Tiểu luận lý thuyết bảo hiểm xã hội thực trạng quản lý quỹ bảo hiểm xã hội tại cơ quan bảo hiểm xã hội thành phố bắc giang trong giai đoạn hiện nay

LỜI MỞ ĐẦUTrong một xã hội của nền kinh tế thị trường hiện nay,khi cuộc sống củangười dân tăng lên thì đồng thời với nó là nhu cầu về vật chất lẫn tinh thầncũng tăng theo.Một điều quan t

MỤC LỤC

MỤC LỤC……… 1

LỜI MỞ ĐẦU……….2

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT……… 3

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG……… 3

1.1 Khái niệm và vai trò của BHXH……… 4

1.2 Cơ chế quản lý Quỹ BHXH ………5

1.2.1 Nguyên tắc cơ bản trong quản lý Quỹ BHXH……… 5

1.2.1 Cơ chế quản lý Quỹ ở Việt Nam hiện nay……… 7

CHƯƠNG II: CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUỸ BHXH TẠI THÀNH PHỐ BẮC GIANG………

2.1 Sự ra đời và phát triển của BHXH thành phố Bắc Giang………… 10

2.1.1 Sự ra đời của BHXH thành phố Bắc Giang……….10

2.1.2 Cân đối quỹ BHXH và quản lý quỹ……… 11

2.2 Thành quả đạt được………12

2.2.1 Thành tựu chung của toàn tỉnh,thành phố………12

2.2.2 Công tác thu – chi,Quản lý Quỹ BHXH……… 13

2.3 Những khó khăn, tồn tại……….15

2.3.1 Đối với thu Quỹ BHXH………15

2.3.2 Đối với chi Quỹ BHXH………16

CHƯƠNG III:GIẢI PHÁP CHO HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ QUỸ BHXH 3.1 Phương hướng hoạt động của BHXH Thành phố Bắc Giang trong thời gian tới……… 18

3.2 Giải pháp………

3.2.1 Quản lý tốt thu – chi BHXH ………18

3.2.2 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, mở rộng đối tượng tham gia BHXH ……… 19

3.2.3 Tăng cường công tác kiểm tra và các chế tài xử phạt………… 20

3.2.4 Đẩy mạnh công tác đầu tư tăng trưởng Quỹ……….20

PHẦN KẾT LUẬN……… 21

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 22

LỜI MỞ ĐẦU

Trong một xã hội của nền kinh tế thị trường hiện nay,khi cuộc sống củangười dân tăng lên thì đồng thời với nó là nhu cầu về vật chất lẫn tinh thầncũng tăng theo.Một điều quan trọng nữa khi chất lượng cuộc sống tăng thìnhu cầu họ muốn bảo vệ tài sản hay bảo vệ chính bản thân sinh mạng của họngày càng tăng cao.Nắm bắt được điều đó ngành BHXHảo hiểm đã xuấthiện trước hết để đảm bảo một phần thu nhập cho người tham gia BHXH.ỞViệt Nam,BHXHảo hiểm xã hội ra đời cách đây 15 năm và suốt thời gianhoạt động đã đem lại những thành tựu đáng kể cho việc bảo đảm thu nhậpcho người lao động

Là một bộ phận của BHXH Việt Nam thì BHXH Thành phố Bắc Giang

đã và đang gây dựng được lòng tin về chất lượng phục vụ,tính nhanh chóngcủa việc chi trả cho các chế độ của BHXH Căn cứ vào tình hình thực tiễn vàkhả năng nhận thức của bản thân,qua tìm hiểu em quyết định chọn đề tài: “

Thực trạng quản lý Quỹ BHXH tại cơ quan BHXH Thành phố Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay”

Tiểu luận gồm:

Chương I : Lý luận chungChương II : Thực trạng quản lý Quỹ BHXH tại Thành phố Bắc Giang Chương III : Giải pháp cho hoạt động quản lý Quỹ BHXH tại cơ quanBHXH Thành phố Bắc Giang

