợp vớicác quy luật tự nhiên, quy luật xã hội và khi đó tất yếu dẫn đất nước tới sự pháttriển, phồn vinh; còn khi nền hành pháp yếu, không có khả năng quản lý, điều hànhthì tất yếu dẫn đất nước tới những cuộc khủng hoảng về chính trị, kinh tế - xã hội

Ở Việt Nam có rất nhiều quan niệm về hành pháp Theo Từ điển Luật học,

hành pháp được hiểu là “quyền quản lý hành chính nhà nước về mọi lĩnh vực đời sống xã hội như chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, quốc phòng, an ninh, đối ngoại trên phạm vị toàn lãnh thổ quốc gia” [132, tr.651]

Ngược lại, một số nhà khoa học lại tách riêng hành pháp và hành chính Theo

TS Trần Anh Tuấn, hành chính là một phương diện của hành pháp Ông định nghĩa

hành pháp là “quyền năng trực tiếp, thể hiện trong hoạch định, đệ trình chính sách

và thực thi chính sách” Có thể hiểu quyền này bao gồm: đề xuất chính sách, pháp

luật để Quốc hội phê chuẩn, từ đó cơ quan hành pháp có căn cứ thực thi, thi hành,truy tố tội phạm và đưa các hành vi vi phạm pháp luật ra tòa án để xét xử Nếu hành

pháp là hoạch định, đề xuất chính sách và định hướng vĩ mô thì hành chính là triểnkhai thực hiện chính sách đó (vi mô) Khá tương đồng với quan điểm trên, GS.Phạm Hồng Thái lý giải rằng “quyền hành pháp” chính là quyền điều hành đấtnước” một cách liên tục và không ngưng trệ, đồng thời nhấn mạnh “hành phápmanh” là hành pháp “biết quản lý, biết dẫn dắt các quá trình xã hội phát triển phùhợp với các quy luật của tự nhiên và xã hội tất yếu dẫn đến đất nước phát triển,phồn vinh” Ngược lại, “sự ngưng trệ của quyền lực hành pháp sẽ làm ảnh hưởng,thậm chí dẫn đến sự ngưng trệ của toàn bộ hệ thống quyền lực nhà nước”

Từ đó, hành pháp có thể được hiểu “là quyền của các cơ quan trong bộ máy nhà nước trong việc xây dựng và thực thi chính sách nhằm quản lý và điều hành đất nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội”

1.2 Bộ máy hành pháp

Các cơ quan thực hiện quyền hành pháp hay còn được gọi là BMHP BMHPbao gồm các CP (nội các) và các cơ quan hành chính công (hành chính), nơi đầutiên đảm nhiệm trách nhiệm thi hành pháp luật BMHP ngoài việc hành chính còn

có quyền lập quy, quy phạm pháp luật, ví dụ, có quyền ban hành các quy định,các văn bản dưới luật, không được xem là tương đương với luật, và thay vào đóphải có nguồn gốc dẫn nhập từ pháp luật hiện hành

Để thực hiện quyền hành pháp hiệu lực, hiệu quả cao nhất, BMHP cần được

tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc thức bậc, cấp trên chỉ đạo, lãnh đạo, cấp dướiphục tùng mệnh lệnh và chịu sự kiểm soát của cấp trên trong hoạt động BMHP làmột chỉnh thể thống nhất, thông suốt từ trung ương đến địa phương, được phân chiathành hai bộ phận: BMHP ở trung ương và BMHP ở địa phương Từ đó, BMHP

được hiểu “là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, thực hiện quyền hành pháp và được thống nhất từ trung ương đến đến địa phương”.

2 Đặc điểm của bộ máy hành pháp

Thứ nhất, có chức năng quản lý hành chính nhà nước Các cơ quan hành

pháp thực hiện hoạt động chấp hành – điều hành, tức là hiện thực hóa các quy địnhpháp luật, đưa pháp luật được thực thi trong đời sống Như vậy, hoạt động chấp

hành – điều hành đây là phương diện hoạt động chủ yếu của cơ quan hành pháp nhànước Vì có phương thức hoạt động chấp hành – điều hành là chủ yếu nên đây chính

là dấu hiệu đặc trưng nhất để phân biệt với nhánh cơ quan lập pháp hay tư pháp

Thứ hai, bộ máy các cơ quan hành pháp được thiết lập từ trung ương đến cơ

sở, đứng đầu là Chính phủ, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, được tổ chức theo

hệ thống thứ bậc, có mối quan hệ mật thiết, phụ thuộc nhau về tổ chức và hoạt độngnhằm thực thi quyền quản lý hành chính nhà nước

