Biến đổi khí hậu I Khái niệm của biến đổi khí hậu Biến đổi khí hậu Trái Đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển, băng quyển hiện tại và trong tương l.
Trang 1Biến đổi khí hậu
I.Khái niệm của biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu Trái Đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển, băng quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm
Sự biển đổi có thể là thay đổi thời tiết bình quân hay thay đổi sự phân bố các sự kiện thời tiết quanh một mức trung bình Sự biến đổi khí hậu có thể giới hạn trong một vùng nhất định hay có thể xuất hiện trên toàn Địa Cầu Trong những năm gần đây, đặc biệt trong ngữ cảnh chính sách môi trường, biến đổi khí hậu thường đề cập tới
sự thay đổi khí hậu hiện nay, được gọi chung bằng hiện tượng nóng lên toàn cầu Nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu Trái Đất là do
sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác
II.Nguyên nhân của biến đổi khí hậu là gì ?
Những nhân tố có thể làm cho sự biến đổi khí hậu xuất hiện là thay đổi bức xạ khí quyển, bao gồm các quá trình như biến đổi bức xạ mặt trời, độ lệch quỹ đạo của Trái Đất, quá trình kiến tạo núi, kiến tạo trôi dạt lục địa và sự thay đổi nồng độ khí nhà kính Nhiều phản ứng khác nhau của môi trường về biến đổi khí hậu có thể tăng cường hoặc giảm bớt các biến đổi ban đầu Một số thành phần của hệ
thống khí hậu, chẳng hạn như các đại dương và chỏm băng, phản ứng chậm với biến đổi bức xạ mặt trời vì khối lượng lớn Do đó, hệ thống khí hậu có thể mất hàng thế kỷ hoặc lâu hơn để phản ứng hoàn toàn với những biến đổi từ bên ngoài
1.Cơ chế ảnh hưởng từ bên trong
Thay đổi ở đại dương: Đại dương là một nền tảng của hệ thống khí hậu Những dao động ngắn hạn (vài năm đến vài thập niên) như El Nino, dao động thập kỉ Thái Bình Dương, và dao động bắc Đại Tây Dương, và dao động Bắc Cực, thể hiện khả năng dao động hậu hơn
là thay đổi khí hậu Trong khoảng thời gian dài hơn, những thay đổi đối với các quá trình diễn ra trong đại dương như hoàn lưu muối nhiệt đóng vai trò quan trọng trong sự tái phân bố nhiệt trong đại dương trên thế giới
2.Cơ chế ảnh hưởng từ bên ngoài
a.Thay đổi quỹ đạo:
Trang 2Những biến đổi nhỏ về quỹ đạo Trái Đất gây ra những thay đổi về
sự phân bố năng lượng mặt trời theo mùa trên bề mặt Trái Đất và cách nó được phân bố trên toàn cầu Đó là những thay đổi rất nhỏ theo năng lượng mặt trời trung bình hàng năm trên một đơn vị diện tích; nhưng nó có thể gây biến đổi mạnh mẽ về sự phân bố các mùa
và địa lý Có 3 kiểu thay đổi quỹ đạo là thay đổi quỹ đạo lệch tâm của Trái Đất, thay đổi trục quay, và tiến động của trục Trái Đất Kết hợp các yếu tố trên, chúng tạo ra các chu kỳ Milankovitch, là các yếu
tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến khí hậu và mối tương quan của chúng với các chu kỳ băng hà và gian băng, quan hệ của chúng với sự phát triển và thoái lui của Sahara, và đối với sự xuất hiện của chúng trong các địa tầng
b.Hiện tượng núi lửa:
Trang 3
Núi lửa là một quá trình vận chuyển vật chất từ vỏ và lớp phủ của Trái Đất lên bề mặt của nó Phun trào núi lửa, mạch nước phun, và suối nước nóng, là những ví dụ của các quá trình đó giải phóng khí núi lửa và hoặc các hạt bụi vào khí quyển
Phun trào đủ lớn để ảnh hưởng đến khí hậu xảy ra trên một số lần trung bình mỗi thế kỷ, và gây ra làm mát (bằng một phần ngăn chặn
sự lây truyền của bức xạ mặt trời đến bề mặt Trái Đất) trong thời gian một vài năm
