Nâng cao hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn VN

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐẠ IHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH ---PHANTHỊKHÁNHTRANG HOÀNTHIỆNHỆTHỐNG XẾPHẠNGTÍNDỤNGDOANHNGHIỆPTẠ INGÂNHÀNGNÔNGNGHIỆP VÀPHÁTTRIỂNNÔNGTHÔNVIỆTNAM LUẬNVĂNTHẠCSỸKINHTẾ TP.H

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐẠ IHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

-PHANTHỊKHÁNHTRANG

HOÀNTHIỆNHỆTHỐNG XẾPHẠNGTÍNDỤNGDOANHNGHIỆPTẠ

INGÂNHÀNGNÔNGNGHIỆP

VÀPHÁTTRIỂNNÔNGTHÔNVIỆTNAM

LUẬNVĂNTHẠCSỸKINHTẾ

TP.HồChíMinh–Năm2014

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐẠ IHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

-PHANTHỊKHÁNHTRANG

HOÀNTHIỆNHỆTHỐNG XẾPHẠNGTÍNDỤNGDOANHNGHIỆPTẠ

Tôixincamđoanluậnvăn“Hoànthiệnhệthốngxếphạngtíndụngdoanhnghiệptạ iNgânhàngNôngnghiệpvàPháttriểnNôngthônViệtNam”làcôngtrìnhnghiêncứuđ

ộclậpcủatôi,cósựhỗtrợtậntìnhtừPGS.TS.LêPhanThịDiệuThảo.Nhữngthôngtin,sốliệuđượcnêutrongluậnvănlàđángtincậy,trungthực,k h á c h quan

TP.HồChíMinh,ngàyt h á n g n ă m 2 0 1 4

Tácgiảluậnvăn PHANTHỊKHÁNHTRANG

LỜICAMĐOAN

MỤCLỤC

MỤCLỤC

DANHMỤCCÁCCHỮVIẾTTẮTD A

NH MỤCCÁCBẢNGBIỂULỜIMỞĐ

ẤU

CHƯƠNG1:N H Ữ NGVẤNĐỀCƠBẢNVỀXẾPHẠNGTÍNDỤNG

DOANHNGHIỆPCỦANGÂNHÀNGTHƯƠNGMẠI 1

1.1 Tổngquanvềxếphạngtíndụng 1

1.1.1 Kháiniệmxếphạngtíndụng 1

1.1.2 Đốitượngxếphạngtíndụng 1

1.1.3 Vaitròcủaxếphạngtíndụng 3

1.1.4 Phươngpháp xếphạngtíndụngdoanhnghiệp 6

1.1.5 Cácnhântốcầnxemxéttrongxếp hạngtíndụngdoanhnghiệp 9

1.1.6 Quytrình xếphạng tín dụngdoanhnghiệp 13

1.2 Môhìnhnghiêncứuvàcáchệthốngxếphạngtíndụngtrênthếgiới 14

1.2.1 Mộtsốmôhìnhxếphạngtíndụngdoanhnghiệp 14

1.2.2 Hệthốngxếphạng tíndụngtrênthếgiới 18

1.2.3 BàihọckinhnghiệmXHTDdoanhnghiệpchocácNHTMViệtNam 22

KẾTLUẬNCHƯƠNG1 23

CHƯƠNG2:THỰCTRẠNGHỆTHỐNGXẾPHẠNGTÍNDỤNGDOANHNGHI ỆPTẠINGÂNHÀNGNÔNGNGHIỆPVÀPHÁTTRIỂNNÔNG THÔNVIỆTNAM 24

2.1 Giớithiệuchung vềAgribank 24

2.1.1 Quátrìnhhìnhthànhvàpháttriển 24

2.1.2 Tìnhhìnhhoạtđộngtíndụng 25

2.2 Hệthốngxếphạngtíndụngdoanhnghiệp tạiAgribank 26

2.2.1 Phươngpháp xếphạng tíndụngdoanhnghiệp 27

2.2.2 Đốitượngxếphạngtín dụngdoanhnghiệp 27

2.2.3 Kỳtínhđiểmxếphạng tíndụngdoanhnghiệp 28

2.2.4 Môhìnhxếphạng tíndụngdoanhnghiệp 28

2.2.5 Quytrình xếphạng tín dụngdoanhnghiệp 29

2.2.6 ThựctrạnghệthốngXHTDdoanhnghiệptại Agribank 35

2.2.7 NghiêncứumộtsốtìnhhuốngxếphạngtíndụngthựctếtạiAgribank 39

2.3 SosánhhệthốngXHTDdoanhnghiệpcủaAgribankvớimộtsốTCTDtạiViệtNam 45

2.3.1 Điểmgiốngnhau 45

2.3.2 Điểmkhácnhau 46

2.4 ĐánhgiáhệthốngxếphạngtíndụngdoanhnghiệpcủaAgribank 47

2.4.1 Kếtquảđạtđược 48

2.4.2 NhữngtồntạicủahệthốngXHTDdoanh nghiệpcủaAgribank 49

2.4.3 Nguyênnhâncủanhữngtồn tại 53

KẾTLUẬNCHƯƠNG2 58

CHƯƠNG3:GIẢIPHÁPHOÀNTHIỆNHỆTHỐNGXẾPHẠNGTÍNDỤNGDO ANHNGHIỆPTẠINGÂNHÀNGNÔNGNGHIỆPVÀPHÁT TRIỂNNÔNGTHÔNVIỆTNAM 59

3.1 ĐịnhhướngpháttriểncủaNgânhàngNôngnghiệpvàPháttriểnNông thônViệtNamđếnnăm2020 59

3.2 GiảipháphoànthiệnhệthốngXHTDdoanhnghiệptạiAgribank 60

3.2.1 ĐềsuấthoànthiệnmôhìnhXHTDdoanhnghiệptạiAgribank 60

3.2.2 KiểmchứngmôhìnhXHTDdoanhnghiệptạiAgribank sauđiềuchỉnh 64

3.3 Nhómgiảiphápvềquảntrịđiềuhành 68

3.3.1 Mởcửahệthốngthông tinriêngcủaAgribank 68

3.3.2 TăngcườngcôngtácđàotạoCBTDvềXHTD 69

3.3.3 Tăngcườngkiểmtrachấtlượngthựchiệnxếphạngtín dụng 70

3.3.4 SắpxếplạibộphậnthựchiệncôngtácXHTDdoanhnghiệp 70

3.3.5 Xâydựngchínhsáchkháchhàngtrêncơsởxếphạngtín dụng 70

3.4 MộtsốkiếnnghịđốivớiNhànước 72

3.4.1 Tạomôitrườngthuậnlợichohoạtđộngxếphạngtíndụngpháttriển 72

3.4.2 Xâydựngtổchứcxếphạngtíndụngđộclập 73

3.4.3 Nângcaochấtlượngthôngtintín dụngcủaCIC 73

3.4.4 Xâydựngcácchỉtiêutàichínhtrungbình ngành 74

3.4.5 HoànthiệnchuẩnmựckếtoánViệtNam 74

3.4.6 Quyđịnhvềchếđộkiểmtoánđốivớidoanhnghiệp 75

3.4.7 Xâydựnghệthốngdữliệuđểcungcấpthôngtindoanhnghiệpnhanhchóng,đầyđủ,chín hxác 76 KẾTLUẬNCHƯƠNG3 77

KẾTLUẬN 78 DANHMỤCTÀILIỆUTHAMKHẢOP H ỤL

ỤC

PHỤLỤC01:XácđịnhngànhnghềkinhdoanhcủadoanhnghiệpP HỤ L

ỤC02:Côngthứctínhcácchỉtiêutàichính

PHỤLỤC03:Bộchỉtiêutàichính(ngànhTrồngcâyhàngnăm)PHỤLỤC04:

Bộchỉtiêuphitàichính(ngànhTrồngcâyhàngnăm)

PHỤLỤC05:BảngchấmđiểmcácchỉtiêuphitàichínhcủacôngtyTNHHAPHỤLỤC06: BảngchấmđiểmcácchỉtiêuphitàichínhcủacôngtycổphầnBPHỤLỤC07:Sosánhhệthố

ngXHTDDNcủaAgribankvớiBIDVvàVCBPH ỤLỤC08:Bảngcâuhỏikhảosát

PHỤLỤC09:Kếtquảkhảosát

Bảng2.1:TìnhhìnhdưnợtíndụngcủaAgribanktừnăm2010–t h á n g 9/2014 25

Bảng2.2: Minhhọabộthangđiểm,trọngsốvàbộgiátrịchuẩn 29

Bảng2.3: Bảngxácđịnhquymôdoanhnghiệp 31

Bảng2.4:Bảngtỷtrọngcủatừngnhómchỉtiêuphitàichínhápdụngriêngchot ừngloạihình doanhnghiệpđãcóquanhệtín dụng 32

Bảng2.5:Bảngtỷtrọngcủatừngnhómchỉtiêuphitàichínhápdụngriêngchot ừngloạihình doanhnghiệpmớichưacóquanhệtíndụng 33

Bảng2.6:Trọngsốcácchỉtiêutàichínhvàphitàichínhchấmđiểmchodoanhnghiệptheobáoc áotàichính 34

Bảng2.7:XêphạngvàphânloạinhómnợtronghệthốngXHTDcủaAgribank 34Bảng2.8: KếtquảXHTDcủaAgribankgiaiđoạn2012-9/2014 35

Bảng2.9:ChínhsáchtíndụngdựatrênkếtquảXHTDnộibộcủaAgribank 36

Bảng2.10:ChínhsáchphânloạinợvàtríchlậpdựphòngdựatrênkếtquảXHTDc ủaAgribank .37

Bảng2.11: Tómtắtbảngcânđốikếtoánnăm2012củaCôngtyTNHHA 40

Bảng2.12: KếtquảhoạtđộngkinhdoanhCôngtyTNHHAnăm2012 40

Bảng2.13:Chitiếtchấmđiểmcác chỉtiêutàichínhcủaCôngtyTNHHA 41

Bảng2.14: BảngcânđốikếtoáncủaCôngtycổphầnB 42

Bảng2.15:BảngkếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủaCôngtycổphầnB 43