Thứ ba, thẩm quyền của các cơ quan hành pháp được pháp luật quy định trên

cơ sở lãnh thổ, ngành hoặc lĩnh vực chuyên môn mang tính tổng hợp Đó là nhữngquyền và nghĩa vụ pháp lý hành chính chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động chấphành – điều hành Có thể thấy đây là một điểm khác biệt rõ nét với nhánh cơ quanlập pháp và tư pháp là thẩm quyền của hai nhánh cơ quan này được pháp luật quyđịnh trên cơ sở lãnh thổ và cấp địa giới hành chính

Thứ tư, các cơ quan hành pháp đều trực tiếp hay gián tiếp trực thuộc cơ quan

quyền lực nhà nước cùng cấp, chịu sự giám sát và báo cáo công tác trước cơ quanquyền lực nhà nước

3 Một số mô hình hành pháp trên thế giới

3.1 Mô hình hành pháp tại Anh

Mô hình hành pháp ở nước Anh là một mô hình đặc sắc của chính thể quânchủ lập hiến Theo đó, Thủ tướng giữ vai trò nổi trội trong thực hiện quyền lựcchính trị, là người quyết định đường lối chính trị của Chính phủ, mà nguyên nhânsâu xa là bởi Thủ tướng là thủ lĩnh chính trị của đảng chiếm ưu thế trong Nghị viện.Trong chế độ này, giữa lập pháp và hành pháp không có sự tách biệt hoàn toàn màthường xuyên liên hệ với nhau Nguyên thủ quốc gia (vua, hoàng đế, quốc trưởng)được thiết lập theo nguyên tắc kế truyền, chỉ mang tính tượng trưng, có chức năngchủ yếu là lễ tân và ngoại giao

3.2 Mô hình hành pháp tại Cộng hòa Liên bang Đức

Mô hình hành pháp ở Cộng hòa Liên bang Đức theo chính thể cộng hoà đạinghị có đặc điểm: CP được thành lập trên cơ sở đảng chiếm đa số ghế trong Nghịviện; quyền hành pháp được chia sẻ giữa TT và Thủ tướng; quyền lực của TT khônglớn, mà tập trung vào Thủ tướng; thủ tướng là người quyết định và chịu trách nhiệm

về đường lối chính trị đất nước CP được thành lập bởi Nghị viện trên cơ sở đảngchiếm đa số ghế (hoặc liên giữa các đảng chiếm đa số ghế) trong Nghị viện Quyềnhành pháp được chia sẻ giữa TT và Thủ tướng Hiến pháp không trao những quyềnhạn quan trọng cho TT Văn bản do TT ban hành thường phải được Thủ tướng vàcác Bộ trưởng kiểm tra và đồng ý trước Đặc điểm điển hình là TT không thuộcthành phần CP và không thể tác động đến chính sách của Chính phủ

3.3 Mô hình hành pháp tại Cộng hòa Pháp

Chính thể Cộng hòa hỗn hợp hay còn gọi là Cộng hòa lưỡng tính là dạngchính thể có các đặc trưng của cả Cộng hòa đại nghị lẫn Cộng hòa TT Cộng hòaPháp là một trong số các nước đã áp dụng nguyên tắc này, BMHPgồm hai cơ quan,một là TT, hai là TTCP và Nội các CP không những chỉ chịu trách nhiệm trướcNghị viện, mà còn cả TT- người đứng đầu nhà nước cũng phải chịu trách nhiệmtrước cử tri, thông qua các cuộc bầu cử TT TT là nguyên thủ quốc gia đồng thời làngười có tác động trực tiếp đến bộ máy hành pháp Thủ tướng là người đứng đầu bộmáy hành pháp, có quyền chỉ đạo CP thực thi chính sách quốc gia của TT và phảichịu trách nhiệm trước Quốc hội và TT về việc thực hiện chính sách này