VD: Các vụ phun trào của núi lửa Pinatubo vào năm 1991, là vụ phun trào núi lửa lớn thứ hai trên mặt đất của thế kỷ XX, ảnh hưởng đến khí hậu đáng kể Nhiệt độ toàn cầu giảm khoảng 0,5 °C
Núi lửa cũng là một phần của chu kỳ carbon mở rộng Trong
khoảng thời gian rất dài chúng giải phóng khí cacbonic từ lớp vỏ Trái Đất và lớp phủ, chống lại sự hấp thu của đá trầm tích và bồn địa chất khác dioxide carbon
c.Kiến tạo mảng
Trang 4Qua hàng triệu năm, sự chuyển động của các mảng làm tái sắp xếp các lục địa và đại dương trên toàn cầu đồng thời hình thành lên địa hình bề mặt Điều này có thể ảnh hưởng đến các kiểu khí hậu khu vực và toàn cầu cũng như các dòng tuần hoàn khí quyển-đại dương
Vị trí của các lục địa tạo nên hình dạng của các đại dương và tác động đến các kiểu dòng chảy trong đại dương.Vị trí của các biển đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự truyền nhiệt và độ
ẩm trên toàn cầu và hình thành nên khí hậu toàn cầu
VD: Một ví dụ về ảnh hưởng của kiến tạo đến sự tuần hoàn trong đại dương là sự hình thành eo đất Panama cách đây khoảng 5 triệu năm,
đã làm dừng sự trộn lẫn trực tiếp giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, đã làm cho bắc bán cầu bị phủ băng
Trong suốt kỷ Cacbon, khoảng 300 đến 365 triệu năm trước, hoạt động kiến tạo mảng có thể đã làm tích trữ một lượng lớn cacbon và làm tăng băng hà
d.Tác động từ con người
Trang 5
Trong hoàn cảnh biến đổi khí hậu, các yếu tố do con người tạo ra cũng ảnh hưởng đến khí hậu Quan điểm khoa học về biến đổi khí hậu được nhiều người đồng ý là "khí hậu đang thay đổi và những thay đổi này một phần lớn do tác động của con người"
Hậu quả của việc chạy đua phát triển công nghệ:
-Hệ sinh thái động vật và thực vật dần dần thu hẹp
-Một số loài đã hoàn toàn biến mất, và một số có nguy cơ tuyệt chủng
-Sông ngòi bị ngăn đập
- Tăng thêm lượng khí CO2 do đốt nhiên liệu hóa thạch,
- Ngoài ra, rác và chất thải nhựa do con người thải ra cũng góp phần ô nhiễm, và khí thải từ các lò phản ứng hạt nhân
III.Bằng chứng khoa học
1.Dấu hiệu từ lịch sử và khảo cổ
Trang 6Biến đổi khí hậu trong thời gian gần đây có thể được ghi nhận từ những biến đổi tương ứng về các kiểu định cư và nông nghiệp Dấu hiệu khảo cổ học, lịch sử thành văn và lịch sử truyền miệng có thể cung cấp hiểu biết về những biến đổi khí hậu trong quá khứ Những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu cũng có liên hệ với sự sụp đổ của các nền văn minh
2.Sông băng
Trang 7Sông băng được xem là một trong những đối tượng dự báo nhạy cảm nhất của biến đổi khí hậu.Sông băng mở rộng hơn và thu hẹp lại do sự thay đổi của tự nhiên lẫn sự tác động từ bên ngoài một sông băng vốn hình thành từ nhiều sông băng nhỏ khác nhau phải tốn trung bình hàng thế kỉ hoặc thậm chí lâu hơn để tan ra bởi tác động của những biến đổi ngắn hạn của vùng Chính vì vậy, lịch sử sông băng chứa đựng trong mình nó những thông tin có liên quan đến biến đổi khí hậu
3.Thực vật
Trang 8Sự thay đổi về loài đại diện, sự phân bố và mức độ bao phủ của các thảm thực vật có thể xảy ra do biến đổi khí hậu, điều này rất dễ nhận thấy Trong bất kỳ tình huống nào, một sự thay đổi khí hậu nhẹ cũng có thể dẫn đến tăng lượng mưa hoặc tuyết và tăng mức ấm áp, dẫn đến tăng trưởng thực vật được cải thiện và kéo theo việc hấp thụ nhiều CO2 trong không khí hơn Tuy nhiên, những thay đổi triệt
