Đề thi khảo sát lớp 12 môn Ngữ văn năm 2021-2022 có đáp án - Sở GD&ĐT Thanh Hóa

Tài liệu Đề thi khảo sát lớp 12 môn Ngữ văn năm 2021-2022 có đáp án - Sở GD&ĐT Thanh Hóa sẽ giúp các bạn học sinh có thêm tài liệu ôn tập, luyện tập nhằm nắm vững được những kiến thức, kĩ năng cơ bản, đồng thời vận dụng kiến thức để giải các bài tập một cách thuận lợi. Chúc các em đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tới.

S  GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỞ Ụ Ạ  

THANH HÓA

Th i gian làm bài: 120 phút, không k  th i gian giao ờ ể ờ  

đề

I. Đ C HI U Ọ Ể

Đ c đo n trích và th c hi n các yêu c u sau: ọ ạ ự ệ ầ  

qua m i ngày Cha M  nh c nh n là  ỗ ẹ ọ ằ

m t ngày con đ ộ ượ ớ c l n khôn h n  ơ

qua m i đêm chong đèn h c bài là  ỗ ọ

m t đêm con hi u bi t h n ộ ể ế ơ  

v  Quê h ề ươ ng Đ t n ấ ướ   c

ôi Đ t n ấ ướ c ch a bao gi  h t n p ư ờ ế ế  

nhăn

trên trán ng ườ i lao kh ổ 

m y nghìn năm đi qua thiên tai gi c ấ ặ  

giã 

đi qua ph n ng ậ ườ i khó khăn c  nh   ơ ỡ

lá lành đùm lá rách 

đi qua ân tình, th o th m h ả ơ ướ ng v  ngu n c i  ề ồ ộ

đi qua l i ru, ti ng đàn b u, ờ ế ầ   mùi bùn và m a n ng có r m ư ắ ơ  

đi qua nhân nghĩa đ  nh n bi t d i gian  ể ậ ế ố qua l  s ng đ  nh n v  s  ch t ẽ ố ể ậ ề ự ế  

i con đ ng Máu và Hoa

con đ ườ ng Vinh quang v  T  qu c c a tôi ề ổ ố ủ   cho tôi đ ượ c đ ng hành và đ ồ ượ c hát v i  ớ

nh ng đ a con trên đ ữ ứ ườ ng v ề 

T  qu c tôi! ổ ố  

(Trích T  qu c tôi ổ ố , H  Tri u S n. Ngu n: ổ ệ ơ ồ https://vannghethainguyen.vn/2016/09/02/to­

quoc­toi)  Câu 1 (NB). Anh/Ch  hãy xác đ nh th  th  c a đo n trích trên.ị ị ể ơ ủ ạ  

Câu 2 (TH). Trong đo n trích, cu c s ng tình nghĩa c a nhân dân đạ ộ ố ủ ược g i lên qua ợ

nh ng t  ng  nào? ữ ừ ữ

Câu 3 (TH). Anh/ ch  hi u nh  th  nào v  nh ng dòng th :ị ể ư ế ề ữ ơ  

qua m i ngày Cha M  nh c nh n là  ỗ ẹ ọ ằ

m t ngày con đ ộ ượ ớ c l n khôn h n  ơ

qua m i đêm chong đèn h c bài là  ỗ ọ

m t đêm con hi u bi t h n ộ ể ế ơ  

v  Quê h ề ươ ng Đ t n ấ ướ   c

ôi Đ t n ấ ướ c ch a bao gi  h t n p nhăn  ư ờ ế ế trên trán ng ườ i lao kh ổ 

m y nghìn năm đi qua thiên tai gi c giã ấ ặ  

Câu 4 (VD). Thông đi p có ý nghĩa sâu s c nh t đ i v i anh/ch  t  đo n trích trên là gì?ệ ắ ấ ố ớ ị ừ ạ  

II. LÀM VĂN: 

Câu 1 (VDC) T  n i dung đo n trích   ph n Đ c hi u hãy vi t m t đo n văn (kho ngừ ộ ạ ở ầ ọ ể ế ộ ạ ả  

200 ch )ữ   trình bày suy nghĩ v  s  m nh c a t i tr  trong vi c th c hi n hóa khát v ngề ứ ệ ủ ố ẻ ệ ự ệ ọ   xây d ng đ t nự ấ ước. 

