Chương 4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản Việt Nam

Chương 4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản Việt Nam và Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Chương 4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản Việt Nam và Nhà nước của nhân dân, do nhân dân.

Chương 4: Tư tưởng Hồ Chí Minh

về Đảng cộng sản Việt Nam và Nhà nước của nhân dân, do nhân

dân, vì nhân dân

2 Đảng phải trong sạch,

vững mạnh

1 Tính tất yếu và vai trò lãnh đạo của Đảng

Cộng sản Việt Nam

- Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Việt Nam là tất yếu:

Cách mệnh trước hết phải có “đảng

cách mệnh đề trong thì vận động và tổ

chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với

dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp

mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới

thành công cũng như người cầm lái có

vững thì thuyền mới chạy”

 Hồ Chí Minh:

ĐCSVN = CNMLN + PTCN + PTYN

2 Đảng phải trong

sạch, vững mạnh

a Đảng là đạo đức, là văn minh

Trong Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày

thành lập Đảng (năm 1960), Hồ

Chí Minh khẳng định:

“Đảng là đạo đức, là văn minh”

a Đảng là đạo đức, là văn minh

a Đảng là đạo đức, là văn minh

Đảng là văn minh:

 Đảng tiêu biểu cho lương tâm, trí tuệ và danh dự của dân tộc

 Đảng ra đời là một tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển văn minh tiến bộ của dân tộc

và nhân loại

 Đảng luôn trong sạch, vững mạnh, làm tròn sứ mệnh lịch sử dan nhân dân giao phó

 Đảng cầm quyền hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

 Đảng viên là những chiến sĩ tiên phong, gương mẫu trong công tác và cuộc sống hàng ngày

 Đảng có quan hệ quốc tế trong sáng, hoạt động vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển của các dân tộc trên thế giới

Về bản chất của Đảng

Trong Báo cáo chính trị tại Đại

hội II năm 1951, Bác khẳng định:

“Trong giai đoạn này quyền

lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”

Về bản chất của Đảng

- Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân:

 Về nền tảng tư tưởng: Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng

 Về mục tiêu, lý tưởng: vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

 Về nguyên tắc hoạt động: Đảng hoạt động theo đúng nguyên tắc của một đảng kiểu mới của giai cấp công nhân

Về bản chất của Đảng

- Đảng của dân tộc Việt Nam:

Về mục tiêu: mục tiêu của Đảng và cuả dân tộc là một

Về lợi ích: tất cả lợi ích của dân tộc, của nhân dân được Đảng đặt lên hàng đầu

Về thành phần của Đảng: đảng viên là những người Việt Nam

yêu nước ưu tú nhất

b Những vấn đề nguyên tắc trong hoạt động của Đảng

Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động

- Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền

tảng tư tưởng của Đảng

- Phải trung thành với chủ

nghĩa Mác - Lênin nhưng

đồng thời phải luôn sáng tạo,

vận dụng cho phù hợp với

điều kiện, hoàn cảnh, từng

lúc từng nơi, không giáo điều

Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai

cũng phải theo chủ nghĩa ấy.

- Điều kiện tiên quyết khi thực hiện

nguyên tắc này là đảng phải trong

sạch, vững mạnh

b Những vấn đề nguyên tắc

trong hoạt động của Đảng phụ trách Tập thể lãnh đạo, cá nhân

- Là nguyên tắc lãnh đạo của

Đảng

- Tập thể lãnh đạo là dân chủ,

cá nhân phụ trách là tập trung

- Để thực hiện nguyên tắc này,

b Những vấn đề nguyên tắc

trong hoạt động của Đảng

Tự phê bình và phê bình

- Là nguyen tắc sinh hoạt của Đảng

- Hồ Chí Minh coi tự phê bình và phê bình là

việc làm thường xuyên, “như rửa mặt hàng

ngày”

- Mục đích: tự phê bình và phê bình là “thang

thuốc” tốt nhất để làm cho phần tốt trong mỗi

tổ chức và mỗi con người nảy nở như hoa

mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi

- Cách thức: tự phê bình phải trung thực, kiên

quyết, đúng người, đúng việc, phải có văn

hóa…. Bác khóc và xin lỗi đồng bào vì sai lầm trong

cải cách ruộng đất

b Những vấn đề nguyên tắc trong hoạt động của Đảng

Kỷ luật nghiêm minh, tự giác

- Là nguyên tắc tạo nên sức mạnh của

Đảng

- Kỷ luật của Đảng là kỷ luật sắt

- Kỷ luật của Đảng là kỷ luật tự giác,

do lòng tự giác của đảng viên về nhiệm vụ của họ đối với Đảng

b Những vấn đề nguyên tắc trong

hoạt động của Đảng

Đảng phải thường xuyên tự chỉnh đốn:

- Xây dựng Đảng là nhiệm vụ thường xuyên vì có

xây dựng đảng mới tạo điều kiện cho Đảng giữ

đươc vai trò lãnh đạo, làm cho Đảng có thể giải

quyết những yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng

- Đảng là một bộ phận của xã hội Đảng viên đều là

người trong xã hội, chịu ảnh hưởng của điều kiện

xã hội => xây dựng Đảng để cán bộ, đảng viên tự

rèn luyện đạo đức cách mạng

- Xây dựng Đảng để ngăn ngừa, sửa chữa những

sai lầm trong quá trình lãnh đạo

- Xây dựng Đảng để ngăn chặn nguy cơ của Đảng

cầm quyền

 Sai lầm về đường lối

 Cắt đứt mối quan hệ mật thiết với dân

 Chủ nghĩa cá nhân

Hồ Chí Minh đề cập đến 12 điều Đảng

chân chính cách mạng

b Những vấn đề nguyên tắc trong hoạt động của Đảng

- Đoàn kết trên cơ sở chủ nghĩa Mác – Lênin, trên

cơ sở cương lĩnh, đường lối, quan điểm, nghị quyết của Đảng

“…phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi

của mắt mình”

b Những vấn đề nguyên tắc trong hoạt động của Đảng

Đảng phải liên hệ mật thiết với nhân dân: mối

quan hệ giữa Đảng với dân là mối quan hệ khăng

khít, máu thịt

Đoàn kết quốc tế

c Xây dựng

đội ngũ cán bộ,

đảng viên

Những yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên:

 Phải tuyệt đối trung thành với Đảng

 Phải là những người nghiêm chỉnh thực hiện cương lĩnh, đường lối, quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng và các nguyên tắc xây dựng Đảng

 Phải luôn tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng

 Phải luôn học tập nâng cao trình độ về mọi mặt

 Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân

 Phải luôn chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo

 Phải là những người luôn luôn phòng và chống các tiêu cực

II Tư tưởng Hồ

Chí Minh về Nhà

nước của nhân

dân, do nhân dân,

 Sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước

- Hồ Chí Minh tiếp thu kinh nghiệm xây dựng nhà nước trong lịch sử Việt Nam

- Hồ Chí Minh khảo sát và nghiên cứu các kiểu nhà nước trên thế giới

Nhà nước thực dân phong kiến

Nhà nước dân chủ tư sản

Nhà nước Xô Viết

- Hồ Chí Minh nghiên cứu các học thuyết về nhà nước

 Sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà

nước

- Sự lựa chọn hình thức nhà nước của Hồ Chí Minh

• 1919 – Nhà nước dân chủ sơ khai

• 1927 – Nhà nước của số đông

• 1930 – Nhà nước công nông binh

• 1941 – Nhà nước dân chủ nhân dân

• 1945 – Nhà nước xác lập trong thực tế

1 Nhà nước

dân chủ

a Bản chất giai cấp của

nhà nước

b Nhà nước của nhân dân

c Nhà nước do nhân dân

d Nhà nước vì nhân dân

a Bản chất giai

cấp của nhà

nước

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định: Nhà nước bao giờ cũng mang bản chất giai cấp

Hồ Chí Minh: bản chất giai cấp công nhân của nhà nước thống nhất với tính nhân dân và tính dân tộc

a Bản chất giai cấp của nhà nước

- Bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước

Nhà nước do Đảng Cộng sản giữ vị trí và vai trò cầm quyền Đảng cầm

quyền bằng những phương thức thích hợp:

oBằng đường lối, quan điểm, chủ trương

oThông qua tổ chức cơ sở đảng trong bộ máy nhà nước

oThông qua công tác kiểm tra, giám sát

Tính định hướng đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Nguyên tắc tổ chức cơ bản của nhà nước là tập trung dân chủ

a Bản chất giai cấp của nhà nước

- Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân, tính dân tộc của Nhà nước