Tiểu kết Chương 1

Như vậy, trong chương 1, tôi đã đưa ra một số nội dung cơ bản khái quát vềBMHP và đưa ra một số mô hình hành pháp trên thế giới Đây được xem là tiền đềgiúp tôi tiến hành tìm hiểu về mô hình BMHP ở nhà nước Hoa Kỳ và ở nhà nướcViệt Nam Từ đó liên hệ so sánh chức năng, nhiệm vụ của CP hai quốc gia ở trongnhững nội dung tiếp theo

CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH PHÁP CỦA NHÀ

NƯỚC HOA KỲ VÀ CỦA NHÀ NƯỚC VIỆT NAM 2.1 Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp của Nhà nước Hoa Kỳ

2.1.1 Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp ở chính quyền Liên bang

- TT

Theo quy định tại Điều 2 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787, TT vừa là ngườiđứng đầu nhà nước, vừa là người đứng đầu Chính phủ Điều kiện để ứng cử TT: làcông dân Hoa Kỳ sinh ra ở Hoa Kỳ, tuổi đời ít nhất 35 tuổi và cư trú ít nhất 14 nămtại Hợp chúng quốc TT do nhân dân bầu ra với nhiệm kì 4 năm và không được bầuquá hai nhiệm kỳ Nhiệm kỳ TT bốn năm bắt đầu từ ngày 20 tháng Giêng (trước kia

là từ tháng Ba, sau được thay đổi bởi điều sửa đổi Hiến pháp thứ 20, phê chuẩn năm1933) sau cuộc bầu cử vào tháng Mười Một

TT có quyền thành lập Chính phủ, bổ nhiệm và bãi nhiệm các bộ trưởng; bộtrưởng chịu trách nhiệm trước TT chứ không chịu trách nhiệm trước Nghị viện Dođược nhân dân bầu ra nên TT hoạt động độc lập với Nghị viện, không chịu tráchnhiệm trước Nghị Viện Nghị viện không có quyền giải tán Chính phủ TT không cóquyền giải tán Nghị viện nhưng có quyền phủ quyết các dự luật do hai viện củaNghị viện thông qua

Do thực hiện chức năng đại diện của nguyên thủ quốc gia, thay mặt quốc gia

về đối nội và đối ngoại, TT Hoa Kỳ nhân danh Liên bang ký kết các điều ước quốc

tế, tiếp nhận đại sứ, sứ thần nước ngoài, tiếp đón các chính khách và nhà ngoại giaonước ngoài Với sự đồng ý của Thượng nghị viện, TT bổ nhiệm các thẩm phán Tòa

án tối cao, thẩm phán tòa án Liên bang, các viên chức cao cấp trong bộ máy hànhpháp, tướng lĩnh quân đội, đại sứ, tổng lãnh sự của Hoa Kỳ ở nước ngoài

TT Hoa Kỳ còn là tổng tư lệnh lục quân, hải quân Hợp chúng quốc và dânquân của các tiểu bang khi dân quân của các tiêu bang được triệu tập để phục vụHợp chúng quốc TT có quyền hoãn thi hành án và ân xá những tội chống Hợp

chúng quốc, ngoại trừ những trường hợp xét xử theo thủ tục đàn hạch TT cũng cóquyền đòi hỏi các viên chức quan trọng trong chính quyền hành pháp trình bày bằngvăn bản các vấn đề có liên quan đến nhiệm vụ của họ Theo khoản 3 Điều 2 Hiếnpháp Hoa Kỳ năm 1787, thỉnh thoảng TT gửi thông điệp cho Nghị viện biết về tìnhtrạng của Liên bang và đề nghị Nghị viện xem xét biện pháp mà TT xét thấy cầnthiết và thích hợp Trong những trường hợp bât thường, TT có quyền triệu tập cả haiviện hoặc một trong hai viện; trong trường hợp hai viện bất đồng ý kiến về việc trìhoãn khóa họp, TT có quyền trì hoãn khóa họp của Nghị viện trong thời gian mà TTcho là thích hợp

Theo quy định tại mục 6 khoản 1 Điều 2 Hiến pháp Hoa kỳ năm 1787, TT cóquyền hưởng theo kì hạn nhất định một khoản lương không tăng và cũng khônggiảm trong suốt nhiệm kì của mình Ngoài khoản lương đó TT không có quyền nhậnbất kì một khoan tiền lương nào khác của Liên bang hoặc của các bang So vớinhiều nước trên thế giới, lương của TT Hoa kỳ rất cao TT Hoa Kỳ nhận được tiềnlương là $400.000/năm cùng với 1 tài khoản chi tiêu $50.000/năm, một tài khoản