Câu 2 (VDC) 

Lát lâu sau m  l i m i nói ti p: ụ ạ ớ ế  

­ Mong các chú cách m ng thông c m cho, đ m đàn bà hàng chài   thuy n chúng tôi ạ ả ả ở ề  

c n ph i có ng ầ ả ườ i đàn ông   đ  chèo ch ng khi phong ba, đ  cùng làm ăn nuôi n ng ể ố ể ấ  

đ ng m t s p con nhà nào cũng trên d ặ ộ ắ ướ i ch c đ a. Ông ụ ứ   tr i sinh ra ng ờ ườ i đàn bà là  

đ  đ  con, r i nuôi con cho đ n khi khôn l n cho nên ph i gánh l y cái kh  Đàn bà ể ẻ ồ ế ớ ả ấ ổ   ở  thuy n chúng tôi ph i s ng cho con ch  không th  s ng cho mình nh    trên đ t đ ề ả ố ứ ể ố ư ở ấ ượ   c! Mong các chú l ượ   tình cho cái s  l c h u. Các ch  đ ng b t tôi b  nó! ng ự ạ ậ ủ ừ ắ ỏ  

L n đ u tiên trên khuôn m t x u xí c a m  ch t  ng sáng lên nh  m t n  c ầ ầ ặ ấ ủ ẹ ợ ử ư ộ ụ ườ i ­ v ả  

l i,   trên chi c thuy n cũng ạ ở ế ề   có lúc v  ch ng con cái chúng tôi s ng hòa thu n, vui v ợ ồ ố ậ ẻ  

­ C  đ i ch  có m t lúc nào th t vui không? ­ Đ t nhiên tôi h i ả ờ ỉ ộ ậ ộ ỏ  

­ Có ch , chú! Vui nh t là lúc ng i nhìn đàn con tôi chúng nó đ ứ ấ ồ ượ c ăn no  

Viên chánh án huy n r i chi c bàn x p đ n phát ng t lên nh ng ch ng h  s , gi y má ệ ờ ế ế ế ố ữ ồ ồ ơ ấ  

Đ u đi đi l i l i trong ẩ ạ ạ   phòng, hai tay th c sâu vào hai bên túi chi c qu n quân ph c đã ọ ế ầ ụ  

cũ. M t cái gì m i v a v  ra trong đ u v  Bao ộ ớ ừ ỡ ầ ị   Công c a cái ph  huy n vùng bi n, lúc ủ ố ệ ể   này trông Đ u r t nghiêm ngh  và đ y suy nghĩ. Ng ẩ ấ ị ầ ườ i đàn bà đã khóc khi nghe tôi nh c ắ  

đ n th ng Phác. Nh ng tình th ế ằ ư ươ ng con cũng nh  n i đau, cũng nh ư ỗ ư  cái s  thâm tr m ự ầ   trong vi c hi u th u cái l  đ i hình nh  m  ch ng bao gi  đ  l  rõ r t ra b  ngoài ệ ể ấ ẽ ờ ư ụ ẳ ờ ể ộ ệ ề  

(Trích Chi c thuy n ngoài ra,  ế ề Nguy n Minh Châu, Ng  văn 12, T p hai, Nxb Giáo d cễ ữ ậ ụ  

2019, tr 75 ­ 76) Anh/ch  hãy trình bày c m nh n v  v  đ p tâm h n ngị ả ậ ề ẻ ẹ ồ ười đàn bà hàng chài trong đo nạ   trích trên; t  đó, nh n xétừ ậ   nét m i trong cách nhìn con ngớ ườ ủi c a nhà văn Nguy n Minhễ   Châu

2 

HƯỚNG D N GI I CHI TI TẪ Ả Ế

I. Đ C HI UỌ Ể  

Câu 1 

Phương pháp: V n d ng ki n th c v  th  th  đã đậ ụ ế ứ ề ể ơ ược h c.ọ  

Cách gi i:ả  

Th  th : T  do.ể ơ ự  

Câu 2 

Phương pháp: Đ c k  tìm ý.ọ ỹ  

Cách gi i:ả  

Cu c s ng tình nghĩa c a nhân dân độ ố ủ ược g i lên qua nh ng t  ng : ân tình, th o th m,ợ ữ ừ ữ ả ơ  

hướng v  ngu n c i, láề ồ ộ   lành đùm lá rách, l i ru, ti ng đàn b u.ờ ế ầ   

Câu 3 

Phương pháp: Phân tích, lý gi i.ả  

Cách gi i:ả  

H c sinh trình bày theo c m nh n c a mình, có lý gi i h p lý.ọ ả ậ ủ ả ợ  

­ Chúng ta l n lên nh  tình yêu thớ ờ ương, s  hi sinh v t v  c a cha m ự ấ ả ủ ẹ  

­ M i ngày l n lên chúng ta càng ham h c h i và tìm hi u t  đó thêm hi u và yêu đ tỗ ớ ọ ỏ ể ừ ể ấ  

nước mình. Đ t nấ ước hi nề   hòa đã tr i qua r t nhi u gian lao nh ng v n đ m nghĩaả ấ ề ữ ẫ ậ   tình. 