Do phạm vi đề tài rộng, thời gian tìm hiểu không nhiều, bản thân hạn chế

về lý luận và trình độ nhận thức nên bài tiểu luận của em không trách khỏinhững thiếu xót Em mong nhận được sự giúp đỡ, góp ý từ phía thầy cô để

em có cơ hội bổ sung, hoàn thiện thêm kiến thức trong lĩnh vực này

Qua đây em xin chân thành cảm ơn cô Vũ Thị Hồng Nết – giảng viênKhoa Bảo Hiểm,trường Đại học Lao động xã hội – đã nhiệt tình giúp emhoàn thành bài tiểu luận này./

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BHXH : Bảo hiểm xã hộiBHYT : Bảo hiểm y tế

TP : Thành phốUBND : Ủy ban nhân dânHĐND : Hội đồng nhân dânSXKD : Sản xuất kinh doanh DNNQD : Doanh nghiệp ngoài quốc doanhMSLĐ : Mất sức lao động

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN CHUNG

1.1Khái niệm và vai trò của Quỹ BHXH

Quỹ BHXH là một quỹ tài chính,được sử dụng trước hết để chi trả các trợcấp BHXH và các hoạt động chuyên môn của hệ thống BHXH.Đồng thời đó

là một bộ phận trong hệ thống tài chính quốc gia, hoạt động theo các nguyêntắc tài chính và chính sách tài chính của Nhà nước

Chính vì vậy quỹ BHXH có vai trò đặc biệt quan trọng liên quan đến sự tồntại và phát triển của ngành BHXH nói riêng,đảm bảo an sinh xã hội nóichung, góp phần ổn định kinh tế - chính trị - xã hội của đất nước

* Thứ nhất,vai trò của BHXH đối với người lao động Người lao động khi tham gia BHXH, nếu gặp những biến cố hay “rủi ro xãhội” như ốm đau, thai sản,….thì thông qua hệ thống trợ cấp BHXH sẽ đượcnhaanh một khoản tiền bảo hiểm,để trang trải phần nào chi phí do biến cố,rủi

Nếu quỹ BHXH thu nhiều(thu đúng,thu đủ,đầu tư tăng trưởng tốt) cộng với

số người bị rủi ro thấp thì mức trợ cấp BHXH cao hơn và ngược lại

* Thứ hai, vai trò của BHXH đối với hệ thống BHXH

Để cả hệ thống BHXH hoạt động được bình thường đò hỏi phải có nhữngchi phí nhất định.Các chi phí này tùy theo từng nước được tính bằng một tỷ

lệ nhất định trên tổng số thu của quỹ BHXH, hoặc ấn định bằng một mức

nào đó trên cơ sở chi phí của những năm trước đó.Mặc dù tính theo cách nàothì những chi phí này đều do quỹ BHXH đảm bảo.

Hiệu quả của hoạt động của bộ máy BHXH phụ thuộc vào tình hình hoạtđộng của quỹ

Do đặc thù của hoạt động BHXH nên có một bộ phận của quỹ tạm thờinhãn rỗi.Phần nhàn rỗi này của quỹ được đầu tư vào các lĩnh vực khác nhaucủa nền kinh tế.Quỹ BHXH thông qua hoạt động đầu tư tạo thêm nguồn lựctài chính để duy trì và phát triển hệ thống BHXH,đồng thời việc đầu tư tăngtrưởng quỹ sẽ tăng cường khả năng chi trả thường xuyên cho các đối tượnghưởng BHXH

1.2Cơ chế quản lý Quỹ BHXH 1.2.1 Nguyên tắc cơ bản trong quản lý Quỹ BHXH

* Tài chính BHXH là một quỹ tồn tại và hoạt động độc lập, cơ chế thu chicủa quỹ phải luôn luôn đảm bảo cân đối, phải bảo toàn và phát triển quỹ đểđảm bảo quyền lợi cho người tham gia BHXH