$100.000 không tính thuế dành cho du hành và $19.000 cho giải trí

- Chính phủ

Việc cưỡng chế và thực thi hàng ngày đối với các luật Liên bang thuộc quyềncủa các bộ khác nhau, do Nghị viện tạo ra để giải quyết những lĩnh vực cụ thể củacác vấn đề quốc gia và quốc tế Tính đến nay, CP Hoa Kỳ có tất cả 15 bộ Nhữngngười đứng đầu 15 bộ, do TT lựa chọn và Thượng viện phê chuẩn, tạo nên một hộiđồng cố vấn được gọi chung là "Nội các" của TT

Hiến pháp không có một quy định nào đối với Nội các của TT Nó quy địnhrằng TT có thể hỏi ý kiến, bằng văn bản, quan chức chủ chốt của từng bộ điều hành

về bất kỳ một chủ đề nào thuộc phạm vi trách nhiệm của họ, nhưng nó không nêu

cụ thể các bộ cũng như không mô tả nhiệm vụ của chúng Tương tự, không có mộtquy định cụ thể nào về phẩm chất cho việc phục vụ trong Nội các

Mỗi bộ có hàng nghìn nhân viên, với các văn phòng đặt trên khắp đất nướccũng như ở Washington Các bộ được chia thành các vụ, cục, ban, tổng cục, mỗi

đơn vị có những nhiệm vụ cụ thể Đứng đầu mỗi bộ là một bộ trưởng, trừ Bộ Tưpháp, đứng đầu là tổng chưởng lý (tức bộ trưởng).

• Bộ Nông nghiệp: Thành lập năm 1862.

• Bộ Thương mại: Thành lập năm 1903 Bộ Thương mại và Lao động được tách ra

thành hai bộ riêng biệt vào năm 1913

• Bộ Quốc phòng: Được thành lập bằng việc kết hợp các Bộ Chiến tranh (thành lập

năm 1789), Bộ Hải quân (thành lập năm 1798) và Bộ Không quân (thành lập năm1947) Mặc dù bộ trưởng Bộ Quốc phòng là thành viên Nội các, nhưng các bộtrưởng các Bộ Chiến tranh, Hải quân và Không quân không tham gia Nội các

• Bộ Giáo dục: Thành lập năm 1979 Trước kia là một phần của Bộ Y tế, Giáo dục và

Phúc lợi

• Bộ Năng lượng: Thành lập năm 1977.

• Bộ Y tế và Các dịch vụ con người: Thành lập năm 1979, sau khi Bộ Y tế, Giáo dục

và Xã hội (thành lập năm 1953) được tách ra thành các thực thể riêng biệt

• Bộ Nhà ở và Phát triển đô thị: Thành lập năm 1965.

• Bộ Nội vụ: thành lập năm 1849.

• Bộ Tư pháp: Thành lập năm 1870 Từ năm 1789 đến năm 1870 tổng trưởng lý là

thành viên Nội các, nhưng không phải là người đứng đầu bộ

• Bộ Lao động: Thành lập năm 1913.

• Bộ Ngoại giao: Thành lập năm 1789.

• Bộ Giao thông vận tải: Thành lập năm 1966.

• Bộ Ngân khố: Thành lập năm 1789.

• Bộ Các vấn đề về Cựu chiến binh: Thành lập năm 1989 khi Vụ Cựu chiến binh

được nâng lên cấp Nội các

• Bộ An ninh nội địa (Sau vụ khủng bố 11/9/2001)

Ngoài các bộ, còn có một số tổ chức nhân viên nhóm lại thành Văn phòngĐiều hành của TT, nó gần như là một CP thứ hai Văn phòng Điều hành TT gồm hai

bộ phận: Văn phòng Nhà trắng và Văn phòng hành chính của TT Đảm nhiệm trọngtrách giúp việc, tham mưu cho TT là hàng ngàn đội ngũ nhân viên, cố vấn trong