Câu 4  

Phương pháp: Phân tích, lý gi i, t ng h p.ả ổ ợ  

Cách gi i:ả  

H c sinh t  đ a ra thông đi p ý nghĩa nh t v i b n thân mình, có lý gi i.ọ ự ư ệ ấ ớ ả ả  

G i ý: tình yêu quê hợ ương đ t nấ ước,…. 

II. LÀM VĂN 

Câu 1:  

Phương pháp: 

­ Phân tích (Phân tích đ  đ  xác đ nh th  lo i, yêu c u, ph m vi d n ch ng).ề ể ị ể ạ ầ ạ ẫ ứ  

­ S  d ng các thao tác l p lu n (phân tích, t ng h p, bàn lu n,…) đ  t o l p m t vănử ụ ậ ậ ổ ợ ậ ể ạ ậ ộ  

b n ngh  lu n xã h i. ả ị ậ ộ Cách gi i:ả  

Yêu c u hình th c:ầ ứ  

­ Vi t đúng m t đo n văn ngh  lu n xã h i theo c u trúc.ế ộ ạ ị ậ ộ ấ  

­ Bài vi t ph i có b  c c đ y đ , rõ ràng; văn vi t có c m xúc; di n đ t trôi ch y, b oế ả ố ụ ầ ủ ế ả ễ ạ ả ả  

đ m tính liên k t; khôngả ế   m c l i chính t , t  ng , ng  pháp.ắ ỗ ả ừ ữ ữ  

Yêu c u n i dung:ầ ộ  

* Nêu v n đ : ấ ề S  m nh c a t i tr  trong vi c th c hi n hóa khát v ng xây d ng đ tứ ệ ủ ố ẻ ệ ự ệ ọ ự ấ  

nước. * Bàn lu n:ậ   

­ Tu i tr : Là nh ng ch  nhân tổ ẻ ữ ủ ương lai c a đ t nủ ấ ước. Tu i tr  có s  m nh b o v  giổ ẻ ứ ệ ả ệ ữ  gìn và xây d ng T  qu c. ­ Trách nhi m c a tu i tr  đ i v i T  qu c ngày nay là gópự ổ ố ệ ủ ổ ẻ ố ớ ổ ố  

ph n gìn gi  n n đ c l p, tích c c xây d ng nầ ữ ề ộ ậ ự ự ước nhà  ngày càng giàu m nh.ạ

3 

­ Trau d i tri th c, tu dồ ứ ưỡng rèn luy n đ o đ c, hoàn thi n nhân cách, h c h i kĩ năngệ ạ ứ ệ ọ ỏ  

s ng, nâng cao th  l c,ố ể ự    đoàn k t v i m i ngế ớ ọ ười  đ  t o d ng cho mình m t cu cể ạ ự ộ ộ  

s ng t t đ p trong tố ố ẹ ương lai đó cũng chính là trách  nhi m đ i v i (s  c ng hi n cho)ệ ố ớ ự ố ế  

T  qu c.ổ ố  

­ S  v ng b n và phát tri n c a đ t nự ữ ề ể ủ ấ ước ph  thu c vào ý th c trách nhi m c a m iụ ộ ứ ệ ủ ỗ  

người, m i ngọ ười. Vì v yậ   tu i tr  c n nh n th c đổ ẻ ầ ậ ứ ược vai trò, s  m nh c a mình, tứ ệ ủ ừ 

đó có nh ng hành đ ng c  th  đ  xây d ng và b o v  T  qu c.ữ ộ ụ ể ể ự ả ệ ổ ố  

* T ng k t:ổ ế  

Câu 2: 

Phương pháp: V n d ng ki n th c v  tác ph m Chi c thuy n ngoài xa k t h p v i kĩậ ụ ế ứ ề ẩ ế ề ế ợ ớ   năng vi t bài văn ngh  lu nế ị ậ   văn h c.ọ  

Cách gi i:ả  

I. M  bài:ở  

* Gi i thi u tác gi , tác ph m: ớ ệ ả ẩ   

­ Tác gi : Nguy n Minh Châu Cây bút văn xuôi tài năng c a văn h c Vi t Nam hi nả ễ ủ ọ ệ ệ  