Bảng2.16:Chitiếtchấmđiểmcác chỉtiêutàichínhcủaCôngtycổphầnB 44

Bảng2.17: HệsốrủirochấmđiểmXHTDDNmớithànhlậpcủa VCB 47

Bảng3.1:Chấmđiểmchỉtiêudựbáonguycơphásảncủa doanh nghiệp 61

Bảng3.2:Trọngsốcácchỉtiêutàichính,phitàichínhvàchỉtiêudựbáonguycơphásảncủadoa nhnghiệptheobáocáotàichính 62

Bảng3.3: HệthốngrủiroXHTDdoanhnghiệpmớithànhlập 63

Bảng3.4:ChitiếtchỉtiêudựbáonguycơphásảncủaCôngtyTNHHA 64

Bảng3.5:ChitiếtchỉtiêudựbáonguycơphásảncủaCôngtycổphầnB 66

1 Lýdochọnđềtài

LỜIMỞĐẦU

Trongnềnkinhtếhiệnnay,ngânhàngthươngmại(NHTM)làđịnhchếtàic h í n htrunggianthựchiệnnghiệpvụ

kinhdoanhtiềntệvàcungứngcácdịchvụtàichínhtiệníchchosựpháttriểnkinhtếxãhộivàđờisốngconngười.Trongđó,tíndụnglànghiệpvụcơbảnvàquantrọngnhấtvìnólànghiệpvụtạorathunhậpcơb ản chongânhàng.Songđâycũnglànghiệpvụtiềmẩnnhiềuáplựcvàrủiro,cót hểgâytổnthấtlớnchongânhàng.ThựctếhoạtđộngtíndụngcủaNHTMViệtNamtrongthờigianquađạthiệuquảchưacao,chấtlượngtíndụngchưatốt,thểhiệnởtỷlệnợquáhạncòncaosovớikhuvựcvàchưacókhuynhhướnggiảmv ữn gchắc V ìvậy,việc nâ ng caoc hấ t lượng quả nt rị rủi ro tạ icác NHTM

V iệt Nam đang là vấn đềbứcxúc trêncả phương diện lýthuyếtvàthực tiễn Đóthựcsựl àmộtyêucầukháchquan,làđiềukiệnsốngcònđểNHTMcóthểtồntạivàpháttriển.Vớithựctếlàdoanhsốchovay,thunợvàdưnợđốivớidoanhnghiệpluônchiếmtỷtrọnglớn trong hoạt độngtíndụngcủa các NHTM, chonênhạn chế rủirotíndụng(RRTD)đốivớidoanhnghiệpvayvốnmàvẫnmởrộngtíndụngđốivớichủthểnàylàvấnđềluônnhậnđượcsựquantâmcủacácngânhàng

ThựctiễnđãchothấythấtbạicủaNHTMtronghoạtđộngtíndụnggắnchặtvới thiếuhiểubiếtvềkháchhàng.MộttrongnhữngkỹthuậtquảntrịRRTDcủaNHTMlàsửdụngphântíchchấmđiểmđểxếphạnguytínvềmặttíndụngcủamỗikh ách h à n g mộtc á

c h t h ư ờ n g x u y ê n D o vậyv ấ n đ ề xâydựng v à h o à n t h i ệ n hệthốngxếp hạng

thốngXHTDđốivớikháchh àn g doanhnghiệpđangđượccácNHTMquantâmnhằmngănngừavàhạnchếRRTDtừđógiảmbớttỷlệnợxấuphảitríchlậpdựphòngrủiro,đápứngcácyêuc ầu của ngâ nh àn gN hàn ướ c Đâyrõrànglàcô ng vi ệc màcác NH

T M cầnti ến h à n h mộtcáchđịnhkỳnhằmđápứngvớinhữngthayđổivềmôitrườngkinhdoanhvàtăngcườnghơnnữakhảnăngdựbáotrongquảntrịRRTD.Đólàlýdotácgiảlự

achọnđềtàinghiêncứu“HoànthiệnhệthốngxếphạngtíndụngdoanhnghiệptạiNgâ nhàngNôngNghiệpvàPhátTriểnNôngThônViệtNam”.

2 Mụctiêunghiêncứu

Trêncơsởlýluận vềxếp hạng tíndụngdoanhnghiệpcủa ngânhàngthươngmạivàhệthốngđánhgiáxếphạngtiêntiếncủanhữngtổchứcxếphạnglớntrênthếgiới,l uậ nvă n vậnd ụ n g và tiếnhà nh ph ân tíchđán hg iá thực t r ạ n g hệ thốngXHT D đ ố i v ớ i k h á c h h à n g d o a n h n g h i ệ p c ủ a N g â n h à n g N ô n g N g h i

ệ p v à P h á t TriểnNôngThônViệtNam,tìmranhữngtồntạicầnkhắcphụcvànguyênnhânc ủ a nhữngtồntạiđó.Từđóluậnvănđềxuấtứngdụngmôhìnhđiểmsốtíndụngdoanhnghiệp củaEdward I.Altmanvàđưa ramộtsốgiải pháp nhằmhoànthiệnhệthốngXHTDdoanhnghiệpcủaAgribank

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

ĐốitượngnghiêncứucủaluậnvănlàhệthốngXHTDdoanhnghiệpcủaNgânh à n g NôngNghiệpvàPhátTriểnNôngThônViệtNam

Phạmvinghiêncứucủađềtài:Nghiêncứusẽtậptrungvàohệthốngchấmđ i

ểm ápdụngchokháchhàngdoanhnghiệptạiNgânhàngNôngNghiệpvàPhátTriển NôngThônViệtNamtừnăm2011-2013

4 Phươngphápnghiêncứu

Luậnvănsửdụngphươngphápphântíchđịnhtínhđểnghiêncứucácmôhìnhx ếp hạngtíndụngdoanhnghiệptạicácngânhàngthươngmạinóichungvàNgânhàngNôngNghiệpvàPhátTriểnNôngThônViệtNamnóiriêng.Đồngthời,luậnv ăn sửdụngphươngphápsosánh,phươngphápnghiêncứutìnhhuốngvàphươngphápkhảosát đ ể l à

m rõthựctrạng hệthốngX H T D d o a n h nghiệp củ a Agribank h iệnnayvàtínhkhảthikhiứngdụngmôhìnhđiểmsốtíndụngdoanhnghiệpcủaE d w a r d I.A l t m a n t r

o n g đ ề x u ấ t h o à n t h i ệ n h ệ t h ố n g X H T D d o a n h n g h i ệ p c ủ a Agribank

5 Ýnghĩakhoahọcvàthựctiễncủađềtài

Kếtquảcủađềtàinghiêncứunàycóthểđượcứngdụngvàothựctiễnnhằmg ópphầnđưahệthốngXHTDdoanhnghiệpcủaAgribankphùhợphơnvớitiêuchu ẩnquốctế,từđóhỗtrợAgribanktrongcôngtácphânloạinợ,xâydựngchínhsách tíndụngphùhợphơn vớitừngnhómđốitượng kháchhàngnhằmmụctiêu

6 Kếtcấuluậnvăn

Ngoàiphầnmởđầu,kếtluận,danhmụctàiliệuthamkhảovàphụlục,luậnv ă ngồm3chươngnhưsau:

Trongluậnvănthốngnhấtsửdụngthuậtngữlàxếphạngtíndụngvìkháin i ệ m nàyphùhợphơnkhiđứngởkhíacạnhngânhàng

Vềđịnhnghĩa, mỗitổchức tàichínhđịnhnghĩa“xếphạngtíndụng”khácnhau,nhưngnộidungcốtlõiđềubaohàmýkiếnđánhgiáchấtlượngtíndụnghaykhảnăngtrảnợcủachủthểpháthành

TheoStandards&Poor(2011),xếphạngtíndụnglànhữngýkiếnđánhgiáhiệntạivềrủirotíndụng,chấtlượngtíndụng,khảnăngvàsựsẵnsàngthanhtoáncácnghĩavụtàichínhmộtcáchđầyđủvàđúnghạncủamộtchủthểpháthành,nhưmộtdoanhnghiệp,mộtChínhphủ,mộtUỷbannhândân.Xếphạngtíndụngcũngđềcậpđếnchấtlượngtíndụngcủamộtkhoảnnợriênglẻ,nhưtráiphiếudoanhng hi ệph o ặ c t r á i p h i ế u c ủ

a c h í n h q u y ề n đ ị a p h ư ơ n g , v à x á c suấtt ư ơ n g đ ố i m à khoảnpháthànhđócóthểvỡnợ

TheocôngtyMoody's(2011),xếp hạngtíndụnglànhữngý kiếnđánh giávềchấtlượngtíndụngvàkhảnăngthanhtoánnợcủachủthểđivaydựatrênnhữngp h

â n tíchtíndụngcơbảnvàbiểuhiệnquahệthốngkýhiệuAaa–C

Nhưvậy,cóthểh iể umộtcáchkháiquátvềxếphạngtíndụnglàn hữ ng ýki

ến đánh giávề chất lượngtíndụng,khả năng và sự sẵn sàng thanhtoán cácnghĩavụtàichính(baogồmgốcvàlãi)mộtcáchđầyđủvàđúnghạncủađốitượngxếphạngtrongsuốtthờigiantồntạicủađốitượngxếphạngđó,đượcthểhiệnthôngquahệthốngphânloạikýhiệuđượcxácđịnhtrước

1.1.2 Đốitượngxếphạngtíndụng

Cónhiềucáchđểphânloạixếphạngtíndụng.TheoBhatiaandBatra(1996)tù y thuộcvàocáccăncứkhácnhau,tacóthểphânloạinhưsau:

1.1.2.2 Xếphạngtíndụngdoanhnghiệp

Xếphạngtín d ụ n g doanhnghiệp làh ì n h thứctậptrung và ođốitượng xếphạng làcác doanhnghiệp.Việcxếphạngtíndụngdoanhnghiệpđược thựchiệnb ằn g nhiềuphươngphápkhácnhau,nhưngvềcơbảnvẫndựatrêncácchỉtiêutàichínhvàphitàichínhcủadoanhnghiệpđểđánhgiá

1.1.2.3 Xếphạngtíndụngquốcgia

Loạihìnhxếphạngtíndụngnàyđánhgiámứcđộtincậycủamộtquốcgia,đểtừđócóthểsosánhmôitrườngđầutưgiữacácquốcgia.Quốcgianàocàngđượcxếphạngtíndụngcaothìcàngnhậnđượcsựtínnhiệmcủacácnhàđầutưn ước ngoàinênsẽthuhútđượcnhiềunguồnvốnđầutư.Việcxếphạngtíndụngc á c quốcgiadựatrêncácchỉsốpháttriểnchungnhư:chỉsốpháttriểncácngành,chỉsốantoànvốnđầutư,tốcđộtăngtrưởngkinhtếcủaquốcgia,mứcđộổnđịnhchínhtrị,

1.1.2.4 Xếphạngtíndụngcáccôngcụđầutư

Cáccôngcụđượcxếphạngchủyếulà:tráiphiếucôngty,tráiphiếuchínhphủ,cácloạitráiphiếuvàkìphiếungânhàng.Ởmộtsốnướcvàmộtsốtổchứcxếphạ

n gt ín dụnghi ện nay cònxế ph ạn gt ín dụ ngc ảcổ ph iế uư uđ ãi, c ổp hi ếu th ư ờ

n g , Việcxếphạngtíndụngđốivớicácloạicôngcụđầutưđượcthựchiệnd ự a trênmộtsốchỉtiêunhư:khảnăngthanhkhoản,kìhạn,lãisuất,mệnhgiá,cácr ủi rocóthểgặpphải

ỞViệtNamhiệnnaymớichỉtậptrungxếphạngtíndụngcánhânvàdoanhn g h iệ

p thamgiahoạtđộngtíndụngởcácngânhàngthươngmại,cácdoanhnghiệp

1.1.3 Vaitròcủaxếphạngtíndụng

TheoStandards&Poor(2011)thìxếphạngtíndụngcóvaitròđốivớicácđốitượngsau:

1.1.3.1 Đốivớingânhàngthươngmại

 Hạnchếrủirotíndụng

Rủir o t í n d ụ n g l u ô n g ắ n l i ề n v ớ i h o ạ t độngc h o vaycủa n g â n h à n g V i ệ cđánhgiárủironàylàtráchnhiệmcủangânhàng.Cácngânhàngluôntìmcựcđạilợinhuậnquaviệctìmkiếmnhữnglợitứccaonhấtcóthểcóởcácmónchovay,đồ ngthờicốgắnggiảm thiểurủiroliênquanđếncáchoạtđộngchovaynhư:sàngl ọ c và giám sát

dài,quyđịnhc á c hạnmứctíndụng,tàisảnthếchấp Mặcdùvậykhôngmộtngânhàngnào,khôngmộttổchứcnàocóthểdựđoánhếtđượcnhữngrủirocóthểxảyra

Hoạtđộngkinhdoanhtiềntệngàycàngkhókhăn, rủirocủanóngàymộtl

ớn ,đòi hỏi phải có những biện pháp phòng ngừa, hạn chế các rủi rođể bảođảmantoànchotoànhệ thống ngânhàng thươngmại.Hiệuquả củaquảntrịrủirotíndụnglàkiểmsoátđượcnợxấuởmộtmứcđộnhấtđịnhđảmbảochosựhoạtđộngbềnvữngcủangânhàng.Trongxuthếđóxếphạngtíndụnglàmộtkỹthuậtngàycàngđượcchúýrộngrãitronghoạtđộngtíndụngngânhàng.Vìkếtquảxếphạngtíndụngđãchothấyphầnnàomứcđộrủirocủakháchhàngvay,kếtquảxếphạngcàngthấpthìrủirochovaycànglớnchínhvìvậyđểhạnchếrủirocácngânhàngthương mạithườnglựachọnnhữngkháchhàngcókếtquảxếphạngởmộtmứcđộnàođó

 Đểhỗtrợphânloạinợvàtríchdựphòngrủiro

Cáctổchứctíndụngxâydựnghệthốngxếphạngtíndụngnộibộđểhỗtrợcho việcphânloạinợ,quảnlýchấtlượngtíndụngphùhợpvớiphạm

vihoạtđộng,tình hìnhthựctếcủatổchứctíndụng.Việc hỗtrợcủahệthốngtíndụngnộibộ

Cáccơ s ở p h á p l ý l i ê n q u a n đ ế n t h à n h l ậ p v à n g à n h n g h ề k i n h d o a n h c ủ

a k há ch hàng;

Cácchỉ tiêu kinh tế tổng hợpliên quanđến tình hình kinhdoanhtàichính,tàisản,khảnăngthựchiệnnghĩavụtàichínhtheocamkết;uytínđốivớitổchứctínd ụ n gđãgiaodịchtrướcđây;

Cáctiêuchíđánh

giákháchhàngchitiết,cụthể,cóhệthống(đánhgiáyếutốn gà n h nghềđịaphương)trêncơsởđóxếphạngcụthểđốivớikháchhàng

Mỗinămtổchứctíndụngphảiđánhgiálạihệthốngxếphạngtíndụngnộibộvàchínhsáchdựphòngrủirochophùhợpvớitìnhhìnhthựctếvàcácquyđịnhc ủaphápluật.Nợđượcphânthànhcácnhómnhưsau:

- Nhóm1(Nợđủtiêuchuẩn)baogồm:Cáckhoảnnợđượctổchứctíndụngđánhgiálàcókhảnăngthuhồiđầyđủcảnợgốcvàlãiđúnghạn

- Nhóm

2(Nợcầnchúý)baogồm:Cáckhoảnnợđượctổchứctíndụngđánhg i á làcókhảnăngthuhồiđầyđủcảnợgốcvàlãinhưngcódấuhiệukháchhàngsuygiảmkhảnăngtrảnợ

- Nhóm3 (Nợ dướitiêuchuẩn)baogồm:Cáckhoản nợđượctổ chức tíndụngđ ánh

khiđếnhạn.Cáckhoảnnợnàyđượctổchứctíndụngđánhgiálàcókhảnăngtổnthấtmộtphầnnợgốcvàlãi

- Nhóm4(Nợnghingờ)baogồm:Cáckhoảnnợđượctổchứctíndụngđánhgiálàkhảnăngtổnthấtcao

- Nhóm

5(Nợcókhảnăngmấtvốn)baogồm:Cáckhoảnnợđượctổchứctínd ụn g đánhgiálàkhôngcònkhảnăngthuhồi,mấtvốn

 Cơsởđểlựachọnkháchhàngchovay

Lựachọnkháchhàngchovayluônlàmộtquyếtđịnhquantrọngtronghoạtđ ộn

g tíndụngcủangânhàng.Khiđưaraquyếtđịnhlựachọnkhông

phùhợpcóthểdẫnđếnrủirorấtlớndokháchhàngkhôngtrảđượcnợ.Dựavàocơsởnàođểngân

hàngquyếtđ ị n h c h o vayhaytừc h ố i c h o vay?

K h i x e m xé t q u yế t đ ị n h c h o va y ngânhàng thườngcăncứvàotài sảnđảmbảo,

tìnhhìnhtàichính,khảnăngtrảnợ Tuynhiênkhiđãcóhệthốngxếphạngtíndụng,ngânhàngcóthểcăncứvàokếtquảxếphạngtíndụngđểlựachọnkháchhàngđặtquanhệ

Chínhsáchlãisuất:Căncứvàomứcxếphạngkháchhàng,ngânhàngsẽápdụngcácmứclãisuấtkhácnhau.Nhữngkháchhàngcóthứhạngxếphạngcaosẽđượcnhữngmứclãisuấtưuđãihonsovớinhữngkháchhàngcóthứhạngxếphạngthấp

Chínhsáchtàisảnđảmbảotiềnvay:Căncứvàokếtquảxếphạngtínnhiệm,ngânhàngsẽđưaracácchínhsáchđảmbảotiềnvaykhácnhaunhưkhôngcầntàisản đảmbảo,đảm

nhàđ ầ u t ư , k ế t q u ả xếph ạ n g t í n d ụ n g l à m xóa t a n đ i k h o ả n g t ố i t h ô n g t i n g i ữ angườichovayvàngườiđivay.Vaitròquantrọngcủaxếphạngtíndụngtrênthịtrườngtàichínhlà:

- Cácnhàđầutưsửdụngkếtquảxếphạngtíndụngđểthựchiệnchiếnlượcđầutưsaochorủirothấpnhấtnhưngkếtquảđạtđượcnhưmongmuốn;

- Cáctốchứcđivay,cầnhuy

độngvốnsửdụngkếtquảxếphạngtíndụngđểt ạ o niềmtinvớinhàđầutư,từđóthựchiệnđượcchiếnlượchuyđộngvốnvớichiphíthấp,huyđộnglượngvốnnhưmongmuốn;

- Cáctổchứccònsửdụngkếtquảxếphạngtíndụngđểquảngbáhìnhảnhcủatổchứcmình,cungcấpthôngtinchocácđốitác,tạoniềmtincủathịtrường