Nhà Trắng, Hội đồng An ninh quốc gia, Văn phòng Quản lý và Ngân sách, Hộiđồng Cố vấn Kinh tế, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, Văn phòng Khoa học

và Công nghệ

- Các cơ quan độc lập

Các bộ hành pháp là những đơn vị vận hành chủ yếu trong chính quyền liênbang, nhưng cũng có nhiều cơ quan khác giữ những trọng trách bảo đảm cho CP vànền kinh tế hoạt động một cách trôi chảy Chúng thường được gọi là các cơ quanđộc lập, bởi chúng không phải là một bộ phận của các bộ hành pháp

Bản chất và mục đích của những cơ quan này rất khác nhau Một số là nhữngnhóm quản lý có quyền giám sát những khu vực đặc biệt của nền kinh tế Một sốkhác cung cấp các dịch vụ đặc biệt cho CP hoặc cho dân chúng Trong đa số trườnghợp, các cơ quan này do Quốc hội thành lập để giải quyết những vấn đề đã trở nênquá phức tạp trong khuôn khổ các văn bản pháp lý thông thường Chẳng hạn, năm

1970, Quốc hội lập ra Cục Bảo vệ môi trường để điều phối hoạt động bảo vệ môitrường của chính phủ Trong số các cơ quan độc lập quan trọng nhất, có những cơquan sau đây: Cục Tình báo trung ương (CIA) , Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA),

Uỷ ban Truyền thông liên bang (FCC), Cơ quan Quản lý tình trạng khẩn cấp liênbang (FEMA), Cục Dự trữ liên bang , Uỷ ban Thương mại liên bang (FTC) , Cơquan Dịch vụ chung (GSA), Cơ quan Hàng không và Vũ trụ quốc gia (NASA), CụcLưu trữ và Hồ sơ quốc gia (NARA), Ban Quan hệ lao động quốc gia (NLRB), QuỹKhoa học quốc gia (NSF), Văn phòng Quản lý nhân sự (OPM) , Đội Hòa bình, Uỷban Chứng khoán và Giao dịch chứng khoán (SEC), Vụ Kinh doanh nhỏ (SBA), Vụ

An ninh xã hội (SSA), Cục Phát triển quốc tế của Hoa Kỳ (USAID), Cục Bưu chínhHoa Kỳ

2.1.2 Mô hình tổ chức BMHPtại địa phương

- Mô hình hành pháp chính quyền tiểu bang

Tiểu bang là cấp chính quyền địa phương cao nhất, gồm ba nhánh quyền lựclập pháp, hành pháp và tư pháp Quan chức hành pháp cao nhất của tiểu bang gọi là

Thống đốc Chức vụ này do người dân trong tiểu bang bầu chọn trực tiếp Nhiệm kỳcủa Thống đốc thường là bốn năm (một số bang quy định nhiệm kỳ hai năm) Nhìnchung, tại các tiểu bang hoạt động ngoại giao và hoạt đông quân đội hầu hết đềukhông có, chính quyền mỗi bang phải tự đề ra chiến lược phát triển kinh tế, xã hội,giáo dục, ngân sách riêng cho tường bang của mình

- Mô hình hành pháp chính quyền hạt

Quyền hạn và cơ cấu của chính quyền hạt rất khác nhau ở các tiểu bang.Thông thường, quyền hạn của Hội đồng Quản hạt bao gồm cả ba lĩnh vực: lập pháp(quyền ban hành các sắc lệnh lập quy); hành pháp (quyền giám sát sự thi hành chínhsách của chính quyền hạt); tư pháp (một phần quyền tư pháp như trong việc chủ tọa

và phán quyết các phiên điều trần của ban thiết kế…) Nói chung, Hội đồng Quảnhạt chịu trách nhiệm đánh thuế; vay mượn và phân bổ tài chính; ấn định mức lươngcho nhân viên của hạt; giám sát các cuộc bầu cử; xây dựng và bảo trì xa lộ và cầucống, chấp hành pháp luật và quản lý các chương trình phúc lợi cấp hạt, tiểu bang

và quốc gia như thư viện, bệnh viện, y tế công cộng, dịch vụ hộ tịch, v.v… Riêng vềviệc chấp hành pháp luật, cảnh sát trưởng của hạt không có quyền kiểm soát các sởcảnh sát của các thành phố tự quản nằm trong hạt mà chỉ có thể hợp tác với các sởcảnh sát này trong việc duy trì an ninh trật tự cho toàn hạt