đ i. Trạ ước nh ng năm támữ   mươi, ông sáng tác theo khuynh hướng s  thi thiên v  trử ề ữ  tình, lãng m n. Sau đó, ông chuy n sang c m h ng th  s  v i nh ng v n đ  đ o đ c,ạ ể ả ứ ế ự ớ ữ ấ ề ạ ứ   tri t lí nhân sinh. Là ngế ười m  đở ường tinh anh, cây bút tiên phong trong văn h cọ   th i kìờ  

đ i m i.ổ ớ  

­ Tác ph m: “Chi c thuy n ngoài xa” là m t trong nh ng truy n in đ m phong cách tẩ ế ề ộ ữ ệ ậ ự 

s  tri t lí c a Nguy nự ế ủ ễ   Minh Châu, th  hi n nh ng chiêm nghi m sâu s c c a ông vể ệ ữ ệ ắ ủ ề  ngh  thu t và cu c đ i. ệ ậ ộ ờ

* Khái quát v n đ  ngh  lu n:  ấ ề ị ậ C m nh n c a anh/ch  v  nhân v t ngả ậ ủ ị ề ậ ười đàn bà hàng  chài trong đo n trích. T  đó, nh n xét nét m i trong cách nhìn con ngạ ừ ậ ớ ườ ủi c a nhà văn  Nguy n Minh Châu.ễ  

II. Thân bài: 

1. C m nh n hình tả ậ ượng người đàn bà hàng chài. 

a. Gi i thi u chân dung, lai l ch ng ớ ệ ị ườ i đàn bà:  

­ Lai l ch: đị ược g i m t cách phi m đ nh, khi thì g i là ngọ ộ ế ị ọ ười đàn bà hàng chài, lúc l iạ  

g i m , khi thì g i ch  ta  ­> là m t đi n hình khái quát cho r t nhi u ngọ ụ ọ ị ộ ể ấ ề ười ph  nụ ữ  vùng bi n kh n kh ể ố ổ  

­ Chân dung: xu t hi n   bãi xe tăng h ng, bấ ệ ở ỏ ước ra t  chi c thuy n ng  ph  đ p nhừ ế ề ư ủ ẹ ư 

m , là m t ngơ ộ ười đàn bà  tr c ngoài 40, có thân hình quen thu c c a đàn bà vùng bi n,ạ ộ ủ ể   cao l n v i nh ng đớ ớ ường nét thô k ch; khuôn m tệ ặ   ch ng ch t nh ng n t r , lúc nàoằ ị ữ ố ỗ   cũng m t m i, tái ng tệ ỏ ắ   

­ B  hành h  v  th  xác: Cu c s ng nghèo khó , túng qu n đã khi n ngị ạ ề ể ộ ố ẫ ế ười ch ng trồ ở  nên vũ phu, đánh đ p v  m tậ ợ ộ   cách tàn nh n “ba ngày m t tr n nh , năm ngày m t tr nẫ ộ ậ ẹ ộ ậ  

n ngặ   

+ B  giày vò v  tinh th n: nh c nhã khi b  đ i x  nh  m t con v t; lo s  con cái b  t nị ề ầ ụ ị ố ử ư ộ ậ ợ ị ổ  

thương, b i s  đau kh  khi luôn ph i ch ng ki n đ a con trai vì quá thở ự ổ ả ứ ế ứ ương m  màẹ   căm ghét đánh l i b …ạ ố  

b) V  đ p ng ẻ ẹ ườ i đàn bà hàng chài  

­ Th u hi u m i l  đ i, có lòng nhân h u, bao dung.ấ ể ọ ẽ ờ ậ  

+ Người đàn bà có s  ph n đau thố ậ ương, v  ngoài x u xí, quê mùa nh ng không ngu d tẻ ấ ư ố   hay mù quáng. Ngượ   l i, ch  luôn hi u th u m i l  đ i, hi u h t m i s  v t v  c ac ạ ị ể ấ ọ ẽ ờ ể ế ọ ự ấ ả ủ  

cu c m u sinh.ộ ư  

+ B  ch ng b o hành thị ồ ạ ường xuyên nh ng không t  b , hi u rõ tâm tính c a ch ng,ư ừ ỏ ể ủ ồ   luôn nh n l i v  ph n mình,ậ ỗ ề ầ   bi t đế ược ngu n c n khi n lão ch ng tr  nên hung b oồ ơ ế ồ ở ạ  

­> Người đàn bà hàng chài luôn bao dung, bi t c m thông,ế ả    san s  v i n i kh  c aẻ ớ ỗ ổ ủ  

ch ng, th y ch ng đáng đồ ấ ồ ược tha th , ý th c rõ vai trò tr  c t c a ngứ ứ ụ ộ ủ ười ch ng trongồ  

cu cộ   m u sinh b ng ngh  sông nư ằ ề ướ ủc c a gia đình. 