1.1.3.3 Đốivớidoanhnghiệpđượcxếphạng

Xếphạngtíndụngdomộttổchứcđộclậpthựchiện,kếtquảnàycóthểphảnánhmứcđộtínnhiệmcủathịtrườngđốivớidoanhnghiệp,kếtquảxếphạngtínd ụ n gcaohaythấpchothấymứcđộtínnhiệmcủathịtrườngcaohaythấpđốivớid o a n h nghiệp.Kếtquảxếphạngchobiếtmứcđộrủirokhichodoanhnghiệpvayhayđầutưvào doanhnghiệp,kếtquảxếphạngtíndụngcàngcaochothấyrủirocàngthấp,nhàđầutưsẽyêntâmhơnkhiđầutưvàodoanhnghiệp.Đặcbiệtđốivớinhữngdoanhnghiệpniêmyếttrênthịtrườngchứngkhoánkhiđượcxếphạngcaosẽđượcnhiềunhàđầutưquantâmhơn

Cácdoanhnghiệpthôngquakếtquảxếphạngtínnhiệmđểđưahìnhảnhcủadoanhnghiệpmìnhtớicácnhàđầutư.Côngbốkếtquảxếphạngtíndụngcũnglàmộtcáchđểquảngbáhìnhảnhcủadoanhnghiệp,côngbốchothịtrườngtìnhhìnhhoạtđộngkinhdoanhvàminhbạchhóacácthôngtin.Nhữngdoanhnghiệpcókếtq u ả xếphạngtốtcóthểnângcaovịthếthươnghiệu,uytíntrênthịtrường

1.1.4 Phươngphápxếphạngtíndụngdoanhnghiệp

Đểt hự ch iệ nxế ph ạn g, các tổ chức xếp hạ ng tr ên thế g i ớ i cót h ể s ử d ụ n g

p h ư ơn g phápchuyêngiahoặcphươngphápthốngkêhoặccảhaiphươngpháp

1.1.4.1 Phươngphápchuyêngia

Phươngphápchuyêngialàphươngphápthuthậpvàxửlýnhữngđánhgiádựbáobằngcáchtậphợpvà hỏiýkiếncácchuyêngiathuộcmộtlĩnhvựchẹpcủak h o ah ọc

Q u á t r ì n h ápd ụ n g p h ư ơ n g p h á p chuyêng i a c ó t h ể chiat h à n h b a g i a i đ o ạn : Lựachọnchuyêngia,trưngcầuýkiếnchuyêngia,thuthậpvà xửlýcácđánhg i á dựbáo

Trongxếphạngtíndụng,phươngphápnàydựatrênnhữngkinhnghiệmđượcđ úc kếtcủacácchuyêngia,quađóđểcóthểtìmrađượcbảnchấtcủamốiquanhệgiữanguycơphá

Đểđánhgiákhảnăngthanhtoánnợcủađốitượngcầnxếphạng,cácchuyêng ia sẽtìmkiếmthông tinqua các báo cáocủadoanh nghiệp, thông tinthịtrườngvàthôngtintừphỏngvấnhaythảoluậnvớicácthànhviênBanđiềuhành,thànhviênHộ i đồngquảntrị.Họ

sửdụngnhữngthôngtinnàyđểđánhgiátìnhtrạngtàichính,tì n h hìnhhoạtđộngkinhdoanh,cácchínhsáchvàchiếnlượcquảntrịrủirocủatoànd o a n h n g h i ệ p , cácc h í

n h s á c h v à c h i ế n l ư ợ c q u ả n t r ị r ủ i r o c ủ a t o à n d o a n h nghiệp.Kếtquảcuốicùngchínhlàhạngmứcxếphạngtíndụngcủadoanhnghiệpc ầ n xếphạng

 Ưuđiểm

Phươngphápcóưuđiểmthứnhấtlàtậndụngđượckinhnghiệmvàtrithứcchuyênsâucủacácchuyêngiatrongchuyênngànhcủahọ.Đồngthời,dokếtquảđ á n h giáđượctậphợptừnhiềungườinênmứcđộtincậykhácao

Ưuđiểmthứhaicủaphươngpháplàdokếtquảđượctậphợptừnhiềungườinênnóđượcxemxéttrênnhiềuphươngdiệnkhácnhau.Dođócóthểtránhđượcsự

Môhìnhthốngkêkiểmđịnhcácgiả thuyếtsửdụngcácmôhìnhthốngkê trênb ộ d ữ l i ệ u t h ự c nghiệm.T r o n g q u á t r ì n h x ế p h ạ n g t í n d ụ n g , s ử d ụ n

g c á c p h ư ơ n g phápthốngkêđòihỏiviệcđưaracácgiảthuyếtliênquantớitiêuchuẩnnguycơphásảntiềmnăng.Nhữnggiảthuyếtnàyxemxét

đếnnguycơphásảncủad o a n h nghiệplàcao,thấphơnnguycơphásảntrungbìnhcủanhữngdoanhnghiệpcónguycơphásảnsovớinhữngdoanhnghiệpkhôngcónguycơphásản.Nhữngthôngtinvềnguycơphásảncủamỗidoanhnghiệpđềuđượcthểhiệnquabộsốliệuthựcnghiệm,nhữnggiảthuyếtnàycóthểbịbácbỏhoặcđượcchấpnhậnmộtcác

h phùhợp

Theophươngphápnàythìhầunhưchỉtậptrungvàocácdữliệuđịnhlượngv à kếthợpchặtchẽchúngtrongmộtmôhìnhtoánhọcđãđượccácchuyêngiaxếph ạ n g nghiêncứuvàkiếmchứng,Thôngquamôhình,cáctổchứcxếphạngcóthểđánhgiáchấtlượngtàisản,khảnăngsinhlợi,khảnăngtrảnợchủyếudựatrênbáo

 Ưuđiểm

Phươngphápcóưuđiểmthứnhấtlàdễápdụng,đơngiảnvàviệcđánhgiá,xếphạnghoàntoàndựatrêncơsởđịnhlượng.Phươngphápnàycóchiphíthấpvàcó thểtiếnhànhkhánhanhchóng

Ưuđiểmthứhaicủaphươngpháplàcóthểloạibỏkhíacạnhchủquantrongkếtq u ả đánhgiá

 Nhượcđiểm

Trongtrườnghợpthuthậpsốliệugặpkhókhănhoặcsốliệukémtincậythìviệctriểnkhaiphươngphápthốngkêkhócóthểthựchiệnđược

Ngoàirakhiápdụngphươngphápnàytrongmộtsốmôhìnhphảithỏamãncácgiảthuyếtđưaranênđólạichínhlànhữnghạnchế.Bởinếucácgiảthuyếtcủamôhìnhkhôngđượcthỏamãnthìkếtquảxếphạngcóthểkhôngđángtincậy

1.1.4.3 Phươngphápkếthợp

Nhữngp h â n t í c h v ề ưu,n h ư ợ c đ i ể m v à p h ạ m v i ápd ụ n g c ủ a c á c p h ư ơ n gphápxếphạngtíndụngchothấykhôngcóphươngphápnàotỏratoànnăngmàmỗiphươngphápcóthểápdụngthíchhợpchomộtsốnộidungđánh giánhấtđịnh.Vì vậy,đểtận

điểmcủamỗiphươngp h á p ngườitacóápdụngphươngphápkếthợp.Nộidungcủaphươngphápkếthợpl àviệcápdụngnhiềuphươngpháptrongquátrìnhđánhgiávàvớimỗinộidungc ầ n đánhgiáchỉápdụngnhữngphươngphápđánhgiáphùhợpvớitiêuthứcđó.Ưuđiểmnổibậtcủaphươngphápkếthợplàcóthểtậndụngđượcnhữngmặtmạnhcủ a từngphươngphápđánhgiátrongnhữngphạmviphùhợp.Đồngthời,cóthểhạnchếđượcnhữngmặtyếucủamỗiphươngpháp.Đểnângcaotínhchínhxáccủakếtquả,nhữngđánhgiácóthểápdụngnhiềuphươngphápvàsosánhcáckếtquảđể đưarakếtquáchínhthức

1.1.5 Cácnhântốcầnxemxéttrongxếphạngtíndụngdoanhnghiệp

Cácnhântốcầnxemxéttrongxếphạngtíndụngdoanhnghiệpbaogồmcácnhântốsau:

1.1.5.1 Tìnhhìnhtàichính

Phânt í c h t h ô n g t i n t à i c h í n h l à t r ọ n g t â m c ủ a x ế p h ạ n g t í n d ụ n

g d o a n h nghiệp,vìđâylàcơsởcungcấpchochúngtavềtìnhtrạnghoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệp.Cácchỉtiêutàichínhcầnđánhgiábaogồm:

 Nhómchỉtiêuthanhkhoản

Đâylànhómchỉtiêudùngđểđánhgiákhảnăngđápứngcáckhoảnnợcủadoanhnghiệp,đặcbiệtlàcáckhoảnnợngắnhạn.Cáctỷsốthườngđượcsửdụngtrongnhóm

chỉtiêuthanhkhoảnnhư:tỷsốthanhtoánnhanh,tỷsốthanhtoánhiệnt h ờ i , tỷsốthanhtoántứcthời

 Nhómchỉtiêuhoạtđộng

Đây

lànhómđolườngmứcđộhiệuquảtrongviệcsửdụngtàisảncủadoanhn g h i ệp , nócũnglànhữngchỉtiêuchobiếtđượcmứcđộrủirotàichínhcủadoanhnghiệp.Cáctỷsốthườngđượcsửdụng:vòngquayvốnlưuđộng,vòngquayhàngtồnkho,vòngquaykhoảnphảithu,hiệusuấtsửdụngtàisảncốđịnh

 Nhómchỉtiêuđònbẩy

Đâylànhómchỉtiêuphảnánhquymônợsovớivốnchủsởhữucủadoanhnghiệp,làbằngchứngvềkhảnănghoàntrảcáckhoảnnợcủadoanhnghiệptrongd ài hạn.Mộtsốtỷsốtrongnhómchỉtiêunàybaogồm:Nợphảitrả/Tổngtàisản,Nợ dàihạn/

Phânt í c h l u ồ n g t i ề n ( C a s h f l o w s ) l à n h ằ m đá n h g i á nguycơp h á s ả n , hay

thanhtoánchocáckhoảnchỉtiêu,haytáiđầutưmởrộngsảnxuất.Khảnăngnàyđ ư ợc thểhiệnquachỉtiêugiữagiátrịdòngtiềnthutrongkỳvàcácnhucầuchỉtiêuchođầutưvàtrảnợcủadoanhnghiệp.