 Nhà nước ta ra đời là kết quả cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ của rất nhiều thế hệ người Việt Nam

 Nhà nước bảo vệ lợi ích của nhân dân, lấy lợi ích của nhân dân làm nền tảng

 Nhiệm vụ của nhà nước là bảo vệ độc lập của Tổ quốc

b Nhà nước của nhân

dân

- Nhân dân thực thi quyền lực thông

qua hai hình thức: dân chủ trực tiếp

và dân chủ gián tiếp (dân chủ đại

diện)

- Dân chủ trực tiếp: nhân dân trực tiếp

quyết định mọi vấn đề liên quan đến

vận mệnh của quốc gia, dân tộc và

quyền lợi của dân chúng

Trong nhà nước của dân thì quyền cao nhất của

nhân dân là quyền phúc quyết

b Nhà nước của nhân dân

- Dân chủ gián tiếp (Dân chủ đại diện): nhân dân thực thi quyền lực của mình thông qua các đại diện mà họ lựa chọn, bầu ra và những thiết chế quyền lực mà họ lập nên Trong hình thức dân chủ gián tiếp:

 Quyền lực nhà nước là “thừa ủy quyền” của nhân dân

 Nhân dân có quyền kiểm soát, phê bình nhà nước, có quyền bãi miễn những đại biểu mà họ đã lựa chọn, bầu ra và có quyền giải tán những thiết chế quyền lực mà họ đã lập nên

 Luật pháp dân chủ và là công cụ quyền lực của nhân dân

c Nhà nước do nhân dân

- Nhà nước do nhân dân lập nên sau thắng lợi của sự nghiệp cách mạng của toàn dân

- Nhà nước do dân là nhà nước do nhân

dân làm chủ: “nhân dân có quyền lợi làm chủ, thì phải có nghĩa vụ làm tròn

bổn phận công dân, giữ đúng đạo đức công dân”

d Nhà nước vì

dân

- Nhà nước vì dân là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, không có đặc quyền đặc lợi, thực sự trong sạch, cần kiệm liêm chính

- Trong nhà nước vì dân, cán

bộ vừa là đày tớ, nhưng đồng thời phải vừa là người lãnh đạo của nhân dân

b Nhà nước thượng tôn pháp luật

- Nhà nước thượng tôn pháp luật là Nhà nước

quản lý bằng bộ máy và bằng nhiều biện pháp

khác nhau, nhưng quan trong nhất là bằng Hiến

pháp và bằng pháp luật

- Để xây dựng nhà nước thượng tôn pháp luật

cần:

 Làm tốt công tác lập pháp

 Chú trọng đưa pháp luật vào trong cuộc sống,

bảo đảm cho pháp luật được thi hành và có cơ

chế giám sát việc thi hành pháp luật

 Nêu cao tính nghiêm minh của pháp luật

 Khuyến khích nhân dân phê bình, giám sát công

việc của Nhà nước, giám sát quá trình Nhà nước

thực thi pháp luật; cán bộ các cấp, các ngành

phải gương mẫu trong việc tuân thủ pháp luật

Phụng công, thủ pháp, chí công,

vô tư

- Pháp luật có tính nhân văn, khuyến thiện

 Tính nhân văn của hệ thống pháp luật thể hiện ở việc ghi nhận đầy đủ

và bảo vệ quyền con người

 Nghiêm minh nhưng khách quan và công bằng, tuyệt đối chống đối xử với con người một cách dã man

a Kiểm soát quyền lực nhà nước

- Kiểm soát quyền lực nhà nước là tất yếu: khi đã

nắm giữ quyền lực, cơ quan nhà nước hay cán bộ nhà nước đều có thể trở nên lạm quyền => cần

kiểm soát quyền lực nhà nước

- Về hình thức kiểm soát quyền lực nhà nước:

Việt Nam trong kiểm soát quyền lực nhà nước

việc phân công, phân nhiệm giữa các cơ quan thực thi quyền lực nhà nước

b Phòng, chống tiêu cực trong Nhà nước

- Những tiêu cực trong Nhà nước:

Đặc quyền, đặc lợi

Tham ô, lãng phí, quan liêu

Tư túng, kiêu ngạo, chia rẽ

Bệnh mệnh lệnh, bệnh hẹp hòi…

Cán bộ phải làm gương

Phát huy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước