chương 5 (phần 2) CHƯƠNG 5 KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN VÀ CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Chương 1 CHƯƠNG 5 KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN VÀ CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM 5 3 CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM 5 3 1 Lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tế 5 3 1 1 Lợi í.

Trang 1

CHƯƠNG 5 KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

ĐỊNH HƯỚNG XHCN VÀ CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ

Ở VIỆT NAM

Trang 2

5.3 CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM

5.3.1 Lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tế

5.3.1.1 Lợi ích kinh tế

• Lợi ích là sự thỏa mãn nhu cầu của con người mà sự thỏa mãn

nhu cầu này phải được nhận thức và đặt trong mối quan hệ xã hội ứng với trình độ phát triển nhất định của nền sản xuất xã hội đó.

Chương 5

Trang 3

• Lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất, lợi ích thu nhận được

khi thực hiện các hoạt động kinh tế của con người

• Bản chất của lợi ích kinh tế: phản ảnh mục đích và động

cơ của các chủ thể khi tham gia vào các hoạt động

KT-XH và do hệ thống QHSX quyết định

Chương 5

Trang 4

 Biểu hiện của lợi ích kinh tế: là các khoản thu

được do hoạt động kinh tế mang lai như: tiền lương, tiền công, lợi nhuận, lợi tức

Trang 5

 Sự phân chia các nhóm, các loại lợi ích kinh tế

-Dưới góc độ khái quát nhất:

+Lợi ích kinh tế cá nhân

+Lợi ích kinh tế tập thế

+Lợi ích kinh tế xã hội

Trang 6

 Dưới góc độ các thành phần kinh tế, có lợi ích

kinh tế tương ứng với các thành phần kinh tế đó.

 Dưới góc độ các khâu của quá trình tái sản xuất,

có lợi ích kinh tế của người sản xuất, người phân phối, người trao đổi, người tiêu dùng.

 Các lợi ích kinh tế vừa thống nhất, vừa mâu thuẫn với nhau.

Trang 7

* Vai trò của lợi ích kinh tế đối với các chủ thể KT-XH

(1) Lợi ích KT, giữ vai trò quyết định nhất, chi phối các lợi

ích khác, là động lực trực tiếp của các chủ thể và hoạt động kinh tế - xã hội

(2) Lợi ích KT tạo cơ sở, tiền đề để thực hiện các lợi ích khác như lợi ích chính trị, tư tưởng, văn hóa- xã hội

Chương 5

Trang 8

Trong hệ thống lợi ích kinh tế: cá nhân, tập thể và

xã hội, thì lợi ích kinh tế NÀO là động lực trực tiếp, mạnh mẽ nhất thúc đẩy các chủ thể tham gia một cách tích cực vào các hoạt động kinh tế - xã hội và nâng cao hiệu quả kinh tế của chúng

Trang 9

Bởi vì:

-Lợi ích KT cá nhân là lợi ích thiết thực nhất,gắn liền với từng cá nhân, từng chủ thể.

-Lợi ích KT cá nhân tạo ĐK để thực hiện và nâng cao lợi ích văn hóa, tinh thần của từng cá nhân.

- Lợi ích KT cá nhân là cơ sở thực hiện lợi ích tập thể và XH.

Trang 10

 Lợi ích kinh tế cá nhân, tập thể và xã hội có mỗi

quan hệ chặt chẽ với nhau, vừa thống nhất, vừa

có mặt mâu thuẫn với nhau.

Trang 11

5.3.1.2 Quan hệ lợi ích kinh tế

Quan hệ lợi ích kinh tế là sự thiết lập những tương tác giữa con người với con người, giữa các cộng đồng người, giữa các tổ chức kinh tế, giữa các bộ phận hợp thành nền kinh tế, giữa quốc gia với phần còn lại của thế giới nhằm mục tiêu xác lập các lợi ích kinh tế trong mối quan hệ với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và kiến trúc thượng tầng tương ứng với một giai đoạn phát triển nhất định.

Chương 5

Trang 12

*Các quan hệ lợi ích KT vừa thống nhất và vừa mâu thuẫn:

- Sự thống nhất :Lợi ích của các chủ thể chỉ được thực hiện trong

mối quan hệ và phù hợp với mục tiêu của các chủ thể khác.

- Sự mâu thuẫn: thu nhập chủ thể này tăng lên thì thu nhập của

chủ thể khác giảm xuống và ngược lại.

Mâu thuẫn về lợi ích KT là cội nguồn của các xung đột xã hội.

Chương 5

Trang 13

*Các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ich kinh tế:

- Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

- Địa vị của chủ thể trong hệ thống quan hệ sản xuất XH

- Chính sách phân phối thu nhập của nhà nước

- Hội nhập kinh tế quốc tế

Chương 5

Trang 14

* Một số quan hệ lợi ích kinh tế cơ bản trong nền KTTT:

• Quan hệ lợi ích giữa người lao động và người sdụng lđộng

• Quan hệ lợi ích giữa những người sử dụng lao động

• Quan hệ lợi ích giữa những người lao động

• Quan hệ giữa lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, lợi ích xã hội

Chương 5

Trang 15

-Các cá nhân, tổ chức hoạt động trong cùng một ngành, cùng

lĩnh vực, liên kết với nhau trong hành động để thực hiện tốt

hơn lợi ích của mình hình thành nên “LỢI ÍCH NHÓM”

-Các cá nhân, tổ chức hoạt động trong các ngành, lĩnh vực

khác nhau nhưng có mối liên hệ với nhau, liên kết với nhau

trong hành động để thực hiện tốt hơn lợi ích riêng của mình,

hình thành nên “NHÓM LỢI ÍCH”.

Trang 16

* Phương thức thực hiện lợi ích KT trong các quan

hệ lợi ích chủ yếu:

• Thực hiện lợi ích kinh tế theo nguyên tắc thị trường

Đây là phương thức phổ biến

• Thực hiện lợi ích kinh tế theo chính sách của Nhà nước

và vai trò của các tổ chức xã hội

Chương 5

Trang 17

5.3.2 Vai trò NN trong bảo đảm hài hòa các quan hệ lợi ích

(1) Bảo vệ lợi ích hợp pháp, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động tìm kiếm lợi ích của chủ thể kinh tế:

- NN giữ vững ổn định về chính trị, tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động KT, xây dựng môi trường pháp lý thông thoáng, bảo vệ lợi ích chính đáng của các chủ thể KT trong

và ngoài nước.

- Phát triển kết cấu hạ tầng, tạo môi trường văn hóa phù hợp.

Chương 5

Trang 18

(2) Điều hòa lợi ích giữa cá nhân – doanh nghiệp- xã hội

NN cần có chính sách, trước hết là chính sách phân phối thu nhập nhằm đảm bảo hài hòa các lợi ích kinh tế, giảm phân hóa giàu nghèo; phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất, phát triển khoa học công nghệ để nâng cao thu nhập cho các chủ thể kinh tế

Chương 5

Trang 19

(3) Kiểm soát, ngăn ngừa các quan hệ lợi ich có ảnh hưởng tiêu cực đối với sự phát triển xã hội

- Xây dựng bộ máy nhà nước liêm chính, có hiệu quả

-Thực hiện công khai minh bạch, mọi cơ chế, chính sách của nhà nước

- Nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

Chương 5

Trang 20

(4).Giải quyết những mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích KT

Cần thường xuyên phát hiện mâu thuẫn phát sinh để có giải pháp để ứng phó Nguyên tắc giải quyết mâu thuẫn là phải có

sự tham gia của các bên liên quan, phải đặt lợi ích của đất nước lên trên hết

Chương 5

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	109,5 KB