1.1.5.3 Quảntrịdoanhnghiệp

Nộidungđánhgiáquảntrịdoanhnghiệpbaogồm:

 Quymôcủadoanhnghiệp

Quymôcủadoanhnghiệplàmmộtyếutốquantrọngcầnđượcxemxéttrongx ế p hạngtíndụngdoanhnghiệp.Chỉtiêuđánhgiáquymôdoanhnghiệpbaogồmn h ư : doanhthu,tổngtàisản,sốlượnglaođộng,vốnchủsởhữu

 Thôngtinvềloạihìnhdoanhnghiệpvàtổchứcquảnlý

Xácđịnhloạihìnhdoanhnghiệpcăncứvàoyếutốsau:

- Đánhgiáloạihìnhcủadoanhnghiệplàdoanhnghiệptưnhân,côngtytráchnhiệmhữuhạn,côngtycổphần,…

- Đánhgiávềtổchức–quảnlýdoanhnghiệp

 Thôngtinvềquảntrịnguồnnhânlực

Thôngtinvềquảntrịnguồnnhânlựcbaogồm:đánhgiávềtiềmnăngnhânsự , banlãnhđạodoanhnghiệp,trìnhđộquảnlý,vănhóavàbảnsắcdoanhnghiệp;chínhsáchnhânsựcủadoanhnghiệp;chínhsáchpháttriểnnguồnnhânlực

n c h u y ể n nguyênl i ệ u , p h ư ơ n g á n t h a y t h ế n g u ồ n n g u y ê n l i ệ u , t h ô n g t i nvềđ ị a đ i ể m c ủ a d o an h nghiệp

 Thôngtinvềcôngnghệ-thiếtbịcủadoanhnghiệp

Khiphântíchthôngtinvềcôngnghệngườitathựchiện:đánhgiácôngnghệhiệntạicủadoanhnghiệp,chiếnlượcđổimớicôngnghệcủadoanhnghiệp,công

 Thôngtinvềmôitrườngvĩmôcủadoanhnghiệp

Nghiêncứuvề m ô i trường vĩmônhằmđánhg iá quymôvà ti ềm nă n g t hị tr ư

ờn g củadoanhnghiệpvàsựtácđộngcủamôitrườngnhư:môitrườngvănhóaxãhội,môitrườngchínhtrị-phápluật,môitrườngcôngnghệ,môitrườngkinhtế

 Thôngtinthuộcmôitrườngngành

Phânt í c h v à đ á n h g i á môit r ư ờ n g n g à n h nhằmx á c đ ị n h v ị t h ế c ủ a d o a n

h nghiệptrongngànhmànóhoạtđộng:chukỳkinhdoanh,triểnvọngtăngtrưởngcủ a ngành,phântíchvềcạnhtranhtrongngành,cácnguồncungứngtrongngành,áplựccạnhtranhtiềmtàng

1.1.5.5 Sảnphẩmvàthịtrườngcủadoanhnghiệp

Khiđánhgiásảnphẩmcủadoanhnghiệp,cầnđánhgiátrêncácphươngdiệnnhư:tầmquantrọng,chukỳsống…

Thôngquanhữngđánhgiánàycóthểnhậnthấyvịthếcủadoanhnghiệpthôngquasảnphẩmvàthịtrườngcủadoanhnghiệp

 Thôngtinsảnphẩmcủadoanhnghiệp

Sảnphẩmcủadoanhnghiệpđượcđánhgiátrêncácphươngdiệnnhư:vaitròsảnphẩmđốivớixãhộivànềnkinhtế,đánhgiáchukỳđờisốngcủasảnphẩm,đánhgiátiềmnăngcủasảnphẩm,đánhgiáchấtlượngcủasảnphẩm

trênhailoạichỉtiêutàichínhvàchỉtiêuphitàichính.Hailoạichỉtiêunàysẽkếthợpđượcyếutốđịnhlượng vàđịnhtínhtrongphântích,đánhgiá,xếphạngtínd ụ n g doanhnghiệp.

1.1.6 Quytrìnhxếphạngtíndụngdoanhnghiệp

Quátrìnhtiếnhànhxếphạngtíndụngphảithựchiệnnhiềucôngviệckhácnhautheo mộttrìnhtự nhấtđịnh.Nhữngcôngviệcnàycónhững mốiliênkếtvàbổsun g lẫnnhau.TrìnhtựcơbảncủaxếphạngtíndụngtheoBhatiaandBatra(1996)th ư

n g

Bước3:Phântíchthôngtin

Từnhữngthôngtinthuthậpđượckếthợpvớimôhìnhxếphạng,cáctổchứcxếphạngtiếnhànhphântích,đánhgiáđểđưarakếtluậnvềmứcxếphạng.MứcxếphạngcuốicùngđượcquyếtđịnhsaukhithamkhảoýkiếnHộiđồngxếphạng.T ro n g xếp

1.2 Môhìnhnghiêncứuvàcáchệthốngxếphạngtíndụngtrênthếgiới

1.2.1 Mộtsốmôhìnhxếphạngtíndụngdoanhnghiệp

HiệnnaycórấtnhiềumôhìnhvềXHTDdoanhnghiệpnhư:môhìnhmộtb i

ến số,môhìnhchấmđiểm,môhìnhđiểmsốcủaAltman, môhìnhLogistic,…Cácmôhìnhtừđơngiảnđếnphứctạp,cómôhìnhnặngvềcácchỉtiêuđịnhtính,cómôhìnhnặngvềcácchỉtiêuđịnhlượng.Nhưngmỗimộtmôhìnhđều

cónhữngưuthếvànhữnghạnchếnhấtđịnh.Dođó,tùythuộcvàotừngđặcđiểmcủamỗiNHTM, cácNHTMtựchọnchomìnhmộtmôhìnhphùhợp.Trongluậnvănnàysẽg iớithiệusơlượcvềmôhìnhchấmđiểmvàmôhìnhđiểmsốtíndụng

1.2.1.1 Môhìnhchấmđiểm

TheoĐàoMinhPhúc(2012),môhìnhchấmđiểmlàmôhìnhxếphạngtínd ụ

n g kháchhàngđãcótừlâutrênthếgiới,nhằm đánhgiákháchhàngvayvốnquacáchoạtđộngphântíchcủa cán bộ tín dụngởngân hàng thươngmạithông qua cácchỉ tiêu tàichínhvàphi tài chính Mô hình nàylàmột trong nhữngmôhình hếtsứcđ ơn giảnvàdễthựchiệnđểxếphạngtíndụngkháchhàng

 Cácchỉtiêutàichính

Cácchỉtiêutàichínhmàcáccánbộtíndụngthườngđượcsửdụngđểđánhgiákháchhàngvayvốncủamìnhbaogồm:

Cáctỷsốt h a n h k h o ả n đ ể đ o l ư ờ n g k h ả n ă n g t h a n h t o á n n ợ ngắnh ạ n c ủ adoanhnghiệpnhư:hệsốthanhtoánhiệnhành(ngắnhạn);hệsốthanhtoánnhanh;hệsốkhảnăngthanhtoántứcthời;hệsốkhảnăngtrảlãi,…

Cácchỉtiêuvềhiệuquảhoạtđộngđểđolườngmứcđộhiệuquảtrongviệcsửdụngtàisảncủadoanhnghiệpchẳnghạnnhư:vòngquayhàngtồnkho,vòngvaykhoảnp h ả i t h u , kỳthut i ề n b ì n h q u â n , v òngquaytổngt à i s ả n , h iệus u ấ t s ử dụngtàisảncốđịnh,…

Cáctỷsốđònbẩytàichínhđểđolườngmứcđộsửdụngnợđểtàitrợchohoạtđộngcủadoanhnghiệp,chẳnghạnnhư:hệsốnợsovớivốnchủsởhữu,hệsốnợsovớitổngtàisản,hệsốtàitrợvốnchủsởhữu,hệsốnợdàihạn,phântíchhệsốkhảnănghoàntrảlãivay,hệsốkhảnăngtrảnợ,…

Cácc h ỉ t i ê u k h ả n ă n g s i n h l ờ i đ ể đ o l ư ờ n g k h ả n ă n g s i n h l ờ i c ủ a d o

a n h nghiệp,chẳnghạnnhư:hệsốthunhậptrêntổngtàisản,khảnăngsinhlờisovớidoanhthu,hiệusuấtsinhlờicủatàisản(ROA),hiệusuấtsinhlờicủavốnchủsởh

ữu (ROE),…

 Cácchỉtiêuphitàichính

Cácchỉtiêu

phitàichínhđượcthuthậptừcácnguồnthôngtintrongvàngoàid o a n h nghiệpbaogồm:lĩnhvựchoạtđộngkinhdoanh,uytíntrongquanhệvớicáct ổ chứctíndụng,khảnăngtrảnợtừlưuchuyểntiềntệ,trìnhđộquảnlýcủanhàlãnh đạodoanhnghiệp,môitrường kinhdoanhcủadoanhnghiệp, khảnăngứngphócủadoanhnghiệptrênthươngtrường,

Thôngthườngviệcphântíchcácc h ỉ tiêuphitàichínhđượcthôngquamôhình6Cgồm:Tưcáchngườivay(Character)gồm:quanhệvaytrảđãqua,kinhn g

h i ệ m củacácngânhàngkhácđốivớikháchhàngnày,mụcđíchkhoảnvay,khản ăn gphântích,dựbáovềhoạtđộngkinhdoanhcủachủdoanhnghiệp,phânloạitíndụng,mứcđộtínchấpcủa khoảnvay,cóngười bảolãnhchokhoảnvayhaykhông;Nănglựccủangườivay(Capacity)gồm:nănglựchànhvidânsựcủachủdoanhnghiệpvàcủangườibảolãnh,nhữnghồsơpháplýchứngminhnănglựcpháplýcủadoanhnghiệpvayvốn,môtảquátrìnhhoạtđộngcủadoanhnghiệpđếnth ời điểmhiệntại,cơcấusởhữu,chủsởhữu,

…;Thunhậpcủangườivay(Cash)gồm:thunhậpđãqua,tìnhhìnhphânchiacổtức,doanhthubánhàng,dòngtiềnhiệntạivàdựkiến,tínhthanhkhoảncủatàisảnlưuđộng,vòngquaynợphảithu,p h ả i trảvà

tồnkho,cơcấunguồnvốn,tìnhtrạngvaynợ,kiểmsoátchiphí,…;Bảoh i ể m

t i ền vay(Collateral)gồm:cócáctàisảngì?,khảnăngbịlỗithời,mấtgiácủat à i sản,giátrịtàisản,mứcđộchuyênbiệtcủatàisản,tìnhtrạngđãbịcầmcố,thếchấpcủatàisản,cáchạnchếkhác,tìnhtrạngbảohiểm…;Cácđiềukiện(Conditions) gồm:địav ị c ạ n h t r a n

h h i ệ n t ạ i c ủ a k h á c h h à n g t r o n g n g à n h côngnghiệpvàthịphầndựkiến,kếtquảhoạtđộngcủakháchhàngsovớicácđốithủcạnhtranhkháctrongngành,tìnhhìnhcạnhtranhcủasảnphẩm,mứcđộnhạycảmcủ a kháchhàngđổivớichukỳkinhdoanhvànhữngthayđổivềcôngnghệ,điều

tìnhtrạngthịtrườnglaođộngtrongngànhhay trongkhuvựcthịtrườngmàk h ác

h hàngđanghoạtđộng,

…;Kiểmsoát(Control)gồm:cácluật,quiđịnh,quic h ế hiệnhànhliênquanđếnkhoảntíndụngđangđượcxemxét,đủhồsơgiấytờphụcvụchocôngviệckiểmsoát,hồsơgiấytờchovay,giảingânphảicóđầyđủvàphảiđượckýbởicácbên,mứcđộphùhợpcủakhoảnvayđốivớiquichế,quiđịnhcủangânhàng,ýkiếncủacácchuyêngiakinhtế,kỹthuậtvềmôitrườngcủangành,vềsảnphẩm,vềcácyếutốkháccóthểảnhhưởngđếnkhoảnvay

1.2.1.2 MôhìnhđiểmsốtíndụngdoanhnghiệpcủaEdwardI.Altman

Môh ì n h A l t m a n Z

-scoređ ư ợ c xâyd ự n g b ở i E d w a r d I A l t m a n , Đ ạ i H ọ c N ew York,dựavàoviệcnghiêncứukhácôngphutrênsốlượnglớncáccôngtykhácnhautạiMỹ.TheoLêTấtThành(2012),môhìnhZ-

scorelàmộttrongnhữngmôhìnhtínhtoánvàdựbáokhảnăngvỡnợtàichínhcủadoanhnghiệpvớilợithếd ễ tínhtoándosửdụngcácdữliệutừbáocáotàichínhđểtínhtoán.Z-

scoresửdụngmôhìnhtuyếntínhbậcnhấtgiữacácchỉtiêutàichínhđượclượnghóabằngcáchệsố.Môhìnhsửdụngphươngpháphồiquydựatrêncơsởdữliệutrongquákhứvàtừđóđưaradựbáochotươnglai

Chỉ sốZlàcôngcụđược cảhai giớihọcthuật vàthựchành,công nhậnvàsửdụngrộngrãinhấttrênthếgiới.MặcdùchỉsốZđượcphátminhtạiMỹ,nhưnghầuhếtcácnướcvẫncóthểsửdụngvớiđộtincậykhácaonhưMexicovàẤnđộ

X3=EBIT/Tổngtàisản

trảnợcủacôngtysaucùngđềudựatrênkhảnăngtạor a lợinhuậntừcáctàisảncủanó.Vìvậy,tỷsốnày,theoAtlmanthểhiệntốthơncácthướcđotỷsuấtsinhlợi

Đốivớicôngtychưacổphầnhóathìgiátrịthịtrườngđượcthaybằnggiátrịsổsáchcủavốncổphần

X5=Doanhthu/Tổngtàisản

Tỷsốnàyđolườngkhảnăngquảntrịcủacôngtyđểtạoradoanhthutrướcsứcépcạnhtranhcủacácđốithủkhác.Đâylàtỷsốcómứcýnghĩathấpnhấttrongmôhìnhnhưngnólàmộttỷsốquantrọngvìgiúpkhảnăngphânbiệtcủamôhìnhđ ư ợ c nângcao.X5t h a yđổitrênmộtkhoảngrộngđốivớicácngànhkhácnhauvàcácquốcgiakhácnhau

TừmộtchỉsốZbanđầu,AltmanpháttriểnthêmZ'vàZ"đểcóthểápdụngt h e o từngloạihìnhcủadoanhnghiệp:

 Đốivớidoanhnghiệpđãcốphầnhoá,ngànhsảnsuất

Z=1,2X1 +1,4X 2 +3,3X 3 +0,64X 4 +0,999X 5

- NếuZ>2,99:Doanhnghiệpnằmtrongvùngantoàn,chưacónguycơphásản

- Nếu1,8≤Z≤2,99:Doanhnghiệpnằmtrongvùngcảnhbáo,cóthểcónguycơp hásản

1.2.2 Hệthốngxếphạngtíndụngtrênthếgiới

tíndụng,chúngtakhôngthểkhôngnhắcđếncá c tổchứcxếphạnguytíntrênthếgiớihiệnnaynhưFitch,Standard&Poor’s,M o o d y ’ s , …

Vậyphươngphápkhoahọccũngnhư cáchthức xếphạngđểcáctổchứcnàyđạtđượcuytínvàthếgiớicôngnhậnlàgì?

Vớicácthôngtinđãđượccô n g bố,luậnvănnghiêncứusẽcốgắng

trìnhbàynhữngthamkhảo vềcácphươngphápxếphạnghàngđầutrênthếgiới

Moody’svàStandard&Poor’slàhaicôngtylâuđờinhấtcũngnhưuytínn h

ấ t tronglĩnhvựcxếphạngtíndụngcủaMỹhiệnnay.Cáccôngtynàytrongquátrì nh xếphạngtíndụngcủamình,khôngchỉdựavàocácmôhìnhthốngkêđểtínhtoáncáckhảnăngvỡnợ,màcòncómộthệthốngchấmđiểmngườiđivay.Trongđ ó , họsửdụngnhữngthôngtinvềnhữnglầnviphạmtíndụngtrongquákhứcủan gư ời vayvàotrongquátrìnhtínhtoánxácsuấtvỡnợ

QuytrìnhxếphạngtíndụngcủaMoody’svàStandard&Poor’sthườngđượctiếnhànhtheo3giaiđoạnnhưsau:

Giaiđoạn1:Thuthậpcácthôngtinvềdoanhnghiệpthôngquanguồnthông

k h á c Cácthôngtinđượcsắpxếptheohệthốngcácchỉtiêu,baogồmcácchỉtiêuđịnhtínhvàchỉtiêuđịnhlượng

Giaiđoạn2:Phântích,đánh giá,ấnđịnhxếphạngtín dụng KếtquảxếphạngtíndụngnàyđượcHộiđồngxếphạngtíndụngxem

xétvàphêchuẩnthôngqualầncuố i B ằ n g p h ư ơ n g p h á p s o s á n h c á c c h ỉ t i ê u đ ố i t

ư ợ n g v ừ a đ ư ợ c x ế p h ạ n g v ớ i nhómcácđốitượngtươngtựkhácđãđượcxếphạng.Giaiđ o ạ n 3 : C ô n g b ố r a c ô n g c h ú n g S a u k h i đ ư ợ c H ộ i đ ồ n g x ế p h ạ n g t í

n d ụn gthôngqua,kếtquảxếphạngtíndụngđượccôngbốcôngkhairacôngchúng.Trongtrườnghợpkếtquảxếphạngcònkiếnnghịcủadoanhnghiệpđượcđánhgiáthìphảicungcấpthêmthôngtinđểcôngtyxếphạngtíndụngphântích,đánhgiáv à cóthểđưaraýkiến xếphạngmới,khikếtquảxếphạngtíndụngnàyđượccảhaibên chấp thuậnthìnósẽđược công bốra công chúng; nếu côngtykhông đồngývàk hô ngmuốncóxếphạngtíndụngđóthìkếtquảsẽbịhủybỏ

1.2.2.1 HệthốngxếphạngtíndụngcủaStandard&Poor’s

Standard& P o o r ’ s đ ư ợ c b i ế t đ ế n v ớ i t ư c á c h l à mộtcơq u a n đánhg i á t í n dụng,chuyêncungcấpcácxếphạngtíndụngvềcácmónnợcủacáctậpđoànNhànướcvàtưnhân.Standard

&Poor’sđãđượcuỷbanchứngkhoánMỹ(SEC)chứngn h ận làmộttrongnhữngtậpđoànđánhgiáxếphạngtínnhiệmđượcthừanhậnởb ậ cquốcgia

CũngnhưFitch,phươngphápxếphạngcủaStandard&Poor’s( 2 0 1 1 ) baogồmcảphântíchtàichínhvàphitàichính.Standard&

Poor’scũngtậptrungnhiềuv à o phântíchdòngtiềnvà khả năngthanh toántrongquákhứ.Trongquytrìnhxếph ạn g , Standard&Poor’skhôngphânloạitheotínhchấtcủadữliệumàphânloạitheorủirogồmrủirokinhdoanhvàrủirotàichính

Rủirokinhdoanhbaogồmrủirongành,khảnăngcạnhtranh,vịthếdoanhng

hi ệp t r o n g n g à n h , l ợ i t h ế k i n h t ế , k h ả n ă n g s i n h l ợ i t r o n g s ự s o s á n h v ớ i c

á c doanhnghiệpkháctrongnhómtươngđồng.Standard&Poor’snhấnmạnhnhântốc h

ín h trongrủirokinhdoanhlàkhảnăngcạnhtranhcủadoanhnghiệp.Cácvấnđề

m xétbớthoặcthêmvàocácchỉtiêuchophùhợpvớitừngngànhriêngbiệt.