­ Giàu đ c hi sinh, thứ ương con vô b  b n.ờ ế

+ Bà th y đấ ược b n ph n, thiên ch c c a ngổ ậ ứ ủ ười làm m  là ph i s ng vì con ch  khôngẹ ả ố ứ  

ph i cho b n thân mình. ả ả

+ Thương con nên người đàn bà hàng chài mu n các con có m t gia đình tr n v n, cóố ộ ọ ẹ  

đ  cha m  đ ng th i r tủ ẹ ồ ờ ấ   đau đ n, m c c m vì không che ch  n i cho tâm h n non n tớ ặ ả ở ổ ồ ớ  

c a các con.ủ  

­ Luôn trân tr ng, ch t chiu t ng giây phút h nh phúc gia đình.ọ ắ ừ ạ  

+ Ni m h nh phúc c a ngề ạ ủ ười đàn bà hàng chài là được nhìn các con được ăn no, cùng 

ch ng nuôi con khôn l n. ồ ớ

+ Ch  luôn ch t chiu nh ng gi  phút đ m  m hi m hoi đ  làm ni m vui và l  s ng.ị ắ ữ ờ ầ ấ ế ể ề ẽ ố   + Hình tượng người đàn bà hàng chài là m t nhân cách cao đ p  n đ ng sau cái v  lamộ ẹ ẩ ằ ẻ  

lũ, nh n nh c thẫ ụ ườ   ngày. Ch  là bi u tng ị ể ượng cho tình m u t  thiêng liêng, cao quý.ẫ ử  

* Ngh  thu t: ệ ậ  

­ Xây d ng đo n đ i tho i t  nhiên, giàu ý nghĩa,  n ch a nhi u tri t lí nhân sinh sâuự ạ ố ạ ự ẩ ứ ề ế  

s c. ắ

­ Xây d ng nhân v t không ch  qua ngo i hình mà còn qua l i nói, c  ch ,  làm n i b tự ậ ỉ ạ ờ ử ỉ ổ ậ   tính cách riêng, tiêu bi u. ể

­ Nhân v t không tên, s  ph n đáng thậ ố ậ ương, v  ngoài x u xí nh ng  n gi u đ ng sauẻ ấ ư ẩ ấ ằ  

đó là m t v  đ p khu t l pộ ẻ ẹ ấ ấ   c a tâm h n đáng trân quý.ủ ồ  

2. Nh n xét nét m i trong cách nhìn con ngậ ớ ườ ủi c a nhà văn Nguy n Minh Châu. ễ

­ Nhân v t cũng góp ph n mang đ n bài h c đúng đ n v  cách nhìn nh n cu c s ng vàậ ầ ế ọ ắ ề ậ ộ ố   con người: m t cách nhìn đa di n, nhi u chi u, phát hi n ra b n ch t th c s  sau bộ ệ ề ề ệ ả ấ ự ự ề  ngoài c a hi n tủ ệ ượng. 

­ Nhân v t cũng mang đ n nh n th c m i v  ngh  thu t đích th c: ngh  thu t chânậ ế ậ ứ ớ ề ệ ậ ự ệ ậ   chính không bao gi  r i xa cu c đ i; ngh  thu t chính là cu c đ i và ph i luôn luôn vìờ ờ ộ ờ ệ ậ ộ ờ ả  

cu c đ i.ộ ờ  

­ Nhân v t cũng đánh d u s  thay đ i trong quá trình khám phá v  con ngậ ấ ự ổ ề ườ ủi c a văn 

h c Vi t Nam th i kì đ i m i (ọ ệ ờ ổ ớ t  con ng ừ ườ i lí t ưở ng đ i di n cho c ng đ ng “t m ạ ệ ộ ồ ắ   trong b u không khí vô trùng” trong bút pháp s  thi và c m h ng lãng m n sang con ầ ử ả ứ ạ  

ng ườ ờ i đ i th ườ ng trong c m h ng th  s  đ i t ả ứ ế ự ờ ư). 

­ Con người là s n ph m c a hoàn c nh, b i v y mu n con ngả ẩ ủ ả ở ậ ố ườ ối t t đ p h n thìẹ ơ   chúng ta ph i c i t o hoàn c nhả ả ạ ả   khi n cho hoàn c nh t t đ p h n.ế ả ố ẹ ơ  

III. K t bàiế  

­ Kh ng đ nh l i n i dung ngh  thu t.ẳ ị ạ ộ ệ ậ

5