Vì vậy, tổ chức quản lý điều hành Quỹ BHXH phải được tổ chức độc lậpthống nhất trong phạm vi cả nước trên cơ sở pháp luật của Nhà nướcđã banhành và sự kiểm tra,giám sát, quản lý của Nhà nước về chấp hành pháp luậtBHXHđối với các bên tham gia BHXH

Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, Nhà nước nên pháp luạt hóaviệc đầu tư vốn nhàn rỗi của Quỹ BHXH, nhằm tạo điều kiện phát triển vốnnhàn rỗi của Quỹ, phù hợp với cơ chế thị trường và có thể áp dụng chế tàipháp luật khi xảy ra những vi phạm về sử dụng,quản lý Quỹ BHXH

Việc quản lý điều hành tăng trưởng quỹ phải đảm bảo nguyên tắc bảo toànvốn, không làm vốn bị tổn thất

* Phải đảm bảo quyền lợi của người lao động tương ứng với nghĩa vụ đónggóp của họ

Theo luật BHXH,người lao động thuộc mọi thành phần kinh tế đều bìnhđẳng hưởng chế độ BHXH.Người lao động muốn hưởng quyền lợi vềBHXH thì họ phải có nghĩa vụ đóng góp BHXH theo các phương thức thích

hợp(bắt buộc hay tự nguyện,ít chế độ hay nhiều chế độ…) thường xuyên đềuđặn trong những năm tháng còn tuổi lao động.Quyền lợi được hưởng phảiphù hợp với mức đóng góp vầ thời gian đóng góp BHXH của từng người laođộng theo quy định của pháp luật.

Số tiền đóng góp phải được tính trên cơ sở số tiền lương hoặc thu nhập vàđược hạch toán vào giá thành sản phẩm

Thực hiện nguyên tắc này sẽ xoa bỏ được bao cấp trong chế độ BHXH tạobình đẳng cho người lao động,tạo khả năng cân đối thu – chi Quỹ BHXH

* Hoạt động BHXH là hoạt động phi lợi nhuận Mục đích hoạt động của Quỹ BHXH trước hết nhằm bảo vệ quyền lợi chongười lao động khi gặp rủi ro BHXH, sau đó là bảo đảm an toàn xã hội vànền kinh tế

Hoạt động BHXH chủ yếu dựa trên nguyên tắc “số đông bù số ít” mangtính chất cộng đồng, tính chất xã hội giữa những người lao động,trừ chế độhưu trí và tử tuất là trả trực tiếp

Các khoản đóng góp vào Quỹ phu thuộc vào mức độ sử dụng chi trả củacác chế độ BHXH,nếu Quỹ BHXH không đủ bù đắp thì phải nâng mức đónghoặc giảm mức chi trả chế độ BHXH để đảm bảo cân đối Quỹ

Nguyên tắc cơ bản của Quản lý Quỹ BHXH là phair cân đối thu – chi;do

đó cơ quan quản lý Quỹ BHXH phải tổ chức công tác thanh,kiểm tra mộtcách chặt chẽ các khoản thu,chi và việc sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi chohoạt động đầu tư

* Việc đổi mới hoàn thiện cơ chế và sử dụng Quỹ BHXH phải dựa trên cơ

sở thực trạng phát triển kinh tế - xã hội và cơ chế quản lý kinh tế - xã hội củađất nước

Phát triển đồng bộ với việc đổi mới, hoàn thiện các chính sách, cơ chế quản

lý kinh tế - xã hội có liên quan như chính sách lao động và việc làm,thunhập,y tế…

Mặt khác Nhà nước chỉ bảo trợ Quỹ BHXH khi có những thay đổi chínhsách kinh tế xã hội hoặc do các rủi ro gây ra làm mất cân đối thu – chi QuỹBHXH.