MườimộtchỉsốtheoMoody’s(2011)baogồm:EBITDA/

Tổngtàisảntrungbình,E B I T A / L ã i vay,E B I T A b i ê n t ế = E B I T A /

D o a n h t h u t h u ầ n , ( F F O + L ã i vay)/Lãivay,FFO/(Nợngắn hạn+ Nợdàihạn),(FFO–cổ tức thường,ưu đãi, lợit ứ c cổđôngthiểusố)/Tổngnợ,(Nợngắnhạn+Nợdàihạn)/EBITDA,(Nợngắnhạn+Nợdàihạn)/

(Nợngắnhạn+Nợdàihạn+Thuếhoãnlại+Lợiíchcổđôngth iểu số + V ố n cổp h ầ n t h

ư ờ n g ) , l ợ i n h u ậ n h o ạ t đ ộ n g b i ê n = L ợ i n h u ậ n t ừ h o ạ t độngkinhdoanh/

Doanhthuthuần,CAPEX/khấuhao,tỷsốbiếnđộngdoanhthu

DựatrênsốliệuthốngkêcủaMoody’svềtỷsốcủacácdoanhnghiệpphitàichínhnăm2011thì6tỷsốcómốiquanhệmạnhmẽvớicáchạngmứctíndụngn g àn h từAaađếnC:(FFO+Lãivay)/Lãivay,FFO/(Nợngắnhạn+Nợdàihạn),EBITA/

Lợinhuậnhoạt độngbiên,EBITDA/Tổng tàisảntrungbình,(FFO–cổtức

thường,ư u đãi,lợitứccổđôngthiểusố)/Tổngnợ.Chỉcó2tỷsốcómốiquanhệyếuvới

1.2.2.3 HệthốngxếphạngtíndụngcủaFitch

Fitchđ ư ợ c đá n h g i á làm ộ t t r o n g n h ữ n g t ổ c h ứ c X H T D h à n g đ ầ u t r ê n t h

ế giới ,cótrụsởđặttạiNewYorkvàLuânĐônvớihệthốngvănphòngvàcôngtyliêndoanhởtrên49khuvựcvàlãnhthổcủahơn90quốcgia,cùngvớikhoảnghơn

2.1 côngtybảohiểm

TheoFitch(2011)thìxếphạngdoanhnghiệpdựatrênphântíchđịnhtínhvàphântíchđịnhlượng.PhươngphápphântíchcủaFitchbaogồmphântíchdữliệutàichínhvàhoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệptrongkhoảngthờigianítnhấtl à 3năm.Fitchdựatrênphươngphápphântíchsosánhđểđánhgiásứcmạnhcủamỗidoanhnghiệpvàrủirokinhdoanhtrongmốiquanhệvớicácdoanhnghiệpt ư ơ n g đ ồ n g M ặ t k h á c ,

p h â n t í c h đ ộ n h ạ y cũngđ ư ợ c t h ự c h i ệ n đ ể đ á n h g i á k h ả năngcủadoanhnghiệpkhiđươngđầuvớinhữngthayđổitrongmôitrườngkinhdoanh.Mộtnhântốxếphạngthenchốt theoFitchlàtínhlinhhoạttàichính mà ph ần l ớ n d ự a v à o k

h ả n ă n g t ạ o r a d ò n g t i ề n t ự d o t ừ h o ạ t đ ộ n g k i n h d o a n h c ủ a d oanhnghiệp

 Phântíchphitàichính

Môitrườngkinhdoanh:nhữngrủirovàcơhộitrongmôitrườngkinhdoanhđượcFitchkhảosátcóthểtácđộngđếnngànhtừsựthayđổitậpquántiêudùng,dânsố,khoahọckỹthuật

Rủir o n g à n h : F i t c h x ế p h ạ n g c á c d o a n h n g h i ệ p t r o n g b ố i c ả n h c h u

n g c ủ a ngànhmànóhoạtđộng

Vịthế củadoanh nghiệp:vịthế của doanh nghiệp trên thịtrườngphụthuộcvàsựđadạnghóasảnphẩm,đadạnghóađốitượngkháchhàng,ngườicungứng,quảnlý tốtcácchiphísảnxuấtvàmộtvàinhântố kháctácđộngđếnnănglựccạnhtranhcủ a doanhnghiệp.Vềnănglựccủabanquảntrị:Fitchđánhgiábanquảntrịthôngquakhảnăngtạorasựhàihòavềmọimặttrongdoanhnghiệp,duytrìhiệuquảhoạtđộngkinhdoanhvàcủngcốvịthế côngtytrênthị trường Mặt khác, đểgiảmyếutố chủquan

trongcáchđánhgiá,cácchỉtiêutàichínhcũngđượcsửdụnglàmthướcđonăngl ự cbanquảntrị.

Vềchínhsáchkếtoán:sửdụngnhữngphântích,nghiêncứuđểđiềuchỉnhvàtrìnhbàylại báo cáo tàichínhcủadoanh nghiệp,từđólàmcơsởđểsosánhvớicáccô n g tyk h á c (gồmcónguyênl ý k ế t o á n , p h ư ơ n g p h á p đ ị n h g i á h à n g t ồ

n k h o , phươngphápkhấuhao,cáchxửlýtàisảnvôhình,kếtoánngoại bảng,…)

 Phântíchtàichính

Trongphântíchđịnhlượng,Fitchquantâmtớiphântíchxuhướngcủamộtnh ó

m cáctỷsốhơnlàviệcphântíchbấtkỳmộttỷsốriênglẻnào.Fitchsửdụngmộtcáchđadạngcácthướcđođịnhlượngvềdòngtiền,thunhập,đònbẩyvàcáckhoảnđảmbảonợđểđánhgiárủirotíndụng.Dòngtiềntừhoạtđộngkinhdoanhcung cấpcho

tíndụngnhiềuhơnlàtừnguồntàitrợb ên ngoài.FitchcũngnhấnmạnhvaitròcủaEBITDA(lợinhuậntrướcthuế,lãivayvàkhấuhao)–

mộtthướcđoquantrọngvềkhảnăngtạorathunhậpchưatínhđếnđònbẩytàichínhvàđượcsửdụngphổbiếntrongquátrìnhđịnhgiá

Cácmứcx ế p h ạ n g t í n d ụ n g c ủ a F i t c h c ũ n g t ư ơ n g tựn h ư S & P s ắ p x ế p t ừAAAđếnD.Mỗimứcxếphạngsẽcóýnghĩakhácnhautrongviệcđánhgiáchấtlượngtíndụng

xếphạng,thuthậpthôngt i n kịpthờiđểcósựđiềuchỉnhvàđưarakếtquảxếphạngchínhxáctạithờiđiểmx ếp hạng Đồngthờicũngcần đổimớihệthống xếp hạngtín dụngchophùhợpvới

 Cácchỉtiêuđưavàophântích

Phảibaogồmcảchỉtiêutàichínhvàphitàichính,cầnchitiếthóacáchạngmụcnhỏtrongcácchỉtiêu.Đặcbiệtcầnchútrọngđếncácchỉtiêuphitàichínhc h o phùhợpvớiđiềukiệnchínhsáchphápluật,kinhtếViệtNam

 Phươngphápphântích

Cónhiềuphươngphápđểphântích,XHTDdoanhnghiệp,mỗiphươngpháplạicónhữngưuđiểmvàhạnchếriêng.Tuynhiên,tùythuộcvàođiềukiệncụthểcủ atừngquốcgia,từngngânhàngmàvậndụngchophùhợpvàhiệuquả

 Quytrìnhphântích

Xếphạngtíndụnglàcảmộtquytrìnhvớinhiềubước,mỗibướclạicómốiq u an hệchặtchẽvớinhau.Cầnthựchiệnđầyđủ,tuầntự,chínhxáccácbướcquytrìnhxếphạngtíndụng.Giữvữngcáctiêuchuẩnđánhgiáđểđảmbảochấtlượngkếtquảxếphạnglàchínhxácnhất,khôngđitắt,bỏbớtquytrình.Nếungânhàngthựchiệntốtnhữngđiềunàysẽgiúpnângcao

hiệuquảt r o n g việcquảnlýrủirotíndụngc h o n g â n h à n g vàt ạ o đ ư ợ c s ự c ô n g bằng

c h o c á c d o a n h n g h i ệ p đ ư ợ c x ế p hạng

KẾTLUẬNCHƯƠNG1

Trongchương1,luậnvănđãhệthốnglạimộtcáchcơbảncơsởlýluậnvềx ếp hạngtíndụngdoanhnghiệpcủangânhàngthươngmạivànêuramộtsốmôhì nh ,hệthốngxếphạngtíndụngcủacáctổchứcxếphạnguytínquốctếđểchothấymộtbứctranh tổng thể vềcácmôhình,hệthốngxếp hạng tín dụngđangđượcápdụnghiệnnay ,v ớ i mụcđíchlàmcơ sở đ ể sosá nh v à phântích, đánhgiá hệ t h ố n gxếphạngtíndụngcủaAgribanknhằmtừngbướchoànthiệnhệthốngxếph ạ n g tíndụngcủaAgribanktrongcácchương kếtiếp