để hơn, mức độ lớn hơn hay tốc độ xảy ra nhanh hơn cũng có thể dẫn đến tác động lớn lên thực vật, nhiều loài nhanh chóng biến mất
và trong mốt số trường hợp có thể xảy ra hiện tượng sa mạc hoá
4 Lõi băng
Trang 9Các thông tin từ việc phân tích phần lõi băng khoan từ một khối băng như khối băng Nam Cực, có thể được sử dụng để cho thấy mối liên hệ giữa nhiệt độ và biến đổi mực nước biển toàn cầu Không khí
bị mắc kẹt ở dạng bong bóng trong băng cũng có thể cho biết những biến đổi nồng độ CO2 trong khí quyển từ quá khứ xa xôi, trước khi chịu ảnh hưởng từ môi trường hiện đại Nghiên cứu các lõi băng sẽ đưa ra được những chỉ số quan trọng về sự thay đổi lượng CO2 qua hàng ngàn năm, và tiếp tục cung cấp những thông tin có giá trị về
sự khác nhau giữa điều kiện không khí cổ xưa và hiện đại
5.Khí hậu thưc vật
Trang 10Khí hậu thưc vậtlà ngành phân tích các dạng vòng gỗ tăng trưởng của cây từ đó xác định biến đổi khí hậu từng xảy ra trong quá khứ Những vòng lớn và dày cho biết cây đã trải qua giai đoạn phát triển
đủ nước và màu mỡ Trong khi những vòng mỏng, hẹp thể hiện thời gian cây hưởng lượng mưa thấp hơn và điều kiện lý tưởng để phát triển cũng kém hơn
6.Phân tích phấn hoa
Phân tích phấn hoa được sử dụng để suy ra sự phân bố địa lý của các loài thực vật từng thay đổi theo điều kiện khí hậu khác nhau Sự thay đổi trong các loại phấn hoa cho biết các thay đổi ở thế giới thực vật, những thay đổi này thường là dấu hiệu của biến đổi khí hậu
Ví dụ như những nghiên cứu về phương pháp phân tích phấn hoa
đã được sử dụng để theo dõi sự thay đổi ở các mẫu thực vật trong suốt kỷ băng hà thứ tư, và đặc biệt là trong thời kì băng giá nhất của
kỉ băng hà cuối cùng
Trang 11Hình ảnh qua kính hiển vi điện tử của các nhiều loại hoa phổ biến
Trang 127.Côn trùng
Việc nghiên cứu dựa trên những loài bọ cánh cứng khác nhau sẽ đem lại kiến thức về phạm vi khí hậu hiện tại, xác định được tuổi của các trầm tích còn sót lại, từ đó có thể suy ra điều kiện khí hậu trong quá khứ
8.Thay đổi mực nước biển
Trang 13Biến đổi khí hậu là một thách thức toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái, tài nguyên môi trường và cuộc sống của con người Một trong những hệ lụy của nó là vấn đề diện tích mặt biển và đại dương, mực nước biển tăng lên từng ngày
IV.Hậu quả của biến đổi khí hậu
- Rất nhiều loài động vật hiện nay đang có nguy cơ tuyệt chủng Các loại cá, thủy hải sản cũng giảm dần có một số loại đang có nguy
cơ tuyệt chủng
-Khí hậu khô hạn, thời tiết thay đổi, nắng mưa thất thường dẫn đến tình trạng khô hạn hoặc ngập lụt kéo dài
- Các núi băng và sông băng đang teo nhỏ
- Mất đa dạng sinh học
- Thiệt hại kinh tế
- Nguy cơ bệnh truyền nhiễm
V.Giải pháp
-Trồng rừng, khai thác hợp lí, quản lý cẩn thận và tích cực phục hồi các nguồn gen của động, thực vật quý hiếm
-Cung cấp nước uống, nước sinh hoạt an toàn và hệ thống vệ sinh, nơi trú ẩn an toàn cho người dân
-Thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch,hạn chế sử dụng các thiết bị điều hòa, tắt nguồn điện khi không sử dụng
Trang 14-Lập quỹ ứng phó với biến đổi khí hậu khí hậu để hỗ trợ người dân
và doanh nghiệp chịu ảnh hưởng do biến đổi khí hậu, tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi mới
- Ứng phó khẩn cấp và lên kế hoạch ứng phó
- Hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch
- Giảm thiểu mức độ tiêu thụ các sản phẩm làm từ nhựa
- Tuyên truyền về vai trò của việc bảo vệ đa dạng sinh học