1.2.2 Cơ chế quản lý Quỹ ở Việt Nam hiện nay

Sự tồn tại và phát triển của quỹ BHXH phụ thuộc vào điều kiện tài chính củamỗi quốc gia.Trong từng thời kỳ Nhà nước có những chính sách BHXH phùhợp với cơ chế kinh tế

Sự phát triển của kinh tế mỗi nước quyết định nguồn hình thành QuỹBHXH,từ đó quyết định đến các hình thức BHXH

Trước năm 1995, Nhà nước ta bao cấp toàn bộ cho các hoạt động BHXH

16/02/1995,Chính phủ ban hành Nghị định số 19/CP về việc thành lập tổchức BHXH Việt Nam trên cơ sở thống nhất và tổ chức BHXH ở Trungương và địa phương thuộc hệ thống Lao động – Thương binh & Xã hội vàTổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quản lý để giúp thủ tướng Chính phủchỉ đạo, quản lý Quỹ BHXH và thực hiện các chế đội,chính sách BHXHtheo pháp luật của Nhà nước

Hệ thống tổ chức bộ máy của BHXH Việt Nam

Thủ tướng Chính phủ

BHXH Việt Nam

BHXH Tỉnh

BHXH Huyện

Hệ thống BHXH Việt Nam được quản lý tập trung thống nhất từ Trungương đến địa phương nhằm chuyên môn hóa việc tổ chức thực hiện cácchính sách, chế độ BHXH theo đúng quy định, đảm bảo nghiêm minh, thốngnhất trong cả nước.Điều này tạo ddieuf kiện cho hệ thống BHXH chủ độngcải cách hành chính trong việc lập hồ sơ và quy trình giải quyết chế độBHXH cho người tham gia BHXH ngày càng tốt hơn.

Số đối tượng tham gia BHXH ở nước ta ngày càng tăng lên,đảm bảo nguồnQuỹ của bảo hiểm và mang lại niềm tin cho người lao động

Trong hệ thống BHXH Việt Nam, Hội đồng quản lý BHXH Việt Nam là

cơ quan quản lý cao nhất.Hội đồng quản lý phải có trách nhiệm trợ giúpChính phủ thực hiện việc chỉ đạo, giám sát, kiểm tra việc thu chi,quản lý quỹBHXH

Trong giới hạn nhiệm vụ và chức năng của mình Hội đồng quản lý BHXHphải thông qua chiến lược phát triển ngành BHXH Việt Nam, Hội đồngquản lý có quyền đề nghị Thủ tướng bổ nhiệm hay miễn nhiệm Tổng Giámđốc và các phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam

Cơ chế quản lý Quỹ BHXH Việt Nam được tổ chức theo ngành dọc từ TWđến địa phương:

- Ở TW là cơ quan BHXH Việt Nam;

- Ở địa phương, thành phố trực thuộc TW là các BHXH tỉnh, thành phốtrực thuộc TW(hay BHXH Tỉnh);

- Ở các Quận,huyện,thị xã,thành phố trực thuộc Tỉnh là các BHXHQuận,Huyện,thị xã,thành phố trực thuộc tỉnh(hay BHXH huyện)

Theo luật BHXH 2006,Quỹ BHXH Việt Nam bao gồm các Quỹ thànhphần:BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện, BH thất nghiệp

Với BHXH bắt buộc và BH thất nghiệp được tính dựa trên cơ sở tiền lươngthu nhập của người lao động.Mức đóng BHXH tự nguyện được tính trên cơ

sở mức thu nhập do người lao động lựa chọn nhưng mức thu nhập khôngthấp hơn mức lương tối thiểu

Nguồn hình thành Quỹ BHXH:

Hai nguồn thu chính:Người lao động và người sử dụng lao động

Thời gian Người lao động Người sử dụng lao động

Từ 01/2007 -12/2009Mức đóng 20% lương

Từ 01/2010 – 12/2011Mức đóng 22% lương

Từ 01/2012 – 12/2013Mức đóng 24% lương

Từ 01/2013 – 12/2014Mức đóng 26% lương

Ngoài ra, Ngân sách Nhà nước đóng và hỗ trợ thêm để đảm bảo thực hiệncác chế độ BHXH đối với người lao động