NHNGHIỆPTẠINGÂNHÀNGNÔNGNGHIỆP VÀPHÁTTRIỂNNÔNGTHÔNVIỆTNAM

2.1 GiớithiệuchungvềAgribank

2.1.1 Quátrìnhhìnhthànhvàpháttriển

NgânhàngPháttriểnNôngnghiệpViệtNamđượcthànhlậptheoNghịđịnhsố53/

HĐBTngày26/3/1988củaHộiđồngBộtrưởng(naylàChínhphủ),trêncơsởtáchratừngânhàngNhànướcvàhoạtđộngvớihìnhthứcngânhàngchuyêndoanh

Ngày1 4/ 11 /1 99 0 ,C h ủ t ị c h H ộ i đ ồ n g B ộ t r ư ở n g (nayl à T h ủ t ư ớ n g C h í

n h phủ)kýQuyếtđịnhsố400/

CTthànhlậpNgânhàngNôngnghiệpViệtNamthaythếNgânhàngPháttriểnNôngnghiệpViệtNam

Ngày15/11/1996,ThốngđốcNgânhàngNhànướcViệtNamkýQuyếtđịnhs ố 2 8

0 / Q Đ

-NHNNđ ổ i t ê n N g â n h à n g N ô n g n g h i ệ p V i ệ t N a m t h à n h N g â n h à n g N ôn g nghiệpvàpháttriểnNôngthônViệtNam(ViếttắtlàAgribank)

Năm2011,thựchiệnQuyếtđịnhsố214/QĐ-NHNN,ngày31/01/2011,củaT h ố n g đốcNgânhàngNhànướcViệtNam,AgribankchuyểnđổihoạtđộngsangmôhìnhCôngtyTráchnhiệmhữuhạnmộtthànhviêndoNhànướclàmchủsởh ữ u 100%vốnđiềulệ

Năm2 0 1 3 ,A g r ibankkỷn i ệ m 2 5 n ă m ngàyt h à n h l ậ p ( 2 6 / 3 / 1 9

88-2 6 / 3 / 88-2 0 1 3 ) TạiLễkỷniệm,Agribankvinhdựđượcđónnhậnphầnthưởngcaoquýcủ aĐảng,Nhànướctraotặng-

HuânchươngLaođộnghạngBavềthànhtíchxuấtsắc phụcvụpháttriểnkinhtếnôngnghiệp,nôngthônvànôngdântrongthờikỳđ ổ i mới,gópphầnvàosựnghiệpxâydựngChủnghĩaxãhộivàbảovệTổquốc

VớivịthếlàNgânhàngthươngmại–

ĐịnhchếtàichínhlớnnhấtViệtNam,Agribankđã,đangkhôngngừngnỗlực,đạt đượcnhiềuthànhtựuđángk h í c h lệ,đónggóptolớnvàosựnghiệpcôngnghiệphoá,hiệnđạihoávàpháttriểnkinhtếcủađấtnước

ă n g 4 ,1%)v à t ố c đ ộ c h u n g c ủ a t o à n n g à n h ( t h e o b á o c á o c ủ a NHNNtăngxấpxỉ7%sovớicuốinăm2013).Trongđó:

- Cơc ấ u t h e o kỳhạn:D ư n ợ c h o vayngắnh ạ n 9 t h á n g đ ầ u n ă m 2 0 1 4 đ ạ t 3

46 ,9 2 9 tỷ,tăng643tỷsovớicuốinăm2013,chiếmtỷtrọng64%dưnợchovay.Tỷtrọngchovayngắnhạnchiếmchủyếutrongtổngdưnợvàcóxuhướngtăng,đ ây làxuhướngkháhợplý,giúpđẩynhanhquátrìnhluânchuyểnvốnkinhdoanh

củaAgribank.Bêncạnhđó, trongtình hìnhnền kinhtế diễnbiến phứctạp nhưhiệnnaythìviệcchovaycácthờihạnngắngiúpngânhànggiảmthiểuđượcrủirophátsinh,đảmbảoantoànhoạtđộng.

- Cơcấutheolĩnhvực:DưnợchovaycủaAgribankđốivớilĩnhvựcnôngn g

hi ệp , n ô n g t h ô n đ ạ t 3 9 0 6 2 5 tỷđ ồ n g , tăng1 1 , 6 4 0 tỷđ ồ n g , t ư ơ n g đ ư ơ n g t ă n

g 3,1%sovớicuốinăm2013,chiếmtỷlệ72,1%tổngdưnợchovay

Nợxấucũngcóxuhướngtănglêntừnăm2011đến9thángđầunăm2014.Năm2013,nợxấu thấphơncácnăm,giảm2.286tỷđồngsovớinăm 2012,tỷlệnợx ấ u giảm chỉ còn

nhưngnợxấulạigiảm8,2%sovớinăm2012.Nợxấu9thángđầunăm2014tăngđộtbiến88,3%sovớinăm2013dẫnđếnchấtlượngtíndụnggiảmkhitỷlệnợxấutừmức4 ,8

% cuốinăm2013tănglên8,8%tạithờiđiểm30/09/2014.Nợxấutăngởnhiềuchinhánh,tậptrung chủyếutạicácchinhánhtrênđịabànTP HàNội,HồChí Minhv à

m ộ t s ố c h i n h á n h k h u v ự c T â y N a m B ộ , c h ủ yếud o á p d ụ n g c á c t i ê u chuẩn phânloạinợtheoThôngtư02vàthôngtư09củaNHNN.Ngoàira,mộtsốkhoảnnợxấup

códưnợlớnvàchovaybắtbuộcđểthanhtoánLCtrảchậm,

Quaphân tíchtathấytìnhhình tàichính củaAgribanknăm2014tiếp tụckhókhăn,nguyênnhândotăngtrưởng dưnợthấp,nợxấugiatăng,lãisuấtchovaygiảm,chênhlệchlãisuấtngàycàngthuhẹp,côngtácquảntrịrủirocủaAgribanktuy

đolường,giámsát,kiểmso átvàphòngngừarủirotíndụngcủaAgribankchưapháthuyđược

Agribankđangápdụngđólàhệth ố n g xếphạngtíndụng.Dođó,muốnnângcaochấtlượnghoạtđộngtíndụngthìc ầ n phảixâydựngmộthệthốngquảntrịrủirotốtmàtrướchếtphảihoànthiệnhệthốngxếphạngtíndụngcủaAgribank

2.2 HệthốngxếphạngtíndụngdoanhnghiệptạiAgribank

Ngày11t h á n g 1 1 n ă m 2 0 1 1,N gâ n h à n g N ô n g n g h i ệpv à P h á t t r i ểnN ô n

g thônViệtNamđãchínhthứcsửdụnghệthốngXHTDnộibộdoanhnghiệpcho

HệthốngXHTDdoanhnghiệpcủaAgribankđượcchiathành10hạngvà5nhómnợtươngứngvớicácthứhạngvàsốđiểmđạtđược.Đólà:hạngAAA,AA,A (nhóm1),BBB,BB,B(nhóm2),CCC,CC(nhóm3),C(nhóm4),D(nhóm5)

2.2.1 Phươngphápxếphạngtíndụngdoanhnghiệp

HệthốngXHTDtạiAgribanksửdụngphươngphápchấmđiểmcácnhómchỉt i ê u t à ic

h í n h v à p h i t à i c h í n h c ủ a t ừ n g d o a n h n g h i ệ p, k ế t h ợ p v ớ i p h ư ơ n g p h á p chuyêngiavàphươngphápthốngkêđểxếphạngdoanhnghiệptrêncơsởbộgiátrịchuẩn đốivớimỗiloạikháchhànghayngànhnghềkinhtếkhácnhau

NguyêntắctrongchấmđiểmXHTDcủaAgribanklàtínhđiểmbanđầucủamỗichỉtiêuđánhgiátheomứcthựctếkháchhàngđạtđượcnằmtrongkhoảnggiátrịc h u ẩ n n

à o T h ô n g t h ư ờ n g mộtc h ỉ t i ê u t à i c h í n h h o ặ c p h i t à i c h í n h s ẽ c ó 5 khoảnggiátrịchuẩntươngứngvới5mứcđiểmlà20,40,60,80,100(điểmbanđ ầu ) Nhưvậyđốivớimỗichỉtiêu,điểmbanđầucủakháchhànglàmộttrong5mứckểtrên,tuỳthuộcvàomứcthựctếkháchhàng đạtđượcnằm trongkhoảnggiátrịchuẩnnàotrong5khoảnggiátrịchuẩnđãđượcxácđịnh.Điểmdùngđểtổnghợ p XHTDlàtíchsốgiữađiểm

banđầuvàtrọngsốcủatừngchỉtiêu,đồngthờicótínhđếncácnhân

tốảnhhưởnglà:loạihìnhsởhữuvàbáocáotàichính(quý,

năm)củ akháchhàngcóđượckiểm

toánhaykhôngđượckiểmtoán.Trọngsốlàmứcđộq uan trọn g củ a từn g chỉtiêu,

rotíndụng.Sauđó,căncứvàotổngsốđiểmđạtđược,kháchhàngsẽđượcphânloạivàomộttrongcácmứcxếphạngsau:AAA,AA,A,BBB,BB,B,CCC,CC,C,D

2.2.2 Đốitượngxếphạngtíndụngdoanhnghiệp

ĐốitượngxếphạngtíndụngdoanhnghiệplànhữngdoanhnghiệpcóquanhệtíndụngvớiAgribankcóbáocáotàichính2nămliềnkề

Cònnhữngdoanhnghiệpmớithànhlập,chưacóbáocáotàichínhđượcxếpvàonhómđốitượngkhôngđượcxếphạng

Đốivớinhữngkháchhànglàtổchứckinhtếhạchtoánphụthuộc,Agribankthự

ch i ệ n c h ấ m đ i ể m v à x ế p h ạ n g k h á c h hàngt h e o d o a n h n g h i ệ p ủyquyền c h o