Ngữ văn 9 tiết 49 chủ đề hình tượng người lính trong kháng chiến chống pháp và mĩ cứu nước qua các tác phẩm thơ hiện đại

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH Phạm Tiến Duật Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳn

1

Tiết 49:

Chủ đề hình tượng người lính trong kháng chiến chống Pháp và Mĩ cứu nước qua các tác phẩm thơ hiện đại

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

Phạm Tiến Duật

Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa, như ùa vào buồng lái

Không có kính, ừ thì có bụi,

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha

Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngòai trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Ðã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.

BÀI TẬP THẢO LUẬN NHÓM Hình thức: 6 nhóm - Thời gian: 4 phút

ĐIỀN NỘI DUNG THÍCH HỢP VÀO BẢNG SAU:

VẺ ĐẸP CỦA NGƯỜI LÍNH TRONG THỜI KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

QUA “BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH”

Khổ

thơ Từ ngữ, hình ảnh thơ gợi tả vẻ đẹp của người lính Nghệ thuật Vẻ đẹp của người lính

1 + 2

3 + 4

5 + 6

Nhóm 1, 2: Trình bày vẻ đẹp của người lính trong khổ 1 và khổ 2

Nhóm 3, 4: Trình bày vẻ đẹp của người lính trong khổ 3 và khổ 4

Nhóm 5, 6: Trình bày vẻ đẹp của người lính trong khổ 5 và khổ 6

Khụng cú kớnh khụng phải vỡ xe khụng cú kớnh Bom giật, bom rung kớnh vỡ đi rồi

Ung dung buồng lỏi ta ngồi,

Nhỡn đất, nhỡn trời, nhỡn thẳng.

Nhỡn thấy giú vào xoa mắt đắng

Nhỡn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cỏnh chim

Như sa, như ựa vào buồng lỏi

Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Phạm Tiến Duật

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim con đường con đường chạy thẳng vào tim chạy thẳng vào tim

Con đường

Con đường Trường Sơn Con đường cách mạng Con đường giải phóng miền Nam thống nhất đất nước luôn ở trong trái tim người chiến sĩ.

Không có kính, ừ thì có bụi,

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Ðã về đây họp thành tiểu đội

Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới

Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời

Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy

Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay

(Đồng chí – Chính Hữu)

Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi

(Bài thơ về tiểu đội xe không kính –

Phạm Tiến Duật )

- Lại đi, lại đi điệp ngữ

Đoàn xe không ngừng tiến tới

- Trời xanh thêm

Ẩn dụ Màu của bầu trời xanh

Màu của niềm tin hy vọng

Không có kính, rồi xe không có đèn,

Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Những chiếc xe không kính

Bài tập 2:

Viết một đoạn văn ngắn từ 9 đến 12 câu nêu cảm nghĩ của em về hình tượng người lính trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước qua các tác phẩm thơ hiện đại?

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:

- Hoàn thành bài tập viết đoạn.

- Học thuộc lòng bài thơ, học bài.

- Soạn bài: Tiết 50 – Nghị luận trong văn bản tự sự.

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

Phạm Tiến Duật

Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa, như ùa vào buồng lái

Không có kính, ừ thì có bụi,

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha

Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngòai trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Ðã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Vâng m¾c ch«ng chªnh ®ư êng xe ch¹y

Khổ

thơ Từ ngữ, hình ảnh thơ gợi tả vẻ đẹp

của người lính

Biện pháp nghệ thuật Vẻ đẹp của người lính

7 - Xe vẫn chạy vì

miền Nam phía

trước

- Chỉ cần…có một

trái tim

- Biện pháp tu từ: kết cấu đối lập, điệp ngữ, liệt kê,

ẩn dụ, hoán dụ.

-Ý chí chiến đấu vì miền

Nam thân yêu, vì một ngày mai thống nhất đất nước.

VẺ ĐẸP CỦA NGƯỜI LÍNH TRONG THỜI KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ QUA “BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH” (PHẠM TIẾN DUẬT)

Khổ

thơ

Từ ngữ, hình ảnh thơ gợi tả vẻ đẹp của

người lính

Biện pháp nghệ thuật Vẻ đẹp của người lính

1 + 2 - Ung dung…Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

- Nhìn thấy gió…xoa mắt đắng

- Thấy con đường chạy thẳng vào tim

- Thấy sao trời…đột ngột cánh chim…sa…ùa…

-Sử dụng từ láy, đảo ngữ.

- Nhịp thơ 2/2/2

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ, nhân hóa, so sánh.

- Tư thế ung dung, bình tĩnh, tự tin…

- Thái độ thản nhiên, đàng hoàng, biến những hiểm nguy trên đường trở thành niềm vui thích

3 + 4 - Không có kính, ừ thì…bụi tóc trắng như người già

- Chưa cần rửa phì phèo…cười ha ha

- Không có kính, ừ thì …mưa tuôn mưa xối…

- Chưa cần thay …khô mau thôi

- Điệp cấu trúc câu.

- Sử dụng từ láy, động từ mạnh.

- Biện pháp tu từ: so sánh, điệp từ

- Bất chấp mọi khó khăn gian khổ bằng tinh thần quả cảm, thái độ ngang tàng, thách thức

- Tâm hồn sôi nổi, tinh nghịch, trẻ trung, yêu đời.

5 + 6 - Những chiếc xe…họp thành tiểu đội

- Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi

- Bếp Hoàng Cầm…chung bát đũa…là gia đình…

chông chênh…lại đi, lại đi trời xanh thêm

- Sử dụng từ láy.

- Biện pháp tu từ: điệp từ

- Tình đồng chí, đồng đội gắn bó sâu sắc.

- Tinh thần lạc quan, tin tưởng vào ngày mai chiến thắng.

- Chỉ cần…có một trái tim

Biện pháp tu từ: ẩn dụ, hoán dụ - Ý chí chiến đấu vì miền Nam thân yêu, vì một ngày mai thống

nhất đất nước.

Ghi

nhớ

- Khai thác chất liệu hiện thực sinh động của cuộc sống ở chiến trường, ngôn ngữ và giọng điệu giàu tính khẩu ngữ, tự nhiên, khỏe khoắn

- Qua hình ảnh chiếc xe không kính, nhà thơ làm nổi bật vẻ đẹp của người lính lái xe ở Trường Sơn trong thời chống Mỹ với tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan, dũng cảm, bất chấp khó khăn nguy hiểm, tâm hồn sôi nổi, trẻ trung và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Bài tập 2:

Viết một đoạn văn ngắn từ 9 đến 12 câu nêu cảm nghĩ của em về hình tượng người lính trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước qua các tác phẩm thơ hiện đại?

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:

- Hoàn thành bài tập viết đoạn.

- Học thuộc lòng bài thơ, học bài.

- Soạn bài: Tiết 50 – Nghị luận trong văn bản tự sự.