CHƯƠNG II

CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUỸ BHXH TẠI BHXH THÀNH PHỐ BẮC

GIANG 2.1 Sự ra đời và phát triển của BHXH Thành phố Bắc Giang 2.1.1 Sự ra đời của BHXH Thành phố Bắc Giang

Tháng 10 năm 1995 BHXH Thị xã Bắc Giang (nay là Thành phố BắcGiang) được thành lập cùng với BHXH huyện, thị xã và BHXH tỉnh ,thànhphố trực thuộc BHXH Việt Nam

Là một ngành mới đi vào hoạt động không tránh khỏi những khó khăn tuynhiên BHXH TP Bắc Giang đã có nhiều cố gắng và đạt được nững thànhtích nhất định, khẳng định được vị trí của mình, sự tồn tại và phát triển thôngqua các thông số như hoạt động thu số thu năm sau cao hơn nam trước,chitrả chế độ kịp thời

BHXH thành phố Bắc Giang,địa chỉ số 414 đường Lê Lợi,phường HoàngVăn Thụ,thành phố Bắc Giang,tỉnh Bắc Giang

- Quản lý hơn 80 đơn vị với hơn 5000 lao động ban đầu

- Số đối tượng quản lý trên địa bàn trên 7000 người đến nay BHXH TP đãquản lý hơn 300 đơn vị kế hoạch thu gần 30 tỷ đồng, quản lý chi cho các đốitượng trên địa bàn hơn 12000 đối tượng

*Vị trí,chức năng của BHXH thành phố Bắc Giang BHXH Thành phố Bắc Giang là ơ quan trực thuộc BHXH tỉnh đặt tại trungtâm thành phố,nằm trong hệ thống của tổ chức của BHXH Việt Nam,cóchức năng giúp Giám đốc BHXH tỉnh Bắc Giang tổ chức thực hiện cácchính sách, chế độ BHXH và quản lý tài chính BHXH trên địa bàn thànhphố

BHXH thành phố +chịu sự quản lý trực tiếp, toàn diện của Giám đốc BHXH tỉnh BắcGiang

+chịu sự quản lý hành chính trên địa bàn lãnh thổ của UBND thành phốBắc Giang

BHXH thành phố coa tư cách pháp nhân ,trụ sở đặt tại thành phố,có condấu, tài khoản riêng và được tổ chúc theo sơ đồ:

Sơ đồ 1: Bộ máy Quản lý BHXH tại Thành phố Bắc Giang 2.1.2 Cân đối quỹ BHXH và quản lý Quỹ

- Quỹ BHXH Việt Nam lấy nguyên tắc hạch toán độc lập với NSNN và cânđối thu chi làm căn bản.Xác định mức thu chi hợp lý trong từng giai đoạntrên cơ sở dự báo tương đối một cách chính xác về số đối tượng tham gia,mức đóng và hưởng của các chế độ này và tính đến các yếu tố tác động nhưgiá cả,khả năng đầu tư tài chính,xác định mức độ chi quản lý bộ máy tiếtkiệm nhưng đạt hiệu quả cao

- Với chức năng đảm bảo xã hội Nhà nước có trách nhiệm đảm bảo nguồn từNSNN cho quỹ BHXH để thực hiện chi trả các chế độ bảo hiểm.Ngoài ra hỗtrợ bù thiếu cho quỹ BHXH trong việc chi trả cho các ddooid tượng hưởngBHXH từ năm 1995 trở đi

- BHXH thành phố Bắc Giang quản lý chặt chẽ công tác thu BHXH nhằmphát triển quỹ BHXH

- Công tác chi trả được BHXH thành phố Bắc Giang quản lý tốt, đảm bảochi đúng,chi đủ, kịp thời cho các đối tượng hưởng BHXH

Bộ phận chínhsách

2.2.1Thành tựu chung của toàn tỉnh,thành phố

Trong những năm qua ngành BHXH nói chung và BHXH tỉnh Bắc Giangnói riêng đã có những bước đột phá,bước tiến quan trọng tạo sự phát triểnmạnh mẽ của ngành

Trong thời gian này tỉnh đã đạt những thành công trên nhiều lĩnh vực.Trungbình mỗi năm, từ 2006 – 2009 có 72214 người đăng ký tham gia BHXH vớimức thu hơn 100 tỷ đồng.Số người tham gia BHXH ngày càng tăng,năm saucao hơn năm trước,số tiền thu cũng tăng lên

Bảng 1:Số thu BHXH tại BHXH tỉnh Bắc Giang 2007 -2009

Năm Số người đăng ký

đóng BHXH

Số tiền thu(triệu đồng)

Công tác chi trả được giải quyết theo quy trình khép kín, tập trung vào mộtđầu mối,đảm bảo an toàn, kịp thời và công khai.Đặc biệt với chế độ hưutrí,MSLĐ,trợ cấp hàng tháng,BHXH tỉnh đã thực hiện chi trả đến tận tayngười thụ hưởng trên địa bàn

Bảng 2:Chi trả các chế độ BHXH tại BHXH tỉnh Bắc Giang

Năm Tổng số tiền chi trả(triệu đồng)

(Nguồn : BHXH tỉnh Bắc Giang) Đóng góp vào những kết quả trên của BHXH tỉnh Bắc Giang phải kể đếnvai trò của cơ quan BHXH thành phố Bắc Giang

Từ khi chính thức hoạt động vào ngày 01/10/1995 đến nay,BHXH thànhphố Bắc Giang đã được sự quan tâm của Thành ủy, UBND, HĐND thànhphố, sự chỉ đạo trực tiếp của BHXH tỉnh.

2.2.2 Công tác thu chi,quản lý quỹ

* Công tác thu Quỹ BHXH

- Về tổng số thu BHXH

Bảng 3:Số thu BHXH thành phố Bắc Giang giai đoạn 2007 – 2009

Năm Tổng số phải thu

(Tr.đ)

Tổng số đã thu(Tr.đ)

Tốc độ tăngliên hoàn(%)

Tỷ lệ thựcthu(%)

(Nguồn:BHXH thành phố Bắc Giang ) Kết quả công tác thu BHXH của thành phố trong 4 năm gần đây cho thấynguồn quỹ được hình thành lớn.Những con số này có ý nghĩa lớn đối vớingành BHXH nói chung và của BHXH thành phố Bắc Giang nói riêng

Để đạt những thành tựu trên cần có sự nỗ lực cố gắng của không chỉngành BHXH thành phố mà còn có các yếu tố khác thúc đẩy:

+ Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH:đối với doanh nghiệp Nhànước và khối hành chính sự nghiệp thì lao động càng làm việc lâu năm thìmức lương càng tăng dần dẫn đến hệ số lương để tính nộp BHXH cũng tăng

Trong 10 năm qua,Nhà nước đã 4 lần tăng mức lương tối thiểu từ 290.000đđến 450.000đ đến 650.000đ và hiện nay là 730.000đ;sắp tới 5/2011 dự kiếntăng lương tối thiểu lên 830.000đ mà lương hưu của khu vực lại tính theo hệsố.Do đó khi lương tăng cũng làm tăng số tiền phải đóng vào QuỹBHXH.Tuy nhiên hiện nay cũng có rất nhiều doanh ngiệp trốn đóng BHXHcho người lao động,họ lợi dụng người lao động không có việc làm nênkhông trích nộp BHXH cho người lao động.Việc trốn đóng BHXH của cácdoanh nghiệp tập trung ở các doanh nghiệp ngoài quốc doanh,vì trong doanh